II SA/Po 264/20
WyrokWSA w Poznaniu2020-11-04
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Wiesława Batorowicz, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wypełnienie otworu okiennego w ścianie zewnętrznej budynku, znajdującego się w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki sąsiedniej, materiałem o klasie odporności ogniowej E30, który jest nieprzezroczysty, ale zachowuje cechy okna (np. ościeżnicę, parapet), stanowi wykonanie obowiązku zamurowania tego otworu zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo wypełnienie otworu okiennego materiałem nieprzezroczystym o odpowiedniej klasie odporności ogniowej nie jest wystarczające do uznania wykonania obowiązku zamurowania. Obowiązek ten ma na celu zlikwidowanie otworu okiennego w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego, a nie jego modyfikację. Wypełnienie powinno być konstrukcyjnie zbliżone do litej ściany, przepuszczać światło, być trwale nieprzezroczyste i nie budzić wątpliwości co do swojej stałości i funkcji, a także chronić interesy osób trzecich, w tym prawo do prywatności. Organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy, koncentrując się jedynie na nieprzejrzystości materiału i pomijając inne istotne aspekty techniczne i prawne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wykonania obowiązku zamurowania otworu okiennego w ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej, znajdującego się w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki sąsiedniej. Organ I instancji nakazał zamurowanie otworu, dopuszczając wypełnienie go materiałem przepuszczającym światło o klasie odporności ogniowej E30. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji, stwierdzając wykonanie obowiązku, gdyż wypełnienie otworu materiałem o nazwie "MORAD Nienośna przeciwpożarowa ściana wewnętrzna i zewnętrzna (witryna stała)" z dodatkową szybą mleczną od wewnątrz, mimo zachowania cech okna (roleta, parapet), utraciło przezroczystość i spełniało wymogi odporności ogniowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów i błędne uznanie wykonania obowiązku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. i zasądził od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2020 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. znak [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania A. i R. W. z dnia [...] października 2019 r. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] września 2019 r. znak [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie na podstawie art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) stwierdził wykonanie obowiązku określonego w ostatecznej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...]
Decyzje te zostały wydane w następującym stanie sprawy.
Decyzją z dnia [...] października 2014 r. znak [...] Prezydent Miasta [...] (dalej: Prezydent Miasta; organ architektoniczny) udzielił pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na działkach nr [...] i [...], ark. [...], obr. [...], położonych w [...] obejmującego pierwszy etap tej inwestycji, polegający na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego (lewy segment) na działce nr [...] wraz z wewnętrzną instalacją gazową. Następnie decyzją z [...] lipca 2015 r. organ architektoniczny zmienił decyzję z dnia [...] października 2014 r. w odniesieniu do budowy lewego segmentu w zakresie objętym projektem zagospodarowania działki nr [...] i jednocześnie udzielił S. Ś., A. W., M. Ś. i R. W. pozwolenia na budowę drugiego etapu, tj. budowę prawego segmentu na działce nr [...].
W wyniku przeprowadzonych kontroli w dniach [...] września 2016 r. i [...] stycznia 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej: Inspektor powiatowy; organ I instancji) stwierdził zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowalnego, polegające m.in. na wykonaniu "(...) otworu okiennego z oknem nieotwieralnym p.poż o wym. 100 x 170 cm w odległości ok. 3,60 m od ogrodzenia z działką sąsiednią" oraz stwierdził, że "w ścianie zewnętrznej budynku od strony nieruchomości sąsiedniej [...], wykonano otwór, w którym znajduje się następujący element: rama z kształtowników aluminiowych, w ramie zamontowano przeszklenie" niezgodnie z pozwoleniem na budowę udzielonym przez Prezydenta Miasta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. (znak [...]).
M. Ś. (jeden z inwestorów i zarazem kierownik budowy przedmiotowego budynku) do podania z dnia [...] lutego 2017 r. załączył aprobatę techniczną ITB [...] dotyczącą przydatności do stosowania w budownictwie wyrobów pod nazwą "Drzwi przeciwpożarowe systemu SAPA® BUILDING SYSTEM SFB 2074 oraz zestaw wyrobów do wykonywania przeciwpożarowych ścian wewnętrznych i zewnętrznych systemów SAPA® BUILDING SYSTEM SFB 3074i SFB 3092 z kształtowników aluminiowych z przekładką termiczną".
Ze względu na poczynione ustalenia Inspektor powiatowy w dniu [...] marca 2017 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie "prawidłowości prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej zlokalizowanego w [...] przy ul. [...] - dz. nr [...], ark. nr [...], obręb [...]", prowadzonej na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] października 2014 r. znak [...] oraz decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] znak [...], zmieniającej decyzję pierwotną.
Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] października 2017 r. znak [...] organ I instancji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał inwestorom, tj. S. Ś., A. W., M. Ś. i R. W. zamurowanie, w wyznaczonym terminie, otworu okiennego w ścianie zewnętrznej prawego segmentu jednorodzinnego budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej, posadowionego na działce nr [...], ark. [...], obr. [...], położonej przy ul. [...] w [...] (oznaczonego w załączniku graficznym do decyzji), czyli w ścianie znajdującej się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią (położoną przy ul. [...]). Jednocześnie organ zaznaczył, że dopuszcza się zamurowanie tego otworu materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne, jeżeli powierzchnia zamurowanego otworu nie przekroczy 10% powierzchni ściany, w której znajduje się przedmiotowy otwór okienny, a materiał przepuszczający światło będzie o klasie odporności ogniowej nie niższej niż E30.
Decyzja ta została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: Inspektor wojewódzki; organ II instancji) z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...], który podzielił stanowisko organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA w Poznaniu) postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Po [...], odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Inspektora wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 2018 r., a Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. sygn. akt II OZ [...] oddalił zażalenie na postanowienie Sądu I instancji. Następnie WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po [...] oddalił skargę na ostateczną decyzję Inspektora wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] Orzeczenie to jest nieprawomocne, gdyż przed Sądem II instancji zawisło postępowanie kasacyjne w sprawie o sygn. akt II OSK [...] (skarga kasacyjna A. W. i R. W.).
W podaniu z dnia [...] lutego 2019 r. A. i R. W. poinformowali organ nadzoru budowlanego I instancji, że "(...) otwór w ścianie od strony działki w [...] przy ulicy [...] został zamurowany ścianką z szybą mleczną. Ścianka ta jest o odporności ogniowej E30". Z kolei R. G. w podaniu z dnia [...] lipca 2019 r. wskazał, że "(...) złożone oświadczenie z dnia [...] lutego 2019 r. przez Państwa W. jest nieprawdziwe", na dowód czego załączył zdjęcie przedstawiające "Widok z dnia [...] lipca 2019 r. niezamurowanego okna w ścianie zewnętrznej prawego segmentu jednorodzinnego budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej posadowionego na działce nr [...], ark. [...], obr. [...], położonej przy ul. [...] w [...] w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką położoną przy ul. [...] w [...]".
Po wypożyczeniu akt przedmiotowej sprawy z Naczelnego Sądu Administracyjnego Inspektor powiatowy przeprowadził w dniu [...] września 2019 r. kontrolę wykonania nałożonego obowiązku i ustalił, że:
- w ścianie zewnętrznej budynku znajduje się otwór, a w nim "element zbudowany (...) z ramy z kształtowników aluminiowych, w ramie zamontowano mleczne przeszklenie", który na znajdującej się na nim tabliczce został określony mianem "MORAD Nienośna przeciwpożarowa ściana wewnętrzna i zewnętrzna (witryna stała) systemu SAPA BUILDING SFB 3074 z kształtowników aluminiowych z przekładką termiczną)", a wokół tego "elementu" ściana od zewnątrz została ocieplona i otynkowana oraz ściana ta została otynkowana od wewnątrz;
- od strony zewnętrznej nad tym "elementem" zamontowana została roleta elektryczna, a pod nim parapet.
Do protokołu kontroli załączone zostało także oświadczenie A. i R. W. z dnia [...] września 2019 r., z którego wynika, że:
- "(...) element (rama z kształtowników aluminiowych, w której zamontowano przeszklenie) (...) został wymontowany w całości pod koniec 2018 roku. Element ten »doświetlacz« został przerobiony w taki sposób, że pozostawiono dotychczasową ramę aluminiową i zmieniono dotychczasowe przeszklenie (tj. do istniejących dotychczas dwóch warstw przeszklenia doklejono od wewnątrz trzecią warstwę przeszklenia [trzecia warstwa - szyba mleczna]);
- po przeróbce omawiany element został zamontowany w dotychczasowym miejscu;
- obecnie "doświetlacz spełnia nadal klasę odporności E30 oraz zgodnie z prawem budowlanym chroni interes osób trzecich".
Oświadczenie to wyżej wymienieni inwestorzy ponowili w podaniu z dnia [...] września 2019 r. oraz w podaniu z dnia [...] września 2019 r., do którego załączyli kopię krajowej deklaracji zgodności nr [...] wydanej dla "Nienośnych przeciwpożarowych ścian wewnętrznych i zewnętrznych systemu SAPA BUILDING SYSTEM SFB 3074 z kształtowników aluminiowych z przekładką termiczną", z której wynika, że ściany tego systemu posiadają klasę odporności ogniowej [...]
W takim stanie sprawy Inspektor powiatowy decyzją nr [...] z dnia [...] września 2019 r. znak [...] na podstawie "art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7" Prawa budowlanego nakazał inwestorom budowy prawego segmentu budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej zlokalizowanego w [...] przy ul. [...], tj. S. Ś., M. Ś., A. W. i R. W., doprowadzenie części tego obiektu do stanu poprzedniego, wynikającego z projektu zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] – a to poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworu okiennego (przedstawionego na zdjęciu stanowiącym załącznik nr [...] do decyzji Inspektora powiatowego) wraz z zamontowaniem ocieplenia, tj. do zrealizowania robót budowlanych w taki sposób, że po wykonaniu powyższego zamurowania przedmiotowy otwór będzie częścią ściany pełnej, usytuowanej od strony nieruchomości sąsiedniej przy ul. [...], wykonanej zgodnie z projektem budowlanym.
W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji stwierdził, że obowiązek nałożony ostateczną decyzją administracyjną nr [...] nie został wykonany, gdyż z treści osnowy decyzji nr [...] wynika, że nałożony został obowiązek zamurowania przedmiotowego otworu wskazanymi w tej decyzji materiałami. Organ podniósł, że z przeprowadzonej kontroli w dniu [...] września 2019 r. oraz złożonych wyjaśnień m.in. przez A. i R. W. wynika, iż nie wykonano żadnych robót, które mieszczą się w pojęciu "zamurowanie", gdyż "nie wykonano robót murowych, w tym nie wykonano zamurowania ww. otworu materiałem o klasie odporności ogniowej REI60 i zamurowania tego otworu materiałem przepuszczającym światło takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie o klasie odporności ogniowej nie niższej niż E30)". Z tego też powodu Inspektor powiatowy nakazał inwestorom doprowadzenie części prawego segmentu przedmiotowego jednorodzinnego budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej do stanu poprzedniego "wynikającego z projektu zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. o sygn. [...]".
W odwołaniu do tej decyzji A. i R. W. nie zgodzili się ze stanowiskiem organu I instancji, że "otwór znajdujący się w ścianie (...) [ich] nieruchomości od strony działki nr [...] jest oknem".
Inspektor wojewódzki w części prawnej uzasadnienia doprecyzował stanowisko organu I instancji co do podstawy prawnej, stwierdzając że skoro decyzja nr [...] z dnia [...] października 2017 r. została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, to jej ustawową konsekwencją powinno być zastosowanie art. 51 ust. 3 tej ustawy i sprawdzenie przez organ wykonania nałożonych obowiązków oraz wydanie kolejnej decyzji albo o stwierdzeniu wykonania obowiązku (art. 51 ust. 3 pkt 1) albo – w przypadku niewykonania obowiązku – decyzji zawierającej nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź też rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 3 pkt 2). Wobec tego organ odwoławczy uznał, że Inspektor powiatowy popełnił oczywistą omyłkę we wskazanej podstawie prawnej (art. 113 § 1 k.p.a.), gdyż nie ulega wątpliwości, że podstawą prawną nakazu "wykonania robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworu okiennego wraz z zamontowaniem ocieplenia" powinien być art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.
Inspektor wojewódzki, odmiennie oceniając stan faktyczny sprawy, uznał że adresaci ostatecznej decyzji organu odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] wykonali obowiązek w niej określony. Odwołując się do treści decyzji własnej z dnia [...] stycznia 2018 r. Inspektor wojewódzki stwierdził zarazem, że kwestia treści nałożonego obowiązku nie może być rozpatrywana "w zupełnym oderwaniu od treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2018 r. (IV SA/Po 314/18), choć oczywiście orzeczenie to nie jest jeszcze prawomocne". W tym zakresie organ II instancji "pomocniczo" wskazał na to, że aby uznać inny materiał wypełniający otwór w ścianie za materiał spełniający wymogi ujęte w § 232 ust. 6 rozporządzenia, nie musi on spełniać wymogów konstrukcyjnych, musi zaś być ognioodporny i przepuszczający światło w sposób niedopuszczający widoku przez niego, przy czym przezroczystość tego materiału jest "kwestią kluczową w niniejszej sprawie". Zdaniem organu odwoławczego, bez wątpienia wyrób budowlany o nazwie "MORAD Nienośna przeciwpożarowa ściana wewnętrzna i zewnętrzna (witryna stała) systemu SAPA BUILDING SFB 3074 z kształtowników aluminiowych z przekładką termiczną" z uwagi na zewnętrzny parapet oraz roletę zewnętrzną nadal zachował wygląd okna, lecz pomimo tego nie pełni już funkcji okna, ponieważ wstawienie trzeciej szyby mlecznej wykluczyło jego przeźroczystość (tj. zapewnienie widoku). W jego ocenie wyrób ten, nie będąc elementem nośnym jest ognioodporny (posiada klasę odporności przeciwpożarowej EI30; gdzie E oznacza szczelność ogniową, a I oznacza izolacyjność ogniową, które są określone w minutach), przepuszcza światło, lecz równocześnie jest nietransparentny i nie dopuszcza widoku przez niego. Zdaniem organu, w takiej sytuacji nic nie stoi na przeszkodzie, by wypełnienie otworu w ścianie zewnętrznej prawego segmentu jednorodzinnego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce położonej przy ul. [...] w [...] od strony granicy z działką sąsiednią przy ul. [...], uznać za inne przeszklenie, o jakim jest mowa w § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm. – dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych budynków; warunki techniczne budynków). Tę część rozważań Inspektor wojewódzki zakończył konkluzją, że skoro to inne przeszklenie spełnia wymogi określone w rozstrzygnięciu ostatecznej decyzji Inspektora wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Inspektora powiatowego z dnia [...] października 2017 r. znak [...], obowiązkiem organu odwoławczego jest zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej w całości oraz stwierdzenie na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego wykonania nałożonego obowiązku.
Poza tym organ odwoławczy zwrócił uwagę na nieprawidłowe doręczenie przez organ I instancji zaskarżonej decyzji administracyjnej części stron postępowania. W tym względzie wskazał na to, że w jednej przesyłce doręczono decyzje adresowane do A. W. i R. W.. Organ II instancji stwierdził zarazem, że pomimo tej wady doręczenia obie strony w ustawowym terminie wniosły odwołanie od decyzji organu I instancji, a rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, który "wpływałby na jej rozstrzygnięcie". Stąd też końcowo uznał, że przywołana okoliczność nie mogła w ogóle stanowić podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję organu II instancji z dnia [...] stycznia 2020 r. wniósł R. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący zakwestionował zasadność decyzji odwoławczej, zmieniającej decyzję Inspektora powiatowego z dnia [...] września 2019 r. Strona zarzuciła organowi II instancji naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez przyjęcie, że budynek mieszkalny przy ul. [...] w [...] został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem, a także naruszenie § 232 ust. 4 i 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 [ze zm.] – dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych budynków) poprzez przyjęcie, że obowiązek wynikający z decyzji Inspektora wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 2018 r. został wykonany, podczas gdy nie został on zrealizowany. Skarżący podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, że nie dokonano żadnych robót murarskich, co wynika z pisma inwestorów z dnia [...] września 2019 r., a zastosowany materiał nie ma wymaganej klasy ognioodporności. W jego ocenie, odmienne ustalenia organu odwoławczego są chybione, gdyż w szczególności nieprawidłowe i przedwczesne jest uznanie, że otwór, którego dotyczy obowiązek zamurowania, nie pełnił funkcji okna. Poza tym, stwierdził że dokonane przez inwestorów modyfikacje nie mają charakteru stałego, gdyż nie podjęto żadnych czynności, które stanowiłyby "zamurowanie".
Przy tak sformułowanych zarzutach strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Inspektor wojewódzki, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia [...] października 2020 r. A. i R. W. wnieśli o oddalenie skargi, popierając stanowisko Inspektora wojewódzkiego. Przy piśmie procesowym z dnia [...] października 2020 r. powołali się na zaświadczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] października 2020 r. znak [...] o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej – segment prawy wraz z wewnętrzną instalacją gazu (dz. nr [...], ark. [...], obr. [...], zrealizowanego przy ul. [...] w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
W pierwszej kolejności Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę wyjaśnia, że decyzja Inspektora powiatowego nr [...] z dnia [...] października 2017 r. znak [...] została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Inspektora wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] Decyzja ta jest zatem ostateczna i korzysta z przymiotu trwałości decyzji administracyjnej, funkcjonując w obrocie prawnym (art. 16 § 1 k.p.a.). Organ odwoławczy w decyzji własnej z dnia [...] stycznia 2018 r. w pełni podzielił stanowisko organu I instancji co do zasadności nałożenia na inwestorów na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązku zamurowania, w wyznaczonym terminie, otworu okiennego w ścianie zewnętrznej prawego segmentu jednorodzinnego budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej posadowionego na działce nr [...], ark. [...], obr. [...], położonej przy ul. [...] w [...] znajdującej się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią (chodzi o tę część ściany budynku, która znajduje się od strony sąsiedniej działki położonej przy ul. [...]). Takie ujęcie było zgodne z ówczesnym brzmieniem przepisu § 12 ust. 1, który regulował odległość "na zewnątrz", tj. od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Aktualnie przepis ten dotyczy odległości ścian budynków od granicy tej działki budowlanej, na której jest usytuowany (ujęcie "od wewnątrz"). Z treści decyzji organu I instancji wynika, że dopuszcza się zamurowanie tego otworu materiałem przepuszczającym światło takim jak luksfery, cegła szklana lub inne, jeżeli powierzchnia zamurowanego otworu nie przekroczy 10% powierzchni ściany, w której znajduje się przedmiotowy otwór okienny, a materiał przepuszczający światło będzie o klasie odporności ogniowej nie niższej niż E30.
Obowiązek ten został określony na podstawie stanu faktycznego, zgodnie z którym w ścianie zewnętrznej budynku usytuowanego od granicy sąsiedniej działki w odległości mniejszej niż wymagane 4 m, przed wydaniem decyzji Inspektora powiatowego z dnia [...] października 2017 r. znak [...] i w czasie orzekania przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie. Wcześniej otwór ten był wypełniony przeszkleniem składającym się z profilu aluminiowego z szybą, o wymaganej odporności ogniowej. Zamontowane przeszklenie było stałe i nieotwieralne. Organ uznał, że taka zabudowa przedmiotowego otworu nie wypełnia dyspozycji z § 232 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków.
Pomimo zaskarżenia decyzji Inspektora wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] do sądu administracyjnego wykonanie tej decyzji nie zostało wstrzymane, a następnie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 314/18 tutejszy Sąd oddalił skargę na ostateczną decyzję Inspektora wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...]
Obydwie, wyżej opisane decyzje są ostateczne i korzystają z przymiotu trwałości decyzji administracyjnej, funkcjonując w obrocie prawnym. W takiej sytuacji organy nadzoru budowlanego mogły kontynuować postępowanie naprawcze prowadzone na podstawie przepisów zawartych w art. 51 Prawa budowlanego. Formalnie też nie były związane treścią wyroku z dnia 19 grudnia 2018 r. o sygn. akt IV SA/Po 314/18. Dostrzegł to również sam Inspektor wojewódzki skoro odwołał się do poglądów zawartych w tym wyroku jedynie "pomocniczo". Wyrok ten oddalał skargę, zaś jego treść nie mogła w aktualnym stanie sprawy być uznana za zawierającą wiążące wytyczne co do dalszego postępowania, w rozumieniu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Ewentualne uchylenie nieprawomocnego wyroku z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 314/18 przez Sąd II instancji oraz wyeliminowanie z obrotu prawego decyzji Inspektora wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] i decyzji Inspektora powiatowego nr [...] z dnia [...] października 2017 r. znak [...] może, w zależności od okoliczności sprawy, stanowić podstawę do zastosowania trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji wydanych na kolejnym etapie postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego. Może to dotyczyć wznowienia postępowania administracyjnego (w razie uchylenia decyzji pierwotnych na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a) lub wszczęcia postępowania w przedmiocie nieważności decyzji w trybie art. 156 k.p.a. (w razie stwierdzania nieważności decyzji pierwotnych na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a).
Wobec powyższego, Sąd w niniejszej sprawie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygał w granicach danej sprawy. W wyniku przeprowadzenia, w granicach tej sprawy, kontroli zaskarżonej decyzji Inspektora wojewódzkiego, Sąd stwierdził przy jej wydaniu naruszenie prawa skutkujące koniecznością uchylenia tej decyzji. W tym miejscu warto zauważyć, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest kontrola prawidłowości wydania zaświadczenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] października 2020 r. znak [...] o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej – segment prawy wraz z wewnętrzną instalacją gazu (dz. nr [...], ark. [...], obr. [...], zrealizowanego przy ul. [...] w [...]. Czynność ta, podjęta na wniosek inwestorów, była następcza wobec wydanych w sprawie decyzji przez organy nadzoru budowlanego i w żaden sposób nie mogła wpłynąć na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
W następnej kolejności zauważyć należy, że stanowisko organu II instancji co do podstawy prawnej decyzji wydawanych na tym etapie postępowania naprawczego, tj. art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego, było w pełni zasadne. Skoro bowiem podstawę nałożenia pierwotnych obowiązków w decyzji Inspektora powiatowego z dnia [...] października 2017 r. stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, to w dalszej kolejności zastosowanie powinien znaleźć art. 51 ust. 3 tej ustawy, zgodnie z którym po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku – nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Organ II instancji przedstawił w uzasadnieniu decyzji wiele trafnych poglądów ogólnych. Niemniej jednak pomylił się w dwóch najistotniejszych kwestiach, które będą w przeważającej mierze przedmiotem pozostałych rozważań Sądu.
I tak – po pierwsze, organ II instancji oceniając, czy inwestorzy w trybie postępowania naprawczego wykonali obowiązki nałożone na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, służące doprowadzeniu wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, pominął należyte rozumienie przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków oraz treść obowiązku określonego ostateczną decyzją Inspektora powiatowego z dnia [...] października 2017 r. Podstawowym nakazem, zawartym w tej decyzji był obowiązek zamurowania otworu okiennego w ścianie zewnętrznej prawego segmentu jednorodzinnego budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej posadowionego na działce nr [...], ark. [...], obr. [...], położonej przy ul. [...] w [...]. W ramach sposobu jego realizacji organ wskazał, że dopuszcza się zamurowanie tego otworu materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne, jeżeli powierzchnia zamurowanego otworu nie przekroczy 10% powierzchni ściany, w której znajduje się przedmiotowy otwór okienny, a materiał przepuszczający światło będzie o klasie odporności ogniowej nie niższej niż E30.
Tak określony obowiązek, w ocenie Sądu, wyraźnie wskazuje w jaki sposób powinno nastąpić usunięcie stwierdzonej niezgodności wykonanych robót budowalnych z przepisami prawa. Roboty te powinny polegać na zamurowaniu istniejącego otworu okiennego, w którym stwierdzono istnienie zamontowanego okna, a zatem co do zasady na takim jego wypełnieniu, aby otwór ten stał się rodzajowo taki jak ściana, w której się znajduje. Przepis § 12 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia ówczesnym brzmieniu zakazywał bowiem umieszczania otworów okiennych i drzwiowych w ścianach znajdujących się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Przy wykonywaniu tego obowiązku dopuszczalne było jednak zastosowanie rozwiązań przewidzianych w § 232 ust. 6 warunków technicznych budynków.
Zdaniem Sądu, w praktyce stosowania przepisów warunków technicznych budynków w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego nie można doprowadzić do takiej sytuacji, w której w istocie nastąpiłoby zalegalizowanie otworu okiennego wykonanego w zewnętrznej ścianie budynku usytuowanego w granicy z inną działką budowlaną, naruszające zakaz określony w § 12 ust. 1 pkt 1 przywołanego rozporządzenia. Przy ocenie rodzaju wykonanych robót budowlanych w ramach obowiązku usunięcia niezgodności obiektu w tym względzie z przepisami prawa należy mieć na uwadze, że przepisy techniczno-budowlane mają charakter prawa bezwzględnie obowiązującego i nie ma żadnej możliwości ich modyfikowania na podstawie arbitralnie formułowanych ocen (por. stanowisko zwarte w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 6 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Po 539/06, dostępnym w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowym wskazuje się na to, że istotą postępowania, o którym mowa w art. 51 Prawa budowanego, jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Należy to rozumieć jako stan, w którym wykonane roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami prawa budowlanego – przepisami ustawy Prawo budowlane i przepisami techniczno-budowlanymi (por. stanowisko NSA w wyroku z 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2689/15, dostępnym jw.).
Nie ma sporu co do tego, że wskazane w przepisie § 12 warunków technicznych budynków "otwory okienne" znajdujące się w ścianie zewnętrznej budynku pełnią taką samą funkcję jak okna wskazane w § 57 ust. 2. Takie otwory okienne przede wszystkim umożliwiają dostęp światła do wnętrza budynku, jak również widok na zewnątrz budynku (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 749/14, dostępny jw.). W zależności od rodzaju użytych materiałów, jeżeli otwór okienny zostanie wypełniony, może też tak samo jak okno chronić wnętrze budynku przed czynnikami atmosferycznymi. Przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zakazywał umieszczania otworów okiennych w ścianach znajdujących się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Dla wykładni i stosowania tego przepisu, w jego ówczesnym brzmieniu, nie ma znaczenia czy otwór okienny pozostał niewypełniony, czy też wypełniony jakimś materiałem, w tym konstrukcją będącą rodzajem okna. Okoliczności te z perspektywy § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków są obojętne w tym sensie, że sam fakt stwierdzenia istnienia otworu okiennego w odległości mniejszej niż wymagana stanowi naruszenie prawa. Przepisy szczególne warunków technicznych dotyczące bezpieczeństwa pożarowego określają przy tym, jaka maksymalna część takiej ściany zewnętrznej budynku będącej elementem (ścianą) oddzielenia przeciwpożarowego (§ 232 i 235 warunków technicznych) może stanowić otwory wypełnione materiałem przepuszczającym światło. Co do zasady ściana taka powinna być wykonana z materiałów niepalnych, a występujące w niej otwory obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego (§ 232 ust. 1). Przepis § 232 ust. 6 warunków technicznych dopuszcza w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, przy czym powinna być zachowana określona w tym przepisie klasa odporności ogniowej. Klasa nośności takiego materiału nie została określona w tym przepisie, ani też nie został wprowadzony wymóg, aby materiał ten miał taka sama nośność jak ściana, w której znajduje się ten otwór. Stąd też nośność nie może stanowić kryterium oceny, czy użyty materiał stanowi dopuszczalne prawem wypełnienie otworu okiennego.
Organ II instancji, stosując w sprawie przepis § 12 ust. 1 pkt 1 w związku z § 232 ust. 6 warunków technicznych budynków, błędnie skoncentrował się jedynie na kwestii, czy zastosowany element jako wypełnienie otworu okiennego utracił przymiot przezroczystości (przezierności). Uczynił to zresztą w sposób pobieżny, gdyż pominął chociażby ocenę, czy jest to cecha trwała użytego materiału, o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia. Organ pozostawił poza obszarem analizy to, czy przedmiotowy element stanowi materiał przepuszczający światło, podobny do wymienionych w pierwszej kolejności w przepisie § 232 ust. 6 warunków technicznych takich materiałów jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie. Ponadto pominął kwestię oceny, czy zastosowany element stanowi "wypełnienie" otworu okiennego. Zdaniem Sądu zamurowanie otworu okiennego z dopuszczalnym wypełnieniem otworu okiennego określonym materiałem nieprzeziernym, powinno doprowadzić do skutku zbliżonego do ściany, nawet jeżeli użyty materiał nie musi mieć tej samej nośności, co materiał, z którego wykonana jest ściana zewnętrzna budynku będącej zarazem ścianą oddzielenia pożarowego, w której to ścianie znajduje się taki otwór. Przy tym należy zauważyć, że kwestia odporności ogniowej tego elementu nie budziła wątpliwości organów. Sąd nie ma również w tym względzie żadnych zastrzeżeń.
Co więcej, przy wykładni przepisów § 12 ust. 1 i § 232 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków należy również mieć na uwadze wskazówkę interpretacyjną zawartą w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Zgodnie z zasadą zawartą w tym ostatnim przepisie obiekt budowlany należy projektować i budować w taki sposób, aby zapewnić poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Zawarty w § 12 warunków technicznych zakaz sytuowania budynków zwróconych ścianą z otworami okiennymi w kierunku granicy działki sąsiedniej nie wynika bowiem wyłącznie z wymogów bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Zakaz ten służy również ochronie interesów osób trzecich, w tym prawa do prywatności. Prywatności tej służy nie tylko ochrona przed możliwością obserwacji z budynku znajdującego się na sąsiedniej działce, ale i brak możliwości obserwacji w kierunku przeciwnym, tj. brak narażenia na widok wnętrza budynku znajdującego się na sąsiedniej działce. Zdaniem Sądu, powyższa wskazówka prowadzi również do wniosku, że materiał użyty do wypełnienia otworu okiennego znajdującego się w ścianie zewnętrznej nie powinien mieć takiej konstrukcji czy też innych cech, które budziłyby poważne wątpliwości co do swojej faktycznej i trwałej nieprzezierności. Zastosowanie takich materiałów może bowiem budzić zrozumiałe obawy sąsiada i poczucie "bycia wystawionym na widok" czy też "bycia obserwowanym".
Po drugie, Inspektor wojewódzki niedostatecznie przeanalizował stan faktyczny sprawy, porównując stan zabudowania otworu okiennego w ścianie zewnętrznej budynku usytuowanego od granicy działki w odległości mniejszej niż wymagane 4 m, przed wydaniem decyzji Inspektora powiatowego z dnia [...] października 2017 r. znak [...] i w czasie orzekania przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie. Wcześniej otwór ten był wypełniony przeszkleniem składającym się z profilu aluminiowego z szybą, o wymaganej odporności ogniowej w ścianie zewnętrznej budynku usytuowanego od granicy działki w odległości mniejszej niż 4 m, wypełnia dyspozycje § 232 ust. 6 rozporządzenia. Po wykonaniu robót przez inwestorów w otworze okiennym znajduje się ten sam element uzupełniony jedynie od wewnątrz o "szybę mleczną". Profil aluminiowy, oceniany prima facie, nosi cechy ościeżnicy, tj. wewnętrznego obramowania otworu okiennego lub drzwiowego. Nazewnictwo przyjęte przez producenta nie ma przy tym znaczenia. To nie nadanie nazwy, lecz cechy konstrukcyjne i funkcjonalne elementu determinują jego charakter i przeznaczenie. Również inne cechy otworu okiennego pozostały w zasadzie niezmienione, gdyż od strony zewnętrznej nad tym "elementem" zamontowana została roleta elektryczna, a pod nim znajduje się parapet. Również od wewnątrz w ścianie tej znajduje się wnęka okienna.
Jak już wspomniano, organ odwoławczy skupił się tylko na ocenie kwestii nieprzejrzystości elementu ("witryny stałej") wstawionego w otwór okienny. Uczynił to jednak dość pobieżnie. Nie omówił chociażby kwestii trwałości tej cechy w użytym elemencie konstrukcyjnym. Nawet bowiem, jeżeli element ten ma pełnić funkcję doświetlającą ("doświetlacza"), to obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest określenie i wyegzekwowanie użycia przez inwestora takiego rodzaju materiału budowlanego, który zapewni jednocześnie odpowiednią izolację wzrokową od strony działki sąsiedniej.
Przede wszystkim jednak organ odwoławczy stracił z pola widzenia inne wymogi, jakie na podstawie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych można określić w odniesieniu do wypełnienia otworu okiennego w ścianie zewnętrznej. Załączone do akt materiały, oceniane prima facie mogą wskazywać, że otwór okienny nie został zlikwidowany, a jedynie w to miejsce wstawiono profil aluminiowy (ościeżnicę?) z elementami szklanymi, w tym z jedną wewnętrzną warstwą szkła mlecznego (nieprzezroczystego). Pozostawiono nawet parapety i wnękę okienną. Zdaniem Sądu tak "wypełniony" otwór nadal zachowuje wygląd okna osadzonego w ramie, a częściowo również jego funkcję, gdyż co najmniej dostarcza światła do wnętrza budynku, zaś kwestia jego trwałej nieprzezierności nie została wyjaśniona. Do takich też końcowych wniosków doszedł organ I instancji, uznając że nałożony na inwestorów w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązek nie został wykonany.
W ocenie tutejszego Sądu, "wypełnienie", o którym mowa w § 232 ust. 6 warunków technicznych, stosowane w celu usunięcia niezgodności obiektu z wymogami § 12 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia ma prowadzić do zlikwidowania otworu okiennego w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego, a nie polegać na pozostawieniu takiego otworu, tyle że poddanego pewnej konstrukcyjnej modyfikacji i spełniającego odpowiednią klasę odporności ogniowej. Wypełnienie to nie powinno budzić zastrzeżeń, czy w istocie nie stanowi "wstawienia okna". Wypełnienie otworu okiennego powinno doprowadzić do stanu, w którym będzie stanowiło zwartą całość, niekoniecznie w pełni jednolitą ale konstrukcyjnie na tyle powiązaną, że uzyskany efekt będzie zbliżony do litej ściany, a nie do otworu z zamontowanym oknem. Stąd też materiał budowlany użyty do wypełniania otworu w zewnętrznej ścianie oddzielenia pożarowego powinien mieć w tym względzie podobne cechy, jak materiał budowlany, z którego wybudowano całą ścianę. Nie jest wymagane spełnienie kryterium tej samej nośności. Poza tym materiał ten w odróżnieniu od pozostałego materiału budowlanego, z którego wykonana jest ściana, powinien posiadać takie cechy, jak przepuszczalność światła i trwała dwustronna nieprzejrzystość (nieprzezierność), tj. obustronna izolacja wzrokowa od otoczenia.
W przekonaniu Sądu, dlatego właśnie prawodawca w § 232 ust. 6 warunków technicznych pierwszej kolejności wskazał, że do wypełnienia otworów należy użyć luksferów lub cegły szklanej. Materiały te bowiem z jednej strony przepuszczają światło dzienne, ale z drugiej strony posiadają cechy podstawowego budulca ściennego, jakim jest np. cegła, bloczek, czy pustak. Ponadto zarówno luksfer, jak i cegła szklana, pomimo ich pewnej przeźroczystości uniemożliwiają patrzenie przezeń. Natomiast "inne przeszklenie" zostało uwzględnione w omawianym przepisie z uwagi na ciągły postęp technologiczny, także w zakresie materiałów budowlanych. Unikanie przez prawodawcę zbędnej kazuistyki nie oznacza jednak, że przeszklenie to może mieć dowolne cechy poza wymogiem spełnienia odpowiedniej klasy ognioodporności, która zawsze w tym wypadku musi być zachowana. Przez "inne przeszklenie" w rozumieniu § 232 ust. 6 rozporządzenia należy rozumieć taki materiał budowlany, który swoimi właściwościami będzie zbliżony do luksferów lub cegły szklanej – będzie przepuszczał światło, ale też będzie stanowił materiał budowlany ścienny (por. stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Łodzi z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 360/17, dostępny jw.).
Nieotwieralność elementu konstrukcyjnego użytego do takiego wypełnienia jest tylko jednym z wymogów. Podobnie też niewystarczające jest w tym wypadku powołanie się na odpowiednie atesty czy certyfikaty odporności ogniowej użytych materiałów. Również jego nieprzejrzystość nie stanowi wystarczającej przesłanki do stwierdzenia spełnienia wymogu "wypełnienia materiałem przepuszczającym światło" w rozumieniu § 232 ust. 6 warunków technicznych budynków. Istotne są również, chociażby takie kwestie, jak to czy otwór okienny zachowuje charakter wnęki okiennej i nadal wyposażony jest w ościeżnicę okienną i parapety, jak również to, czy użyte materiały mają cechę stałej nieprzejrzystości, jak i są konstrukcyjnie zbliżone do materiałów typu luksfer lub cegła szklana.
W związku z powyższym tutejszy Sąd stwierdził, że organ nadzoru budowlanego II instancji dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego. Wskutek naruszenia tych przepisów organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy w sprawie doszło do wykonania takiego wypełnienia otworu okiennego, w wyniku którego przedmiotowa ściana zewnętrzna budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w [...] przy ul. [...] na działce nr [...], ark. nr [...], obręb [...], spełnia wymogi określone przepisami § 12 ust. 1 pkt 1 i § 232 ust. 6 warunków technicznych budynków. Ponadto organ odwoławczy przyjął błędną wykładnię tych ostatnich przepisów, koncentrując się wyłącznie na aspekcie nieprzejrzystości użytych materiałów. Przy tym pominął również zbadanie, czy użyte elementy rzeczywiście wykazują cechę trwałej dwustronnej nieprzejrzystości. Przede wszystkim jednak nie zbadał, czy wykonane elementy poza klasą odporności ogniowej spełniają inne cechy wypełnienia w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych. W ten sposób organ odwoławczy w sposób nieuprawniony, bo co najmniej przedwczesny, zakwestionował prawidłowość merytoryczną zaskarżonej decyzji Inspektora powiatowego z dnia [...] września 2019 r. W ten sposób naruszył również art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Ostatecznie zaś doprowadziło to organ II instancji do nieuprawnionego wniosku, że inwestorzy wykonali obowiązek określony w ostatecznej decyzji Inspektora powiatowego nr [...] z dnia [...] października 2017 r., wobec czego zaistniały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 tej ustawy, tj. decyzji o stwierdzeniu wykonania obowiązku (art. 51 ust. 3 pkt 1). W okolicznościach niniejszej sprawy organ odwoławczy nie wykazał zaistnienia podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego.
Na koniec Sąd zauważa, że trafnie organ II instancji zwrócił uwagę na nieprawidłowe doręczenie (art. 40 § 1 i art. 42 § 1 k.p.a.) przez organ I instancji zaskarżonej decyzji administracyjnej w stosunku do części stron postępowania. Decyzja organu I instancji powinna zostać doręczona odrębnie każdemu z jej adresatów, a tymczasem w jednej przesyłce doręczono decyzję A. W. i R. W.. Zarazem słusznie organ II uznał, że pomimo tej wady doręczenia obie te strony w ustawowym terminie wniosły odwołanie od decyzji organu I instancji. Nie stanowiło to zatem okoliczności uzasadniającej zastosowanie przepisu art. 138 § 2 k.p.a., gdyż rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało w tym zakresie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy Inspektor wojewódzki uwzględni rozważania prawne i wskazówki co do dalszego postępowania, jakie zostały sformułowane w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności organ oceni, czy ponownie zamontowany w otworze okiennym element składający się z ramy aluminiowej i przeszklenia – tym razem z dodatkową szybą mleczną, dodaną od strony wewnętrznej otworu okiennego – stanowi prawidłowe wypełnienie obowiązku określonego w decyzji ostatecznej Inspektora powiatowego nr [...] z dnia [...] października 2017 r. znak [...] W tym celu organ dokona szczegółowej analizy, czy konstrukcja i cechy "witryny stałej" zamontowanej w otworze okiennym pozwalają na uznanie, że w sprawie doszło do zamurowania otworu okiennego przy zastosowaniu materiału przepuszczającego światło w warunkach spełniających dyspozycję przepisów § 12 ust. 1 pkt 1 i § 232 ust. 6 warunków technicznych budynków. W razie potrzeby organ odwoławczy skorzysta z możliwości uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 k.p.a.). W zależności od wyników tej analizy organ odwoławczy rozstrzygnie, czy zachodzą podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1, czy też na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II sentencji na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Sąd wziął pod uwagę zastępstwo procesowe strony, jak również wysokość uiszczonych kosztów sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło