III SA/Gd 364/21
WyrokWSA w Gdańsku2022-01-20
Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia okresu ważności pozwolenia wodnoprawnego, gdy pozwolenie to wygasło z mocy prawa przed złożeniem wniosku oraz gdy wniosek został złożony po terminie 90 dni przed upływem ważności pozwolenia?Ratio decidendi
Organ administracji ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania o przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego, jeśli pozwolenie wygasło z mocy prawa przed złożeniem wniosku oraz gdy wniosek został złożony po terminie 90 dni przed upływem okresu ważności pozwolenia. Przedłużenie pozwolenia ma zastosowanie tylko do pozwoleń wymienionych w art. 389 pkt 1-3 Prawa wodnego z 2017 r., a wniosek musi być złożony w terminie określonym w art. 414 ust. 2 tej ustawy. W przypadku niespełnienia tych warunków organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Wnioskodawca R. K. złożył wniosek o przedłużenie ważności pozwolenia wodnoprawnego wydanego w 1999 r. na korzystanie z wód rowu dla potrzeb stawów rybnych. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na złożenie wniosku po terminie 90 dni przed upływem ważności pozwolenia oraz fakt, że pozwolenie wygasło z mocy prawa po 20 latach. Organ II instancji utrzymał postanowienie w mocy. Skarżący kwestionował odmowę, wskazując na błędną ocenę stanu faktycznego i prawną podstawę odmowy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 30 marca 2021 r. , nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przedłużenia okresu ważności pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 5 listopada 2020 r. R. K. wniósł o przedłużenie okresu ważności pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego decyzją Starosty z dnia 6 października 1999 r. nr [...] na korzystanie z wód rowu [...] dla potrzeb stawów rybnych zlokalizowanych na działce nr [...] w S. Wyjaśnił, że obecne rury o średnicy 200 mm uniemożliwiają stały przepływ wody przez staw ze względu na zmieniający się poziom lustra wody w rowie, co skutkuje stopniową degradacją jakości wody w stawie.
Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie postanowieniem z dnia 16 grudnia 2020r. nr [...], wydanym na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przedłużenia okresu ważności ww. pozwolenia wodnoprawnego.
Organ pierwszej instancji stwierdził, że pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Starosty z dnia 6 października 1999 r., objęte wnioskiem strony, dotyczy korzystania z wód rowu [...] dla potrzeb stawów rybnych zlokalizowanych na działce nr [...] w S. W art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne ustawodawca wprost wskazał, że przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego (ustalenia kolejnego okresu obowiązywania) ma zastosowanie jedynie do pozwoleń wydanych na podstawie art. 389 pkt 1-3 p.w., tj. na usługi wodne, szczególne korzystanie z wód i długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej. Organ może w drodze decyzji ustalić nowy termin obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, po spełnieniu określonych warunków, tj. po dotrzymaniu terminu złożenia wniosku (90 dni przed upływem okresu, na który zostało wydane pozwolenie) oraz po stwierdzeniu, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, są aktualne (art. 414 ust. 7 ustawy Prawo wodne).
W ocenie organu pierwszej instancji postępowanie, którego wszczęcia żąda strona, dotyczy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty i nie może zostać wszczęte, bowiem wniosek został złożony w dniu 9 listopada 2020 r., tj. 52 dni przed upływem obowiązywania ww. decyzji (31 grudnia 2020 r.). Zachodzi zatem przesłanka odmowy wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych przyczyn, o której mowa w art. 61a k.p.a. Strona powinna złożyć wniosek o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego wraz z wymaganymi dokumentami, o których mowa w art. 407 ustawy Prawo wodne.
W zażaleniu na powyższe postanowienie R. K. wyjaśnił, że występując z wnioskiem z prawie dwumiesięcznym wyprzedzeniem przed utratą ważności pozwolenia kierował się Kodeksem postępowania administracyjnego, według którego termin na rozpatrzenie wniosku wynosi jeden miesiąc z możliwością przedłużenia tego terminu. Kodeks postępowania administracyjnego ma rangę ustawy i podważanie tego terminu rażąco narusza prawo.
Postanowieniem z dnia 30 marca 2021 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wyjaśnił, że pozwolenie wodnoprawne udzielone skarżącemu przez Starostę decyzją z dnia 6 października 1999 r. zostało wydane na podstawie nieobowiązującej już ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 1974 r. nr 38 poz. 230 ze zm.) do dnia 31 grudnia 2020 r. Z dniem 1 stycznia 2002 r. weszła w życie ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), w której określono, że pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód wydaje się na okres nie dłuższy niż 20 lat (art. 127 ust. 2). Natomiast w art. 11 ustawy nowelizującej z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r., nr 130, poz. 1087 ze zm.) określono, że pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne niż określone w art. 205 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2001 r. wydane na okres dłuższy niż 20 lat wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne. Oznacza to, że w roku 2005 obowiązywanie wszystkich pozwoleń wodnoprawnych udzielonych pod rządami ustawy z 1974 r. – Prawo wodne, czy też w początkach obowiązywania ustawy z 2001 r. - Prawo wodne zostało ograniczone do maksymalnie 20 lat. Z powyższego wynika, że obowiązywanie ww. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód, udzielonego decyzją z dnia 6 października 1999 r. do dnia 31 grudnia 2020 r., zostało ograniczone w roku 2005 do lat 20. Pozwolenie zatem obowiązywało do 2019 r.
Przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (obowiązujące od dnia 1 stycznia 2018r.) zawierają instytucję ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego (ustawodawca posługuje się również sformułowaniem przedłużenia w art. 414 ust. 6 p.w.), o co można wnosić po spełnieniu przesłanek formalnych wskazanych w art. 414 ust. 2 p.w. Zasadniczym wymogiem jest to, że wniosek powinien być złożony na 90-dni przed upływem okresu, do którego obowiązuje pozwolenie wodnoprawne. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie spełnił tego wymogu, bowiem zażądał przedłużenia terminu ważności pozwolenia wodnoprawnego, które wbrew zarzutom podniesionym w zażaleniu skutecznie wygasło na podstawie art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw i art. 138 ust. 1 ustawy z 2001 r. - Prawo wodne. Zgodnie z treścią art. 414 ust. 2 p.w., pozwolenia wodnoprawne nie wygasają, jeżeli wnioskodawca złożył wniosek w terminie 90 dni przed upływem okresu jego ważności. Dlatego nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że przepis k.p.a. wystarczy, aby rozpatrzyć jego żądanie.
W ocenie organu II instancji, skoro żądanie wynikające z wniosku strony było sprecyzowane jednoznacznie oraz nie został spełniony zasadniczy wymóg formalny wskazany w art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne (obecnie obowiązującej), bowiem wniosek dotyczył pozwolenia wodnoprawnego, które wygasło w 2019 r., organ I instancji był zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a.
Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z art. 414 ust. 3 p.w. do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. Wniosek z dnia 5 listopada 2020 r. o przedłużenie terminu ważności decyzji Starosty tych załączników nie zawierał. Nie ma znaczenia, że organ I instancji nie wezwał wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o załączniki, o których mowa w art. 414 ust. 3, gdyż wnioskodawca nie dochował terminu 90 dni.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie organu odwoławczego R. K. wniósł o jego uchylenie.
Zdaniem skarżącego organy nie dokonały oceny stanu faktycznego, koncentrując się na kwestiach formalno-prawnych. Sprawa dotyczy zmiany toru przepływu wody równolegle do rowu, częściowo przez staw na działce nr [...] w S. Utrzymanie stawu rybnego byłoby korzystne dla hodowli ryb, jak również poprawiłoby poziom wód gruntowych. Rów oznaczony literą [...] jest od wielu lat niekonserwowany, a skarżący zamierza w obrębie części rowu na jego działce podjąć działania mające na celu utrzymanie rowu i jakości wód w stawie w należytym stanie. Skarżący wyjaśnił, że swoje pismo z dnia 5 listopada 2020 r. potraktował jako pismo o przedłużenie ważności pozwolenia wodnoprawnego, ale równie dobrze może być ono rozumiane jako wniosek o wydanie kolejnego pozwolenia wodnoprawnego dla istniejącego stawu rybnego z zachowaniem ciągłości prawnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Jak wyraźnie wynika ze złożonego przez skarżącego R. K. wniosku z dnia 5 listopada 2020 r. , dotyczył on przedłużenia ważności pozwolenia wodnoprawnego nr [...] z dnia 6 października 1999 r. dla stawu rybnego na działce w S., zasilanego wodą z rowu [...].
Na nie budzącą wątpliwości intencję skarżącego wskazywały w wydanych postanowieniach organy obu instancji, a potwierdził ją sam skarżący we wniesionej do sądu skardze. Organy nie miały zatem podstaw, wbrew sugestiom skargi, by złożony przez skarżącego wniosek traktować jako wniosek o innej, niż wskazana, treści, czyli przedłużenia ważności pozwolenia wodnoprawnego.
Przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne, udzielone skarżącemu przez Starostę decyzją z dnia 6 października 1999 r. nr [...], zezwalało skarżącemu m.in. na pobór wody na stawy rybne z wolnego lustra wody w rowie [...] za pomocą rurociągu PCV Ø 200 mm z wlotem żelbetowym oraz na zrzut wody ze stawu do rowu [...] za pomocą rurociągu z PCV Ø 200 mm. W treści w/w decyzji uznano ważność pozwolenia wodnoprawnego do 31 grudnia 2020 r.
Powyższe pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone skarżącemu pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne ( Dz.U. z 1974, Nr 38, poz.30 ze zm., zwanej dalej "Prawem wodnym z 1974 r."), która została uchylona z dniem 1 stycznia 2002 r.
Z art. 21 ust. 1 Prawa wodnego z 1974 r. wynika, że pozwolenie wodnoprawne wydaje się na czas oznaczony. Szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe (m.in. pobór wód powierzchniowych i podziemnych) i wymaga ono pozwolenia wodnoprawnego ( art. 53 ust.1 i 2 ).
W dniu 1 stycznia 2002 r. weszła w życie ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. 2001, Nr 115, poz.1229 ze zm., zwana dalej "Prawem wodnym z 2001 r."). Jej przepisy przejściowe i końcowe ( art. 204 i nast.) nie normowały kwestii pozwoleń wodnoprawnych na szczególne korzystanie z wód, poza jednym wyjątkiem. Przepis art. 205 ust.1 Prawa wodnego z 2001 r. stanowił, że pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód do celów rybackich, wydane na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne, wygasają w terminie trzech lat od dnia wejścia w życie ustawy; wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego stwierdza, w drodze decyzji, wojewoda.
Uzyskane przez skarżącego pozwolenie wodnoprawne nie było pozwoleniem na szczególne korzystanie z wód dla celów rybackich. Rybackie korzystanie z wód związane jest z pobieraniem pożytków - ryb oraz innych organizmów żyjących w wodzie - z publicznych śródlądowych wód powierzchniowych. Jest ono prowadzone w obwodach rybackich, ustanowionych na podstawie ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1471). Natomiast udzielone skarżącemu, na podstawie art. 53 ust.2 pkt 1 Prawa wodnego z 1974 r., pozwolenie wodnoprawne było pozwoleniem na pobór wód powierzchniowych i podziemnych.
Tak więc utrata mocy Prawa wodnego z 1974 r. nie miała wpływu na byt prawny pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego skarżącemu decyzją z dnia 6 października 1999 r.
W Prawie wodnym z 2001 r. postanowiono także , że pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód wydaje się na okres nie dłuższy niż 20 lat ( art. 127 ust. 2). Z kolei art. 37 pkt 1 w/w ustawy określał, że szczególnym korzystaniem z wód jest m.in. pobór oraz odprowadzanie wód powierzchniowych lub podziemnych.
W dniu 30 lipca 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2005 r., Nr 130, poz.1087 ze zm., dalej jako "ustawa nowelizująca"). Z jej art. 11 wynika, że pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne niż określone w art. 205 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( czyli inne niż pozwolenia wodnoprawne na korzystanie z wód do celów rybackich), wydane na okres dłuższy niż 20 lat, wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne.
W dniu 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne ( Dz.U. z 2018 r., poz.2268) , zwana dalej "Prawem wodnym z 2017 r."
Na mocy art. 35 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego z 2017 r. postanowiono, że pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych jest usługą wodną, a nie szczególnym korzystaniem z wód ( art. 34), przy czym zarówno w przypadku wykonywania usług wodnych jak i szczególnego korzystania z wód wymagane jest pozwolenie wodnoprawne ( art. 389 pkt 1 i 2 ).
Przepisy Prawa wodnego z 2017 r. nie odnosiły się do pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie Prawa wodnego z 1974 r., stanowiąc w art. 545 ust. 7, że pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy uchylanej w art. 573 zachowują moc. Przepis art. 573 stanowi natomiast, że traci moc ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone skarżącemu decyzją z dnia 6 października 1999 r. określając jego ważność do 31 grudnia 2020 r., czyli na okres dłuższy niż 20 lat .
W tej sytuacji pozwolenie to zostało - zgodnie z cytowanym powyżej art. 11 ustawy nowelizującej - ograniczone w roku 2005 do lat 20, skoro – zgodnie z tym przepisem - pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód , wydane na okres dłuższy niż 20 lat, wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzja o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stała się ostateczna. Choć organ odwoławczy nie wskazał dokładnej daty, kiedy decyzja z dnia 6 października 1999 r. stała się ostateczna, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że nastąpiło to w 1999 r.
Przedmiotowe pozwolenie wygasło zatem najpóźniej 31 grudnia 2019 r., wobec czego niemożliwe jest jego przedłużenie. Zachodzi w tym przypadku podstawa do odmowy wszczęcia postępowania – na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. , z którego wynika, że gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Taką uzasadnioną przyczyną , dla której postępowanie w sprawie przedłużenia ważności pozwolenia wodnoprawnego nie może być wszczęte, jest w niniejszej sprawie wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego przed wniesieniem przez skarżącego żądania przedłużenia jego ważności.
Wskazać w tym miejscu należy, że art. 11 ustawy nowelizującej miał charakter normy epizodycznej oraz jednorazowej, a z chwilą zajścia okoliczności w nim wskazanej, tj. upływu 20 lat od chwili, kiedy decyzja o udzieleniu pozwolenia na okres dłuższy niż 20 lat stała się ostateczna, pozwolenie to z mocy prawa wygasało. Do ewentualnego odwrócenia tego skutku prawnego konieczne byłoby wprowadzenie normy szczególnej, jednakże przepisów takich nie uchwalono.
Zdaniem Sądu wygaśnięcie pozwoleń wodnoprawnych w oparciu o art. 11 ustawy nowelizującej następuje z mocy samej ustawy, bez konieczności wydania decyzji w tym zakresie. Jak wynika z przedstawionej chronologii zmian przepisów ustawy - Prawo wodne, ustawodawca w art. 205 ust. 1 Prawa wodnego z 2001 r. wprost zastrzegł, że wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego ( wydanego na podstawie Prawa wodnego z 1974 r.) na szczególne korzystanie z wód dla celów rybackich stwierdza, w drodze decyzji, wojewoda. Pomimo zmiany art. 205 Prawa wodnego z 2001 r. ustawą nowelizującą , zapis art. 205 ust. 1 nie uległ zmianie, natomiast wspomniany art. 11 ustawy nowelizującej, który nie został włączony do ustawy Prawo wodne , dotyczący wygaszania pozwoleń wodnoprawnych na szczególne korzystanie z wód innych, niż dla celów rybackich, nie zawiera postanowień o obowiązku wydania w takiej sytuacji decyzji. Gdyby wolą ustawodawcy było wydanie decyzji w tym zakresie, dałby temu wyraz w treści przepisu, jak to miało miejsce w art. 205 ust. 1 Prawa wodnego z 2001 r.
Jednak nawet gdyby przyjąć, że organ powinien wydać decyzję w zakresie wygaśnięcia pozwoleń wodnoprawnych na szczególne korzystanie z wód innych, niż dla celów rybackich, to decyzja taka miałaby wyłącznie charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Decyzja konstytutywna, w odróżnieniu od decyzji deklaratoryjnej, może zmieniać zakres praw i obowiązków stron tylko na przyszłość, to jest od daty, gdy stała się ostateczna (por. uchwałę składu 5 sędziów NSA z dnia 10 grudnia 2001 r., OPK 21/2001, ONSA 2002, nr 3, poz. 105). Zauważa się, iż w przypadku kiedy mamy do czynienia z obowiązkiem bądź prawem wynikającym wprost z ustawy, skutek prawny następuje z datą ustaloną w tej ustawie, a akt administracyjny konkretyzujący przedmiot i skierowany do indywidualnego adresata ma wtedy charakter deklaratoryjny. Decyzje deklaratoryjne ustalają jedynie autorytatywnie istnienie i zakres jakiegoś stosunku prawnego, który powstał wcześniej z mocy przepisów prawnych. Jest to podstawowa cecha różniąca decyzje deklaratoryjne od decyzji konstytutywnych, po których wydaniu następują dopiero skutki prawne, a decyzja administracyjna przekształcająca treść stosunku prawnego nie może, co do zasady, zmienić go z mocą wsteczną. Zatem decyzja deklaratoryjna wyłącznie potwierdza wygaśnięcie uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, natomiast skutek w postaci wygaśnięcia uprawnień następuje z mocy samego prawa. Inaczej mówiąc, datą wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego w niniejszej sprawie jest data, od której przestaje ono obowiązywać. Wystąpienie skutku materialnoprawnego nie usuwa z obrotu prawnego decyzji, bowiem funkcjonuje ona nadal w sensie procesowym. Strona zainteresowana może wprawdzie, zgodnie z art. 418 ust. 1 Prawa wodnego z 2017 r., ubiegać się o stwierdzenie tego wygaśnięcia w drodze decyzji, jak również może to uczynić z urzędu sam organ, jednakże taki akt wyłącznie potwierdza istniejący stan prawny powstały z mocy prawa i pozostaje bez wpływu na możliwość przedłużenia wygasłego pozwolenia.
Tak więc także w tym przypadku nie byłoby możliwe wszczęcie postępowania z wniosku skarżącego.
Zauważyć ponadto należy, że zgodnie z obecnie obowiązującym art. 414 ust. 2 Prawa wodnego z 2017 r., pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1 -3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, na które były wydane, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń.
Z powyższego unormowania wynika , że przedłużenie pozwoleń wodnoprawnych ( takim pojęciem posługuje się ustawodawca w art. 414 ust. 6), czy też ustalenie kolejnego okresu ich obowiązywania ma zastosowanie jedynie do pozwoleń wymienionych w art. 389 pkt 1-3, tj. na usługi wodne, szczególne korzystanie z wód i długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej.
Mając na uwadze treść art. 414 Prawa wodnego z 2017r. stwierdzić trzeba , że nawet w przypadku uznania, że udzielone skarżącemu pozwolenie wodnoprawne nie wygasło , postępowanie w sprawie przedłużenia ważności tego pozwolenia (ustalenia kolejnego okresu jego obowiązywania) nie mogłoby zostać wszczęte. Skarżący złożył bowiem wniosek w dniu 9 listopada 2020 r., tj. 52 dni przed dniem 31 grudnia 2020 r. , który został wskazany w decyzji z dnia 6 października 1999 r. jako dzień upływu terminu ważności pozwolenia.
Złożenie wniosku w terminie krótszym, niż 90 dni powoduje , że również zachodziłaby przesłanka odmowy wszczęcia postępowania na podstawie w art. 61a § 1 k.p.a. - z innych uzasadnionych przyczyn. Z przepisów Prawa wodnego z 2017 r. wynika bowiem, że w takim wypadku organ nie mógłby rozstrzygnąć sprawy decyzją. Przepisy tej ustawy nie przewidują wydania decyzji, gdy wniosek jest złożony po terminie ( art. 414 ust. 6 i 7). Organ może wszcząć postępowanie , które zostanie zakończone decyzją jedynie wówczas, gdy wniosek został złożony w przewidzianym art. 414 ust. 2 terminie.
Decyzja merytorycznie rozstrzygająca wniosek może być wydana tylko w przypadku, gdy informacje zawarte w dołączonym do wniosku operacie wodnoprawnym nie są aktualne lub zachodzą okoliczności , o których mowa w art. 399 ust.1 (wówczas wydawana jest decyzja negatywna) albo gdy informacje zawarte w operacie wodnoprawnym są aktualne lub nie zachodzą okoliczności , o których mowa w art. 399 ust.1 ( wówczas wydawana jest decyzja pozytywna). Decyzja negatywna wydana może być także wówczas, gdy wnioskodawca nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków ( art. 399 ust.2 ). Tak więc ustawodawca wyraźnie wskazał w Prawie wodnym z 2017 r., w jakich przypadkach możliwe jest wydanie decyzji na skutek złożenia wniosku o przedłużenie ważności pozwolenia wodnoprawnego.
Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że w realiach niniejszej sprawy skarżący zażądał przedłużenia ważności pozwolenia wodnoprawnego, które skutecznie wygasło najpóźniej w dniu 31 grudnia 2019 r., na podstawie art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw. Skoro żądanie wynikające z wniosku skarżącego było sprecyzowane jednoznacznie oraz nie został spełniony zasadniczy wymóg wynikający z art. 414 ust. 2 Prawa wodnego z 2017 r. – ważność pozwolenia wodnoprawnego , którego dotyczył wniosek, organ I instancji był zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § k.p.a. Mimo że organ ten, jako powód odmowy wszczęcia postępowania podał, że skarżący złożył wniosek dopiero 52 dni przed upływem ważności pozwolenia, rozstrzygnięcie to odpowiadało prawu i organ odwoławczy zasadnie utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji w mocy.
W tym stanie rzeczy Sąd, nie podzielając zarzutów skargi i nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonych skargą postanowień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę, jako bezzasadną , oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło