II SA/Wa 1566/20
WyrokWSA w Warszawie2021-03-03
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej dotyczące zdolności do zawodowej służby wojskowej jest prawidłowe, jeśli jego uzasadnienie pomija szczegółowe objaśnienia dotyczące konkretnego punktu rozporządzenia, mimo że te objaśnienia mają charakter normatywny?Ratio decidendi
Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej dotyczące zdolności do zawodowej służby wojskowej zostało uchylone, ponieważ jego uzasadnienie było wadliwe. Organ ograniczył się do przywołania konkretnego zapisu rozporządzenia, pomijając wytyczne zawarte w szczegółowych objaśnieniach do tego rozporządzenia, które mają charakter normatywny i powinny zostać uwzględnione przy kwalifikacji. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ nie wyjaśniono orzekanemu w sposób dokładny powodów oparcia rozstrzygnięcia na konkretnym punkcie rozporządzenia z pominięciem objaśnień.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL) utrzymującego w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) o uznaniu P. W. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N). Powodem było stwierdzenie antygenemii HBs, nadwzroczności oka lewego oraz utraty zdolności żucia. P. W. zarzucił naruszenie Konstytucji RP, przepisów rozporządzenia MON oraz Kodeksu Postępowania Administracyjnego, twierdząc m.in. że jego stan zdrowia nie dyskwalifikuje go ze służby i że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2021 r. sprawy ze skargi P. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej jako "RWKL") w dniu [...] maja 2020 r. nr [...], działając na podstawie: art. 5 ust 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2019r. poz. 330 z póżn. zm.) oraz § 4, §11, § 16 pkt 1 i 2 i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2015 r. poz. 761 z póżn. zm.) oraz § 5 pkt 1 i § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dn. 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. z 2012r. poz. 1013 z póżn. zm.), wydała orzeczenie, stwierdzając u P. W. : antygenemię HBs u osoby z wielokrotnie potwierdzoną wiremią HBV (44 pkt 12) (w zast.) (pod opieką poradni chorób [...] od 2015r.), nadwzroczność oka lewego (§13 pkt 1), 29% utraty zdolności żucia (§ 24 pkt 1) i uznając P. W. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria N - Zał. 1 Grupa I.
Następnie Centralna Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt i ustawy z dnia 18 lutego 2020 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 t.j. – dalej jako "k.p.a."), art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2020 r., poz. 860 t.j.), § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 z późn. zm.), a także a także § 7 pkt 1 oraz § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. W. , utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2020 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Centralna Komisja podniosła, że dokładna analiza akt sprawy wykazała, iż w wyniku przeprowadzonego badania z dnia [...] kwietnia 2020 r. w Centralnym Laboratorium Medycznym [...], stwierdzono dodatni wynik antygenu HBs. Z załączonych do odwołania dokumentów wynika, że antygen był już stwierdzany wcześniej i orzekany pozostaje pod opieką Poradni Chorób [...] Wojewódzkiego Szpitala [...] w [...]. W zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] kwietnia 2020 r., na które powołuje się skarżący w odwołaniu faktycznie zwrócono uwagę na małą aktywność wirusa w chwili obecnej, jednak nie ma mowy o wyleczeniu, a "pacjent wymaga stałej opieki ambulatoryjnej i badań kontrolnych kompleksowych co 6 - 12 miesięcy". Obecność antygenu została potwierdzona w badaniu zleconym przez RWKL, więc wystąpienie ewentualnej pomyłki zostało wykluczone. W przypadku stwierdzenia obecności antygenu HBs u osoby badanej, bez względu na istnienie lub brak dolegliwości z tym związanych zgodnie z ww. przepisami komisja kwalifikuje to rozpoznanie według § 44 pkt 12. Z kolei paragraf ten w przypadku orzekania kandydata do zawodowej służby wojskowej jednoznacznie określa kategorię zdrowia "N", co oznacza niezdolność do zawodowej służby wojskowej.
P. W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] zarzucił naruszenie:
- art. 60 w zw. z art. 30 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez aprioryczne uznanie, że choroba wątroby dyskwalifikuje kandydata do służby wojskowej, w sytuacji w której mój stan wątroby i bilirubiny mieszczą się w granicach normy, aktywność wirusa jest mała i nie wymagam leczenia, jedynie muszę przechodzić coroczne badania kontrolne;
- wyjaśnień do § 44 pkt 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r, w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach poprzez nieuwzględnienie, że przewlekłe zakażenie HBV nie jest równoznaczne z dyskwalifikacją kandydata do jakiejkolwiek zawodowej służby wojskowej, lecz wyłącza jedynie możliwość pracy w ściśle określonych warunkach,
- art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności faktu, że odbył już 2-letnią służbę wojskową, w trakcie której nie zgłaszano żadnych zastrzeżeń odnośnie mojej możliwości pracy w wojsku pomimo tego, że w tym czasie skarżący chorował już na wiremię HBV i antygenemię HBS.
Mając na uwadze powyższe naruszenia, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2020 r.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe orzeczenie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ, odnosząc się do przepisów prawa, w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko.
Materia orzekania w przedmiocie zdolności do służby wojskowej została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z 3 czerwca 2015r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.
Dodatkowo prawodawca dla większego ujednolicenia działalności orzeczniczej komisji lekarskich, zawarł w formie załącznika do w/w rozporządzenia wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności do czynnej służby wojskowej – opatrzony objaśnieniami szczegółowymi. Objaśnienia te w sposób bardziej dokładny wskazują, w jaki sposób dokonywać kwalifikacji zdolności do służby wojskowej w przypadkach konkretnych rozpoznań.
Z uwagi na fakt, że owe objaśnienia szczegółowe są częścią załącznika do rozporządzenia, same nabierają również charakteru normatywnego. Stąd organ orzekający, winien dokonywać kwalifikacji osoby orzekanej przez pryzmat stwierdzonego rozpoznania medycznego i z uwzględnieniem zarówno treści rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 3 czerwca 2015r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jak i treści w/w szczegółowych objaśnień.
Oczywistym jest, że wynik powyższej pracy intelektualnej, powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, aby zarówno orzekany, jak i Sąd administracyjny mogli poznać drogę dochodzenia przez organ do wniosków zmaterializowanych w treści orzeczenia.
Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, że organ uchybił swoim obowiązkom. Uzasadnienie ograniczył bowiem do przywołania konkretnego zapisu w/pow. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 3 czerwca 2015r. Pominął jednakże zupełnie wytyczne, usystematyzowane w szczegółowych objaśnieniach odnoszących się do pkt. 10-12 par.44 a wiec – jak wynika z ich treści – odnoszących się m.in. do kandydatów do służby. Nie jest więc wiadomym, czy organ przy orzekaniu brał pod uwagę powyższe objaśnienia, czy też świadomie uznał, iż w realiach faktycznych sprawy nie znajdują one zastosowania.
Przedmiotowe uchybienie, organ starał się usunąć na etapie odpowiedzi na skargę. Należy jednak pamiętać o tym, że wiążący charakter ma jedynie stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu. Niedoskonałości rozstrzygnięcia nie mogą zaś być skutecznie usuwane na etapie odpowiedzi na skargę, która stanowi przecież zwykłe pismo procesowe w postępowaniu sądowym. Nie rozstrzyga więc materii kwalifikacji osoby orzekanej.
W ocenie tut. Sądu omawiane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie wyjaśnił bowiem orzekanemu w sposób dokładny, powodów oparcia rozstrzygnięcia na par.44 pkt.12 z pominięciem szczegółowych objaśnień dotyczących przedmiotowego punktu.
Na marginesie dodać należało, iż Sąd administracyjny jest oczywiście świadom merytorycznego obciążenia komisji lekarskich oraz tego, że wiele aspektów rozpoznania czy kwalifikacji, dla doświadczonych lekarzy zasiadających w komisjach jawi się jako oczywiste. Nie można jednak tracić z pola widzenia tego, iż orzeczenia dotyczą osób, nie posiadających najczęściej nawet w przybliżeniu tak rozległej wiedzy medycznej i doświadczenia zawodowego. Uzasadnienia orzeczeń winny więc uwzględniać tę okoliczność i być sporządzane w taki sposób, aby nie tylko wyjaśniać rozstrzygnięcie, ale też przekonać do jego poprawności osobę, której dotyczy.
W związku z powyższym, uznając że skarżone orzeczenie narusza prawo, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku na podstawie art.145 par.1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni uwagi zawarte w powyższym uzasadnieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło