II OZ 648/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Polskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 406/21 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Polskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w S. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 22 marca 2021 r. nr 78/2021 w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego - przyczepy postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2021 r. II SA/Łd 406/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w sprawie ze skargi Polskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w S. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 22 marca 2021 r. nr 78/2021 w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego – przyczepy, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w treści skargi Stowarzyszenie wniosło o wstrzymanie wykonania ww. decyzji, gdyż z istoty decyzji rozbiórkowej wynika niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sprawach dotyczącej rozbiórki trwałe skutki wykonania decyzji są nieuniknione. Wykonanie decyzji może spowodować, że powrót do stanu pierwotnego będzie niemożliwy bez poniesienia znacznych kosztów. W ocenie Sądu wniosek Stowarzyszenia nie zasługiwał na uwzględnienie. Odmowa uwzględnienia wniosku nastąpiła na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że Stowarzyszenie nie przedstawiło jakiegokolwiek uzasadnienia, z którego wynikałaby możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ograniczyło się jedynie do ogólnego przywołania ugruntowanego w orzecznictwie poglądu, że "już samo wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego rodzi ze swej istoty niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na przyjęciu, że złożony wniosek wymaga szczegółowego uzasadnienia, w sytuacji gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody na skutek wykonania decyzji jest oczywiste. Mając na uwadze powyższe Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie wniosku do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu Stowarzyszenie podniosło, że rozbiórka przyczepy rozumiana jako demontaż poszczególnych jej elementów i usunięcie jej z przestrzeni oraz późniejsze przywrócenie stanu poprzedniego będzie się wiązało ze znacznymi kosztami, jakie Stowarzyszenie będzie zmuszone ponieść. Jest to oczywiste. Dlatego niezrozumiałe jest nieuwzględnienie wniosku przez Sąd. A przeniesienie przyczepy w inne miejsce (przyczepa jest w pełni mobilna) narazi skarżącego na poniesienie negatywnych skutków niewykonania decyzji administracyjnej, a jej wykonanie na koszty związane z rozbiórką przyczepy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Norma art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że "Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.". Z powyższego wynika zatem, że warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że przez przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). Nadto, co istotne, ochrona tymczasowa przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejsze zażalenie podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że co do zasady decyzja nakazująca rozbiórkę może skutkować wystąpieniem niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., jednak nie oznacza to, że każda decyzja nakazująca rozbiórkę niejako automatycznie musi zostać objęta ochroną tymczasową. Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie, oceniając kwestię objęcia konkretnej decyzji ochroną tymczasową także i w przedmiocie nakazu rozbiórki należy mieć na uwadze nie tylko przedmiot decyzji, ale i argumentację strony oraz okoliczności danej sprawy. Inna wszak będzie sytuacja podmiotu zobowiązanego do rozbiórki domu mieszkalnego, a inna, gdy nakazowi rozbiórki podlega obiekt o niewątpliwie prostszej konstrukcji, a z takim mamy do czynienia w sprawie. Mając zatem na uwadze powyższe stwierdzić należy, że ogólnikowe powołanie się na znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki w stosunku do decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu - przyczepy kempingowej, nie usprawiedliwia objęcia decyzji zaskarżonej ochroną tymczasową, co trafnie ocenił Sąd pierwszej instancji. A zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Trafności rozstrzygnięcia nie podważa wniesione zażalenie, bowiem ogólnikowe wskazanie na konieczność poniesienia kosztów związanych z rozbiórką, bądź kosztów związanych z przywróceniem stanu poprzedniego, nie stanowi przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej w tej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.