I GSK 2180/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-02-11

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Henryk Wach, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin na złożenie zaświadczenia o posiadaniu zwierząt, wymaganego do przyznania płatności ekologicznej, jest terminem materialnym, którego naruszenie skutkuje definitywną odmową przyznania płatności, czy też terminem proceduralnym, którego naruszenie skutkuje jedynie bezskutecznością czynności procesowej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że termin na złożenie zaświadczenia o posiadaniu zwierząt, wymaganego do przyznania płatności ekologicznej, jest terminem proceduralnym, a nie materialnym. Niezachowanie tego terminu skutkuje bezskutecznością procesową czynności, co wpływa na sytuację materialnoprawną strony, ale nie oznacza automatycznie obowiązku organu do wezwania do uzupełnienia braków, zwłaszcza w kontekście braku zasady prawdy obiektywnej i ciężaru dowodu spoczywającego na wnioskodawcy w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2016. Organy odmówiły przyznania płatności, uznając, że nie spełniono warunku posiadania odpowiedniej liczby zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) na hektar. Kluczowym problemem było nieprzedłożenie przez skarżącą w terminie wymaganego zaświadczenia o posiadaniu koni. Skarżąca argumentowała, że posiadała konie, co potwierdzało zaświadczenie z 2016 r., które jednak zostało złożone po terminie lub dotyczyło poprzedniego roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od skarżącej na rzecz Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze 360 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) Protokolant asystent sędziego Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej (...) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Go 441/17 w sprawie ze skargi (...) na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia (...) nr (...) w przedmiocie płatności ekologicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od (...) na rzecz Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Go 441/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę (...) na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia (....) r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej na rok 2016. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu (...)r. do Biura Powiatowego ARiMR w Krośnie Odrzańskim wpłynął wniosek (...)(skarżąca) o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014- 2020) na rok 2016, w tym o przyznanie kosztów transakcyjnych. Wnioskodawczyni podała, że ubiega się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) w ramach pakietu 11. Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji (zwany dalej pakietem 11) - do powierzchni 27,96 ha, oraz pakietu 12. Trwałe użytki zielone po okresie konwersji (zwany dalej pakietem 12) - do powierzchni 6,14 ha. Łączna powierzchnia działek rolnych zgłoszonych do płatności ekologicznej w ramach ww. pakietów 11 i 12 - działki rolne "A", "B" i "C" wyniosła 34,10 ha. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR (zwany również Kierownik BP lub organ pierwszej instancji) stwierdził, że na działce rolnej "C" w odniesieniu do pakietu 12 różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną (6,14 ha), a powierzchnią stwierdzoną (6,05 ha) wyniosła 0,09 ha. Wobec powyższego do ustalenia powierzchni w rozpatrywanym przypadku zastosowanie miał art. 18 ust. 6 akapit drugi i trzeci rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., który pozwolił zakwalifikować do przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 12 powierzchnię 6,14 ha. W przypadku pakietu. 11 na działce rolnej "A" i "B" nie stwierdzono nieprawidłowości. Zadeklarowane do płatności ekologicznej działki rolne w ramach pakietów 11 i 12 wymagały posiadania zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia ekologicznego. Wobec powyższego Kierownik BP zastosował regulację z § 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz. U. poz. 370 z późn. zm., dalej: rozporządzenie ekologiczne). Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału oraz danych wynikających z rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, stwierdził, że w gospodarstwie skarżącej występowały zwierzęta wskazane w załączniku nr 5 do rozporządzenia ekologicznego, w liczbie 13 (8 owiec i 5 kóz). Wyliczony na podstawie § 9 ust. 9 rozporządzenia ekologicznego, z uwzględnieniem ww. zwierząt, wskaźnik DJP (duże jednostki przeliczeniowe) wyniósł 0,82440. Organ podkreślił, że powierzchnia wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych przez skarżącą we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2016 wyniosła 6,14 ha (działka rolna "C1"), w związku z powyższym, liczba zwierząt w przeliczeniu na DJP/ha wynosi 0,134 DJP/ha (0,82440 DJP/6,14 ha trwałych użytków zielonych). Tym samym nie został spełniony warunek do przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 12, zawarty w § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, ponieważ rolnik nie jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosiłaby co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o płatności. W przypadku pakietu 11 organ stwierdził, że nie został spełniony, wskazany w § 9 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia ekologicznego, warunek przyznania płatności ekologicznej, jako że wyliczona liczba zwierząt, w przeliczeniu na DJP na hektar wszystkich gruntów ornych i trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie i objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b Rozporządzenia nr 640/2014 w ramach wszystkich realizowanych pakietów wyniosła 0,024 DJP/ha (0,82440 DJP/34,10 ha gruntów ornych - działka rolna "A1" i "B1" i trwałych użytków zielonych - działka rolna "C1"), a więc poniżej 0,3 DJP. W związku z powyższym decyzją z dnia 31 maja 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił skarżącej przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 11 i 12. Ponadto, odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2016, wskazując § 16 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, z którego wynika, że płatność ta może zostać przyznana w przypadku, gdy są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach danego wariantu. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR (zwany również Dyrektor LOR ARiMR lub organ odwoławczy) decyzją z dnia (...)r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Strona wniosła skargę na ww. decyzję organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga jest niezasadna. W ocenie Sądu I instancji spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy istniały podstawy do pominięcia przy obliczeniach dotyczących wskaźnika DJP w 2016 r., 17 sztuk koni wskazywanych przez skarżącą, a w konsekwencji, czy organy zasadnie odmówiły jej przyznania płatności ekologicznej na 2016 r. Zdaniem Sądu I instancji, uprawnione było twierdzenie organów, że skarżąca nie spełniła warunków do przyznania płatności ekologicznej na 2016 r. we wnioskowanych pakietach. W ocenie skarżącej organy pominęły w przeliczeniach wskaźnika DJP 17 sztuk koni, które posiadała na dzień składnia wniosku, mimo że była to okoliczność znana organom. Zaświadczenie w odniesieniu do płatności za 2016 r., a więc potwierdzające, ile koni skarżąca posiadała w okresie 15 marca – 30 września 2016 r., nie zostało we wskazanym wyżej terminie, do 31 października 2016 r., w sprawie złożone. Zresztą sama skarżąca nie przeczy, że zaświadczenie przekazane w czerwcu 2016 r. było korektą zaświadczenia złożonego z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2015. Błędnie natomiast przyjmuje, że spełniła ww. wymóg poprzez nadesłanie zaświadczenia z 16 czerwca 2016 r. (korekty), przekazanego drogą mailową w dniu 19 czerwca 2016 r. Zdaniem Sądu I instancji, rację ma organ akcentując, że zaświadczenie Związku Hodowców Koni Ziemi (..) zostało złożone w ramach kampanii roku 2015, czego strona miała świadomość i czemu nie zaprzecza. Z treści tego zaświadczenia wynika, że jest dowodem na to, że dany podmiot był posiadaczem koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie do rejestru koniowatych, w okresie wskazanym w przepisach regulujących warunki i tryb przyznania płatności ekologicznej, w więc w okresie od 15 marca do 30 września danego roku. Zdaniem Sądu I instancji, rozumowanie strony skarżącej, że przedłożone zaświadczenie ma bezpośredni związek z całością zobowiązania ekologicznego, które jest realizowane przez 5 lat, jest chybione. Z kolei kopia dostarczonego wraz z odwołaniem zaświadczenia, mającego zgodnie z uwagą skarżącej potwierdzać stan stada na dzień 15 maja 2017 r, została złożona 19 czerwca 2017 r., a więc po terminie, w związku z czym ten dokument również nie może być brane pod uwagę w niniejszej sprawie. Zaświadczenie z maja 2017 r. obarczone jest ponadto istotnymi wadami; nie wynika z niego, kiedy zostało wystawione, ani też przez kogo. W ocenie Sądu I instancji bez znaczenia jest również w niniejszej sprawie przedłożony przez stronę Certyfikat Produkcji i Przetwórstwa w Rolnictwie Ekologicznym. Nie jest to bowiem zaświadczenie, o którym mowa w § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b rozporządzenia ekologicznego, a ponadto dokument ten został sporządzony 5 czerwca 2017 r., zawiera zatem dane niemiarodajne dla płatności za 2016 r. Nadto, został złożony po terminie określonym w § 9 ust. 12 rozporządzenia, tj. po dniu 31 października 2016 r. Od przedmiotowego wyroku skarżąca złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono: 1) naruszenie art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 27 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 562 z późn. zm., dalej ustawa PROW) przez wydanie wyroku oddalającego skargę pomimo, że z akt sprawy wynika naruszenie przez organy rozpatrujące sprawę norm regulujących przyznawanie płatności, 2) naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1, § 9 ust. 3, ust. 4. ust. 9 pkt. 1 lit. b) i ust. 12 rozporządzenia ekologicznego przez niewłaściwe jego zastosowanie. Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna – wobec niedostrzeżenia przesłanek skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji – podlega rozpoznaniu w granicach sformułowanych zarzutów. Spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności oddalenia skargi na wyrok Sądu I instancji, którym to wyrokiem oddalono skargę na decyzję Dyrektora ARiMR w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej w wariantach 11.1 i 12.1. Powodem decyzji negatywnej dla skarżącej było stwierdzenie, że nie został spełniony warunek posiadania zwierząt w liczbie, która w przeliczeniu na DJP, wyniosłaby co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich gruntów ornych i trwałych użytków zielonych zdeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności (w przypadku pakietu 11), oraz 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych zadeklarowanych użytków zielonych (w przypadku pakietu 12). Przy czym skarżąca twierdzi, że organ pominął w przeliczeniach wskaźnika DJP 17 sztuk koni, które posiadała na dzień składnia wniosku, mimo że była to okoliczność znana organom. Zdaniem skarżącej stan posiadania koni potwierdzało przesłane w czerwcu 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR zaświadczenie o posiadaniu koni, wydane przez podmiot rejestrujący - Związek Hodowców Koni Ziemi (...). W ocenie skarżącej nie ma przy tym znaczenia, że korespondencja z organem dotyczyła płatności za 2015 r., gdyż w zaświadczeniu została potwierdzona liczba koni na dzień 16 czerwca 2016 r. W tak nakreślonym polu sporu skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie art.133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 27 ust.1 pkt 2 ustawy PROW (pkt 1. skargi kasacyjnej) oraz art.133 § 1 p.p.s.a. w związku § 2 ust. 1, § 9 ust. 3, ust. 4, ust. 9 pkt 1 lit. b i ust.12 rozporządzenia ekologicznego (pkt 2. skargi kasacyjnej). W ocenie składu orzekającego zarzuty skargi kasacyjnej należy rozpoznać łącznie, ponieważ są one ze sobą powiązane i wzajemnie zależne. W tym celu przypomnieć należy, że zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego - płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 834/2007", oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia. Zgodnie a § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego W przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w którym są określone zwierzęta, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach niektórych pakietów. W myśl zaś § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego - w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej. Stosowanie do § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b rozporządzenia ekologicznego - przy ustalaniu spełnienia warunków określonych w ust. 3 i 4 bierze się pod uwagę zwierzęta posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia 15 marca do dnia 30 września danego roku, w odniesieniu do których rolnik lub jego małżonek dokonali wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, wskazane w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję - w przypadku koni. Zgodnie z § 9 ust. 10 pkt 2 lit. b rozporządzenia ekologicznego - liczbę DJP oblicza się jako iloczyn liczby zwierząt i współczynnika przeliczenia zwierząt na DJP, który jest określony w załączniku nr 6 do rozporządzenia, według średniego stanu z okresu określonego odpowiednio w ust. 8 pkt 3 lub ust. 9, przy czym w przypadku, o którym mowa w (...) ust. 4, liczba zwierząt jest ustalana na podstawie danych zawartych w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b - w przypadku koni. Stosownie do § 9 ust. 11 rozporządzenia ekologicznego - zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b, zawiera: 1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres rolnika lub jego małżonka; 2) w przypadku: a) rolnika będącego osobą fizyczną lub jego małżonka - numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL), a jeżeli rolnik lub jego małżonek nie posiadają obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości, b) rolnika niebędącego osobą fizyczną - numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON); 3) wykaz koni, które były wpisane lub zgłoszone do rejestru koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez rolnika lub jego małżonka w okresie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1, ze wskazaniem daty urodzenia tych koni. W świetle natomiast § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego - zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b, rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji do dnia 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej. Mając na uwadze przywołane regulacje zgodzić należy się ze stanowiskiem organów, zaakceptowanym przez Sąd I instancji, że rolnik co roku musi składać aktualne zaświadczenie o posiadaniu zwierząt. W rozpoznawanej sprawie skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na kampanię 2016 r. nie złożyła, w terminie określonym w § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego, zaświadczenia o posiadanych koniach. Za takie zaświadczenie nie może zostać uznane zaświadczenie z 16 czerwca 2016 r. Jak trafnie wskazał Sąd I instancji zaświadczenie Związku Hodowców Koni Ziemi (...) zostało złożone w ramach kampanii roku 2015, czego skarżąca miała świadomość i czemu nie zaprzecza. Zaświadczenie przekazane w czerwcu 2016 r. było korektą zaświadczenia złożonego z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2015. Z samej zaś treści tego zaświadczenia wynika, że jest dowodem na to, że dany podmiot był posiadaczem koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie do rejestru koniowatych, w okresie wskazanym w przepisach regulujących warunki i tryb przyznania płatności ekologicznej, w więc w okresie od 15 marca do 30 września danego roku. Jeżeli zaś chodzi o zaświadczenie z 15 maja 2017 r., którego kopia została załączona do odwołania to złożono go 19 czerwca 2017 r., a więc po wyżej wskazanym terminie. Ponadto z zaświadczenia tego nie wynika, kiedy zostało wydane i przez kogo, zatem nie mogło wywołać oczekiwanych przez skarżącą skutków. W rozpoznawanej sprawie, organ jak i WSA uważa, że termin, o jakim mowa w § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego jest terminem materialnym. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. W tej kwestii skład orzekający w rozpoznawanej sprawie odwołuje się i podziela pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt I GSK 247/18 (dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że o ile termin do złożenia samego wniosku o przyznanie płatności jest terminem materialnym - jest to bowiem okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego i jego przekroczenie powoduje trwałą niemożność podjęcia czynności z terminem powiązanej, to termin do złożenia zaświadczenia (§ 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego) jest terminem proceduralnym, ponieważ jest to termin dla dokonania czynności przez strony. Tak więc jego niezachowanie ogranicza się do bezskuteczności procesowej czynności, co w konsekwencji wpływa na sytuację materialnoprawną strony. Powyższe nie oznacza jednak, że organ miał obowiązek wezwać skarżącą do przedłożenia wymaganego zaświadczenia czy poszukiwania dowodów potwierdzających posiadanie przez rolnika koni. Zauważyć bowiem trzeba, że w odróżnieniu od postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego, w przypadku postępowań uregulowanych w ustawie PROW, ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a., ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 27 ust. 1 ustawy PROW). Nadto nie nałożył na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. W art. 27 ust. 2 ustawy RROW, przyjęto bowiem zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczone zostały również zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i udzielania informacji przez ustalenie, że organ zobowiązany jest ich przestrzegać tylko na żądanie strony. Takie ograniczenia wynikają z charakteru przyznawanych środków, które są przyznawane bezzwrotnie, jeśli beneficjenci zrealizują warunki pomocy. Ponadto stosownie do art. 27 ust. 3 ustawy PROW organ wyłącznie na żądanie strony udziela niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Zasadę taką wprowadzono, ponieważ nadrzędnym celem prowadzonych przez organ postępowań jest sprawna i szybka dystrybucja środków na rzecz beneficjentów. W tym celu we wniosku składają oni szereg oświadczeń w tym też i o tym, że znane są mu zasady przyznawania płatności. Zasady te wykluczają możliwość stosowania przez ARiMR, w tego rodzaju uchybieniu stosowania przepisu art. 64 § 2 k.p.a., a więc wzywania przez organ stronę do usunięcia braków złożonego wniosku. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. przypomnieć należy, że przepis ten stanowi, iż Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w nieuwzględnieniu przez organ, jak i Sąd I instancji, przy orzekaniu treści zaświadczenia z 16 czerwca 2016 r. Zatem w istocie skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje naruszenia przez WSA nakazu orzekania na podstawie akt sprawy, a zarzuca odmienną ocenę dowodów zgromadzonych przez organy administracji i znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela i przyjmuje za własne poglądy wyrażone w wyroku tego Sądu z 18 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 2823/18, LEX nr 3107146, zgodnie z którymi przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego, dokonanych przez sąd pierwszej instancji, z którą nie zgadza się organ administracji publicznej. Art. 133 § 1 p.p.s.a. nie odnosi się do zagadnienia oceny materiału dowodowego dokonywanej przez Sąd, a wyłącznie do obowiązku orzekania na podstawie akt sprawy (z zastrzeżeniem uzupełniającego postępowania dowodowego prowadzonego na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a.). Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. może natomiast mieć miejsce wtedy, gdy sąd oddali skargę (sprzeciw), mimo niekompletnych akt sprawy, gdy pominie istotną część tych akt, gdy przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz gdy oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (tak NSA w wyroku z 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 2445/19, LEX nr 3021512 i w wyroku z 1 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 294/18, LEX nr 3109539). Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji orzekł pomimo niekompletnych akt sprawy albo oparł orzeczenie na dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Pominięciem części akt sprawy nie jest odmienna ocena materiału dowodowego, przejawiająca się odmową przyznania danym dowodom wyższej wiarygodności względem pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego przez organ administracji. Podsumowując, art. 133 § 1 p.p.s.a. nie został naruszony, ponieważ WSA orzekał na podstawie kompletnych akt sprawy i nie prowadził postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. Odmienna ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie stanowi o naruszeniu powołanego przepisu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji o oddaleniu skarg kasacyjnych. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło