I SA/Gd 847/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 lutego 2022 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2020 r. [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości spółki z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę. Decyzją z 19 marca 2020 r. Prezydent Miasta orzekł o odpowiedzialności pana D. D., jako prezesa zarządu Spółki z o.o. A, za zaległości Spółki z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w G., przy ul. [...] za okres od lutego 2016 r. do lipca 2017 r. w wysokości 2094,13 zł, odsetek za zwłokę w wysokości 537 zł i kosztów upomnienia w wysokości 46,40 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 30 czerwca 2020 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję Kolegium wskazało, że przedmiotem postępowania jest zasadność i prawidłowość orzeczenia o odpowiedzialności pana D. D., jako prezesa zarządu Spółki z o.o. A, od lutego 2016 r. do lipca 2017 r. za powstałe w tym okresie zaległości Spółki z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w G. przy ul. [...]. Przedmiotowe zaległości wynikały z powodu nieuiszczenia w terminie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lutego 2016 r. do 31 lipca 2017 r. w kwocie 2.094,13 zł i powstały po złożeniu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, obowiązującej: od 1 lipca 2013 r. w kwocie 110 zł, od 5 lipca 2016 r. w kwocie 74,20 zł i od 7 lutego 2017 r. w kwocie 170,73 zł złożonych przez A Spółka z o. o. Z włączonych do akt sprawy wpisów z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że od 18 lutego 2016 r. do 1 sierpnia 2017 r. pan D. D. był prezesem jednoosobowego zarządu Spółki z o. o. A. Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z 19 listopada 2019 r., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanej Spółki prowadzone w oparciu o trzy tytuły wykonawcze wystawione przez Gminę Miasta za nieuiszczone opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W uzasadnieniu tego postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że prowadzone postępowanie okazało się bezskuteczne, ponieważ pomimo podjętych czynności nie ujawniono składników mienia, z których można wyegzekwować zaległości. Prezydent Miasta, postanowieniem z 14 stycznia 2020 r., wszczął postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności za zobowiązania Spółki z tytułu zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W tym postępowaniu strona - ani po odebraniu postanowienia z 14 stycznia 2020 r., ani po odebraniu w dniu 24 lutego 2020 r. zawiadomienia o jego zakończeniu - nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) Spółki. Nie wykazała także, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) Spółki nastąpiło bez jej winy, nie wskazała też mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Kolegium wyjaśniło, że w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego. Stanowi o tym przepis art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2010 ze zm.). W przypadkach i w zakresie przewidzianych w rozdziale 15 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe wynikające ze stosunku prawnopodatkowego, w którym nie są one stroną, uzasadniana jest potrzebą szczególnej ochrony interesu fiskalnego państwa. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo wykazał istnienie zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lutego 2016 r. do 31 lipca 2017 r. bezskuteczność prowadzenia egzekucji zaległości z majątku Spółki, fakt niezgłoszenia przez członków zarządu Spółki wniosku o ogłoszenie upadłości, jak też to, że orzeczona odpowiedzialność pana D. D. obejmowała, stosownie do przepisu art. 116 § 2 Ordynacji zaległości Spółki, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez niego obowiązków Prezesa Zarządu Spółki. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w prowadzonym postępowaniu strona nie wykazała jednocześnie wystąpienia przesłanek negatywnych, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej, wykluczających orzeczenie wobec niej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan D.D. wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 7 i art. 77 § 1 k.p.k. w zw. z art. 123 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz w związku z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez nierozpoznanie zarzutów odwołania, co oznacza nie rozpoznanie istoty sprawy, gdyż zarzuty dotyczył istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niezamieszczenie w uzasadnieniu decyzji, w części dotyczącej uzasadnienia faktycznego i prawnego stanowiska co do zarzutów naruszenia przepisów postępowania opisanych w odwołaniu, co uniemożliwia ocenę i weryfikację zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego organy uniemożliwiły mu wzięcie czynnego udziału w sprawie i wypowiedzenie się, co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań. Zdaniem strony z uwagi na sytuację pandemiczną organ winien się wstrzymać z wydaniem decyzji w sprawie i ponownie wezwać stronę do wypowiedzenia się w sprawie. Skarżący wskazał ponadto, że Kolegium nie ustosunkowało się do podnoszonej w odwołaniu argumentacji dotyczącej braku wykazania, że egzekucja należności prowadzona wobec Spółki była faktycznie bezskuteczna. Końcowo wskazał, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie zaistniały przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem. Istotne zarzuty zgłoszone przez skarżącego dotyczą naruszenia gwarancji procesowych związanych z obowiązkiem zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Wskazywaną przeszkodą według strony było nieuwzględnienie ograniczeń związanych z COVID-19. Należy zauważyć, że prawna sytuacja w Polsce została ukształtowana ustawą z dnia 7 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych za zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), która weszła w życie 8 marca 2020 r. Zgodnie z art. 15 zzs ust. 9 obowiązującym od dnia 31 marca 2020 r. do 16 maja 2020 r. (przepis dodany art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2020 r., poz. 568, zmieniony od 18 kwietnia 2020 r. ustawą z 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, Dz. U. z 2020 r., poz. 695 – art. 73) ograniczona została możliwość wydawania decyzji administracyjnych innych niż uwzględniające w całości żądanie strony lub uczestnika postępowania, z wyjątkami w ustawie wskazanymi. W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji wydał decyzję w dniu 19 marca 2020 r., zatem przed dniem wejścia w życie wskazanego przepisu, natomiast organ drugiej instancji wydał decyzję w dniu 30 czerwca 2020 r., po utracie mocy obowiązującej przepisu wskazanego. W okresie ograniczeń wynikających z ustawy szczególnej stronie nie wyznaczano terminów procesowych. Z akt sprawy wynika, że stronie przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji został wyznaczony termin do zapoznania się z aktami sprawy celem ewentualnego wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiał dowodowego. Postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 24 lutego 2020 r., termin upływał przed wprowadzeniem ograniczeń związanych z wprowadzeniem stanu zagrożenia epidemicznego. Złożone przez stronę odwołanie zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z akt sprawy nie wynika, aby przed wydaniem decyzji organ drugiej instancji wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się sprawie zebranego materiału dowodowego. Sąd stwierdza naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, co uzasadnia konieczność oceny, czy naruszenie przepisu prawa procesowego mogło w rozpoznawanej sprawie mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej określanej jako "p.p.s.a."), jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. uchwała 7 sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r., sygn. FPS 6/04). Z akt sprawy wynika, że w okresie przed wprowadzeniem ograniczeń związanych z pandemią strona nie wykazała aktywności procesowej. Zebrany w postępowaniu przed organem pierwszej instancji materiał dowodowy nie był uzupełniany na późniejszym etapie postępowania, wobec czego można uznać, że zapewnienie terminu zapoznania się z materiałem dowodowym przez organ pierwszej instancji gwarantowało stronie możliwość wypowiedzenia się co do całego materiału dowodowego. W odwołaniu i skardze strona podnosi twierdzenie, że nie został rozpoznany zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgłoszony zarzut nie został przez stronę uzasadniony. Strona nie kwestionuje złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nie kwestionuje pełnienia funkcji członka zarządu w okresie deklarowanym. Argumentacja strony związana z wadliwym ustaleniem bezskuteczności egzekucji wobec istnienia majątku Spółki odnosi się do przesłanki ekskulpacyjnej wskazanej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem skuteczne zwolnienie się od odpowiedzialności przez członka zarządu spółki kapitałowej wymaga wskazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zasada odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki kapitałowej jest związana z bezskutecznością egzekucji. Brak przesłanek do zgłoszenia wniosku o upadłość w dacie pełnienia funkcji członka zarządu nie stanowi przesłanki ekskulpacyjnej. Treść przepisu stanowi podstawę do stwierdzenia, że jedynie wykazanie złożenia wniosku o upadłość we właściwym czasie lub wykazanie, że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez winy członka zarządu uzasadnia zwolnienie od odpowiedzialności. Dobra kondycja finansowa spółki stanowiąca o braku przesłanki zgłoszenia wniosku o upadłość pozawalała na terminowe regulowanie zobowiązań publicznych. Ciężar wykazania przesłanki ekskulpacyjnej spoczywa na podmiocie wywodzącym z określonej okoliczności skutek prawny. Wbrew zarzutowi skargi organ uzyskał potwierdzenie bezskutecznej egzekucji, albowiem postanowieniem z dnia 19 listopada 2019 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. W świetle powyższego, wobec stwierdzenia, że naruszenie przepisu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej nie mogło mieć istotnego wpływu na treść orzeczenia, albowiem zebrany materiał dowodowy potwierdza zaistnienie przesłanki odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki, w której pełnił funkcję członka zarządu, za zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a skarżący nie wykazał przesłanki ekskulapcyjnej Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.