I SA/Wa 2692/20
WyrokWSA w Warszawie2022-02-10
Skład orzekający: Anna Falkiewicz - Kluj, Jolanta Dargas, Magdalena Durzyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania może zostać wydana po upływie pięcioletniego terminu od doręczenia pierwotnej decyzji, zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a., nawet jeśli pierwotna decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchylenie decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia pierwotnej decyzji upłynęło pięć lat, zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. Upływ tego terminu stanowi negatywną przesłankę uniemożliwiającą uchylenie decyzji, nawet jeśli została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja wydana z naruszeniem tego przepisu jest nieważna. Sąd podzielił stanowisko organu, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie zmienił normatywnie treści art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie terminów stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności decyzji Wicewojewody z 1984 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego, która została wydana po wznowieniu postępowania. Organ stwierdził nieważność tej decyzji, uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ upłynął pięcioletni termin do jej uchylenia wynikający z art. 146 § 1 k.p.a. Skarżący zarzucili błędną wykładnię przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności w kontekście upływu czasu i zasady pewności prawa. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz - Kluj, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Magdalena Durzyńska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi T. O., A. D. i J. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Decyzją z dnia [...] lipca 1975 r. nr [...] Naczelnik Gminy w [...] orzekł o przejęciu od H. O., w zamian za rentę, gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, położonego we wsi [...] (obecnie w województwie [...], w powiecie [...], w gminie [...]). Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1976 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Naczelnik Gminy w [...] decyzją z dnia [...] września 1977 r. nr [...], ponownie orzekł o przejęciu, w zamian za rentę, od H. O. gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, w tym [...] ha gruntów leśnych, położonego w miejscowości [...]. W wyniku odwołania wniesionego przez H. O. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 1978 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 1984 r. nr [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1978 r. nr [...].
Następnie decyzją z dnia [...] lutego 1984 r. nr [...] Wicewojewoda [...]:
uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 1978 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] września 1977 r. w sprawie przejęcia z urzędu gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa;
dokonał na rzecz H. O. zwrotu nieruchomości, składającej się z działek: nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha;
dokonał wypłaty ekwiwalentu pieniężnego o równowartości działki nr [...] o powierzchni [...]ha w wysokości [...] złotych, z powodu zbycia działki przez Skarb Państwa na rzecz osób fizycznych;
dokonał wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w wysokości [...] złote, za wycięte drzewa, rosnące wzdłuż działki oznaczonej nr [...];
umorzył postępowanie o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa.
Na skutek odwołania wniesionego przez H. O. Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] decyzją z dnia [...] września 1984 r. nr [...] zmienił (w trybie art. 132 kpa) decyzję Wicewojewody [...] z dnia [...] lutego 1984 r., w części dotyczącej jej punktu [...], poprzez stwierdzenie, że wypłata ekwiwalentu pieniężnego dotyczyła również składników majątkowych z działki nr [...], stanowiącej las, z tytułu pozyskania posuszu, złomów i surowca tartacznego na łączną kwotę [...], które uzyskano w czasie administrowania tym gruntem leśnym przez Nadleśnictwo w [...]. H. O. złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] września 1984 r. i Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z dnia [...] maja 1985 r. nr [...] uchylił decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] września 1984 r. w całości oraz decyzję Wicewojewody [...] z dnia [...] lutego 1984 r., w części dotyczącej przyznania ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 300.095 złotych oraz ekwiwalentu pieniężnego w wysokości [...] zł (pkt 3 i 4 decyzji).
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wicewojewody [...] z dnia [...] lutego 1984 r. wystąpiła Gmina [...], reprezentowana przez Wójta Gminy [...]. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ Wicewojewoda uchylił decyzje orzekające o przejęciu gospodarstwa po upływie 5-letniego terminu wynikającego z art. 146 § 1 k.p.a.
Po rozpatrzeniu wniosku Gminy [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wicewojewody [...] z dnia [...] lutego 1984 r.
Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy radcy prawnego O. J. - kuratora spadku po zmarłej A. O., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]:
utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wicewojewody [...] z dnia [...] lutego 1984 r. nr [...], w zakresie działek oznaczonych nr: [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowiących własność Gminy [...];
uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wicewojewody [...] z dnia [...] lutego 1984 r., w zakresie działki oznaczonej nr [...] (stanowiącej własność Skarbu Państwa) i w tej części umorzył postępowanie pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że Gmina [...] nie posiadała legitymacji do kwestionowania decyzji Wicewojewody [...] w części dotyczącej działki nr [...], gdyż nie była właścicielem tego gruntu.
W dniu [...] marca 2020 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wicewojewody [...] z dnia [...] lutego 1984 r. nr [...] w zakresie działki oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącej aktualnie własność Skarbu Państwa.
Pismem z dnia [...] marca 2020 r. radca prawny O. J. poinformował, że zrezygnował z funkcji kuratora spadku po zmarłej A. O. Następnie Sąd Rejonowy w [...] X Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w [...] przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 r. przesłał prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w [...] X Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. sygn. akt X Ns [...], z którego wynika, że radca prawny W. K. został ustanowiony nowym kuratorem spadku po A. O.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] stwierdził z urzędu nieważność decyzji Wicewojewody [...] z dnia [...] lutego 1984 r. nr [...], w zakresie działki oznaczonej nr [...] o pow. [...] ha, położonej w [...], stanowiącej aktualnie własność Skarbu Państwa.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2020 r. radca prawny W. K.- kurator spadku po A. O., wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrując sprawę wskazał, że przedmiotem kontroli jest decyzja Wicewojewody [...] z dnia [...] lutego 1984 r. wydana w trybie art. 145 § 1 pkt 5 i 151 § 1 pkt 2 k.p.a., po wznowieniu z urzędu postępowania postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1984 r. wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 k.p.a.
W postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1984 r. o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie przejęcia z urzędu gospodarstwa rolnego H. O. jako przesłankę wznowienia postępowania wskazano ujawnienie nowych istotnych okoliczności faktycznych (dla których źródłem były pisma i zeznania H. O.), istniejących w dniu wydania decyzji Wojewody, lecz nie znanych temu organowi (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Pomimo prowadzonych poszukiwań nie udało się odnaleźć kompletnych akt archiwalnych, dotyczących przejęcia gospodarstwa H. O., w szczególności zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1978 r. przez H. O. Jednak zachowane dokumenty wskazują, że w dniu [...] sierpnia 1978 r. H. O. złożyła do Ministerstwa Rolnictwa skargę na decyzję Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] września 1977 r. i decyzję Wojewody [...] z dnia [...]maja 1978 r. Również w piśmie z dnia [...] listopada 1978 r., skierowanym do Sądu Wojewódzkiego w [...], H. O. informowała, że w dniu [...] sierpnia 1978 r. złożyła odwołanie w trybie nadzoru do Ministerstwa Rolnictwa od decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] września 1977 r. i decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1978 r. Oznacza to, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 1978 r. została H. O. doręczona najpóźniej w dniu [...] sierpnia 1978 r. Mając zatem na uwadze dyspozycję wynikającą z art. 146 § 1 k.p.a., stwierdzić trzeba, że uchylenie rozstrzygnięcia Wojewody, w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., mogło nastąpić do dnia [...] sierpnia 1983 r. Tymczasem decyzja Wicewojewody [...] uchylająca decyzję z dnia [...] maja 1978 r. została wydana w dniu [...] lutego 1984 r., a więc po upływie pięcioletniego terminu, określonego w art. 146 § 1 k.p.a. Upływ tego terminu jest bezwarunkowy i stanowi negatywną przesłankę uniemożliwiająca uchylenie decyzji. W przypadku wystąpienia tej negatywnej przesłanki organ jest obowiązany ją uwzględnić i nie może badać, co było tego powodem. Przywołane okoliczności prowadzą do wniosku, że przy wydawaniu decyzji Wicewojewody [...] z dnia [...] lutego 1984 r. doszło do rażącego naruszenia art. 146 § 1 k.p.a. Polegało ono na uchyleniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1978 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] września 1977 r., pomimo wystąpienia w sprawie negatywnej przesłanki uniemożliwiającej uchylenie decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania, na skutek przekroczenia pięcioletniego terminu, określonego w przywołanym przepisie.
Stosownie do orzecznictwa sądowoadministracyjnego w sytuacji, gdy zachodzi przeszkoda do uchylenia decyzji wynikająca z § 1 art. 146 k.p.a., organy nie mają podstawy do prowadzenia postępowania merytorycznego. Decyzja co do istoty zapadła w takich warunkach dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa, a więc nieważna. Podstawą rozstrzygnięcia jest wówczas stwierdzony fakt naruszenia prawa przy wydaniu skarżonej decyzji oraz wskazana przyczyna uniemożliwiająca uchylenie tej decyzji. Termin pięcioletni, chociaż zamieszczony w przepisie proceduralnym, ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby została wydana z naruszeniem prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 392/18, wyrok NSA z dnia 7 marca 2018 r. sygn. akt IOSK 2455/14).
Minister podniósł, że funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji wydanej wskutek prowadzenia postępowania po upływie okresu przedawnienia określonego w art. 146 § 1 k.p.a. naruszałoby zasadę trwałości decyzji administracyjnej, której podstawową funkcją jest stabilizacja stosunków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2455/14). Dlatego też właśnie mając na uwadze zasadę praworządności, na którą powołuje się skarżący, obowiązkiem organu administracji jest usunięcie z obrotu prawnego decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa materialnego. W omawianej sprawie, wbrew twierdzeniom kuratora spadku, nie ma zastosowania art. 156 § 2 k.p.a. Przepis ten zawiera negatywne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, którymi są: okoliczność, że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, upływ 10 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji.
Badana decyzja Wicewojewody [...] nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w zakresie gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa. Pomimo, że kontrolowana decyzja orzekała m.in. o zwrocie działki nr [...] na rzecz pierwotnej właścicielki, to jednak nie doprowadziła ona do zmian w sferze prawa własności wskazanego gruntu. Z treści księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości obejmującej działkę nr [...] wynika, że jako właściciel tego gruntu ujawniony jest Skarb Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] września 1977 r.
Z kolei przesłanka upływu 10 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji wyklucza stwierdzenie nieważności decyzji wyłącznie z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a., a więc nie ma zastosowania w przypadku stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. (sygn. akt P 46/13, Dz.U. z 2015 r., poz. 702), na który powołuje się skarżący, stanowi, że art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten, z uwagi na stwierdzoną nim niekonstytucyjność art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie pominięcia prawodawczego, nie prowadzi jednak do zmiany normatywnej jego treści, a w szczególności derogacji tego przepisu, i konieczne jest w tym względzie dopiero - jak stwierdził sam Trybunał - dokonanie przez ustawodawcę stosownych zmian w prawie. W drodze wykładni art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie można zaś określać terminu, po którego upływie byłaby wyłączona możliwość stwierdzania nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z 19 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 651/14). Przyjęcie bowiem odmiennego zapatrywania na konsekwencje wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie dość, że prowadziłoby do wykreowania przez organ administracji publicznej nieprzewidzianej aktualnie obowiązującym brzmieniem przepisu art. 156 § 2 k.p.a. negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji obarczonej wadą z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., ale również arbitralnego ustalania przezeń jej normatywnej treści (por. wyrok I SA/Wa 2343/15).
Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł kurator spadku po zmarłej A. O. zarzucając jej naruszenie:
art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. poprzez dokonanie błędnej ich wykładni polegającej na nie uwzględnieniu zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP, oraz nieuwzględnieniu wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasady pewności prawa oraz zasady zaufania obywatela do państwa - skutkującej uznaniem, że wystąpienie przesłanki upływu dziesięciu lat od ogłoszenia lub doręczenia decyzji nie jest przeszkodą w stwierdzeniu nieważności decyzji z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa.
art. 8 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego polegające na naruszeniu zasady pewności prawa poprzez stwierdzenie nieważności po upływie lat 36.
Mając na względzie wskazane zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Kurator spadku poinformował, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. sygn. akt X Ns [...] został zwolniony z funkcji kuratora i przedłożył to postanowienie oraz postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2020 r. sygn. akt X Ns [...], z którego wynika, że spadek po A. O. nabyli: T. O., E. D., A. D., J. K. i A. A.
Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. Sąd odrzucił skargę E. D. i A. A., co oznacza, że skarżącymi w niniejszej sprawie są T. O., A. D. i J. K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną.
Postępowanie nadzorcze prowadzone w oparciu o art. 156-158 k.p.a. podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. Przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jego wydania.
Przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym była decyzja Wicewojewody [...] z dnia [...] lutego 1984 r. wydana w trybie art. 145 § 1 pkt 5 i 151 § 1 pkt 2 k.p.a., po wznowieniu z urzędu postępowania postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1984 r. wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 k.p.a.
W postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1984 r. o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie przejęcia z urzędu gospodarstwa rolnego H. O. jako przesłankę wznowienia postępowania wskazano ujawnienie nowych istotnych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji Wojewody, lecz nie znanych temu organowi (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Jak zasadnie podniósł Minister w sytuacji, gdy zachodzi przeszkoda do uchylenia decyzji wynikająca z § 1 art. 146 k.p.a., organy nie mają podstawy do prowadzenia postępowania merytorycznego. Decyzja co do istoty zapadła w takich warunkach dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa, a więc nieważna. Podstawą rozstrzygnięcia jest wówczas stwierdzony fakt naruszenia prawa przy wydaniu skarżonej decyzji oraz wskazana przyczyna uniemożliwiająca uchylenie tej decyzji. Termin pięcioletni, chociaż zamieszczony w przepisie proceduralnym, ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby została wydana z naruszeniem prawa.
Sąd podzielił również stanowisko Ministra, że pomimo braku dowodu doręczenia H. O. decyzji z dnia [...] maja 1978 r. na podstawie innych dokumentów można ustalić, że H. O. odebrała tę decyzję najpóźniej w dniu [...] sierpnia 1978 r., bowiem w tej dacie złożyła do Ministerstwa Rolnictwa skargę na decyzję Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] września 1977 r. i decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 1978 r. Ponadto w piśmie z [...] listopada 1978 r. poinformowała, że w dniu [...] sierpnia 1978 r. złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] września 1977 r. i od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1978 r.
Oznacza to, jak słusznie wskazał Minister że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 1978 r. została H. O. doręczona najpóźniej w dniu [...] sierpnia 1978 r., a zatem uchylenie rozstrzygnięcia Wojewody, w trybie wznowienia postępowania mogło nastąpić do dnia [...] sierpnia 1983 r.
Organ nadzoru wykazał również, że decyzja ta nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych z uwagi na to, że nadal w prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości księdze wieczystej jako właściciel ujawniony jest Skarb Państwa. Zasadnie też Minister wskazał, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. nie ma charakteru prawotwórczego, nie ingeruje w tekst przepisu art. 156 § 2 k.p.a., nie eliminuje go z porządku prawnego, ani nie zmienia obowiązującego przepisu. Zgodnie zatem z orzecznictwem sądowoadministracyjnym do czasu dokonania zmian legislacyjnych organ nie ma podstaw prawnych do samodzielnego ustalenia terminu, po upływie którego niedopuszczalne będzie stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, w szczególności zaś do oceny, czy przewidziany aktualnie w art. 156 § 2 k.p.a. dziesięcioletni termin, który ogranicza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji z powodu innych wad prawnych niż rażące naruszenie prawa, można uznać za "znaczny upływ czasu" w rozumieniu uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Na marginesie tylko Sąd zauważa, że takie zmiany legislacyjne nastąpiły, ale z mocą obowiązującą od dnia 16 września 2021 r.
Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia Ministrowi zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłej w sprawie decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Końcowo podnieść trzeba, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło