VIII SA/Wa 739/21
WyrokWSA w Warszawie2022-02-04
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Renata Nawrot, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym może być skierowana do wszystkich współwłaścicieli, jeśli jeden ze współwłaścicieli (gmina) ustanowił zarządcę nieruchomości, który faktycznie zarządza obiektem i posiada do niego dostęp, a pozostali współwłaściciele zostali wyzuci z posiadania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nie przeprowadziły w sposób wystarczający postępowania w celu ustalenia, kto powinien być adresatem decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w budynku. Kluczowe było ustalenie, czy współwłaściciele, którzy nie posiadają faktycznego dostępu do nieruchomości i nie mają wpływu na jej zarządzanie (ze względu na ustanowienie zarządcy przez gminę), mogą być zobowiązani do wykonania robót budowlanych. Ponadto, sąd stwierdził naruszenie praw procesowych uczestników postępowania, w tym nieprawidłowe ustalenie stron i kierowanie korespondencji na niewłaściwy adres.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie określonych robót budowlanych. Skarżący podnosili, że nie mogą być adresatami tych decyzji, ponieważ nieruchomość jest w samoistnym posiadaniu Gminy Miasta R., która ustanowiła zarządcę (Miejski Zarząd Lokali), a pozostali współwłaściciele nie mają faktycznego dostępu do nieruchomości ani wpływu na jej zarządzanie. Dodatkowo, zarzucano naruszenie przepisów postępowania, w tym pozbawienie niektórych stron czynnego udziału w postępowaniu i kierowanie korespondencji na niewłaściwy adres.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zasądził solidarnie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Leszek Kobylski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2022 r. w Radomiu sprawy ze skarg E. K., B. K., M. K.-D., M. K., B. K., D. K., T. S., K.O. oraz A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...]; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących E. K., B. K., M.K.-D., M. K., B. K., D. K. kwotę [...] ([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących T. S., K. O. oraz A. K. kwotę [...] ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Syg. akt VIII SA/Wa 739/21
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego( dalej [...]WINB działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( DZ.U z 2021 roku, poz. 735, dalej jako kpa) oraz na podstawie art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane( DZ.U z 2020 roku, poz. 1333 ze zm. dalej pb.) po rozpatrzeniu odwołań T. S., B. K., M. K., D. K., E. K., M. K. – D., M. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w R.nr [...] z dnia [...] listopada 2020 roku nakazującej Gminie Miasta R., M. E. G., T.S., K. O., A. K., S. K., M. K. – D., E. K., D. R. K., B. K., M. K. i B. K. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na działce o nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w R. poprzez wykonanie w terminie do 31 maja 2021 roku następujących robót budowlanych:
- wzmocnienie konstrukcji dachu oficyn, uzupełnienie deskowania i pokrycie dachu lewej i prawej oficyny,
- wymianę obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych oficyn,
- przeprowadzenie remontu elewacji budynku wraz z gzymsami, uzupełnienie ubytków, spękań i odspojeń,
- zabezpieczenie konstrukcji balkonów przed działaniem korozji
- uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i w tym zakresie orzekł nowy termin do dnia 31 grudnia 2021 roku, a w pozostałej części utrzymał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
W dniu 6 sierpnia 2019 roku do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w R.( dalej PINB w R.) wpłynęło pismo J. J. i T. S. w sprawie naruszenia przez [...] Towarzystwo Budownictwa Społecznego ,, [...] ‘’ sp. z oo w R. – zarządcy nieruchomości kamienicy położonej w R. przy ul. [...] przepisów prawa budowlanego.
W dniu 24 października 2019 roku organ nadzoru budowlanego przeprowadził oględziny gdzie ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny, czterokondygnacyjny( od ul. [...]), zaś pięciokondygnacyjny( od ul. D.). Budynek składa się z 23 lokali mieszkalnych oraz jednego użytkowego). Zarządca budynku jest Miejski Zarząd Lokalami działający w imieniu współwłaściciela Gminy Miasta R..
W budynku użytkowanych jest 18 lokali mieszkalnych i jeden lokal użytkowy. W dniu oględzin przedłożono kserokopię książki obiektu, protokoły z okresowych kontroli, kontroli kominiarskich oraz pierwszą stronę przeglądu elektrycznego. Widoczne są ubytki tynku na ścianach oraz gzymsach. Klatki schodowe nie były remontowane i wymagają odnowienia. Do oględzin zostały udostępnione lokale nr [...],[...],[...] i [...]. Więźba dachowa jest w stanie dostatecznym, bez załamań i ugięć. Na części nad lokalem nr [...] pokrycie dachowe jest w stanie niedostatecznym i wymaga remontu. Ściany nośne bez widocznych pęknięć. Stolarka okienna i drzwiowa nadaje się do częściowej wymiany.
PINB w R. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 roku nakazał współwłaścicielom obiektu budowalnego usunięcie w terminie do 30 września 2020 roku stwierdzonych tam nieprawidłowości poprzez wykonanie odpowiednich robót budowlanych.
W wyniku postępowania odwoławczego [...]WINB decyzją nr [...] w dniu [...] lutego 2020 roku uchylił rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Organ pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę czynił ustalenia dotyczące wszystkich następców prawnych współwłaścicieli nieruchomości.
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2020 roku PINB w R. nakazał, Gminie Miasta R., M. E. G., T. S., K. O., A. K., S.K., M.K. – D., E. K., D.R. K., B.K, M. K. i B.K. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na działce o nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w R.poprzez wykonanie w terminie do 31 maja 2021 roku następujących robót budowlanych:
- wzmocnienie konstrukcji dachu oficyn, uzupełnienie deskowania i pokrycie dachu lewej i prawej oficyny,
- wymianę obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych oficyn,
- przeprowadzenie remontu elewacji budynku wraz z gzymsami, uzupełnienie ubytków, spękań i odspojeń,
- zabezpieczenie konstrukcji balkonów przed działaniem korozji,
- wykonanie remontu klatek schodowych wraz z wymianą stolarki okiennej i drzwiowej.
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnieśli – B.K., M.K., M. K. – D., M. G..
Organ odwoławczy rozpoznając odwołania stwierdził co następuje:
Rozstrzygnięcie w sprawie zostało wydane na podstawie art.66 pb. Zgodnie z którym w ust.1 w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
- może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku albo
- jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku albo
- jest nieodpowiednim stanie technicznym albo
- powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia – organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Organ wskazywał, że na podstawie wyżej powołanego przepisu można nakazać wykonanie tylko takich czynności bądź robót, które są niezbędne do przywrócenia należytego stanu technicznego obiektu budowlanego. Decyzje na podstawie art. 66 ust.1 pb. mają charakter związany, co oznacza, że jeśli wystąpi jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 -3 ustawy organ jest nie tylko uprawniony ale też zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
W myśl art.61 pb to właściciel lub zarządca obiektu budowalnego jest zobowiązany utrzymać i użytkować obiekt zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.
Rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego powinno uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego poprzez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu powinno być udokumentowane wynikami kontroli stanu technicznego, ekspertyzami czy opiniami technicznymi.
Organ pierwszej instancji stan techniczny obiektu ustalił podczas oględzin. Zgodnie z art. 76 kpa – dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. PINB w R. jako wyspecjalizowany fachowy pion administracji publicznej wskazał w protokole kontroli, że stan techniczny obiektu jest nieprawidłowy. Organ ten może samodzielnie dokonać oceny stanu technicznego obiektu. Ponadto zapisy protokołów okresowych wskazują na nieprawidłowości występujące w obiekcie.
Odnosząc się złożonych odwołań w których skarżący wskazują, że budynek wielorodzinny mieszkalny nie jest ich własnością, wobec czego nie mogą adresatami obowiązków wynikających z decyzji PINB w R. nr [...] organ odwoławczy wskazał , że z wypisu z rejestru gruntów wynika, że są współwłaścicielami tego obiektu mieszkalnego.
Organ powołał się na wyrok WSA w Rzeszowie z 18 lutego 2020, II SA/Rz r 7/20 r865/19, który stwierdził, iż decyzja wydawana na podstawie art. 66 ust.1 pb jest kierowana do wszystkich współwłaścicieli obiektu, niezależnie od wielkości udziałów we wspólnym prawie oraz niezależnie od stopnia osobistej odpowiedzialności lub stopnia przyczynienia się danego współwłaściciela do powstania stanu odpowiadającego przesłankom materialnoprawnym z art. 66 ust.1 pb.
Z uwagi na prowadzenie postępowania odwoławczego i upływu terminu na wykonanie obowiązków wskazanego w decyzji PINB w R. nr [...], to organ odwoławczy był zobowiązany do wyznaczenia nowego terminu na wykonanie obowiązków.
Skargi na decyzję organu odwoławczego wnieśli pismem procesowym z dnia 6 lipca 2021 roku – T. S., K. O. i A. K.oraz pismem procesowym z 8 lipca 2020 roku – M. K. – D., M. K., B. K., E. K. , B. K., D. K..
W pierwszej ze skarg z 6 lipca 2020 roku skarżący zarzucali naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 66 ust.1 pkt 3 w związku z art. 61 pb poprzez:
- zaadresowanie decyzji do współwłaścicieli bezprawnie pozbawionych współposiadania nieruchomości, podczas gdy nieruchomość znajduje się w samoistnym posiadaniu Gminy miasta R., która powierzyła zarząd nieruchomością Miejskiemu Zarządowi Lokali w R., a pozostali współwłaściciele nie mają prawnej ani faktycznej możliwości wykonywania remontów, gdyż przepisy prawa zabraniają samodzielnego naruszania posiadania, nawet gdy posiadacz jest w złej wierze, czego skutkiem jest niewykonalność decyzji;
- wydanie decyzji tylko do części współwłaścicieli, podczas gdy decyzja powinna być skierowana do wszystkich współwłaścicieli łącznie, względnie do zarządcy.
Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenie art. 10 §1 w związku z art.28 w związku 145 §1 pkt 4 kpa poprzez:
- pozbawienie A. K. czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej i drugiej instancji, poprzez nieustalenie przez organ adresu A. K. i wysyłanie korespondencji na nieprawidłowy adres.
- pozbawienie spadkobierców B. S. udziału w postępowaniu poprzez błędne uznanie, że nie miała ona spadkobierców, bo zmarła bezdzietnie, podczas gdy miała dwóch braci, którzy po niej dziedziczyli,
- pozbawienie wszystkich spadkobierców A. K. czynnego udziału w postępowaniu poprzez nieprzeprowadzenie powtórnych oględzin nieruchomości z ich udziałem przy ponownym rozpoznaniu sprawy;
Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wydane orzeczenie:
- art. 15 w związku z art. 107 § 4 w związku z art. 140 kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania polegające na nieprzeprowadzeniu przez organ drugiej instancji jakiegokolwiek postepowania dowodowego, oparcie się wyłącznie na ustaleniach organu pierwszej instancji oraz nieustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu T.S..
Z tych względów skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów oraz dopuszczenie dowodów z dokumentów.
W drugiej skardze z dnia 8 lipca 2020 roku skarżący zarzucali:
- naruszenie art. 7, art. 77 §1, art. 107 §3 kpa poprzez:
- pominięcie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, że prywatni współwłaściciele nieruchomości objętej obowiązkami z art. 66 ust.1 pb zostali faktycznie wyzuci z posiadania tej nieruchomości przez współwłaściciela w udziale ½ w prawie jej własności – Gminę miasta R.,
- pominięcie w decyzji organów, że nieruchomość objęta obowiązkami nałożonymi w trybie art. 66 ust.1 pb jest w faktycznym zarządzaniu tylko jednego ze współwłaścicieli – Gminy miasta R., zaś pozostali współwłaściciele zostali wyzuci z jakiegokolwiek wpływu na zarząd tą nieruchomością,
- pominięcie w zaskarżonej decyzji, że przedmiotowa nieruchomość jest od lat w całości przedmiotem posiadania samoistnego gminy miasta R., które z dużym prawdopodobieństwem nabyło jej własność – ponad posiadany udział w wysokości ½ część, a zatem jest wyłącznym współwłaścicielem;
- naruszenie art. 66 ust.1 pb poprzez błędną wykładnię tego przepisu sprowadzającą się do uznania, że w sytuacji, w której:
- wpisanym do księgi wieczystej współwłaścicielem w udziale 200/400 w prawie własności jest podmiot publiczny – gmina miasta R.,
- pozostali współwłaściciele nieruchomości zostali wyzuci z jej posiadania przez podmiot publiczny,
- posiadaczem samoistnym całej nieruchomości jest podmiot publiczny,
- faktycznie zarządzającym całą nieruchomością jest ten podmiot, która skutkowała nieprawidłowym zastosowaniem ww przepisu i nieuprawnionym nałożeniem obowiązków z art. 66 ust.1 pb na wszystkich współwłaścicieli wpisanych do księgi wieczystej;
- naruszenie art. 209 kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie,
- naruszenie art. 2 oraz art. 21 Konstytucji RP albowiem decyzje organów w tej sprawie są sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawa i z zasadą ochrony prawa własności.
Z tych względów skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w całości, zobowiązanie organu na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. do wydania decyzji na podstawie której podmiot faktycznie włada nieruchomością do wykonania określonych robót budowlanych, zasądzenie kosztów oraz dopuszczenie dowodów z dokumentów.
W uzasadnieniach obu skarg wskazywano na uchybienia procesowe związane z nieprawidłowym ustaleniem stron postępowania oraz pozbawieniem A. K. czynnego udziału w postępowaniu i wysyłanie korespondencji na nieprawidłowy adres. Wskazywali, że organ pominął fakt, iż po zmarłej współwłaścicielce B. S. pozostali spadkobiercy – bracia lub ich następcy prawni, którzy winni uczestniczyć w przedmiotowym postępowaniu. Nadto spadkobiercy po A.K. nie mogli uczestniczyć w całym postępowaniu – w tym w oględzinach nieruchomości co naruszało ich prawa jako strony postępowania.
Skarżący wskazywali również, iż nie było podstaw prawnych do nałożenia obowiązku z art. 66 ust pb na współwłaścicieli nieruchomości budynkowej ponieważ nie mają oni dostępu faktycznego do przedmiotowego obiektu budowlanego i jest on w posiadaniu współwłaściciela Gminy Miasta R. w którego imieniu zarząd sprawuje Miejski Zarząd Lokalami w R.. Z tego względu zaskarżona decyzja jest decyzją niewykonalną. Wskazywali, iż winna być skierowana do zarządcy nieruchomości zgodnie z art. 61 pb.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Sąd wydał postanowienie z 21 października 2021 roku gdzie połączył spawy z skarg na decyzje z [...] czerwca 2021 roku, nr [...] do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325,dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się
z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala – art. 151 p.p.s.a.
Zarzuty skarg należy uznać za zasadne.
Najistotniejszą kwestia w przedmiotowej sprawy była ocena zarzutu, czy istniały podstawy do uznania, iż decyzja wydana w trybie art. 66 ust.1 pb winna być skierowana do współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości.
W tym miejscu należy podkreślić, że w myśl art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego: "właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2". Z kolei zgodnie z tym ostatnim przepisem: "obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7". W przypadkach wymienionych w ustawie (art. 66 ust. 1 pkt 1 - 4 Prawa budowlanego) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w obiekcie budowlanym stwierdzonych nieprawidłowości.
Istota sporu pomiędzy stroną skarżącą kasacyjnie a organem administracyjnym dotyczy określenia podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązków wynikających z art. 66 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Nie budzi wątpliwości, że obowiązki wynikające z art. 66 Prawa budowlanego należy, zgodnie z art. 61 tej ustawy, nakładać na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.
Kryterium wyboru adresata decyzji nakładającej obowiązki z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego powinno być związane z posiadaniem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Celem regulacji nakładającej określone obowiązki jest doprowadzenie do wykonania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości. Tylko podmiot, który posiada określone prawa do wejścia na teren nieruchomości i wykonania określonego obowiązku, może być adresatem takiej decyzji.
Przepisy Prawa budowlanego nie definiują pojęcia zarządcy obiektu budowlanego (budowli). W doktrynie wskazuje się, że "zarządcą obiektu budowlanego" może być podmiot sprawujący trwały zarząd nad nieruchomością w rozumieniu art. 43-50 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774, z późn. zm.) osoba fizyczna lub prawna sprawująca zarząd na zasadach określonych w ustawie o własności lokali lub na podstawie innych przepisów, jak również zawodowy zarządca nieruchomości działający na zasadach określonych w art. 184-190 ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. Z. Niewiadomski, [w:] Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2011, s. 576-577). Tym samym niewątpliwie zarządcą obiektu budowlanego będzie zarówno podmiot władający nieruchomością, na rzecz którego ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe, jak i podmiot posiadający szczególne prawo do zarządzania nieruchomością definiowane jako prawo trwałego zarządu lub podmiot, który włada nieruchomością z tytułu umowy o korzystaniu z cudzej rzeczy (np. jako użytkownik lub najemca).
Celem regulacji nakładającej określone obowiązki jest doprowadzenie do wykonania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości. Tylko podmiot, który posiada określone prawa do wejścia na teren nieruchomości i wykonania określonego obowiązku, może być adresatem takiej decyzji.
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w niedostatecznym stopniu przeprowadził postępowanie celem określenia czy i w jakim zakresie współwłaściciele mają dostęp do tej nieruchomości budynkowej w sytuacji gdy jeden ze współwłaścicieli ustanowił zarządcę nieruchomości – obecnie Miejski Zarząd Lokalami, który zarządza tym obiektem. Książkę obiektu budowlanego prowadzi zarządca i on wykonuje zalecenia służb budowlanych związane ze stanem technicznym tego obiektu. Tak więc w świetle dokumentacji zgromadzonej w sprawie stanowisko skarżących, iż to zarządca jest faktycznym dysponentem budynku mieszkalnego przy ul. [...]znajdują potwierdzenie.
W aktach nie ma materiału który by podważał takie stanowisko. Nadto należy zauważyć, iż do sądu cywilnego w R. został skierowany przez współwłaściciela - Gminę Miasta R. wniosek o zasiedzenie udziałów pozostałych współwłaścicieli z uwagi na długość samoistnego posiadania wyżej powołanej nieruchomości budynkowej. Tak więc jeden ze współwłaścicieli zajmuje stanowisko, iż przedmiotowa nieruchomość jest od lat w jego samoistnym posiadaniu.
W ocenie Sądu za trafne należy uznać zarzuty procesowe o braku wnikliwego postępowania co do ustalenia wszystkich uczestników postępowania – spadkobierców po zmarłej B. S.. Nadto należy uznać, iż naruszone zostały prawa A. K. jako strony postępowanie poprzez kierowanie korespondencji do niej na niewłaściwy adres.
Z tych też względów w ocenie Sądu przede wszystkim brak postępowania w celu ustalenia, kto powinien być adresatem decyzji o wykonanie robót budowalnych mających doprowadzić budynek położony w R. przy ul. [...] na odpowiedniego stanu technicznego oraz naruszenie praw procesowych uczestników postępowania stanowiły podstawę do eliminacji zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z obrotu prawnego.
Organ rozpoznając ponownie sprawę przeprowadzi postępowanie w zakresie wskazywanym przez Sąd w uzasadnieniu.
Sąd swoje orzeczenie oparł na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. O kosztach postepowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 §1 p.p.s.a. w związku z §14 ust.1 pkt 1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie( DZ.U z 2015 roku, poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło