I SA/Wa 2304/19

WyrokWSA w Warszawie2020-07-09

Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Mariola Kowalska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres poprzedzający datę złożenia wniosku, jeśli osoba wymagająca opieki zmarła przed złożeniem wniosku?
Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W sytuacji, gdy wniosek o przyznanie świadczenia dotyczy okresu sprzed daty jego złożenia, nie może być on uwzględniony pozytywnie. Okoliczności i przyczyny niezłożenia wniosku w terminie nie mają znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia rodzinnego.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od lipca 2013 r. do maja 2016 r. na opiekę nad matką, która zmarła w 2016 r. Wniosek został złożony w czerwcu 2019 r. Organy odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie warunków dotyczących wieku powstania niepełnosprawności matki oraz pobieranie w tym okresie innych świadczeń. Skarżąca zarzuciła niewłaściwe zastosowanie przepisów i wniosła o uchylenie decyzji, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie WSA Mariola Kowalska WSA Przemysław Żmich Protokolant referent Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2020 r. sprawy ze skargi U. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Decyzją [...] z [...] sierpnia 2019r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/SKO) działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Wójta gminy [...] wydaną przez Kierownika GOPS w [...] z dnia [...].07.2019r. Nr [...] o odmowie przyznania U. C. (dalej jako skarżąca) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, w związku z opieką nad matką H. M. za okres od [...].07.2013 roku do [...].05.2016 roku. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca w dniu [...].06.2019 r. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za wskazany wyżej okres od [...] lipca 2013 r. do [...] maja 2016r. z pomniejszeniem o pobierany na podstawie ostatecznej decyzji specjalny zasiłek dla opiekuna. Organ wskazał jednocześnie, że matka skarżącej zmarła w 2016 r. Dalej organ stwierdził, że w sprawie nie zostały spełnione dwa warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazał na art. 17 ust. 1b ustawy dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020., poz. 111, dalej jako ustawa) podnosząc, że niepełnosprawność u matki skarżącej powstała po 18 roku życia – tj. w wieku [...] lat. A ponadto na art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. b ustawy i pobieranie w tym okresie na podstawie kolejno wydawanych decyzji specjalnego zasiłku opiekuńczego (a nie zasiłku dla opiekuna). Organ przywołał treść art. 17 ust. 1 ustawy, art. 17 ust. 1b i ust. 5 pkt. 1 ppkt. b i uznał, że skarżąca nie spełnia kryteriów do przyznania wnioskowanego świadczenia. Wskazał także na stanowisko sądów administracyjnych w sprawach zapadających po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. w sprawie K 38/13. Jednocześnie organ wyjaśnił, że prawo do świadczenia rodzinnego, zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami a także, że do czasu, kiedy w obrocie prawnym pozostaje decyzja ostateczna i prawomocna o przyznaniu jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 ppkt b) nie jest możliwe przyznanie innego świadczenia. W skardze na ww. decyzję skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika GOPS w [...]. W uzasadnieniu skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. w sprawie K 38/13 i oświadczyła, że z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką należało jej się świadczenie pielęgnacyjne w wysokości otrzymywanej przez osoby sprawujące opiekę nad niepełnosprawnymi dziećmi, ponieważ jakiekolwiek różnicowanie ich sytuacji jest niezgodne z Konstytucją. Wg skarżącej nie ma przeszkód do wyrównania świadczenia w stosunku do zasiłku dla opiekuna pobieranego od 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ustawy a podstawę odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia m.in. art. 17 ust. 1b ustawy. Stanowi on, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia (art. 17 ust. 1b pkt 1 ww. ustawy). W sprawie organ nie kwestionował okoliczności niepełnosprawności matki skarżącej jak i tego, że powstała ona po ukończeniu przez nią 18 roku życia. Organ nie uwzględnił też wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. K 38/13 i wskazał na pobieranie w żądanym okresie innych świadczeń opiekuńczych. Powyższe pozostaje jednak bez znaczenia dla wyniku sprawy. W niniejszej sprawie istotna jest treść art. 24 ust. 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W sytuacji gdy wniosek o przyznanie świadczenia dotyczy okresu sprzed daty jego złożenia – nie może być uwzględniony pozytywnie. Matka skarżącej zmarła w 2016 r. – tj. trzy lata przed data złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Wobec treści art. 24 ust. 2 ustawy nie jest możliwe uwzględnienie wniosku za lata poprzedzające dzień jego złożenia. Okoliczności i przyczyny niezłożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w tym także ewentualny brak winy strony, nie mają znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia rodzinnego na gruncie art. 24 ust. 2 ustawy (tak NSA w wyroku z dnia z 18 maja 2020 r. I OSK 2147/19, LEX nr 3025497). Organ nie naruszył zatem prawa. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło