II SA/Bk 838/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant referent stażysta Natalia Paulina Kielak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zasiłków celowych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...].08. 2021 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...].06.2021 r. przyznającą J. K. prawo do zasiłku celowego na dofinansowanie: zakupu lodówki – 200 zł, środków czystości – 30 zł, wydatków mieszkaniowych – 80 zł (łącznie – 310 zł). Stan faktyczny przedstawiał się następująco: Wnioskiem z [...].06. 2021 r. J. K. zwrócił się do MOPR w B. o przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na pokrycie wydatków mieszkaniowych, zakupu lodówki i środków czystości. Organ pierwszej instancji przeprowadził wywiad środowiskowy w dniu [...].06.2021 r. Z ustaleń organu wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszka w domu po rodzicach, nie pracuje, ma kłopoty zdrowotne, utrzymuje się z zasiłków pomocy społecznej. Dochód wynosi 474,82 zł. Posiadał orzeczony lekki stopień niepełnosprawności do dnia [...].04.2019 r. Posiada też mieszkanie w bloku ale go nie wynajmuje. Działka na której zamieszkuje stanowi współwłasność jego z siostrami. Jest w trudnej sytuacji finansowej i wymaga pomocy, którą uzyskuje z MOPR. Organ stwierdził, że nie może przyznać wyższego zasiłku niż 310 zł, ponieważ posiada ograniczone środki finansowe. Na wypłatę zasiłków celowych posiada w planie na 2021 r. kwotę ok. 315000 zł, z czego musi sfinansować ok.1200 zasiłków miesięcznie. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. K. (zwany dalej skarżącym), który zakwestionował wysokość przyznanego zasiłku. Twierdził, że kwota na zakup lodówki jest niewspółmierna do rzeczywistej. Zaskarżoną decyzją SKO w B. utrzymało rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy. SKO podzieliło argumentację organu I instancji. Kolegium dodatkowo wyjaśniło, że finanse są ograniczone, a osób potrzebujących zbyt wiele, by zadowolić każdego z wnioskodawców. Skarżący korzysta ze świadczeń pomocowych w formie zasiłku okresowego i dożywiania. W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Skarżący wyraził niezadowolenie z wysokości przyznanego zasiłku. Twierdził, że Prezydent Miasta B. dopuścił się złamania prawa wraz z SKO (cyt.) "w związku z prowadzeniem postępowania bez wykluczenia jawności i używania do wnioskodawcy substancji radioaktywnych i promieniowania jonizującego co stanowiło tajemnicę państwową..." itp. Skarżący uważał, że kwota 200 zł nie wystarczy na zakup lodówki. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art.39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r., poz.1876 ze zm.), zwana: u.p.s. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także zapobieganie wskazanym w art. 2 ust. 1 ustawy trudnym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s.), przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, zaś potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.). Jak wynika natomiast z treści art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kryterium dochodowego wynoszącego 701 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej (długotrwała lub ciężka choroba, bezrobocie, niepełnosprawność itp.). W świetle regulacji art. 39 u.p.s., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Podstawowym kryterium przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego jest kryterium dochodowe, przewidziane w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w wysokości 701 zł. Skarżący niewątpliwie znajduje się w trudnej sytuacji, czego nie kwestionują organy. Jednakże wysokość udzielonej pomocy jest uzależniona nie tylko od potrzeb wnioskującego, ale i od możliwości płatniczych organu. Zdaniem Sądu, organy w sprawie niniejszej słusznie wyważyły sytuację dwóch stron, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, która jest decyzją uznaniową, ale nie nosi cech dowolności. Jeszcze raz wskazać trzeba, że rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy ale i możliwości pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.). Podnieść także należy, że świadczenia z pomocy społecznej mają jedynie charakter pomocniczy, tzn. są przyznawane w zakresie, w jakim osoby ubiegające się o ich przyznanie same we własnym zakresie nie są w stanie ich zapewnić. A zatem wsparcie przyznawane na gruncie ustawy o pomocy społecznej, bez względu na jego rodzaj, ma charakter jedynie przejściowy i zakłada wykształcenie odpowiednich postaw u osób z niej korzystających, w celu pokonania życiowych trudności. Omawiana pomoc nie może zatem zabezpieczać wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również być przyznana w oczekiwanej przez te osoby wysokości. W przypadku skarżącego oznacza to, że organ nie miał obowiązku przyznania zasiłku w takiej wysokości, by pokryć cenę całego zakupu lodówki. Słusznie organ wskazał, że można kupić lodówkę używaną za niską kwotę. W ocenie Sądu, skarżący posiada problemy zdrowotne, z czym może być związane jego ubóstwo (brak możliwości zatrudnienia, nieporadność). Skarżący liczy na pomoc społeczną, która nie zaspokoi wszystkich jego potrzeb bytowych. Na marginesie tej sprawy, Sąd zwraca uwagę organowi I instancji , by zainteresował się (przeprowadzając w przyszłości wywiad środowiskowy) relacjami rodzinnymi skarżącego, który twierdzi, że utrzymuje kontakty z siostrami. Wszak, jeśli są współwłaścicielkami nieruchomości, to ciążą na nich pewne obowiązki, nie wspominając o obowiązkach moralnych wobec brata. W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.