II SA/Gl 1132/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. P. i R. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] chylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. dnia [...] r., znak [...], którą organ I instancji nałożył na M. P. i R. P. obowiązek doprowadzenia wybudowanego ogrodzenia z prefabrykatów betonowych zlokalizowanego pomiędzy posesjami o numerze [...] i [...] przy ul. [...] w B. do zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez: zastosowanie ogrodzenia ażurowego w min. 50%, rozbiórkę ogrodzenia z prefabrykatów betonowych usytuowanego przy ul. [...] w B. od strony wału przeciwpowodziowego rzeki [...], w terminie do 31 marca 2021 r. i nakazał doprowadzenie ogrodzenia z prefabrykatów betonowych na działce o numerze 1 i 2 do stanu zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z dnia [...] r., poz.[...]) poprzez zastosowanie ogrodzenia ażurowego w min. 50% (rozliczanych w ramach jednego segmentu ogrodzenia) w terminie do dnia 31 sierpnia 2021 r.  Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 23 lipca 2020 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wpłynął wniosek M. B. o przeprowadzenie kontroli ogrodzenia postawionego w lipcu 2020 r. pomiędzy działką o numerze 2 a 5 przy ul. [...] w B. W trakcie postępowania ustalono, że działce o numerze 1 i 2 ogrodzenie z płyt prefabrykowanych betonowych pełnych o wysokości od 1,50 m do 1,80 m. Zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...] r. ww. działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem E10.MN - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Według ust. 1 pkt 12 lit. a planu, na tym obszarze możliwe jest grodzenie działek pod warunkiem: zakazu stosowania ogrodzeń z prefabrykatów betonowych od strony terenów dróg, zieleni nieurządzonej oraz obiektów hydrotechnicznych; stosowania ogrodzeń ażurowych minimalnie w 50 % (rozliczanych w ramach jednego segmentów ogrodzenia); stosowania ogrodzeń o maksymalnej wysokości 1,80 m. W wypadku wybudowania takiego obiektu wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiednie zastosowanie ma, między innymi, przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego i organ ma obowiązek nakazania rozbiórki obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem. W odwołaniu strony podniosły, iż organ I instancji dokonał błędów w ustaleniach stanu faktycznego sprawy oraz błędnie uznał interpretację miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonanej przez Prezydenta Miasta B. za wiążąca na gruncie przedmiotowej sprawy. W dniu [...] r. ŚWINB wydał postanowienie znak: [...], którym zlecił PINB w B. przeprowadzenie oględzin fragmentu ogrodzenia przy ul. [...] zlokalizowanego od strony rzeki [...]. W dniu [...] r. PINB w B., na zlecenie organu odwoławczego, przeprowadził oględziny ww. fragmentu ogrodzenia, w trakcie których ustalił, iż w tylnej części działki o numerze 5 inwestorzy wykonali ogrodzenie z prefabrykatów betonowych. Za przedmiotowym ogrodzeniem znajduje się zabudowania mieszkalne, a nie rzeka [...]. Pismem z dnia [...] r. ŚWINB zwrócił się do PINB w B. z prośbą o przekazanie dokumentacji zdjęciowej obrazującej fragment ogrodzenia przy ul. [...] zlokalizowany od strony rzeki [...]. Pismem z dnia 13 maja 2021 r. organ I instancji udzielił informacji, iż nie posiada dokumentacji fotograficznej obrazującej fragment ogrodzenia przy ul. [...] zlokalizowany od strony rzeki [...], gdyż rzeka [...] tam nie płynie. Po analizie akt sprawy oraz po zapoznaniu się z zarzutami ŚWINB stwierdził, że do przedmiotowej sprawy stosuje się przepisy prawa budowlanego obowiązujące przed nowelizacją, wchodzącą w życie 19 września 2020 r. Podstawą prawną decyzji PINB w B. nr [...] z dnia [...] r. jest art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania". Zgodnie z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego umożliwia stosowanie przepisów art. 51 Prawa budowlanego w przypadkach, o których mowa w art. 50 ust. 1, kiedy roboty budowlane zostały już wykonane. W takim przypadku nie ma też zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i określenie terminu ich wykonania. Przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego jest sprawa zgodności wybudowanego ogrodzenia pomiędzy posesjami nr [...] i [...] w B. przy ul. [...] z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przesłanką wydanie przez PINB w B. przedmiotowej decyzji było ustalenie, iż ogrodzenie wybudowane na działce o numerze 1 i 2 przy ul. [...] w B. narusza zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie ŚWINB, przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane w sposób legalny: ogrodzenie ma wysokość od 1,50 m do 1,80 m, nie wymagało zatem uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Wątpliwość na gruncie niniejszej sprawy budzi zgodność przedmiotowego ogrodzenia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak to ustalił PINB w B. podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] r. na działce o numerze 1 i 2 znajduje się ogrodzenie z płyt prefabrykowanych betonowych pełnych o wysokości od 1,50 m do 1,80 m. Zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...] r. ww. działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem E10.MN - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Zgodnie z 1 pkt. 12 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego możliwe jest grodzenie działek pod warunkiem: zakazu stosowania ogrodzeń z prefabrykatów betonowych od strony terenów dróg, zieleni nieurządzonej oraz obiektów hydrotechnicznych; stosowania ogrodzeń ażurowych minimalnie w 50 % (rozliczanych w ramach jednego segmentów ogrodzenia); stosowania ogrodzeń o maksymalnej wysokości 1,80 m. Biorąc pod uwagę powyższe ŚWINB stwierdza, iż decyzja PINB w B. jest prawidłowa w pkt 1. Przedmiotowe ogrodzenie narusza zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak to ustalił organ I instancji ogrodzenie zostało wykonane z pełnych prefabrykowanych płyt betonowych co jest niezgodne z nakazem stosowania ogrodzeń ażurowych minimalnie w 50 %. Nakaz doprowadzenia przedmiotowego ogrodzenia do stanu zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zgodnie z ust. 1 pkt 12 lit. b) poprzez zastosowanie ażurowego min. w 50 % (rozliczanych w ramach jednego segmentu) jest uzasadniony i prawidłowy. Ponadto PINB w B. wskazał, że ww. ogrodzenie naruszyło także ust. 1 pkt 12 lit. a miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie stosowania ogrodzeń z prefabrykatów betonowych od strony obiektów hydrotechnicznych. W związku z tym faktem ŚWINB postanowieniem znak: [...] zlecił oględziny fragmentu ogrodzenia zlokalizowanego od strony rzeki [...]. W dniu [...] r. PINB w B. przeprowadził oględziny ww. fragmentu ogrodzenia, w trakcie których ustalił, iż w tylnej części działki o numerze 5 inwestorzy wykonali ogrodzenie z prefabrykatów betonowych. Za przedmiotowym ogrodzeniem znajduje się zabudowania mieszkalne a nie rzeka [...]. Biorąc pod uwagę powyższe ŚWINB stwierdza, iż nakaz rozbiórki ogrodzenia z prefabrykatów betonowych usytuowanego od strony wału przeciwpowodziowego rzeki [...] nie jest zasadny bowiem w bezpośrednim sąsiedztwie ogrodzenia nie znajduje się wał przeciwpowodziowy, co znajduje również potwierdzenie w dokumentacji geodezyjnej i zdjęciowej. W skardze z 6. Sierpnia 2021 r. strony (dalej: skarżący) wnoszą o uchylenie decyzji oraz wstrzymanie jej wykonania. Jak wyjaśniają w uzasadnieniu skargi, przedmiotowe betonowe położone jest na nieruchomości stanowiącej ich własność, a nie w granicy działki. Nie stwarza ono zagrożenia dla ludzi i zwierząt, a ponadto nie ogranicza widoczności, ani też nie utrudnia ruchu drogowego, albowiem nie jest postawione przy drodze publicznej. Ogrodzenie ma w większości wysokość 1,5 m. i składa się z 45 przęseł (z wyjątkiem odcinka - tj. 9 przęseł, którego wysokość wynosi 1,75 metra - postawione w zaniżonym terenie). Jedno przęsło składa się z trzech elementów o wysokości 50 cm każdy. Słupki ogrodzeniowe mają wysokość 1,5 metra. Górne przęsła ogrodzenia są półokrągłe. Opisywane ogrodzenie nie ma zatem ostro zakończonych elementów, drutów kolczastych, tłuczonego szkła oraz innych podobnych wyrobów, materiałów oraz postawione jest na« mojej działce (słupki graniczne są po stronie sąsiada) - postawione jest między działkami. Stąd też nie musi być wyposażone w powierzchnie ażurowe - zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Celem wybudowanie ogrodzenia z elementów betonowych było zachowanie warunków prywatności, szczególnie dla skarżącej, która jest po kilku ciężkich chorobach [...] i operacjach [...]. Jak twierdzi, była podglądana i obserwowana przez sąsiadów, przez co czuła bardzo skrępowana. Nie mogła normalnie funkcjonować i odpoczywać na działce. Dodatkowo w okolicy grasują dziki, które niejednokrotnie przez poprzednie ogrodzenie tj. siatkę metalową przedostawały się watahami, niszczyły ją i co najgorsze stwarzały dla nas zagrożenie. Ponadto, wybudowanie ogrodzenia kosztowało dużo, a jego przebudowa wymagać będzie kolejnych nakładów finansowych. Skarżący zwracają uwagę, że w podobnej .sprawie wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 marca 2000 r. sygn. akt P10/99 - wskazując, że w żadnym przepisie prawa budowlanego nie sformułowano nakazu konstruowania ogrodzenia ażurowego, natomiast nakaz ten został wskazany w rozporządzeniu. Ponadto Trybunał Konstytucyjny uznał, że nakaz budowy ogrodzeń ażurowych i wynikający stąd zakaz stawiania ogrodzeń w formie jednolitego muru stanowi ograniczenie prawa własności przysługującego właścicielowi obiektu budowlanego. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego wszelkie ograniczenia prawa własności stanowią materię ustawową, a zatem - tak jak w niniejszej sprawie - wprowadzenie takiego ograniczenia w rozporządzeniu, bez jakiegokolwiek oparcia w materialno-prawnym unormowaniu ustawowym, narusza nakaz ustawowego normowania ograniczeń praw i wolności, a w szczególności prawa własności. Poza tym Trybunał Konstytucyjny wskazał, że wszelkie na tym tle spory sąsiedzkie winny być rozpatrywane na drodze cywilno-prawnej, a nie w drodze postępowania administracyjnego. Zatem przy wydawaniu decyzji, organ nadzoru budowlanego winien wziąć pod uwagę powyższe okoliczności, albowiem w niniejszej sprawie nie jest konieczny jakikolwiek stopień struktury ażurowej w postawionym ogrodzeniu, bowiem przedmiotowe ogrodzenie spełnia warunki techniczne i prawne. W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu swoje decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie budzi wątpliwości, że ogrodzenie nie spełnia wymogów określonych w planie miejscowym, który w pkt. 1 ust. 12 lit. b, w odniesieniu do działek nr 2, 1,3,4 przy ul. [...] (teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej), wyraźnie nakazuje stosowania ogrodzeń ażurowych minimalnie w 50 % (rozliczanych w ramach jednego segmentów ogrodzenia). Stan faktyczny sprawy także nie budzi wątpliwości, bowiem ogrodzenie znajdujące się na działce nr 1 i 2, składa się z pełnych płyt prefabrykowanych betonowych (protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r., a także załączone zdjęcia – w nieponumerowanych aktach sprawy administracyjnej). Sprzeczność z planem, będącym aktem prawa miejscowego, powoduje, że mamy do czynienia z art. 50 ust. 1 pkt. 4 pr. bud., a więc prowadzeniem (wykonaniem) robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. To z kolei zobowiązuje organ nadzoru do wdrożenia postępowania naprawczego, określonego w art. 51 pr. bud., a ściślej rzecz ujmując, art. 51 ust. 7 ze względu na wykonanie robót w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, w tym przypadku w sposób niezgodny z przepisami zawartymi w planie miejscowym. W myśl art. 51 ust. 7 pr. bud., przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio. Jeśli jest możliwe doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem to, odnosząc te przepisy do stanu faktycznego sprawy, organ nadzoru budowlanego powinien zobowiązać inwestora do wykonania określonych robót w oznaczonym terminie. Wobec tego, zaskarżoną decyzję, utrzymującą w mocy decyzję nakazującą doprowadzenie ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem – postanowieniami planu miejscowego, uznać przyjdzie za prawidłową. W kontekście tych ustaleń, zważywszy na kryterium legalności jakim operuje sąd administracyjny, nie można podzielić zarzutów podnoszonych w skardze, które odnoszą się do okoliczności nie mających znaczenia prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.