II SA/Wa 3206/21
WyrokWSA w Warszawie2022-02-11
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Andrzej Góraj, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o zwolnieniu funkcjonariusza Policji ze służby, wydany na podstawie zarzutów karnych, może zostać utrzymany w mocy, jeśli postępowanie karne zostało następnie umorzone?Ratio decidendi
Rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Policji, oparty na zarzutach karnych, powinien zostać uchylony, jeśli postępowanie karne zostało prawomocnie umorzone. Umorzenie śledztwa eliminuje jedyną podstawę faktyczną, która legła u podstaw decyzji o zwolnieniu, co prowadzi do sprzeczności z aktualnym stanem faktycznym i narusza zasady postępowania administracyjnego oraz demokratycznego państwa prawa.Stan faktyczny
K. S. został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, z uwagi na przedstawienie mu zarzutów w postępowaniu karnym o popełnienie przestępstwa z art. 158 § 1 Kk. Rozkazem personalnym Komendant Głównego Policji utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu, podkreślając, że już samo podejrzenie o zachowanie karalne naraża dobre imię służby. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak podstaw do uznania, że zwolnienie wymagało ważnego interesu służby oraz nierozważenie wszystkich istotnych okoliczności. Po wydaniu decyzji o zwolnieniu, postępowanie karne zostało umorzone.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji, zasądzając od Komendanta Głównego Policji na rzecz K. S. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lutego 2022 r. sprawy ze skargi K. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2021 r.; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz K. S. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem personalnym z dnia [...] marca 2021 r. Zastępca Dowódcy Oddziału [...] w [...] wystąpił do Komendanta [...] o zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji Pana K. Ś. - wówczas referenta Drużyny [...] w [...]. Jak podniósł w uzasadnieniu, podstawą wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie Pana K. Ś. ze służby w Policji było prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w [...] postępowanie karne sygn. akt [...], w toku którego w dniu [...] stycznia 2021 r. przedstawiono zarzut Panu K. Ś. o to, że: - w dniu [...] stycznia 2021 r. w [...] na ul. [...], działając wspólnie i w porozumieniu z Panem D. M. oraz Panem K. B. uderzając Pana R. K. pięściami po głowie, a następnie kopiąc leżącego po całym ciele spowodował u niego obrażania ciała w postaci złamania nasady dalszej kości promieniowej prawej, które to obrażenia spowodowały u pokrzywdzonego naruszenie prawidłowych czynności ciała na okres powyżej dni 7, tj. o przestępstwo z art. 158 § 1 Kk.
Pismem z dnia [...] marca 2021 r. Komendant [...] Policji zawiadomił Pana K. Ś. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. Komendant [...] Policji, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji zwolnił Pana K. Ś. ze służby w Policji z dniem [...] maja 2021 r. Decyzji tej, zgodnie z art. 108 § 1 Kpa, został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
W dniu [...] maja 2021 r. (data stempla pocztowego), w terminie ustawowym, pełnomocnik Pana K. Ś. złożył odwołanie od wyżej wskazanego rozkazu personalnego.
Rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2021r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Podkreślił w uzasadnieniu, że już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby".
Od powyższego rozkazu personalnego skargę do tut. Sądu wywiódł K. Ś., zarzucając mu, mające wpływ na jego treść naruszenie następujących przepisów:
1. art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji polegające na zwolnieniu [...]. K. Ś. ze służby w Policji, w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że wymaga tego ważny interes służby;
2. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. i art. 107 k.p.a. polegające na nierozważeniu wszystkich istotnych okoliczności wynikających z materiału dowodowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a w szczególności okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego, a także przez błędne uznanie, że od organu administracyjnego nie jest wymagane przeprowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia czy w niniejszej sprawie zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przez Skarżącego przestępstwa, oraz dokonanie w pełni dowolnej, nie zaś swobodnej oceny dowodów wpływających na podjęcie decyzji o zwolnieniu K. Ś.,
3. bezpodstawnie i bezkrytycznie przyjęto, iż na gruncie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz w realiach faktycznych i dowodowych sprawy, wzgląd na interes społeczny ma przewagę nad interesem prywatnym, podczas gdy wniosek ten oczywiście przekracza granice uznania administracyjnego,
4. art. 108 § 1 k.p.a. polegające na nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy brak jest w sprawie przesłanek do jego zastosowania,
5. art. 136 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, w odniesieniu do podanych w skardze na decyzję organu I instancji zarzutów,
6. art. 138 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji w sytuacji, gdy była ona wadliwa.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, o uchylenie również decyzji organu I instancji, a mianowicie decyzji - rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 roku (celem przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz umożliwienia Stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym), a na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. wniósł o zwrot kosztów postępowania w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Dodatkowo w sprawie, do pisma procesowego z dnia [...] stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącego załączył odpis postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] września 2021 r. (prawomocnego od dnia [...] października 202 1r.) o umorzeniu śledztwa, które to śledztwo doprowadziło organ do wniosku iż konieczne jest zwolnienia strony ze służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z poz. 137 ze zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowy rozkaz personalny według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinien zostać wyeliminowany z obrotu prawnego.
Generalną zasadą obowiązującą podczas rozpoznawania przez Sądy skarg na rozstrzygnięcia organów administracji, jest badanie poprawności decyzji w odniesieniu do realiów faktycznych istniejących w chwili jej wydawania.
Powyższe nie oznacza jednak tego, by Sądy administracyjne mogły pomijać fakt zmiany stanu faktycznego, następujący po wydaniu skarżonego rozstrzygnięcia. Całkowite odcięcie się przez Sąd, od aktualnego na dzień orzekania stanu faktycznego, mogłoby bowiem prowadzić do pozostawienia w obrocie prawnym aktu, przeczącego w sposób jawny faktom. Skutki trwania w obrocie takiego aktu, byłyby zaś nie do pogodzenia z ogólnymi zasadami zarówno postępowania, jak i zasadami leżącymi u podstaw demokratycznego Państwa prawa.
Stąd w sytuacji, gdy podstawy faktyczne skarżonego rozstrzygnięcia uległy zmianie na dzień wyrokowania, Sąd winien taką zmianę dostrzec i wyeliminować z obrotu prawnego badany akt nawet w sytuacji, gdyby prawidłowo rozstrzygał sprawę we wcześniejszych realiach faktycznych tj. tych, jakie miały miejsce w chwili orzekania przez organ.
Przenosząc powyższe uwagi na meritum niniejszej sprawy uznać należało, iż koniecznym było uchylenie skarżonego rozstrzygnięcia. Okolicznością udowodnioną przez skarżącego było bowiem to, że postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] września 2021 r. (prawomocnym od dnia [...] października 2021 r.) umorzono śledztwo, którego toczenie się doprowadziło organ do wniosku iż konieczne jest zwolnienie strony ze służby.
Tym samym odpadła jedyna okoliczność, którą organ traktował jako rzutującą na dobro służby i możliwość pozostawienia w niej skarżącego. Pamiętać przecież należy o tym, że to z faktu postawienia policjantowi zarzutu (objętego obecnie postanowieniem umarzającym postępowanie karne) organ uczynił podstawę skarżonego rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym, pozostawienie w obrocie prawnym skarżonego rozkazu personalnego, pozostawałoby w jaskrawej sprzeczności z aktualnym stanem faktycznym, deprecjonując zarówno zasady postępowania, jak i poczucie sprawiedliwości.
Stąd, mimo że na dzień orzekania przez organ, skarżone rozstrzygnięcie odpowiadało prawu, to wobec zaistnienia nowej okoliczności faktycznej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był orzec jak w pkt 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z2019 r. poz. 2325 ze zm.).
O kosztach orzeczono stosownie do dyspozycji art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do uwzględnienia uwag poczynionych w niniejszym uzasadnieniu i do umorzenia postępowania administracyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło