III FSK 269/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-02-02
Skład orzekający: Jacek Brolik, Paweł Borszowski, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozłożenie zaległości składkowych na raty na mocy umowy między płatnikiem a ZUS stanowi podstawę do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że rozłożenie należności z tytułu składek na raty na mocy umowy z ZUS, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowi samodzielną podstawę do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Taka umowa powoduje skutek w postaci braku możliwości ujęcia tych należności w kategoriach zaległości składkowych, przy czym w ramach okresu wywiązywania się płatnika z postanowień tej umowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec E. K. na podstawie tytułów wykonawczych ZUS obejmujących zaległości składkowe. Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując m.in. na zawarcie przez spółkę umowy o rozłożeniu zaległości na raty. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznali zarzuty za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, uznając m.in., że rozłożenie na raty nie powoduje ustania zaległości. E. K. wniósł skargę kasacyjną, która została uwzględniona przez Naczelny Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Op 11/18 w sprawie ze skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 31 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu na rzecz E. K. kwotę 560 (słownie: pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Op 11/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, oddalił skargę E. K., zwanego dalej "Skarżącym", na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 31 października 2017 r. w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Wymieniony wyrok jest opublikowany na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Sąd pierwszej instancji przedstawiając stan faktyczny sprawy wskazał, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O.prowadził wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia 28 lutego 2017 r. obejmujących zaległości z tytułu składek na: ubezpieczenie społeczne za okres od kwietnia 2011 r. do kwietnia 2014 r.; ubezpieczenie zdrowotne od kwietnia 2011 r. do kwietnia 2014 r. (z wyłączeniem m-ca lipca 2012 r.) oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych od lutego 2012 r. do kwietnia 2014 r. Podstawę wystawienia tytułów wykonawczych stanowiła decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w K.z dnia 12 czerwca 2014 r., o odpowiedzialności solidarnej Skarżącego za zobowiązania płatnika składek - "T. " Sp. z o.o. z/s w R.
W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 1 marca 2017 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę Skarżącego w "T. " Sp. z o.o. w R. Odpis powyższego zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Skarżącemu w dniu 15 marca 2017 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 8 marca 2017 r.
Następnie, pismem z dnia 22 marca 2017 r. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Z związku z wniesionymi zarzutami, postanowieniem z dnia 29 marca 2017 r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne i powiadomił dłużnika zajętej wierzytelności o tym fakcie.
Następnie postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2017 r. Dyrektor ZUS odmówił uwzględnienia zarzutu na postępowanie egzekucyjne, prowadzone względem Skarżącego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.Inspektorat w K.z dnia 12 czerwca 2014 r., wyrok Sądu Okręgowy w O. z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt [...], mocą którego Sąd oddalił odwołanie Skarżącego od ww. decyzji oraz na to, że w dniu 7 grudnia 2015 r. "T. " Spółka z o.o. złożyła do Wierzyciela wniosek o rozłożenie na raty zaległości z tytułu nieopłaconych składek i kosztów egzekucyjnych, w wyniku czego w dniu 9 lutego 2016 r. pomiędzy ww. Spółką a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. zostały zawarte następujące umowy: na: FUS, FUZ i FP i FGŚP. Podkreślono również, że postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r. rozłożono na raty ww. Spółce koszty egzekucyjne dotyczące egzekucji FUS, FUZ oraz FP i FGŚP, natomiast w związku z zawartymi umowami, postanowieniem z dnia 17 lutego 2016r. Dyrektor ZUS zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec "T. " Sp. z o.o.
W rezultacie Dyrektor ZUS uznał, że brak jest podstaw do zaniechania wszczynania postępowania egzekucyjnego w stosunku do Skarżącego. Stwierdzono, że na podstawie art. 366 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.), zwanej dalej "k.c.", który to przepis ma zastosowanie w sprawie, wierzyciel ma pełną swobodę wyboru dłużnika solidarnego. Z kolei fakt rozłożenia na raty zaległości z tytułu niezapłaconych składek nie oznacza, że zaległości składkowe zostały na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec strony całkowicie zaspokojone.
Dyrektor ZUS, postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2017 r. uznał za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez Skarżącego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, odmawiając jednocześnie umorzenia postępowania egzekucyjnego i uchylenia dokonanych zajęć wynagrodzenia za pracę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, opisanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora ZUS z dnia 19 kwietnia 2017 r. w sprawie zgłoszonych zarzutów. Jako podstawę prawną wskazał art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j: Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) - dalej w skrócie "u.p.e.a.".
Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem pełnomocnika, jakoby "z chwilą rozłożenia na raty zaległości składkowych na mocy umowy z dnia 9 lutego 2016 r. Nr [...] zawartej pomiędzy "T. " sp. z o.o., a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., nastąpiło odroczenie terminu płatności zaległości w skutek czego przestały one być zaległe i wymagalne." Podkreślił, że składki ubezpieczeniowe objęte zawartą umową istnieją nadal i są zaległościami składkowymi obciążającymi zarówno Spółkę jak i Skarżącego do czasu ich wygaśnięcia, tj. do dnia uregulowania przez Spółkę rat określonych w umowie ratalnej lub do dnia uregulowania ich przez stronę, która ponosi za nie odpowiedzialność solidarną.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 3 u.p.e.a., tj. dotyczącego prowadzenia egzekucji pomimo odroczenia terminu płatności składek w ramach umów o rozłożeniu na raty należności, organ wskazał, że składając zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej reprezentujący stronę pełnomocnik uruchomił tryb zarzutów, których jedynie uznanie za uzasadnione odnosi skutek w postaci konieczności umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 375 § 1 k.c. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że przepis ten reguluje tryb wnoszenia zarzutów w postępowaniu cywilnym pomiędzy dłużnikiem solidarnym, a wierzycielem i nie ma zastosowania w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.
Odnosząc się następnie do wpływu zawarcia umów ratalnych pomiędzy "T. " Sp. z o.o., a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. na istnienie zaległości składkowych, za które odpowiada również Skarżący, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że organ omówił szczegółowo przepisy regulujące odpowiedzialność osób trzecich za zaległości składkowe Spółki, tj. art. 107, art. 116 oraz art. 108 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), zwana dalej "O.p.", traktujący o wszczęciu egzekucji wobec majątku osoby trzeciej, które mają zastosowanie do składek ubezpieczeniowych na mocy art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.), zwana dalej "u.s.u.s.". Sąd pierwszej instancji podkreślił, że z odesłania zawartego w art. 91 O.p. do art. 366 § 1 i art. 369 k.c. wynika, że po powstaniu solidarnego zobowiązania, a zatem po wydaniu decyzji w trybie art. 108 § 1 O.p., organ rentowy może dokonać wyboru zobowiązanego, od którego będzie dochodził zaspokojenia wierzytelności, postąpiwszy stosownie do art. 366 § 1 k.c.
W dalszej części uzasadnienia Sąd pierwszej instancji odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku Skarżącego jako Prezesa Zarządu Spółki w związku z zawarciem przez spółkę i wierzyciela umowy o spłatę zaległości w ratach stwierdził, że należności z tytułu składek ubezpieczeniowych stają się wymagalne w dacie obowiązku ich wyliczenia i zapłaty. Brak zapłaty powoduje powstanie zaległości składkowych z mocy samego prawa (51 § 1 O.p. w związku z art. 31 u.s.u.s.).
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że rozłożenie na raty niezapłaconych w terminie składek ubezpieczeniowych nie powoduje, że przestają one istnieć z powodu braku wymagalności. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji, że składki ubezpieczeniowe objęte umową ratalną istnieją nadal i są zaległościami składkowymi obciążającymi zarówno Spółkę jak i Skarżącego, aż do dnia wygaśnięcia, tj. do dnia uregulowania przez Spółkę rat określonych w umowie ratalnej lub do dnia uregulowania ich przez członka zarządu, który ponosi za nie odpowiedzialność solidarną.
Odnosząc się w dalszej części uzasadnienia do zaświadczenia o niezaleganiu wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. na rzecz "T. " Sp. z o.o., które miało potwierdzać - fakt nieistnienia składek, za które odpowiada Skarżący, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że słusznie zważono, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek na podstawie art. 50 ust. 4 u.s.u.s. i art. 123 K.p.a.
Zaświadczenie potwierdza fakt, iż na dzień wydania takiego zaświadczenia podmiot, na rzecz którego wydawane jest zaświadczenie nie posiada żadnych zaległości. Zaświadczenie może jednak otrzymać też płatnik, który co prawda posiada zaległości w opłacaniu składek, lecz zostały one rozłożone na raty i który w terminie wykonuje postanowienia podpisanej umowy w sprawie ulgi. Zaświadczenie takie musi jednak zawierać klauzulę o korzystaniu przez płatnika z tej ulgi.
Taka sytuacja, jak pokreślił WSA, zaistniała w przedmiotowej sprawie. "T. " Sp. z o.o. otrzymała w dniu 6 listopada 2017 r. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. Inspektorat w S.zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek. Oznacza to - że płatnik ten nie posiada bieżących zaległości składkowych. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na znajdującą się w tym zaświadczeniu informację, iż Spółka korzysta z ulgi w postaci układu ratalnego na spłatę należności, które nie są w związku z tym wymagalne na dzień wydania zaświadczenia. Okoliczność ta, w ocenie Sądu pierwszej instancji, nie wskazuje że zaległości te przestały definitywnie istnieć w skutek zawartego układu ratalnego. Sąd podkreślił, że przepisy u.s.u.s. ani przepisy K.p.a. nie zawierają regulacji analogicznej do art. 306e § 5 O.p. wprowadzającej fikcję prawną braku zaległości na potrzeby wydawania zaświadczeń o niezaleganiu. Brak jest również w art. 31 u.s.u.s. odesłania do tego przepisu. Z tego względu Sąd pierwszej instancji uznał, że dołączone do skargi zaświadczenie o niezaleganiu w składkach ubezpieczeniowych wydane na rzecz "T. " Sp. z o.o. nie korzysta z domniemania fikcji prawnej nie istnienia zaległości, które zostały rozłożone na raty. W konsekwencji zaległości składkowe objęte umową ratalną pomiędzy Spółką a ZUS istnieją nadal, i mogą być dochodzone od Skarżącego na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych.
Skarżący, działając za pośrednictwem pełnomocnika – radcy prawnego – zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), zwana dalej "p.p.s.a.":
- art. 29 ust. 1 i 1a, art. 31, art. 32 u.s.u.s. w związku z art. 91 O.p. w zawiązku z art. 375 §1 k.c. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis art. 375 § 1 k.c. nie ma zastosowania w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym i nie może stanowić podstawy wnoszonych zarzutów przeciw prowadzonej egzekucji administracyjnej w sytuacji gdy płatnik składek zawarł umowę o rozłożenie spłaty zaległości na raty, mimo że przepis art. 91 O.p. wskazuje, że do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe - z mocy art. 31 u.s.u.s. odpowiednio zastosowanie znajduje do składek na ubezpieczenia społeczne - stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych, wskazany przepis art.375 § 1 k.c. właśnie takim przepisem jest
a w konsekwencji:
- art.33 § 1 pkt. 2 i art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a., art. 29 ust. 1 i 1a, art. 31, art. 32, art. 50 § 4 u.s.u.s. w związku z art. 51 §1, art. 116 §1 O.p. w związku z art. 375 § 1 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu że rozłożenie na raty zaległości składkowych płatnika nie powoduje że zaległość płatnika z tytułu składek przestaje istnieć, a zatem że zobowiązanie solidarnie odpowiedzialnego skarżącego jako prezesa zarządu płatnika nadal istnieje, a prowadzone postępowanie egzekucyjne nie powinno być umorzone
W oparciu o tak postawione zarzuty, pełnomocnik Skarżącego, wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie, wniósł o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi i jej uwzględnienie bądź ewentualnie przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego została uwzględniona.
Trafnie bowiem we wniesionym środku zaskarżenia zarzucono, że wyrok Sądu pierwszej instancji został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. - art. 33 § 1 pkt. 2 i art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a., art.29 ust. 1 i 1a, art. 31, art. 32, art. 50 § 4 u.s.u.s. w związku z art.51 §1, art. 116 §1 O.p. w związku z art. 375 § 1 k.c. polegającym na niewłaściwym ich zastosowaniu.
Wyjściowe znaczenie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ma zatem wskazanie sposobu rozumienia przywołanego w skardze kasacyjnej art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w stanie prawnym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie. Pozwoli to bowiem w dalszej kolejności ocenić pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. We wskazanej regulacji ustawodawca określił podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, którymi mogą być: odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Ustawowe sformułowanie podstaw tego zarzutu oznacza, że w razie ich zaistnienia powodują one określone konsekwencje w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Pierwsze dwie ze wskazanych podstaw zarzutu odnoszą się wprost do obowiązku, tj. w znaczeniu odroczenia terminu jego wykonania, czy też braku jego wymagalności z innego powodu. W tym drugim przypadku nie ma zatem znaczenia konkretny powód, lecz przesądzające znaczenie ma skutek w postaci braku wymagalności obowiązku. Ostatnia z podstaw zarzutu odnosi się do czynności rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej. Należy przy tym podkreślić, że każda z podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może mieć zastosowanie w danym przypadku, gdyż te dotyczące wprost wskazanego obowiązku zostały sformułowane poprzez użycie alternatywy rozłącznej, niezależnie od tego, że normodawca używa w tym przypadku określenia nieostrego ,,innego powodu''. Rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej stanowi również samodzielną podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Badając zastosowanie wskazanych podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej do niniejszej sprawy należy uwzględnić konsekwencje umowy zawartej w trybie art. 29 ust. 1 u.s.u.s. Zgodnie z tym unormowaniem ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Zarówno odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek jak również rozłożenie tych należności na raty następuje w formie umowy po myśli art. 29 ust. 1a u.s.u.s. Należy przy tym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zauważyć, że ustawodawca posługuje się wyrażeniem należności z tytułu składek, odnosząc je zarówno do odroczenia terminu płatności, jak również rozłożenia na raty. W niniejszej sprawie została zawarta umowa dotycząca rozłożenia spłaty zaległości na raty. Stąd też kluczowe staje się, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonanie oceny tej umowy z punktu widzenia istniejących podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej stosownie do art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Dla dokonania oceny tej umowy, tj. skutków jej zawarcia w odniesieniu do przywoływanych podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji należy także uwzględnić art. 31 u.s.u.s., zgodnie z którym do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio wskazane przepisy O.p. Zarówno odesłanie o charakterze odpowiedniego stosowania, jak również wskazanie, które regulacje mają w tym przypadku zastosowanie jest potwierdzeniem charakteru prawnego tej należności. Trzeba podkreślić, że w ramach wymienionych w art. 31 u.s.u.s. przepisów O.p. normodawca nie wskazał art. 67a O.p., który zawiera między innymi podstawę prawną dla odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej. Ustawodawca nie odesłał także m.in. do odpowiedniego stosowania unormowań dotyczących chociażby definicji podatnika. Oznacza to zatem, że należności z tytułu składek mają odrębny charakter prawny i nie można nawet w sposób odpowiedni stosować przepisów Ordynacji podatkowej, poza tym zakresem, który wprost został wskazany w art. 31 u.s.u.s. Brak jest zatem podstaw prawnych do stosowania art. 67a § 1 pkt 2 O.p., a więc nie można kwalifikować skutków zawarcia umowy stosownie do art. 29 ust. 1 u.s.u.s. w zakresie należności jako istniejących zaległości. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy ponownie podkreślić, że w regulacji art. 29 ust. 1 u.s.u.s. normodawca posługuje się sformułowaniem dotyczącym rozłożenia należności na raty. Nie należy zatem dokonywać przekwalifikowania tego pojęcia. Trzeba zatem uznać, że zawarcie tej umowy powoduje skutek w postaci braku możliwości ujęcia tych należności w kategoriach zaległości składkowych, przy czym w ramach okresu wywiązywania się płatnika z postanowień tej umowy. Jeżeli bowiem dłużnik nie spłaci w terminie ustalonych przez Zakład rat, pozostała kwota staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na zasadach określonych w przepisach O.p.
Dodatkowym potwierdzeniem wykładni wskazanych unormowań jest wydane w sprawie zaświadczenia ZUS Oddział w O. z 6 listopada 2017 r., w którym wprost wskazano, że płatnik nie posiada zaległości w płatności składek. Zaprezentowany sposób wykładni ma przesądzające znaczenie dla określonego w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie wskazanych regulacji u.p.e.a. oraz u.s.o.s.
Trafne są zatem, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty naruszenia art. 33 § 1 pkt. 2 i art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a., art. 29 ust. 1 i 1a, art. 31, art. 32, art. 50 § 4 u.s.u.s. w związku z art. 51 §1, art. 116 §1 O.p. w związku z art. 375 § 1 k.c.
Z uwagi na stwierdzenie zasadności części zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił w całości zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uwzględni zatem wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny i dokona oceny zastosowania art. 33 § 1 pkt 2 i art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1, art. 205 § 2, art. 209 p.p.s.a.
Bogusław Wożniak Jacek Brolik Paweł Borszowski(spr.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło