IV SA/Wa 1421/21

WyrokWSA w Warszawie2022-01-20

Skład orzekający: Jarosław Łuczaj, Aneta Dąbrowska, Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu stawu na obszarze chronionego krajobrazu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy. Wójt Gminy wydał decyzję o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, mimo że planowane przedsięwzięcie (staw o powierzchni 0,64 ha) na obszarze chronionego krajobrazu, zakwalifikowane jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymagało takiej oceny zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody i rozporządzeń wykonawczych. Brak przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko stanowi rażące naruszenie prawa, co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji Wójta.
Stan faktyczny
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla budowy stawu na obszarze chronionego krajobrazu. Wójt Gminy wydał decyzję, ignorując opinię RDOŚ o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając brak rażącego naruszenia prawa. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów materialnych i procesowych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz RDOŚ zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.) sędzia del. SO Aleksandra Westra Protokolant: referent stażysta Radosław Fijałkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzją z [...] lipca 2021 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2020 r. stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu stawu o powierzchni 0,64 ha i głębokości 2,5 m na działkach nr [...] i [...] w miejscowości [...], gmina [...], na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Stan sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z 18 listopada 2019 r. P. B., J. B. i A. B. wystąpili do Wójta Gminy [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu stawu o powierzchni 0,64 ha i głębokości 2,5 m w m. [...], na dz. nr [...] i [...], gm. [...], na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. W związku z art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko [(obecnie DZ.U z 2021 r. poz. 247) - dalej jako: "ustawa o informacji"]. Wójt Gminy [...] wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz Dyrektora Zarządu Zlewni Gospodarki Wodnej w [...] o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania opisanego wyżej przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby – do określenia zakresu raportu oddziaływania na środowisko. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał [...] grudnia 2019 r. opinię o odstąpieniu od potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla powyższego przedsięwzięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wyraził opinię [...] stycznia 2020 r. o istnieniu konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i zakresie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zgodnym z art. 66 u.o.o.ś. Dyrektor Regionalnego Zarządu Zlewni Gospodarki Wodnej w [...] wskazał w piśmie z 27 stycznia 2020 r., że nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wójt Gminy [...], po rozpatrzeniu wniosku inwestorów z 18 listopada 2019 r., decyzją z [...] lutego 2020 r. orzekł o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wskazanego przedsięwzięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] w piśmie z [...] maja 2021 r. wniósł o stwierdzenie z urzędu nieważności powyższej decyzji Wójta Gminy [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zawiadomieniem z [...] czerwca 2021 r. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...], a następnie zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2021 r. odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta z [...] lutego 2020r., nie dopatrując się podstaw stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium, po przytoczeniu stosownych podstaw prawnych, wskazało że nie dopatrzyło się podstaw stwierdzenia nieważności decyzji. Po pierwsze wskazało że, na obszarze chronionego krajobrazu może być wprowadzony (ale nie musi) zakaz realizacji wszystkich, lub niektórych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy o informacji. Po drugie, wykazanie przez ocenę oddziaływania na środowisko braku negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu, jako warunek realizacji takiego przedsięwzięcia na obszarze chronionego krajobrazu dotyczy wyłącznie tych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, których zakaz realizacji został wprowadzony na danym obszarze chronionego krajobrazu. Przepis § 3 ust. 1 punkt 2 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu [(Dz. Urz. Woj. Maz. Nr [...], poz. [...], ze zm.). zwanego dalej "rozporządzeniem"] zakazuje realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy o informacji. Mając zatem na względzie wyłącznie ten przepis rozporządzenia Wojewody [...], należałoby stwierdzić, iż warunkiem realizacji jakiegokolwiek przedsięwzięcia zaliczonego do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy o informacji jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, która wykazałaby brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu. Zauważył, że zgodnie z § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia, zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie dotyczy przedsięwzięć służących obsłudze ruchu komunikacyjnego, turystyce oraz przedsięwzięć bezpośrednio związanych z rolnictwem i przemysłem spożywczym. Przedsięwzięcie, dla którego ww. decyzją Wójta Gminy [...] stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zostało zaliczone do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określonych w § 3 ust. 1 pkt 89 lit. e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Co do takiej kwalifikacji tego przedsięwzięcia me miał również wątpliwości Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...]. Przepis § 3 ust. 1 pkt 89 lit. e ww. rozporządzenia Rady Ministrów stanowi, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć: gospodarowanie wodą w rolnictwie polegające na realizacji zbiorników wodnych lub stawów, o powierzchni nie mniejszej niż 0,5 ha. na terenach gruntów innych niż orne znajdujących się na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 -3 tej ustawy. Zatem, skoro ww. przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane jako przedsięwzięcie, o który mowa wyżej przytoczonym przepisie rozporządzenia Rady Ministrów, to jest to przedsięwzięcie związane z rolnictwem, gdyż jest jedną z form gospodarowania wodą w rolnictwie. Nie można również z całą pewnością stwierdzić, że ww. przedsięwzięcie nie jest bezpośrednio związane z rolnictwem, a związek ten ma charakter jedynie pośredni. Organ stwierdził, że brak jest przesłanek do uznania, że mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie Kolegium, podstawą stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia jest stwierdzenie, że decyzja ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych, a nadto, że skutkiem tego naruszenia jest powstanie - w następstwie wydania tej decyzji - sytuacji niemożliwej do zaakceptowania w praworządnym państwie. Tymczasem na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można stwierdzić, że planowane przedsięwzięcie, ze względu na swój charakter, skalę oraz usytuowanie, będzie miało znacząco negatywny wpływ na ochronę przyrody lub ochronę krajobrazu ww. Obszaru. W konsekwencji powyższe rozważania doprowadziły Kolegium do wniosku, że Wójt Gminy wydając kwestionowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzję nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) prawa materialnego: - art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz art. 63 ust. 1 ustawy o informacji w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zabraniających na obszarze [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ww. ustawy, co powinno stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności przez Kolegium decyzji Wójta Gminy [...]z [...] lutego 2020 r., - § 3 pkt 89 lit e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz art. 63 ust. 1 ustawy o informacji w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuznanie, że błędne zastosowanie wskazanego przepisu prawa materialnego przez Wójta nie stanowi przesłanki do rażącego naruszenia prawa przez orzekające Kolegium, - art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (obecnie Dz. U. z 2021 r. poz.1275 z późn zm.) oraz § 3 pkt 88 lit. b i c rozporządzenia Rady Ministrów w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie wskazanych przepisów przy procedowanym rozstrzygnięciu; 2) prawa procesowego, przez naruszenie art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2021 r. poz. 735) - dalej jako: k.p.a.] oraz art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., oraz art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. - poprzez skierowanie pism dotyczących prowadzonego z urzędu postępowania, jak i zaskarżonej decyzji do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz zawarciu pouczenia o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Podniósł, że Sąd w wyroku 7 grudnia 2020 r., sygn. akt IVSA/Wa1719/20 wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] nie ma przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji, w której wydaniu uczestniczył, jako organ współdziałający wobec tego nie może być adresatem decyzji której postępowanie to dotyczy. W motywach skargi przytoczono argumentację mającą uzasadniać sformułowany wniosek i postawione zarzuty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - w odpowiedzi na skargę - wniosło o oddalenie skargi, gdyż jego zdaniem zaskarżona decyzja nie narusza prawa i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty uznano za zasadne. Przedmiotem sądowej kontroli była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji opisanej w stanie sprawy. W sprawie bezsporne było ustalenie, że przedmiotowe przedsięwzięcie w całości położone jest na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, utworzonego na mocy rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr [...], poz. [...] z późn. zm.). Podstawą ustanowienia obszaru chronionego krajobrazu był art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (obecnie Dz. U. z 2021 r. poz. 1098), w myśl którego wyznaczenie obszaru chronionego krajobrazu następuje w drodze uchwały sejmiku województwa, która określa jego nazwę, położenie, obszar, sprawującego nadzór, ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów oraz zakazy właściwe dla danego obszaru chronionego krajobrazu lub jego części, wybrane spośród zakazów wymienionych w art. 24 ust. 1, wynikające z potrzeb jego ochrony. Likwidacja lub zmniejszenie obszaru chronionego krajobrazu następuje w drodze uchwały sejmiku województwa, wyłącznie z powodu bezpowrotnej utraty wyróżniającego się krajobrazu o zróżnicowanych ekosystemach i możliwości zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem. Stosując się do treści tego przepisu, na mocy w § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia, na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu zakazano "realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy o informacji. Zakaz ten, zgodnie z § 3 ust. 2 tego rozporządzenia, nie dotyczy przedsięwzięć służących obsłudze ruchu komunikacyjnego, turystyce oraz przedsięwzięć bezpośrednio związanych z rolnictwem i przemysłem spożywczym. Również przepis art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody dopuszcza możliwość wprowadzenia zakazów na obszarze chronionego krajobrazu dla realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy o informacji. Przepis art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody dopuszcza na terenie obszaru krajobrazu realizację wyłącznie takich przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 3 października 2008 r. wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu. Prawne formy ochrony przyrody zostały określone w art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody i są to: parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, obszary Natura 2000, pomniki przyrody, stanowiska dokumentacyjne, użytki ekologiczne, zespoły przyrodniczo-krajobrazowe, ochrona gatunkowa rośli, zwierząt i grzybów. Przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko ustawa o informacji dzieli na dwie grupy, takie, które mogą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 1) oraz takie, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 2). Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dotyczy obu kategorii przedsięwzięć. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ) w § 3 ust. 1 pkt 89 lit. e zalicza do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko: gospodarowanie wodą w rolnictwie polegające na realizacji zbiorników wodnych lub stawów, o powierzchni nie mniejszej niż 0,5 ha, na terenach gruntów innych niż orne znajdujących się na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy. Planowane przedsięwzięcie położone jest na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu i ma polegać na budowie stawu retencyjnego na ww. terenie inwestycyjnym o pow. 1.3200 ha, przy czym inwestycja będzie realizowana na powierzchni 0,64 ha. Przedsięwzięcie, którego dotyczy decyzja Wójta należało więc sklasyfikować jako takie, które może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i wywoływać niemożliwe do zaakceptowania, z punktu widzenia praworządności, skutki społeczne i gospodarcze i przy tego rodzaju przedsięwzięciach zawsze musi być przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. [...] Obszar Chronionego Krajobrazu obejmuje bowiem tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem, a także pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych (teren planowanego przedsięwzięcia położony jest w obrębie korytarza ekologicznego wyznaczonego dla migracji dużych zwierząt: Puszcza [...] oraz Dolina [...]). Korytarze ekologiczne są poddane szczególnej ochronie w ramach sieci obszarów chronionych wyznaczanych i zarządzanych zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody. Utrzymanie korytarzy i właściwe gospodarowanie w ich obrębie ma istotne znaczenie dla ochrony siedlisk i gatunków. Powołane rozporządzenie określa szereg zakazów, w tym właśnie zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zakaz ten nie będzie dotyczył realizacji tego rodzaju przedsięwzięcia, dopiero jeżeli przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykaże brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu (art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody). Tymczasem Wójt stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, mimo że z powołanych przepisów wynika konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu. Na tę okoliczność konsekwentnie zwracał uwagę skarżący zarówno w opinii z [...] stycznia 2020 r., jak i w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z [...] lutego 2021 r., że wobec planowanego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Wójt Gminy w decyzji krótko odniósł się do tych kwestii wskazując, że realizacja ze względu na niską skalę potencjalnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na poszczególne komponenty środowiska przyrodniczego nie wymaga spornej oceny. Oczywiste jest, że organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest związany postanowieniami uzgodnieniowymi, opiniami wydanymi w trybie art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o informacji, jednakże brak związania opinią Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie odnosi się do sytuacji, gdy organ ten w swojej opinii zwraca uwagę na naruszenie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Jeżeli więc organ współdziałający komunikuje, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika z przepisów prawa, to owszem Wójt Gminy tym stanowiskiem związany nie był, ale nie oznacza to, że jeżeli faktycznie taki obowiązek z przepisów prawa wynika, to Wójt nie był zobowiązany go realizować, rozstrzygając zgodnie z prawem. Rozstrzygnięcie, czy taki obowiązek faktycznie wynika z przepisów prawa oraz jakiego charakteru wadliwością jest dotknięta decyzja Wójta w razie pozytywnej weryfikacji tego zagadnienia, powinno być podstawą ustaleń i ocen Kolegium w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Kolegium przedmiotowej oceny dokonało, niemniej doszło do wniosku, że decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym nie daje podstaw do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Tymczasem w postępowaniu środowiskowym przeprowadzonym przez Wójta należało stwierdzić obligatoryjne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko wnioskowanego przedsięwzięcia, co oznacza, że organ rozstrzygający sprawę w postępowaniu nieważnościowym, kierując się oceną prawną niniejszego orzeczenia, powinien stwierdzić nieważność decyzji wydanej wbrew obowiązującym przepisom prawa, co w konsekwencji musiało zostać ocenione jako rażąco naruszające zastosowane prawo. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia bez przeprowadzenia oceny jego oddziaływania na środowisko pozostaje w oczywistej sprzeczności z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w związku z art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Obowiązek przeprowadzenia takiej oceny wynikał wprost z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. Ogólny zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko nie dotyczy tylko takiej inwestycji, dla której przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu. Możliwość realizacji inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko, planowanej w obszarze chronionego krajobrazu, uzależniona jest zatem po pierwsze od przeprowadzenia oceny jej oddziaływania na środowisko, a po drugie, że przeprowadzona ocena oddziaływania wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu. Zatem w celu ustalenia, czy realizacja przedmiotowej inwestycji jest w ogóle możliwa na wskazanych działkach, niezbędnym jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Dodatkowo zwrócić należy uwagę na treść art. 24 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 5 ustawy o ochronie przyrody, który dotyczy zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na obszarach chronionego krajobrazu, a właśnie taka forma ochrony przyrody występuje w przedmiotowej sprawie. Ustosunkowując się do zarzut skarżącego dotyczącego wydania decyzji w postępowaniu zwyczajnym z naruszeniem m.in. art. 3 ustawy o lasach, Sąd może jedynie wskazać, że w kwestii tej nie wypowiadało się Kolegium w zaskarżonej decyzji. Tematyka ta nie była też poruszona przez skarżącego w stanowisku z [...] maja 2021 r. Tymczasem Sąd mógłby jedynie dokonać podnoszonej oceny, wówczas gdyby przedmiotem zarzutu było naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. np. z art. 3 ustawy o lasach, a organ właściwy w postępowaniu nieważnościowym dokonałby oceny wydania decyzji Wójta z rażącym bądź nierażącym naruszeniem zarzucanej regulacji. W zaistniałej sytuacji zaskarżona decyzji w kwestionowanej materii nie poddaje się kontroli. Ostatni z zarzutów skargi też nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie nieważnościowe jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy weryfikowana w tym postępowaniu decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest zatem nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jednakże uprawnienia skarżącego do występowania w charakterze strony wynikały z dyspozycji art. 76 ust. 1 ustawy o informacji. Zgodnie z tą normą, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w sprawach dotyczących wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez organy, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 2-4, lub organy wyższego stopnia w stosunku do tych organów, właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska kieruje wystąpienie, którego treścią może być w szczególności wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W sprawach, o których mowa w ust. 1, [...], właściwemu regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska oraz Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska przysługują prawa strony w postępowaniu administracyjnym lub postępowaniu przed sądem administracyjnym (art. 76 ust. 8 ustawy o informacji). W sprawie właściwy miejscowo Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (a zatem taki, który dokonywał w sprawie uzgodnień, jako organ współdziałający) w piśmie z [...] maja 2021 r. dokonał dokładnie takiego jak w cytowanym przepisie wystąpienia i Kolegium zawiadomieniem z [...] czerwca 2021 r. wszczęło z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 2020 r. Korzystał więc z przymiotu strony, tak w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu przed sądem administracyjnym, występując w charakterze skarżącego. Uprawnienia skarżącego w sprawie zostały więc wypełnione zgodnie z przepisami prawa. Należy jeszcze podkreślić, że uprzednio toczące się postępowanie nieważnościowe dotyczące tożsamej decyzji zostało umorzone (informacja w aktach). Umorzenie to było konsekwencją oceny legalności dokonanej przez Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zakończonym prawomocnym wyrokiem z 7 grudnia 2020 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1719/20), stwierdzającym nieważność decyzji Kolegium z [...] czerwca 2020 r. W konkluzji wskazać należy, że skontrolowane przez Sąd postępowanie przed Kolegium dowiodło, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które stanowiły podstawę jej wydania i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie wszczętą z urzędu sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji, Kolegium obowiązane będzie uwzględnić dokonaną wyżej ocenę i rozważania Sądu. W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.). O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy, zasądzając od organu na rzecz skarżącego ich zwrot w kwocie równej uiszczonemu wpisowi sądowemu od skargi w wysokości 200 zł oraz tytułem kosztów zastępstwa procesowego kwotę 480 zł wynikającą z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło