I SA/Wa 60/20

WyrokWSA w Warszawie2020-09-01

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Anna Falkiewicz - Kluj, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo państwowe, które nie posiadało indywidualnego aktu prawnego (decyzji, umowy) ustanawiającego zarząd lub użytkowanie nad nieruchomością Skarbu Państwa, ale faktycznie nią władało i korzystało z niej na cele kolejowe, mogło być uznane za podmiot, któremu nieruchomość ta "należała" w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, co wykluczałoby jej komunalizację z mocy prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo faktyczne władanie nieruchomością przez przedsiębiorstwo państwowe nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta "należała" do tego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Do wykluczenia komunalizacji z mocy prawa wymagany był indywidualny tytuł prawny (decyzja lub umowa) ustanawiający zarząd lub użytkowanie nad nieruchomością. Brak takiego tytułu oznacza, że nieruchomość należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która uchyliła decyzję Wojewody i stwierdziła nabycie z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości Skarbu Państwa. Wojewoda wcześniej odmówił stwierdzenia nabycia, uznając, że nieruchomość znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa kolejowego. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że przedsiębiorstwo kolejowe nie posiadało tytułu prawnego do nieruchomości, co skutkowało jej komunalizacją. Skarżące przedsiębiorstwo kolejowe kwestionowało tę decyzję, zarzucając naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy wprowadzającej ustawy o samorządzie terytorialnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Anna Falkiewicz - Kluj WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Agnieszka Kołtuniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2020 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. z siedzibą w [...] uchyliła w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] r., i w pkt 2. stwierdziła nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., przez gminę Miasto [...] prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m, w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] - [...] Wydział [...]. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Nr [...] odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., przez gminę Miasto [...] prawa własności w/w nieruchomości Skarbu Państwa położonej w [...]. Decyzję uzasadnił tym, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r., tj. dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające (...) znajdowała się w zarządzie i użytkowaniu przedsiębiorstwa [...] "[...]" oraz służyła wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. Odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] wniósł Prezydent Miasta [...], który nie zgodził się z argumentacją przedstawioną przez Wojewodę. W opinii Prezydenta Wojewoda [...] oparł się na nieaktualnym orzecznictwie, natomiast kwestie związane z przedmiotem niniejszej sprawy zostały rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny, który orzekając w pełnym składzie w dniu 1 kwietnia 2019 r. w sprawie o sygn. akt I OPS 4/17 stwierdził, że w sprawach komunalizacji dot. [...] wiążące są dwie poprzednie uchwały NSA podjęte w składach siedmioosobowych z 27 lutego 2017 r. sygn. akt I OPS 2/16 oraz z 26 lutego 2018 r. sygn. akt I OPS 5/17. Zatem decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie jest ustalenie czy przedsiębiorstwo [...] "[...]" w dniu 27 maja 1990 r. legitymowało się tytułem prawnym do przedmiotowych gruntów, a skoro [...] nie miało takiego tytułu, to przedmiotowe mienie podlega z mocy prawa komunalizacji na rzecz gminy Miasto [...]. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. z siedzibą w [...] uchyliła w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] r., i w pkt 2. stwierdziła nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., przez gminę Miasto [...] prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m, w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] - [...] Wydział [...]. W uzasadnieniu wskazano, że ze złożonej dokumentacji inwentaryzacyjnej sporządzonej przez Komisję Inwentaryzacyjną Rady Miejskiej w [...] wynika, że ww. nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 935), stanowiła własność Skarbu Państwa. Powyższe potwierdza zapis w dziale II księgi wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] - [...] Wydział [...]. Na mocy decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1975 r. nr [...] ww. nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa - Dyrekcji [...] w [...] z przeznaczeniem pod budowę stacji rozrządowej [...]. Przedmiotowa nieruchomość, zgodnie z informacjami [...] S.A. zawartymi w pismach: z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] i z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], uregulowana w księdze wieczystej [...] i zajęta pod infrastrukturę kolejową stanowiącą fragment linii kolejowej Nr [...] oraz łącznicy kolejowej nr [...] (w tym przyległy pas gruntu stanowiący teren ochronny służący prawidłowej eksploatacji linii) - użytkowana była na cele komunikacji kolejowej, w związku z czym znajdowała się w zarządzie i użytkowaniu przedsiębiorstwa [...] [...] wykonującego zadania o charakterze ogólnokrajowym, dla którego organem założycielskim był centralny organ administracji państwowej - Minister Komunikacji. Wskazano, że w niniejszej sprawie dowodem potwierdzającym przynależność przedmiotowej nieruchomości do majątku przedsiębiorstwa [...], oprócz ww. decyzji, jest wyciąg z księgi inwentarzowej środków trwałych z dnia [...] stycznia 1988 r. dla łącznicy kolejowej nr [...] oraz linii kolejowej [...], która została wybudowana w 1942 r. i remontowana w 1963 r., co wynika z ww. pisma z dnia [...] maja 2017 r. Podkreślono, że na podstawie rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1926 r. (Dz. U. z 1948 r. Nr 43, poz. 312) o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", przedsiębiorstwo "[...]" zarządza kolejami, znajdującymi się w zarządzie państwowym, a nie stanowiącym własności Państwa. Tym samym linia kolejowa zarządzana dotychczas przez Ministra Komunikacji przeszła na podstawie art. 4 tegoż rozporządzenia w zarząd powierniczy i użytkowanie przedsiębiorstwa [...]. W związku z tym, w opinii Wojewody [...],[...] legitymowały się w dniu [...] maja 1990 r. prawem zarządu do przedmiotowej nieruchomości, co wyklucza możliwość komunalizacji z mocy prawa. Zdaniem Komisji nawet gdyby przyjąć stanowisko odmienne, że [...] nie dysponowały tytułem prawnym do nieruchomości, w postaci zarządu, to w sprawie tej zastosowanie miałby art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), wyłączający zastosowanie powołanego art. 5 ust. 1. Zgodnie z jego treścią mienie ogólnokrajowe (państwowe), o którym mowa w art. 5 ust. 1-3, nie staje się mieniem komunalnym, jeżeli składniki tego mienia w dniu wejścia ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim. Mając powyższe na względzie wskazano, że zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych, sformułowanie: ,,należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego oznacza przynależność mienia państwowego do tych podmiotów w sensie prawnym (rozumianym jako posiadanie określonego tytułu prawnego), a nie tylko w sensie faktycznym. "Użyte w przepisie art. 5 ust. 1 ustawy z 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych pojęcie "należące do " oznacza przynależność mienia państwowego do określonego podmiotu w sensie prawnym a nie faktycznym. Faktyczne władanie nieruchomością przez inny podmiot nie stanowi negatywnej przesłanki uniemożliwiającej komunalizację mienia, która w trybie art. 5 ust. 1 tej ustawy następowała z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy tj. 27 maja 1990 r. Wydana w tym przedmiocie decyzja komunalizacyjna miała jedynie charakter deklaratoryjny i potwierdzała przejście prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę. Zatem, dopiero ostateczna decyzja wojewody umożliwia gminie skuteczne wykonywanie prawa własności nabytego z dniem [...] maja 1990 r. z mocy ustawy - Przepisy wprowadzające (...). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że [...] nie dysponowały tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości. Tym samym uprawnienia władcze w stosunku do tej nieruchomości przysługiwały gminom. Podkreślono, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało ugruntowane stanowisko, że akty prawne regulujące status prawny przedsiębiorstwa [...] oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzono nacjonalizację kolei, mając charakter ogólnych aktów normatywnych, nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości, lecz mogły tylko stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego. Tym samym w ocenie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej prawa zarządu czy też prawa użytkowania [...] nie można wywieść z przepisów ustaw regulujących utworzenie i funkcjonowanie tego przedsiębiorstwa. Akty prawne regulujące status kolei nie mogły być źródłem dowodu na wykazanie prawa do nieruchomości, bowiem nie wskazywały expressis verbis, że mienie będące w dyspozycji przedsiębiorstwa państwowego [...] pozostaje w jego zarządzie lub użytkowaniu. Udowodnienie prawa zarządu lub prawa użytkowania nieruchomości wymagało zatem potwierdzenia danej okoliczności stosownym dokumentem, o którym mowa w art. 38 ust. 2 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 z późn. zm.). Stosownie do postanowień ww. art. 38 ust. 2 dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: decyzja terenowego organu administracji państwowej o oddaniu gruntu w zarząd, zawarta za zezwoleniem tego organu umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Stąd też, jedynie istniejący po stronie przedsiębiorstwa państwowego [...] tytuł prawny świadczyłby, że przedmiotowa nieruchomość w dniu [...] maja 1990 r. nie należała do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego i z tego względu nie podlega komunalizacji. Inaczej, zgodnie z treścią obowiązującego w dniu v maja 1990 r. art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. Zdaniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej przedsiębiorstwu państwowemu [...] nie przysługiwał w dniu [...] maja 1990 r. odpowiedni tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, oparty na stosownej decyzji/umowie ustanawiającej prawo do danej nieruchomości. Skargę na powyższą decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2019 r. złożyły [...] S.A. w [...] zaskarżając ją w całości - wniosły o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego t.j. art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. W toku postępowania administracyjnego zakończonego zakwestionowaną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej stwierdzono, że gmina Miasto [...] nabyła z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. nieodpłatnie własność nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m, w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] - [...] Wydział [...]. Nabycie to nastąpiło na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, a wynikało z ustalenia, że przedsiębiorstwu państwowemu [...] nie przysługiwało w dniu [...] maja 1990 r. prawo zarządu tej nieruchomości. To zaś wobec faktu, że nie legitymowało się ono dokumentem potwierdzającym uzyskanie prawa zarządu (użytkowania) przedmiotowej nieruchomości, co z kolei doprowadziło Komisję do konkluzji, że jako składnik mienia państwowego należała ona wówczas do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Zdaniem Sądu stanowisko Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej jest prawidłowe i znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające [...], jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, podzielanym przez skład orzekający w niniejszej sprawie, użyte w tym przepisie sformułowanie "należące do" oznacza przynależność mienia państwowego do określonego podmiotu w sensie prawnym, a nie faktycznym (vide wyrok NSA z 23 lutego 2010 r. I OSK 593/09, Lex nr 595433; wyrok WSA w Warszawie z 7 grudnia 2010 r., I SA/Wa 1109/10 Lex nr 750573). W tym stanie rzeczy samo faktyczne władanie nieruchomością przez inny podmiot nie stanowi negatywnej przesłanki uniemożliwiającej komunalizację mienia, która w trybie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy następowała z mocy prawa z dniem jej wejścia w życie, tj. 27 maja 1990 r. Podstawowym zatem zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było zbadanie, czy istotnie w ww. dacie przedsiębiorstwo [...] dysponowało tytułem prawnym do nieruchomości, co wykluczałoby możliwość jej komunalizacji – jak twierdzi skarżąca. Czy też władanie nieruchomością przez nie było jedynie władztwem faktycznym – jak utrzymuje organ. Niewątpliwie przedsiębiorstwo państwowe [...] (poprzednik prawny skarżącej spółki) nie dysponowało żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo-odbiorczego, który ustanowiłby na niej zarząd bądź użytkowanie. Potwierdza to pośrednio sama skarżąca, która do takiego dokumentu się nie odwołuje, a prawa do grunty wywodzi wyłącznie z fatycznego władania nim i aktów normatywnych dotyczących utworzenia i funkcjonowania przedsiębiorstwa, począwszy od rozporządzenia Prezydenta RP z 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", poprzez ustawę z 2 grudnia 1960 r. o kolejach i ustawę z 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe". Godzi się jednak zauważyć, że sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości co do zasady tego prawa zarządu nie kreował i nie kreuje. Zarząd ów (dziś trwały zarząd) jest bowiem prawną forma władania nieruchomością. Dla oceny kwestii jego istnienia (jako przeszkody komunalizacji) mają znaczenie dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy oraz obowiązujące wówczas przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych pod określonym tytułem prawnym. Obowiązująca w tym czasie ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - jak trafnie podniosła Komisja - przewidywała powstanie zarządu w ściśle określony sposób. Stosownie do jej art. 38 ust. 2 mogło to więc nastąpić w drodze: 1) decyzji terenowego organu administracji państwowej o oddaniu gruntu w zarząd, 2) zawartej za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, 3) względnie umowy o nabyciu nieruchomości. Tylko zatem dysponowanie przez [...] tego rodzaju tytułem prawnym świadczyłby, że nieruchomość w dniu [...] maja 1990 r. nie należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej i z tego powodu nie podlegała komunalizacji z mocy prawa. Tymczasem jak już zaznaczono, tego rodzaju indywidualnym aktem skarżąca nie dysponuje. To natomiast, że przy ustaleniu przysługiwania przedsiębiorstwu państwowemu [...] prawa zarządu w odniesieniu do pozostającego w jego dyspozycji mienia nieruchomego decydujące znaczenie odgrywa okoliczność, czy legitymuje się ono decyzją o ustanowieniu prawa zarządu (użytkowania), względnie stosowną umową, jeszcze przed 2017 r. było niemal powszechnie przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Pojawiające się niekiedy odmienne zapatrywania na to zagadnienia (czego przykładem może być pogląd sformułowany w przywoływanym w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2010 r. I OSK 1401/09, Lex nr 745005) miały charakter odosobniony. Ostatecznie kwestia ta rozstrzygnięta została w przywoływanej przez Komisję dwóch uchwałach składów 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2017r. I OPS 2/16 (ONSAiWSA 2017/4/59) oraz z 26 lutego 2018 r. I OPS 5/17 (ONSAiWSA 2018/3/42), w których stwierdzono, że "Pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa [...] bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. [...] oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu [...] maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym ustawę o pracownikach samorządowych". Skład orzekający w sprawie pogląd wyrażony w uchwałach i przedstawioną na jego poparcie argumentację podziela. Wbrew sugestiom strony skarżącej, podnoszonym tak na etapie postępowania administracyjnego (vide pisma z [...] marca 2016 r i [...] maja 2017 r. ) jaki i w skardze, przynależny z mocy rozporządzenia Prezydenta RP z 24 września 1926 r. tytuł prawny do zarządczego władania gruntami przez [...], dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma istotnego znaczenia. Konsekwencją bowiem wejścia w życie ustawy z 2 grudnia 1960 r. o kolejach, uchylającej przywołane rozporządzenie, było także zniesienie uprawnienia nim wykreowanego. Zarząd powstały ex lege nie może wszak istnieć bez ważnej i obowiązującej podstawy prawnej jego powstania. Stąd, jak trafnie zauważał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do przywołanej uchwały z 27 lutego 2016 r. "odpadnięcie podstawy ustawowej, rozumianej, jako causa zarządu [...], która nastąpiła w wyniku uchylenia cyt. rozporządzenia spowodowała ustanie zarządu ustawowego". Jednocześnie ustawa o kolejach nie potwierdziła przysługiwania tego szczególnego prawa [...], przyznając temu przedsiębiorstwu uprawnienie wyłącznie do budowy, utrzymania i eksploatacji kolei użytku publicznego (art. 7 ustawy). Oznacza to, że nie było wolą ustawodawcy potwierdzenie przysługiwania [...] zarządu. Skoro zaś pod rządami tej ustawy prawo to już nie funkcjonowało nie mogło także "zostać zachowane", na mocy wskazanych w skardze przepisów art. 16 i 50 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe". Od czasu uchylenia rozporządzenia z 1926 r., nie został zresztą uchwalony żaden akt prawny przyznającą [...] nabycie prawa zarządu ex lege. Zgodnie natomiast z art. 6 u.g.g., w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. To natomiast, że terenowym organem administracji państwowej, o którym mowa w tym przepisie jest organ stopnia podstawowego, przesądza art. 3 ust. 2 przywołanej ustawy stanowiąc, iż ilekroć w ustawie jest mowa o radach narodowych lub terenowych organach administracji państwowej bez bliższego określenia, rozumie się przez to rady narodowe stopnia podstawowego lub terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego o właściwości szczególnej do spraw geodezji i gospodarki gruntami. Brak zatem tytułu prawnego [...] w dniu [...] maja 1990 r. do stanowiącej własność państwową spornej nieruchomości, potwierdzonego decyzją administracyjna względnie umową, o których mowa w art. 38 ust. 2 u.g.g., oznacza - jak stwierdzono w uchwałach z 2017 i 2018 r. - że należała ona wówczas w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. W tym stanie rzeczy rację ma Komisja formułując ocenę o spełnieniu w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy wszystkich materialnoprawnych przesłanek warunkujących komunalizację przedmiotowej nieruchomości. Zasadnie zatem w tych uwarunkowaniach uchyliła opartą na odmiennej ocenie decyzję Wojewody [...] i stwierdziła nabycie z mocy prawa przez gminę Miasto [...] własności tej nieruchomości. Stąd zarzut naruszenia przez nią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r., oparty na kwestionowaniu "należenia" w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomości do terenowego organu administracji stopnia podstawowego oraz tezie o przynależeniu jej wówczas (w ramach zarządu) do [...], uznać należy za chybiony. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło