II SA/Gl 1440/21

WyrokWSA w Gliwicach2022-02-08

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Elżbieta Kaznowska, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne wydane przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, nakazujące zaprzestanie określonych działań związanych z eksploatacją składowiska odpadów, jest zgodne z prawem, jeśli skarżąca spółka kwestionuje prawidłowość ustaleń faktycznych i ogólnikowość sformułowań?
Ratio decidendi
Zarządzenie pokontrolne, które przypomina o istniejących prawach i obowiązkach wynikających z przepisów prawa lub decyzji administracyjnych, a jego nakazy precyzyjnie odzwierciedlają ustalenia protokołu kontroli, jest zgodne z prawem. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów, a zarzuty skargi dotyczące ogólnikowości sformułowań i braku wykazania naruszeń nie zasługują na uwzględnienie, gdyż organ prawidłowo odniósł się do ustaleń kontroli i obowiązujących przepisów.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. wniosła skargę na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, które nakazywało m.in. prowadzenie eksploatacji składowiska odpadów zgodnie z warunkami pozwolenia, przestrzeganie procedur przyjmowania odpadów, prowadzenie monitoringu oraz zaprzestanie przyjmowania określonych odpadów. Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów, ogólnikowość sformułowań zarządzenia oraz brak ustosunkowania się do zastrzeżeń do protokołu kontroli. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty z uzasadnienia zarządzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B. na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpadów oddala skargę. Zarządzeniem pokontrolnym nr [...] z dnia [...] r. skierowanym do Prezesa Zarządu "A" Sp. z o.o. w B., Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach (dalej organ), działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1070) oraz ustaleń udokumentowanych protokołem nr [...] nakazał: 1. prowadzić eksploatację składowiska odpadów zgodnie z warunkami pozwolenia zintegrowanego i instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, w zakresie dotyczącym przestrzegania procedur przyjmowania odpadów na składowisko , 2. prowadzić eksploatację składowiska odpadów zgodnie z warunkami pozwolenia zintegrowanego i instrukcji prowadzenia składowiska w zakresie dotyczących przykrywania na bieżąco warstwą materiału izolacyjnego unieszkodliwianych odpadów oraz właściwego zagęszczania deponowanych odpadów, 3. prowadzić eksploatację składowiska odpadów zgodnie z warunkami pozwolenia zintegrowanego i instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, w zakresie dotyczącym prowadzenia nadzoru nad pojazdami pracującymi na terenie pól składowych, 4. prowadzić monitoring składowiska odpadów zgodnie z warunkami pozwolenia zintegrowanego i instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, w zakresie prowadzenia badań wielkości opadów atmosferycznych, 5. przestrzegać wymagań określonych w decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska, poprzez informowanie WIOŚ o odmowie przyjęcia odpadów do składowania, 6. zaprzestać przyjmowania odpadów na składowisko poza godzinami pracy instalacji, bez wymaganych dokumentów ewidencyjnych w tym zakresie oraz bez wiedzy i zgody kierownika składowiska odpadów, 7. przestrzegać warunków określonych w decyzji wyrażającej zgodę na zamknięcie wydzielonej części składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, tj. kwatery nr III, 8. zaprzestać przyjmowania na składowisko odpadów opon i ich części, z wyłączeniem opon rowerowych i opon o średnicy zewnętrznej większej niż 1400mm, 9. zaprzestać unieszkodliwiania na składowisku odpadów, dla których wartości ogólnego węgla organicznego oraz strat przy prażeniu przekraczają dopuszczalne wartości określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 16 lipca 2015 r. w sprawie dopuszczenia odpadów do składowania na składowiskach, 10. prowadzić na bieżąco ewidencję odpadów oraz zgodnie ze stanem rzeczywistym. 11. prowadzić gospodarkę odpadami z zachowaniem hierarchii postępowania z odpadami Wszystkie wskazania opatrzone zostały terminem - od dnia otrzymania zarządzenia, a nadto organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu naruszeń wskazanych w wymienionych powyżej punktach na dzień 30 listopada 2021 r. W uzasadnieniu Zarządzenia organ wskazał, iż w trakcie kontroli przeprowadzanej w dniach od [...] do [...] r., zakończonej protokołem nr [...] stwierdzono nieprawidłowości w zakresie nieprawidłowego gospodarowania odpadami na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne przy [...] w B. W zakresie naruszeń ad. 1,9,11 inspektorzy stwierdzili, iż nie wszystkie odpady wjeżdżające na składowisko są zgodne z dokumentami ewidencyjnymi okazywanymi dla konkretnych transportów. Nadto badania wykazały, że przekroczone zostały wartości dla substancji organicznych (straty prażenia) oraz ogólnego węgla organicznego dla odpadu o kodzie 19 12 12. Potwierdzono też, że w masie składowanych odpadów przeważającą ilość stanowią odpady z tworzyw sztucznych, o wysokiej kaloryczności. Jako podstawę podano art. 105 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, rozporządzenie Ministra Gospodarki z 16 lipca 2015 r. w sprawie dopuszczenia odpadów do składowania na składowiskach oraz wydane dla Spółki decyzje. Odnosząc się do naruszeń ad. 2, 3 i 8 stwierdzono, iż w pozwoleniu zintegrowanym ogólnie wskazano, że działki robocze powinny mieć powierzchnię około 500m², a rozplantowywane odpady mają być rozprowadzone i ubijane w warstwie o grubości 0,5m. W czasie kontroli ustalono, że na terenie składowiska nie były stosowane warstwy mineralne o grubości 0,2m. Zauważono, że nie zostały wyznaczone dzienne działki robocze, które miałyby podlegać późniejszemu przykrywaniu warstwą przesypową. Dodano też, iż pozostawiono bez nadzoru maszynę na powierzchni kwatery IV, co stwarza zagrożenie pożarowe. Jako podstawę wskazano art. 18 ust. 7 i art. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach oraz § 13 i § 16 rozporządzenia oraz wydane decyzje Wojewody i Marszałka Śląskiego. W stosunku do naruszenia ad. 4 podniesiono, że przedstawione opracowanie "Monitoring składowania odpadów ..." nie zawierał wskazanego dziennego pomiaru opadu atmosferycznego, co miało podstawę w art. 124 ust. 4 ustawy oraz rozporządzeniu wykonawczym i w pozwoleniu zintegrowanym. W zakresie naruszeń ad. 5 i 6 zwrócono uwagę na fakt nie poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o przypadkach cofnięcia odpadów niespełniających wymagań. Podstawa prawna - art. 120 ust. 1 i ust. 2 ustawy, który mówi o "zawiadomieniu niezwłocznym". Podniesiono też, że Spółka nie sprawuje wystarczającego nadzoru nad zarządzaniem składowiskiem, umożliwiając wszystkim dostęp do kwater składowania odpadów. W odniesieniu do zarzutu ad. 7 stwierdzono, iż w trakcie kontroli na zrekultywowanej bocznej skarpie kwatery III widoczny był prowizoryczny zjazd i wyjazd wykorzystywany do przemieszczania się kompaktora pracującego na kwaterze IV, co uszkodziło warstwę rekultywacyjno-biologiczną i izolacyjną, powodując jej niezabezpieczenie przed erozją wodną. W podstawie prawnej przywołano art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz wydane decyzje. W przypadku naruszenia ad. 10 - podkreślono, że prowadzona przez Spółkę ewidencja odpadów w 2020 r. nie była zgodna ze stanem rzeczywistym i nie była prowadzona na bieżąco, co naruszało art. 66 ust. 1 i art. 67 ustawy o odpadach. Na opisane powyżej Zarządzenie pokontrolne pismem z dnia [...] r. wniesiona została przez "A" Sp. z o.o. w B. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, Spółka zarzuciła zaskarżonemu Zarządzeniu; 1. naruszenie art 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez: - wydanie zarządzenia pokontrolnego w sytuacji niewykazania (zarówno w zarządzeniu jak i w protokole kontroli) by kontrolowana Spółka dopuściła się naruszenia przepisów oraz postanowień obowiązujących ją decyzji administracyjnych, a tym samym wydanie zarządzenia pokontrolnego należy uznać przynajmniej jako aktu przedwczesnego (w zakresie punktu 1,2,3,4,6,7,8,9,i10), - sformułowania zarządzenia w sposób ogólnikowy i niewyczerpujący, tym samym nie pozwalający na jednoznaczne stwierdzenie i zweryfikowanie, jakie naruszenia są Spółce zarzucane (w zakresie punktu 1,2,3,5,6,7,10 i 11), - brak ustosunkowania się do uwag i zastrzeżeń do protokołu kontroli złożonych przez Spółkę w ustawowym terminie. 2. naruszenie postanowień załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 16 lipca 2015 r. w sprawie dopuszczenia odpadów do składowania na składowiskach poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że cała masa odpadów deponowanych na składowisku powinna spełniać wymagania przewidziane w tym rozporządzeniu, podczas gdy wymagania te dotyczą tylko wybranych kodów odpadów, a organ nie wykazał by konkretna partia odpadów była o kodzie 19 12 12 . Uwzględniając powyższe Spółka wniosła o uchylenie powyższego zarządzenia pokontrolnego oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W motywach Spółka przyznała, że Zarządzenie pokontrolne wydane zostało na skutek, dotyczącej funkcjonowania składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, kontroli przeprowadzonej w dniach [...] do [...] r. Składowisko to działa w oparciu o udzielone: pozwolenie zintegrowane - decyzja Wojewody Śląskiego [...] z dnia [...] r. z późniejszymi zmianami i decyzję Marszałka Województwa Śląskiego nr [...] z dnia [...] r. oraz przepisy powszechnie obowiązujące. Spółka wskazała, że organ dopuścił się wielu uchybień, a wskazane naruszenia nie zostały dostatecznie wykazane. Nadto zarządzenie zostało niewłaściwie sformułowane oraz nastąpiła błędna subsumpcja przepisów prawa do stwierdzonego stanu faktycznego. Dalej Spółka podniosła, że przewidziane w art. 12 ust. 1 zarządzenie pokontrolne jest aktem na mocy którego na dany podmiot nakładane są obowiązki, a zatem winno być ono jasno i precyzyjnie sformułowane, a nadto może być wydane tyko w przypadku stwierdzenia zaistnienia naruszeń. Stąd też badanie legalności zarządzenia pokontrolnego oznacza konieczność sprawdzenia czy istniały podstawy do jego wydania, a to z kolei rodzi potrzebę zbadania czy naruszenia zostały w sposób prawidłowy stwierdzone, określone i dostatecznie wykazane. Następnie skarżąca Spółka odniosła się kolejno do wykazanych w zarządzeniu naruszeń. W zakresie naruszeń ad. 1, 9 i 11 zdaniem Spółki nie podano szczegółowo na czym zarzucone nieprawidłowości i naruszenia polegają, tzn. w jaki sposób Spółka nie dopełnia procedur przyjmowania odpadów na składowisko. Zakwestionowała też prawidłowość i zasadność pobrania próbek odpadu o kodzie 19 12 12, wskazując m.in. że osoby pobierające próbki nie uzasadniły sposobu kwalifikacji badanych odpadów pod dany kod, arbitralnie stwierdzając i z góry zakładając, iż jest to odpad o podanym wyżej kłodzie, podczas gdy na składowisko przyjmowane są odpady o różnych kodach, których powyższe wymogi dotyczące kaloryczności odpadów nie dotyczą. W ocenie Spółki stwierdzenie organu, że odpady przyjmowane na składowisko nie spełniają kryteriów rozporządzenia są nieprecyzyjne i gołosłowne. W zakresie zarzutu ad. 2 - tj. naruszenie art. 105 ust. 1 ustawy o odpadach- Spółka wskazała, że zarzut ten bardziej odnosi się nie do podmiotu prowadzącego składowisko odpadów a do podmiotów dostarczających odpady. Podkreśliła, że przed przyjęciem na składowisko zarządzający składowiskiem bada czy dostarczony odpad jest zgodny z wcześniejszą awizacją, dopiero gdy się wszystko zgadza odpad zostaje przyjęty. W podsumowaniu Spółka stwierdziła, że na kontrolowanej kwaterze znajdowały się odpady typowo pochodzenia komunalnego - z sortowania odpadów komunalnych zbieranych zarówno nieselektywnie jak i selektywnie. Stwierdzenie o deponowaniu odpadów niesegregowanych (zmieszanych) mija się z prawdą. Odnosząc się do zarzutu ad. 3 i 5 - Spółka zakwestionowała ustalenie braku weryfikacji odpadów pod kątem zgodności z dokumentacją i podniosła, że organ nie wskazał o jakie odpady, transporty i jakich dostawców chodzi. Nie zgodziła się też, iż nie jest właściwa klasyfikacja i weryfikacja odpadów dokonywana przez kierownika składowiska. W zakresie ad. 4 zarzutu Spółka nie zgodziła z zarzutem braku weryfikacji odpadów przy wjeździe na teren składowiska, stwierdzając iż zarzuty są gołosłowne i niemożliwe do zweryfikowania. Odnosząc się do przykrywania na bieżąco odpadów warstwą przesypową, braku zagęszczania czy braku warstw izolacyjnych zabezpieczających przed rozwiewaniem oraz minimalizujących zagrożenie pożarowe - w ocenie skarżącej Spółki organ nie powołał się na konkretne zapisy w wydanych Spółce decyzji, z których wynika taki obowiązek, a stąd zarządzenie pokontrolne nie jest właściwe i jasne. W zakresie zarzutu ad. 3 dotyczącego pozostawienia pojazdów bez dozoru, Spółka stwierdziła, że przywołana podstawa prawa w postaci "pkt XVI decyzji Wojewody Śląskiego [...] z dnia [...]r. z późn. zm. jest nieprecyzyjna. W zakresie zarzutu ad. 4 - w ocenie Spółki organ nie wystąpił o przedstawienia pomiarów badania wielkości opadu atmosferycznego - podczas kontroli, ani o uzupełnienie tych danych. Wyniki takie Spółka posiadała i udostępniła Urzędowi Marszałkowskiemu podczas kontroli prowadzonej na składowisku w lutym 2021 r. W stosunku do zarzutu - ad 5. Spółka podzieliła ustalenie, iż niepoinformowała o przypadkach odmowy przyjęcia odpadów do składowania. Nie zgodziła się natomiast Spółka z zarzutem - ad. 6 – tj. przyjmowania odpadów poza godzinami pracy składowiska, bez dokumentów, wiedzy i zgody kierownika składowiska. Zdaniem skarżącej opisany w protokole incydent z dnia [...] r. nie dotyczył przyjęcia przez Spółkę odpadów bez uprzedniej dokumentacji i weryfikacji, ale nielegalnego zdeponowania odpadów przez niezidentyfikowany podmiot, pomimo istniejących zabezpieczeń. Podkreśliła, że teren składowiska jest ogrodzony i zabezpieczony. W zakresie zarzutu ad. 7 dotyczącym wykonania drogi na skarpie kwatery nr III, stwierdził, iż jest bardzo ogólny i nie wskazuje jakiego naruszenia i postanowienia decyzji dotyczy. Nadto nie jest zgodne z prawdą stwierdzenie, iż wykonany został na bocznej skarpie tej kwatery zjazd. Nie zgodziła się też Spółka z zarzutem ad. 8 w zakresie zaprzestania przyjmowania opon na składowisko, podkreślając, iż takie odpady nigdy nie były na składowisko przyjmowane, ale opony występują sporadycznie we frakcjach przyjmowanych odpadów, natomiast wskazany art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach odnosi się do jednorodnej frakcji o kodzie właściwym dla zużytych opon. Odnosząc się do zarzutu wskazanego w ad. 10 czyli prowadzenia na bieżąco ewidencji Spółka, odwołując się do orzecznictwa, wskazała na jego zbyt ogólny charakter oraz brak wyjaśnienia na czym polega niezgodność tej ewidencji ze stanem rzeczywistym. W ocenie skarżącej wszystkie karty ewidencji wypełnione są prawidłowo. W zakresie zarzutu - ad. 11 podniosła, iż zarządzenie nie wyjaśnia, w jakim zakresie skarżąca narusza hierarchię postępowania z opadami, a zbyt ogólne sformułowania nie dają obrazu jakie działania należy podjąć celem wyeliminowania nieprawidłowości. Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia zdaniem skarżącej punkty 1,2,3,4,7,8,9,10 i 11 zarządzenia powinny zostać uchylone. Dodatkowo skarżąca Spółka podniosła, iż sformułowanie i uzasadnienie poszczególnych punktów zarządzenia nie odpowiada wymogom, a nadto w zarządzeniu powinno znaleźć się ustosunkowanie do zgłoszonych zastrzeżeń do protokołu kontroli, czego w tym przypadku nie ma, gdyż, zdaniem skarżącej organ nie odniósł się do zgłoszonych zastrzeżeń i wobec braku ich analizy i argumentacji nie wiadomo, dlaczego organ uznał je za niezasadne. W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonego Zarządzenia. W pierwszej kolejności stwierdził, że zarządzenie pokontrolne wydaje się na podstawie ustaleń kontroli. Podkreślił, że wszystkie naruszenia stwierdzone przez inspektorów podczas kontroli zostały wymienione i szeroko opisane, a samo zarządzenie pokontrolne jest sformułowane w taki sposób, aby strona miała możliwość stwierdzenia, jakie naruszenia zostały jej zarzucone. Celem zarządzenia jest wyeliminowanie stwierdzonych naruszeń prawa poprzez zobowiązanie do poinformowania o konkretnych działaniach podjętych w tym celu. Następnie szeroko ustosunkował się do kolejnych zarzutów skargi, podkreślając iż Spółka nie sprawuje wystarczającego nadzoru nad składowiskiem. Odnosząc się do zarzutu zbyt ogólnych stwierdzeń, organ podniósł, iż wszystkie naruszenia zostały szczegółowo opisane w zarządzeniu pokontrolnym oraz we wcześniejszym protokole. Organ dodatkowo stwierdził, że przedmiotowym zarządzeniem nie nałożono na stronę skarżącą innych obowiązków niż przewidują to przepisy obowiązującego prawa, zatem nie ma obowiązku informowania, w jaki sposób te obowiązki przestrzegać. Ponadto podmiot zajmujący się profesjonalnie gospodarowaniem odpadami powinien znać oraz przestrzegać obowiązujące przepisy i wiedzieć jakie działania ma podjąć aby stwierdzone podczas kontroli naruszenia wyeliminować i nie dopuścić do ich ponownego pojawienia się w przyszłości. Odnosząc się do zarzutu braku odniesienia się do uwag i zastrzeżeń złożonych przez spółkę do protokołu organ stwierdził, iż zarzut ten nie dotyczy kwestii zwiaznych z zarządzeniem, które wydaje się na podstawie ustaleń kontroli. Zresztą do złożonych zastrzeżeń odniósł się w osobnym piśmie z dnia [...] r. W piśmie procesowym z dnia 27 stycznia 2022 r. skarżąca Spółka podtrzymała wszystkie zarzuty skargi. Podczas rozprawy w dniu 8 lutego 202 r. pełnomocnik skarżącej Spółki podtrzymała skargę i zawartą w niej argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Badanie zgodności z prawem zaskarżonego Zarządzenia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Badając formalną dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że na mocy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym...) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...). Stosownie do treści art. 53 § 2 tej ustawy, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, a do takich należy skarżone Zarządzenie, wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka zastosowała się do powyższych wymogów, co skutkowało powinnością dokonania przez Sąd oceny zgodności z prawem przedmiotowego aktu. Oceniając formalne aspekty poddanego kontroli aktu wskazać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 1 ppkt.a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska właściwy wojewódzki inspektor ochrony środowiska był uprawniony do wykonania kontroli przestrzegania wymagań ochrony środowiska przez Spółkę. Zaskarżone Zarządzenie pokontrolne zostało też prawidłowo skierowane do kierownika kontrolowanej jednostki tj. Prezesa Zarządu Spółki. Podkreślenia wymaga, że nakazy sformułowane w zaskarżonym Zarządzeniu stanowią w istocie przypomnienie praw i obowiązków w sposób oczywisty już przedtem istniejących i wynikających bądź z powszechnie obowiązujących przepisów prawa (ustawy i rozporządzenia), bądź z udzielonych Spółce decyzji, zgód i pozwoleń (dotyczy to np. eksploatowania składowiska zgodnie z udzieleniem pozwoleniem zintegrowanym, przestrzegania wymagań określonych w decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska, właściwe gospodarowanie odpadami poprzez tworzenie działek dziennych i przykrywania ich warstwami przesypowymi). Zaskarżone Zarządzenie nie wprowadza więc wobec Spółki żadnych nowych powinności, a jedynie wskazuje na obowiązek przestrzegania tych, których naruszanie stwierdzono w trakcie kontroli. Dodać należy, że w ocenie Sądu sformułowane w Zarządzeniu nakazy ściśle i precyzyjnie odzwierciedlają ustalenia protokołu kontroli i są konsekwencją stwierdzonych w protokole naruszeń. Odnosząc się do zarzutu zbyt ogólnikowego ich sformułowania, podnieść należy, iż kolejne punkty tego zarządzenia sformułowane zostały w taki sposób, aby strona kontrolowana miała możliwość dokładnego stwierdzenia, co jest przedmiotem zarzutu, a odwołanie się do naruszonego przepisu prawa czy postanowienia decyzji ma dodatkowo wskazywać na poprawne i oczekiwane, zgodne z prawem lub z udzielonym pozwoleniem, działanie strony skarżącej. Ustosunkowując się merytorycznie do kolejnych zarzutów skargi stwierdzić należy, iż nie są one zasadne. W pierwszej kolejności stwierdzić wypada, że zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska do zadań Inspekcji Ochrony środowiska należy m.in. kontrola podmiotów korzystających ze środowiska, a do takich podmiotów należy niewątpliwie skarżąca Spółka prowadząca na podstawie pozwolenia zintegrowanego - decyzji Wojewody Śląskiego [...] z dnia [...] r. z późniejszymi zmianami oraz decyzji Marszałka Województwa Śląskiego nr [...] z dnia [...] r. składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne przy [...] w B.. Przeprowadzona przez inspektorów kontrola potwierdziła nieprawidłowości, co skutkować musiało zgodnie z art. 12 cytowanej ustawy wydaniem przewidzianego w przepisie zarządzenia pokontrolnego. Dokonując kontroli kwestionowanego Zarządzenia pokontrolnego Sąd dokonuje m.in. oceny, czy treść wydanego w sprawie zarządzenia koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli oraz czy wydane one zostało w oparciu o obowiązujące przepisy. Sąd nie stwierdził w tym zakresie naruszenia. Ustalenia poczynione w czasie oględzin i kontroli na składowisku przeprowadzonych w dniach od [...] do [...] r. potwierdziły wskazane następnie w kolejnych punktach nieprawidłowości, co skutkować musiało wydaniem przedmiotowego Zarządzenia. Wbrew zarzutom skargi kolejno sformułowane punkty Zarządzenia pokontrolnego są zwięzłe, jasne i bardzo konkretnie i jednoznacznie wskazują, jaki przepis prawa został przez Spółkę naruszony. W analizowanym przypadku władczy charakter zarządzenia przejawia się w obowiązku informacyjnym organu skierowanym do skarżącej Spółki o zakresie i charakterze stwierdzonych naruszeń. Użyte w art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska sformułowanie dotyczące możliwości wydania zarządzenia pokontrolnego "na podstawie ustaleń kontroli", powoduje, że szczególne i podstawowe znaczenie dowodowe, tak dla samej dopuszczalności wydania takiego zarządzenia w określonej sprawie, jak i dla oceny prawidłowości tego rodzaju aktu, ma protokół kontroli. Zarządzenie pokontrolne powinno bowiem wskazywać na ustalony w wyniku kontroli stan faktyczny sprawy i formułować kierowane do adresata zalecenia mające na celu wyeliminowanie naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli. W tym zakresie można podkreślić jego sygnalizacyjny charakter. Podkreślić przy tym trzeba, że kontrolowane w niniejszej sprawie Zarządzenie pokontrolne nie kreuje nowych praw czy obowiązków dla strony skarżącej, lecz odnosi się jedynie do stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości wynikających z jej działania niezgodnego czy to z przepisem prawa czy postanowieniem udzielonych decyzji. Jest w tym przypadku odzwierciedleniem tego, co znajduje się w tabeli opisującej naruszenia w protokole kontroli. Podano dokładnie jaki przepis prawa został naruszony przy każdym nakazie zarządzenia pokontrolnego, a organ nie nałożył na kontrolowaną jednostkę żadnych innych obowiązków, niż te które wynikają z przepisów prawa i decyzji. Zarządzenie pokontrolne w takim kształcie nie poddaje się egzekucji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że stanowią one w praktyce polemikę z ustaleniami poczynionymi przez organ w trakcie przeprowadzanej kontroli. Można przyznać i podzielić twierdzenia strony skarżącej, że przywołane w protokole kontroli a następnie zarządzeniu naruszenia mają charakter jednostkowy i nie zdarzają się w praktycznym działaniu Spółki nagminnie. Nie może jednak być wątpliwości, że miały one miejsce, co potwierdzają dokładne ustalenia protokołu pokontrolnego przywołujące dane zdarzenia w dokładnym opisie. Zasadne zatem w takim przypadku było wskazanie ich w zarządzeniu pokontrolnym, celem zwrócenia szczególnej uwagi na takie niezgodne z przepisem prawa praktyki Skarżącej celem ich przyszłego wyeliminowania (np. nie dość dokładne badania zgodności konkretnych transportów odpadów z dokumentami ewidencyjnymi okazywanymi przy wjeździe, brak badania zawartości naczep przy bramie wjazdowej, brak prowadzenia i okazania dziennego pomiaru opadu atmosferycznego, brak informowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o przypadkach cofnięcia odpadów niespełniających wymagań, pozostawienie na składowisku pojazdu i używanie go w sposób zagrażający stabilności uformowanych kwater odpadów, brak wystarczającego nadzoru nad zarządzaniem składowiskiem, co w rezultacie umożliwia wszystkim dostęp do kwater składowania odpadów – co pośrednio zostało potwierdzone przez spółkę przyznaniem w skardze na str. 21 "że doszło do nielegalnego zdeponowania odpadów przez niezidentyfikowany podmiot, pomimo istniejących na składowisku zabezpieczeń" czyli potwierdza to brak wystarczającego zabezpieczenia w tym zakresie). W konsekwencji wskazanie takich przypadków w protokole kontroli obligowało organ do sformułowania nakazów w tym zakresie w zarządzeniu pokontrolnym, w celu ich uniknięcia na przyszłość przy uwzględnieniu w codziennej praktyce pracy składowiska odpadów reguł i zasad przewidzianych w przepisie prawa i udzielonych zezwoleniach. Odnosząc się do zarzutu skarżącej w zakresie niewłaściwego pobierania próbek ze składowiska, należy podkreślić, iż organ korzystał w tym zakresie z wyspecjalizowanych jednostek, które działały zgodnie z podstawowymi zasadami obowiązującymi w tym zakresie. Jednocześnie organ przyznał, iż kontrolowany podmiot przyjmuje na składowisko nie tylko odpady o kodzie 19 12 12 , ale także inne dokładnie wymienione. Nie zmienia to jednak faktu, iż pobrane prawidłowo próbki wykazały stwierdzone naruszenia wskazane w protokole kontroli i zarządzeniu pokontrolnym. Tym samym zasadnie organ stwierdził naruszenie art. 105 ust. 1 ustawy o odpadach, mówiąc o poddaniu procesowi przekształcenia fizycznego, chemicznego, termicznego i biologicznego odpadów przed umieszczeniem ich na składowisku w celu ograniczenia ich zagrożenia dla życia i zdrowia, a powinni to kontrolować pracownicy Spółki. Reasumując wskazać należy, że w ocenie Sądu w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym w treści protokołu kontroli, brak uchybień procesowych, które miałyby wpływ na wiarygodność poczynionych przez organ ustaleń i prawidłowość wywiedzionych z nich wniosków oraz zastosowanych przepisów. Treść Zarządzenia pokontrolnego odpowiada treści protokołu kontroli i z niego wynika, a sformułowane w Zarządzeniu zalecenia, w tym zobowiązanie adresata do przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących ich wyeliminowaniu, odpowiadają obowiązującemu prawu. W efekcie Sąd nie dopatrzył się naruszenia art 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, ani innych naruszeń wskazanych w skardze czy też rozważanych z urzędu, które mogłyby powodować konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Wbrew twierdzeniom skargi zalecenia są precyzyjne i jasne, czego niejednokrotnie nie można powiedzieć o skardze (choćby zarzut nieprecyzyjnego odwołania się do "pkt XVI decyzji Wojewody Śląskiego [...] z dnia [...] r. z późn. zm., która zdaniem skarżącej jest niestaranna i nieprecyzyjna, gdyż "powołana przez WIOŚ decyzja nie zawiera pkt XVII" - str. 19 skargi.) W końcu należy powtórzyć jeszcze raz i podzielić stanowisko organu, że przedmiotowym zarządzeniem nie nałożono na stronę skarżącą innych, nowych obowiązków niż te, które przewidują przepisy obowiązującego prawa i udzielonych decyzji, zatem informowanie podmiotu, zajmującego się zawodowo gospodarowaniem odpadami, w jaki sposób te obowiązki przestrzegać, mogłoby być poczytane za przypisywanie temu podmiotowi braku profesjonalizmu. Nie może być bowiem poddawane w wątpliwość, iż podmiot profesjonalnie zajmujący się gospodarowaniem odpadami powinien znać oraz przestrzegać obowiązujące przepisy i wiedzieć jakie działania ma podjąć aby stwierdzone podczas kontroli naruszenia wyeliminować z bieżącej działalności. Także zarzut braku odniesienia się przez organ do zastrzeżeń zgłoszonych przez Spółkę do protokołu kontroli nie jest zasadny. Jak wynika z akt sprawy, co zresztą potwierdził także organ w odpowiedzi na skargę, do złożonych zastrzeżeń odniesiono się w osobnym piśmie z dnia 7 maja 2021 r. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło