II SA/Łd 686/21
WyrokWSA w Łodzi2022-02-09
Skład orzekający: Robert Adamczewski, Sławomir Wojciechowski, Marcin Olejniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwoleń na budowę, uznając, że strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie, a także czy wznowienie postępowania jest możliwe w przypadku spraw zakończonych zgłoszeniem budowy, a nie decyzją?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy wadliwie oceniły termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w odniesieniu do części pozwoleń na budowę, nie badając wystarczająco daty powzięcia wiedzy przez stronę o wydaniu decyzji oraz jej przymiotu strony. Jednocześnie sąd potwierdził, że wznowienie postępowania nie jest możliwe w sprawach zakończonych zgłoszeniem budowy, a nie decyzją, oraz że odmowa wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę kolektora sanitarnego była uzasadniona uchybieniem terminu.Stan faktyczny
A. P. złożył skargę na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawach pozwoleń na budowę. Skarżący domagał się wznowienia postępowań, twierdząc, że nie brał w nich udziału bez własnej winy i że ukryto prawdę o urządzeniach melioracyjnych. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku lub że sprawy dotyczyły zgłoszeń, a nie decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody Ł. oraz poprzedzające je postanowienie Starosty P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawach pozwolenia na budowę uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] nr [...] z dnia [...]. a.bł.
II SA/Łd 686/21
Uzasadnienie
A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Wojewody Ł. z [...] 2021 r. (Nr [...]) utrzymujące w mocy postanowienie Starosty P. z [...] 2021 r. (Nr [...]) odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że A. P. pismem opatrzonym data 19 grudnia 2020 r. (data wpływu do organu: 23 grudnia 2020 r.) zwrócił się do Wojewody Ł. o wyjaśnienie dlaczego Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uchylił pozwoleń na budowę, w których została ukryta prawda o urządzeniach melioracyjnych.
Na wezwanie organu skarżący w piśmie z 28 stycznia 2021 r. doprecyzował, że domaga się wznowienia następujących postępowań administracyjnych, ponieważ nie brał w nich udziału bez własnej winy:
1. w sprawie wydanych przez Starostę P. [...] 2012 r. pozwoleń na budowę domów mieszkalnych na działkach nr 82/2, 82/3, 82/4, 82/5i 82/6, położonych w P., przy ul. AB 18;
2. w sprawie wydanego przez Starostę P. pozwolenia na budowę kolektora kanalizacyjnego w gminie K. na działce 2166/15 i 2166/17, na terenie Zespołu Szkół Rolniczych w W.;
3. w sprawie wydanych przez Starostę P. pozwoleń na budowę sieci kanalizacyjnej w ul. AB, AC i AD w P..
Sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewodę Ł.. Wówczas organ II instancji, po rozpatrzeniu zażalenia A. P. na postanowienie Starosty P. nr [...] z [...] 2021 r. o odmowie wznowienia postępowań administracyjnych dotyczących ww. spraw, postanowieniem z [...] 2021 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W ocenie Wojewody Ł., wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został rozpatrzony przez Starostę P. bez zachowania właściwej procedury. Organ pierwszej instancji nie wykazał, że skarżący nie dotrzymał terminu o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., zatem w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 oraz art. 80 k.p.a. Powyższe stanowisko tutejszego organu dotyczyło postępowań wymienionych w pkt 1-5 postanowienia Starosty P. nr [...] z [...] 2021 r. Zdaniem Wojewody Ł., uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie spełniało również wymogów zawartych w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., tj. w odniesieniu do sprawy wskazanej w pkt 6 postanowienia, z uwagi na fakt, iż skarżący w 20 września 1999 r. otrzymał decyzję z [...] 1999 r., należało uznać uchybienie jednomiesięcznego terminu na wniesienie podania o wznowieniu postępowania. Ponadto, w przypadku przyjętych przez organ pierwszej instancji zgłoszeń (pkt 7-9 postanowienia), Wojewoda Ł. podzielił stanowisko Starosty P., iż wznowienie postępowania może dotyczyć wyłącznie spraw zakończonych ostateczną decyzją.
Starosta P., ponownie prowadząc postępowanie, wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o wypożyczenie akt w sprawie budowy pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych przy ul. AB 18 w P.. Organ pierwszej instancji, po ponownym rozpatrzeniu wniosku A. P., działając na podstawie art. 149 § 3 i art. 148 § 1 i 2 k.p.a., postanowieniem z [...] 2021 r. (Nr [...]) odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawach:
1. decyzji z [...] 2012 r. (nr [...], znak: [...]) o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej z szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. 82/2, 82/7 przy ul. AB 18 w P.,
2. decyzji z [...] 2012 r. (nr [...], znak: [...]) o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej z szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. 82/3, 82/7 przy ul. AB 18 w P.,
3. decyzji z [...] 2012 r. (nr [...], znak: [...]) o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej z szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. 82/6, 82/7 przy ul. AB 18 w P.,
4. decyzji z [...] 2012 r. (nr [...], znak: [...]) o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej z szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. 82/4, 82/7 przy ul. AB 18 w P.,
5. decyzji z [...] 2012 r. (nr [...], znak: [...]) o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej z szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. 82/5, 82/7 przy ul. AB 18 w P.,
6. decyzji z [...] 1999 r. (nr [...]) o pozwoleniu na budowę kolektora sanitarnego odprowadzającego ścieki z gminy K. do studzienki rewizyjnej nr 1.4A – tymczasowego włączenia do kolektora III Miasta P. wraz z drogą dojazdową do punktu pomiarowego na działkach położonych w K. i w P. (z wyłączeniem kolektora od studni rewizyjnej nr 1.4B do włączenia kolektora w punkcie nr 1),
7. zgłoszenia z [...] 2015 r. ([...]) Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. zatwierdzającego budowę sieci kanalizacji sanitarnej z odejściami bocznymi w ulicach: AE, AF - dz. nr ewid. 100, 113, 111, 109, 107, 89/14, 134/3, 88/5, 88/1 - obręb P-25, działki nr ewid. 1/1, 1/2, 1/6 - obręb P-11 oraz działki nr ewid. 1887, 1888/6 w K.,
8. zgłoszenia z [...] 2015 r. ([...]) Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. zatwierdzającego budowę sieci kanalizacji sanitarnej z odejściami bocznymi w ulicach: AC, AB, AD, AG i zasilaniem elektroenergetycznym punktu pomiarowego ścieków sanitarnych w ul. AC na działkach nr ewid. 11/3, 11/4, 11/7, 11/8, 11/6, 11/1, 44, 45/1, 20, 47/3, 47/2, 36/1, 48/1, 48/2, 76, 70/1, 70/2, 57, 46 - obręb P-25 w P. oraz na działce nr ewid. 2166/15 w K.,
9. zgłoszenia z [...] 2015 r. ([...]) Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. zatwierdzającego budowę sieci kanalizacji sanitarnej z odejściami bocznymi w ulicach: AB, AD, AH, AF na działkach nr ewid. 82/1, 84/3, 84/18, 85/10, 48/1, 76, 84/19, 85/11, 87/9, 84/20, 134/3, 84/1, 20 - obręb P-25, na działce nr ewid. 61/1 - obręb P-10 w P. oraz na działce nr ewid. 1887 w K..
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji, wskazał, że w sprawach wymienionych w pkt 7, 8 i 9, wznowienie postępowania jest niemożliwe, gdyż te postępowania nie zostały zakończone decyzją administracyjną, a jedynie przyjęciem złożonych zgłoszeń. W powyższych sprawach, Inwestor skorzystał z możliwości wynikającej z art. 29 ust. 1 pkt 19a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy -Prawo budowlane i zgłosił zamiar budowy sieci kanalizacji sanitarnej bez obowiązku występowania o decyzję o pozwoleniu na budowę.
Ponadto, po przeanalizowaniu, czy został zachowany jednomiesięczny termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 2 k.p.a. dla pozostałych spraw objętych wnioskiem A. P., Starosta P. wykazał, że dla postępowań wymienionych w pkt 1-6, skarżący uchybił terminowi wskazanemu powyżej.
W ustawowo przewidzianym terminie zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. P., który zarzucił naruszenie art. 7 k.pa. i niewyjaśnienie, dlaczego jest tylko między innymi zgłoszenie budowy kanalizacji w ulicy AD, AC i AB, a nie ma ostatecznej decyzji. Ponadto skarżący wskazał, że nieprawdą jest, że posiadał informację o numerach decyzji o pozwoleniu na budowę pięciu budynków mieszkalnych, jednorodzinnych przy ulicy AB 18 w P. oraz, że nieprawdą jest, że na pięciu budynkach umieszczono tablice informacyjne od strony drogi publicznej. Skarżący podniósł również, że Starosta P. działa na szkodę interesu publicznego, na szkodę Gminy Miejskiej P. i na szkodę Skarbu Państwa, gdyż nie chce ujawnić prawdy o urządzeniach melioracyjnych, będących własnością publiczną. Wobec powyższego skarżący domaga się wydania takich postanowień - decyzji, w których zostanie ujawniona prawda o urządzeniach melioracyjnych.
Pismem z 4 czerwca 2021 r. A. P. uzupełnił wniesione zażalenie, podnosząc m.in., że Starosta P. posiada wiedzę, że na terenach budowy, na których znajduje się sieć drenarska, urządzenia melioracyjne należy przebudować w taki sposób, aby została zachowana ich sprawność. Ponadto skarżący wnosił o zwrócenie się z urzędu do biegłego o wydanie opinii czy dojście do tablic informacyjnych od strony drogi publicznej może zostać zamknięte, uniemożliwiając odczytanie tablic informacyjnych. Skarżący wniósł także, na podstawie art. 85 § 1 k.p.a., o dokonanie przez organ administracji publicznej oględzin dojścia, od strony drogi publicznej ulicy AB, do tablic informacyjnych.
Wspomnianym na wstępie postanowieniem Wojewoda Ł. utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.
W ocenie Wojewody Ł., w niniejszej sprawie, Starosta P. właściwie ustalił okoliczności faktyczne i zasadnie uznał, że A. P. nie zachował terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. dla postępowań wymienionych w pkt 1-6 zaskarżonego postanowienia.
Z analizy zgromadzonego materiału dowodowego – w ocenie Wojewody - wynika, iż A. P. posiadał wiedzę o wydanych decyzjach o pozwoleniu na budowę pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych przy ul. AB 18 w P. już w 2018 roku. Powyższe potwierdzają m.in.: pisma A. P. z 28 sierpnia 2018 r. (do Starostwa Powiatowego w P.), z 17 grudnia 2019 r. i 19 grudnia 2019 r. (do PINB w P.) oraz pismo PINB w P. z 23 grudnia 2019 r. Ponadto zdaniem organu skarżący posiadał wiedzę na temat daty wydania przedmiotowych decyzji, etapu zaawansowania prac budowlanych pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz na temat przeprowadzonej kontroli na terenie budowy przez organ nadzoru. Dodatkowo Wojewoda zwrócił uwagę na notatkę służbową Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z podpisem skarżącego sporządzoną 13 sierpnia 2020 r. na okoliczność stawienia się skarżącego w siedzibie organu nadzoru i zapoznania się aktami sprawy dotyczącymi budynków mieszkalnych usytuowanych przy ul. AB 18 w P..
Wojewoda zauważył, że A. P. nie wskazuje innej daty dowiedzenia się o decyzjach o pozwoleniu na budowę 5 budynków mieszkalnych jednorodzinnych przy ul. AB w P., ani tym bardziej dowodów i okoliczności potwierdzających inną datę, niż ustalił to organ pierwszej instancji.
Dalej organ zauważył, że we wniosku z 17 grudnia 2019 r. skierowanym do PINB w P. A. P. wskazuje w pkt 2 i 3 na fakt wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, pytając jednocześnie czy z dokumentacji wynika, że o decyzji o pozwoleniu na budowę byli informowani właściciele nieruchomości graniczących z terenem inwestycji, w tym skarżący. Pismo dotyczy 5 budów prowadzonych przez M. C.. W odpowiedzi na powyższe, PINB w P., pismem z 23 grudnia 2019 r., jednoznacznie poinformował skarżącego, że przy ul. AB 18 (działki nr ewid. 82/2, 82/3, 82/4, 82/5, 82/6, 82/7) są realizowane budynki mieszkalne jednorodzinne, a pozwolenie na budowę tych budynków jest wydane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W piśmie z 19 maja 2020 r., organ nadzoru jednoznacznie wskazał daty, numery spraw i decyzji o pozwoleniu na budowę dla dwóch z ww. budynków.
Na podstawie wyżej wymienionych dokumentów organ stwierdził, że o wydanych decyzjach o pozwoleniu na budowę pięciu budynków mieszkalnych przy ul. AB 18 w P., wnioskodawca dowiedział się wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowań administracyjnych. Bezspornym jest zatem, że złożony przez A. P. 23 grudnia 2020 r. wniosek o wznowienie przedmiotowych postępowań należy uznać za złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.
Wojewoda stanął na stanowisku, że tablice informacyjne dotyczące budów, fakt ich daty umieszczenia i dostępności, nie mają znaczenia dla oceny dochowania terminu, a ponieważ cała korespondencja skarżącego z organami: administracji architektoniczno-budowlanym i nadzoru budowlanego jednoznacznie potwierdza, że A. P. posiada informacje o wydanych pozwoleniach na budowę i nie kwestionuje legalności budowy 5 budynków mieszkalnych (braku pozwoleń na budowę), a żąda potwierdzenia informacji o istniejących urządzeniach melioracji wodnych na terenie inwestycji oraz wykonywania robót budowlanych z zachowaniem ich sprawności.
Powyższe stanowisko tutejszego organu dotyczy postępowań wymienionych w pkt 1-5 postanowienia Starosty P. nr [...] z [...] 2021 r.
W odniesieniu do sprawy wskazanej w pkt 6 ww. postanowienia, z uwagi na fakt, iż skarżący 20 września 1999 r. otrzymał decyzję z [...] 1999 r., Wojewoda również stwierdził uchybienie jednomiesięcznego terminu na wniesienie podania o wznowienie postępowania.
W przypadku przyjętych przez organ pierwszej instancji zgłoszeń (pkt 7-9 zaskarżonego postanowienia), Wojewoda Ł. podzielił stanowisko Starosty P., iż wznowienie postępowania może dotyczyć wyłącznie spraw zakończonych ostateczną decyzją.
Jednocześnie, w odpowiedzi na wniosek A. P. o zwrócenie się z urzędu do biegłego o wydanie opinii, w zakresie umieszczenia tablic informacyjnych oraz na podstawie art. 85 § 1 k.p.a. o dokonanie przez organ administracji publicznej oględzin dojścia do tych tablic, Wojewoda Ł. poinformował, że brak jest podstaw do spełnienia powyższego żądania skarżącego. W aktach sprawy organu pierwszej instancji znajdują się dokumenty potwierdzające, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. stwierdzono, że tablice informacyjne dotyczące budowy pięcie budynków mieszkalnych jednorodzinnych przy ulicy AB 18 w P. zostały zamieszczone prawidłowo i w sposób zgodny z przepisami prawa. O powyższym A. P. został poinformowany pismem PINB w P. z 23 grudnia 2019 r. W ocenie organu wojewódzkiego, zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie i nie są wymagane wiadomości specjalne, o których mowa w art. 84 § 1 k.p.a., a także nie ma potrzeby przeprowadzenia oględzin, w myśl art. 85 § 1 i § 2 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. P., zakwestionował legalność budowy i legalność ww. pozwoleń na budowę i domaga się wydania takich pozwoleń na budowę i decyzji, w których będzie ujawniona prawda o urządzeniach melioracyjnych. Ponadto skarżący wniósł o rozważenie, czy Starosta P. nie ma obowiązku wznowienia z urzędu postępowań administracyjnych i czy nie ma obowiązku bronienia interesu społecznego, interesu Gminy Miejskiej P. i interesu Skarbu Państwa.
W odpowiedzi organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się częściowo zasadna, aczkolwiek z innych powodów niż podniesiono w skardze.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.] [dalej: ustawa p.p.s.a.] wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy p.p.s.a.
Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wystąpi któraś z enumeratywnie wymienionych w tym przepisie przyczyn; przesłanki wznowienia zawierają ponadto art. 145a i art. 145b k.p.a. (nieistotne w sprawie). Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - przyp. Sądu) oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony.
W myśl z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak natomiast stanowi art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Odmowa wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., następuje w drodze postanowienia. Jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, przesłanki odmowy wznowienia postępowania dzielą się na podmiotowe i przedmiotowe. Do podmiotowych przesłanek zalicza się między innymi złożenie wniosku przez osobę w sposób oczywisty niebędącą stroną, gdy jednostka wnosząca żądanie nie powołuje się na własny interes prawny, ale na obiektywne naruszenie interesu prawnego. Do przedmiotowych przesłanek odmowy wznowienia zalicza się z kolei złożenie żądania po upływie terminu, gdy termin nie został przywrócony, a także sytuacje, gdy sprawa nie została rozstrzygnięta w formie decyzji lub postanowienia zaskarżalnego, gdy decyzja (odpowiednio postanowienie) nie była ostateczna. Za przedmiotową przyczynę wznowienia uznaje się też sytuację, gdy podnoszono inne zarzuty niż określone w art. 145, 145a i 145b, a więc - w konsekwencji - odmowa wznowienia powinna nastąpić także w sytuacji, gdy w podaniu nie podano żadnej ustawowej podstawy wznowienia i mimo wezwania brak ten nie został uzupełniony (zob.: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex 2020, i powołane tam wyroki).
Przepis art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja.
Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Przy czym należy pamiętać, że chodzi o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy z zastrzeżeniem, iż nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia. Za wystarczające uznaje się, iż posiadła ona informację czego dana decyzja dotyczy. Przy czym nie można pomijać, iż powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem strony o pełnej treści decyzji.
Odnosząc się do treści skargi wyjaśnić w tym miejscu należy, że w sytuacji nawet gdy strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, organ nie ma obowiązku wznowić takiego postępowania z urzędu.
Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy należy wskazać, że z analiz akt administracyjnych sprawy wynika, iż najpóźniejszą datą pewną, w której skarżący mógł się dowiedzieć o istnieniu zakwestionowanego pozwolenia na budowę (odnośnie budynków mieszkalnych przy ul. AB 18 w P.) jest 13 sierpnia 2020 r., kiedy skarżący zapoznał się z aktami w siedzibie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P.. W tych aktach udostępnionych skarżącemu znajdował się dziennik budowy oraz protokół kontroli i z tych dokumentów wynikały informacje odnośnie jednego tylko pozwolenia na budowę - dla inwestycji na działkach nr 82/6 i 82/7 (czyli decyzji nr [...]). O istnieniu decyzji nr [...] skarżący mógł prawdopodobnie powziąć wiedzę z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z 19 maja 2020 r. Tymczasem z akt niniejszej sprawy można zrekonstruować, że były też wydane inne pozwolenia: decyzje nr [...], [...], [...], z tym, że bliższe ich określenie nastąpiło dopiero w treści postanowienia organu I instancji).
Z powyższego zatem, już na wstępnym etapie weryfikacji formalnych warunków wniosku o wznowienie postępowania, bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że wniosek z 23 grudnia 2020 r. skarżący złożył ze znacznym uchybieniem miesięcznego terminu ustawowego na zgłoszenie żądania wznowienia postępowania, niezależnie od tego, czy istotnie skarżącemu przysługiwał status strony tego postępowania. Niemniej jednak konkluzję tę można jedynie ograniczyć do żądania wznowienia postępowań zakończonych wydaniem tylko dwóch pozwoleń, tj. decyzji nr [...] i [...], skoro organ wykazał, że o tych właśnie decyzjach skarżący powziął wiedzę po kontakcie z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w P..
Wątpliwości Sądu co do legalności rozstrzygnięcia wynikają natomiast z tego, że organ ocenił zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowań w stosunku do pięciu pozwoleń na budowę (czyli tak naprawdę pięciu odrębnych postępowań administracyjnych) opierając się na kopiach dokumentów z PINB odnośnie tylko do decyzji nr [...] (dot. inwestycji na dz. 82/6 i 82/7) oraz pisma tegoż organu wskazującego na decyzję nr [...]. Jednak co do pozostałych postępowań, zakończonych decyzjami o nr [...]; [...] i [...], nie wykazano faktycznej daty powzięcia wiedzy przez skarżącego o tych decyzjach albo błędnie przyjęto, że skarżący ma w tych przypadkach (odnośnie do tych decyzji) przymiot strony i może żądać wznowienia postępowania. Nadmienić należy, iż skarżący jest właścicielem działki sąsiadującej bezpośrednio z działkami 82/6 i 82/7 co do pozostałych działek brak jest wykazania istnienia interesu prawnego skarżącego do występowania w sprawie jako strona. Gdyby natomiast takowego interesu faktycznie nie dało się ustalić, to także błędne byłoby rozstrzygnięcie organu, zakładające jako podstawę odmowy wznowienia postępowań li tylko termin na złożenie wniosku, pomijając ocenę istnienia interesu prawnego. W tym miejscu właśnie Sąd upatruje błędu organu. Wszak do rozważenia będą odmienne podstawy do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Zatem raz jeszcze nadmienić nalezy, że nie można wykluczyć odmowy wznowienia postępowania ze względu na nielegitymowanie się przymiotem strony przez wnioskodawcę. Jednak dotyczy to sytuacji oczywistych. Takie sytuacje zachodzą zwłaszcza wtedy, gdy wnioskodawca nie powołuje się na swój interes prawny, lecz na potrzebę ochrony sprawiedliwości, praworządności, interes społeczny lub niezadowolenie ze sposobu funkcjonowania administracji publicznej. Brak w zaskarżonych rozstrzygnięciach takowych analiz.
Odnosząc się jeszcze do sporu o moment powzięcia wiedzy o wydanych pozwoleniach na budowę budynków mieszkalnych należy stwierdzić, że oświadczenia skarżącego, że dostęp do tablicy informacyjnej ograniczała zamknięta brama na terenie inwestora, której skarżący nie mógł pokonać, nie ma wpływu na ocenę zachowania terminu do złożenia żądania wznowienia odnośnie postępowań zakończonych decyzjami nr [...] i [...], skoro o istnieniu tych rozstrzygnięć skarżący dowiedział się z akt PINB. Natomiast ten zarzut skarżącego organ powinien wziąć pod rozwagę przy ewentualnej ocenie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami o nr [...]; [...] i [...]. Reasumując tę część rozważań należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zostały zachowane wymogi prawidłowego prowadzenia postępowania przez organ administracji wynikające z przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.
Natomiast co do pozostałej części rozstrzygnięcia, omówionego poniżej, skarga okazała się niezasadna.
Przypomnieć należy, że skarżący wystąpił także z żądaniem wznowienia postepowania zakończonego decyzją z [...] 1999 r. o pozwoleniu na budowę kolektora sanitarnego odprowadzającego ścieki z gminy K.. Na wezwanie Sądu organ przedłożył kopię zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji przez skarżącego z 20 września 1999 r. (pokwitowane osobiście A. P.). W tym przypadku – w ocenie Sądu – odmowa wznowienia postępowania jest uzasadniona, jednak wywody organów w tym zakresie nie w pełni odzwierciadlają stan faktyczny. Owszem, pomiędzy momentem dowiedzenia się o istnieniu decyzji (doręczenie decyzji skarżącemu 15 września 1999 r.) a żądaniem wznowienia postępowania (wniosek wpłynął do organu 23 grudnia 2020 r.) upłynęło zdecydowanie więcej niż jeden miesiąc (termin do złożenia podania o wznowienie postępowania wskazany w art. 148 § 1 k.p.a.), jednak podkreślić jednocześnie należało, że owo doręczenie decyzji nastąpiło w trybie zwykłym. Zdecydowanie zaakcentować należy, iż - wbrew twierdzeniom skarżącego - nie został on pominięty przez organ i brał udział w postępowaniu w trybie zwykłym.
Odnosząc się do ostatniego wątku w tej sprawie (żądanie wznowienia w sprawie budowy sieci kanalizacji sanitarnej w ulicach: AC, AB, AD, obręb P-25 w P.), Sąd przychyla się do poglądu organu o niemożności wznowienia postępowania wywołanego zgłoszeniem, skoro nie zostało ono zakończone decyzją. Stanowisko to znajduje oparcie w wykładni literalnej dyspozycji art. 145 k.p.a., w którym jasno mowa o "sprawie zakończonej decyzją ostateczną". Stąd uprawniona jest konkluzja, że brak ostatecznej decyzji uniemożliwia wznowienie takiego postępowania. Dodatkowo powyższe można poprzeć argumentacją a contrario w związku z uchwaleniem nowego przepisu art. 122g k.p.a., który dopiero od czerwca 2017 r. zezwala na wznowienie postępowania zakończonego milczącą zgodą, co oznacza, że taki skutek nie może się odnosić do zgłoszeń dokonanych w listopadzie 2015 roku.
Pomimo, że rozstrzygnięcia w tym zakresie okazały się prawidłowe, to sąd podjął decyzję o uchyleniu zaskarżonych aktów w całości, uznając, że kontrolowane postępowanie było wielowątkowe i pozostawienie tylko tej części rozstrzygnięcia w mocy stałoby się nieczytelne dla stron.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające w zakresie daty powzięcia wiedzy przez skarżącego o decyzjach o nr [...]; [...] i [...] i podjąć rozważania czy skarżący ma przymiot strony w postępowaniach zakończonych wspomnianymi decyzjami, wyciągając z powyższych ustaleń stosowne wnioski. W pozostałym zakresie organ rozważy celowość wydania odrębnych rozstrzygnięć dla każdego żądania wznowienia postępowania, co pozwoli na uporządkowanie wywodów i wskazanie podstawy prawnej dla każdego postępowania osobno.
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
P.J.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło