II SA/Wa 563/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi G. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu oddala skargę G. S. złożył skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2019r. nr [...] podjętą w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu. G. S. dnia [...] czerwca 2019r. wystąpił z wnioskiem o zawarcie umowy najmu socjalnego lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] na terenie Dzielnicy [...]. Wnioskodawca początkowo zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. [...], a następnie, na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...] lipca1996r., zamieszkiwał z żoną i dziećmi w lokalu nr [...] przy ul. [...]. W dniu [...] grudnia 1998r. budynek przy ul. [...] został przekazany spadkobiercom dawnych właścicieli. Od 2008 r. wnioskodawca odbywa karę pozbawienia wolności Wnioskodawca obecnie przebywa w Zakładzie Karnym Nr [...] w [...]. Organ przyjął, iż wnioskodawca nie udokumentował miejsc zamieszkania przed pobytem w Zakładzie Karnym oraz warunków mieszkaniowych wstępnych i zstępnych, do czego zobowiązuje przepis § 22 ust. 2 pkt 5 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (z późn. zm.). W związku z tym Urząd skierował na adres wskazany przez zainteresowanego pismo informujące o konieczności uzupełnienia przedmiotowego wniosku. Równocześnie w niniejszym piśmie zainteresowany został poinformowany, że zgodnie z § 22 ust. 5 ww. uchwały odmowa złożenia ww. dokumentów może stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Wnioskodawca nie uzupełnił w pełnym zakresie wniosku o wymagane informacje i dokumenty. Organ uznał, że wobec braku powyższych informacji i dokumentów nie można określić czy zainteresowany spełnia przesłanki zawarte w § 4 pkt 1, do którego stosowania odsyła § 12 uchwały, tzn. czy jest osobą bezdomną lub ze względu na miejsce zamieszkania przed pobytem w Zakładzie Karnym pozostaje w trudnych warunkach mieszkaniowych. Organ podnosił, iż nie można również przeprowadzić stosownej analizy zgodnie z przepisem § 22 ust. 2 pkt 5 ww. uchwały oraz nie można stwierdzić czy przedmiotowy wniosek złożony został zgodnie z właściwością miejscową, określoną w § 22 ust. 1 uchwały. Średni miesięczny dochód wnioskodawcy w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wyniósł 794,59 zł (praca w Zakładzie Karnym). Obowiązujące kryterium niedostatku dla gospodarstwa jednoosobowego, kwalifikujące do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu stanowi kwota nieprzekraczająca miesięcznie 1.430 zł. Organ przyjął jednak, iż nie można stwierdzić, czy G. S. spełnia kryterium określone w § 4 pkt 1 ww. uchwały do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, bowiem nie uzupełnił wniosku o wymagane informacje i dokumenty, zaś zgodnie z § 22 ust. 5 przedmiotowej uchwały odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów może stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Ostatecznie wniosek uzyskał negatywną opinię Komisji Mieszkaniowej a Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] grudnia 2019r., nr [...] odmówił zakwalifikowania G. S. do zawarcia umowy najmu lokalu oraz umieszczenia ww. na liście osób oczekujących na najem lokalu. G. S. złożył skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2019r. nr [...] wnosząc o jej zmianę. Skarżący podnosił, że uzupełniał wniosek zgodnie z żądaniem organu. Natomiast nie mógł podać wszystkich informacji bowiem nie znał sytuacji rodziców oraz dziadków gdyż wychowywał się w Domu Dziecka. Skarga została uzupełniona przez pełnomocnika skarżącego działającego z urzędu pismem z dnia 17 września 2020r. (k36-42). Zarządu Dzielnicy [...] wnosił o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008r. sygn. akt I OPS 4/08 (dostępna na www.nsa.gov.pl), wskazał, że uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w ww. uchwale stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019r. poz. 506 ze zm.; zwana dalej: "u.s.g."), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Ustawodawca w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2019r., poz. 1182 ze zm.) określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej. Sąd, biorąc powyższe pod uwagę, stwierdza, że podstawę prawną ww., zaskarżonej uchwały indywidualnej Zarządu Dzielnicy stanowiła Uchwała z Nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009r., która zawiera zarówno przepisy materialne, jak i procesowe, które dawały podstawę do podjęcia zaskarżonej uchwały. Natomiast wobec uchwały indywidualnej z dnia [...] grudnia 2019r., nr [...] nie miały zastosowania przepisy k.p.a., co powoduje, że zaskarżona uchwała nie podlega kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z przepisami k.p.a. Sąd administracyjny bada jednak czy ww. uchwała została wydana zgodnie z przepisami prawa, które stanowiły podstawę do jej wydania, co wynika z art. 1 § 2 p.p.s.a., mając przy tym na względzie art. 134 § 1 p.p.s.a., biorąc pod uwagę naruszenia przepisów prawa, których nie powołano w skardze. Kontrola sądowoadministracyjna uchwał indywidualnych dokonywana jest przez Sąd administracyjny na mocy art. 147 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Stosownie do art. 147 § 2 p.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Sąd administracyjny nie orzeka zatem, tak jak organ, co do istoty sprawy. Sąd nie orzeka więc, czy skarżącego należy umieścić na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego [...], ale jedynie kontroluje prawidłowość dokonanego przez organ rozstrzygnięcia, pod kątem jego zgodności z przepisami prawa materialnego oraz procesowego, o których mowa w ww. przepisach Uchwały z 2009r. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie zastosowanie miały przepisu uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.). Zgodnie z przepisem § 12 ww. uchwały umowa najmu socjalnego lokalu może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1 cyt. uchwały, oraz znajduje się w niedostatku. Natomiast zgodnie z § 4 pkt 1 ww. uchwały lokale z mieszkaniowego zasobu wynajmowane są osobom, które są bezdomne lub pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, tj. zamieszkują w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej lub zamieszkują w pomieszczeniach nie nadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Przesłanki te muszą występować łącznie. Wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych - w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego miejsca zamieszkania w [...] - w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy (§ 22 ust. 1 uchwały). Po stronie wnioskodawcy spoczywa obowiązek udokumentowania miejsc w jakich zamieszkuje - tak by organ mógł stwierdzić zarówno właściwość do rozpatrywania wniosku, jak i ocenę warunków mieszkaniowych wnioskodawcy. Wnioskodawca początkowo zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. [...], a następnie, na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...] lipca1996r., zamieszkiwał z żoną i dziećmi w lokalu nr [...] przy ul. [...]. W dniu [...] grudnia 1998r. budynek przy ul. [...] został przekazany spadkobiercom dawnych właścicieli. Od 2008 r. wnioskodawca odbywa karę pozbawienia wolności i obecnie przebywa w Zakładzie Karnym Nr [...] w [...]. W związku z tym, iż wniosek był niekompletny Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] w dniu 14 sierpnia 2019 r. wezwał pisemnie wnioskodawcę do jego uzupełnienia. Powyższe dotyczyło jednoznacznego wskazania przedmiotu wniosku, wskazania miejsc zamieszkania zainteresowanego przed osadzeniem w jednostce penitencjarnej, poinformowania o warunkach mieszkaniowych wstępnych i zstępnych ww., udokumentowania wysokości uzyskanych dochodów w analizowanym okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku oraz wyjaśnienie okoliczności i terminu opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Równocześnie w piśmie Urząd poinformował zainteresowanego, że zgodnie z przepisem § 22 ust. 5 uchwały Rady m.st. Warszawy, odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów może stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. W przesłanym w dniu 27 września 2019 r. (data wpływu do Urzędu) piśmie, skarżący udzielił częściowej odpowiedzi. Nie odniósł się do kwestii ostatniego miejsca i poprzednich miejsc zamieszkiwania przed pobytem w Zakładzie Karnym, w tym nie wyjaśnił okoliczności i nie wskazał terminu opuszczenia ww. lokalu oraz nie poinformował o warunkach mieszkaniowych wstępnych i zstępnych. W powyższym zakresie należy przyznać rację organowi, bowiem skarżący otrzymał pismo Urzędu w dniu 21 sierpnia 2019r. Przed datą podjęcia uchwały nie uzupełnił natomiast wniosku o dodatkowe informacje wyszczególnione w piśmie Urzędu z dnia 14 sierpnia 2019r. (tzn., nie wyjaśnił okoliczności i nie wskazał terminu opuszczenia ww. lokalu oraz nie poinformował o warunkach mieszkaniowych wstępnych i zstępnych). Obowiązek żądania ww. informacji wynika z przepisu § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały Rady m.st. Warszawy, zgodnie z którym przy rozpatrywaniu wniosków osób ubiegających się o najem lokalu należy poddać wnikliwej analizie warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. Wnioskodawca nie udzielając informacji uniemożliwił ocenę tego czy spełnia przesłanki zawarte w § 4 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy. Skutkiem powyższego było wydanie przez Zarząd Dzielnicy [...] uchwały z dnia [...] grudnia 2019r. Powyższa uchwała nie naruszała obwiązujących przepisów prawa materialnego, które stanowiły regulacje i kryteria zawarte w uchwale nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009r., powołane wyżej. Przy braku informacji wynikających z przepisów materialnych zawartych w Uchwale z dnia 9 lipca 2009r. organ nie miał możliwości podjęcia uchwały indywidualnej z innym rozstrzygnięciem. Dopiero po wydaniu uchwały z dnia [...] grudnia 2019r. skarżący zaczął sukcesywnie wyjaśniać te okoliczności. Na datę wydania zaskarżonej uchwały Urząd nie posiadał jednak tych danych, co musiało skutkować podjęciem negatywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia. Urząd Dzielnicy nie naruszył zatem przepisów określonych w "uzupełnieniu skargi" (pismo z dnia 17.09.20020r.) a zaskarżona uchwała odpowiada prawu. Odnosząc do wniosku Zarządu Dzielnicy o odrzucenie skargi, z uwagi na niemożność ustalenia właściwości miejscowej należy wskazać, iż poza sporem pozostaje, iż ostanie miejsce zamieszkania skarżącego znajdowało się przy ul. [...] w [...]. Co przesądza w właściwości rzeczowej Zarządu Dzielnicy [...]. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł, jak w sentencji.