II SA/Po 782/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-02-16
Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz, Jan Szuma, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka i osoba fizyczna, których nieruchomości znajdują się w znacznej odległości od planowanej inwestycji budowlanej, mogą być uznane za strony postępowania o pozwolenie na budowę, a w konsekwencji czy ich pominięcie w tym postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka i osoba fizyczna nie wykazały, aby ich nieruchomości znajdowały się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji budowlanej w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Brak ograniczeń w zagospodarowaniu lub zabudowie ich nieruchomości oznacza, że nie posiadały one statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. W związku z tym, ich pominięcie w tym postępowaniu nie stanowiło podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a decyzja odmawiająca uchylenia pozwolenia na budowę została utrzymana w mocy.Stan faktyczny
Spółka M. sp.j. i osoba fizyczna P. S. wystąpiły o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę dla inwestycji C. sp. z o.o., twierdząc, że zostały pominięte jako strony postępowania. Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że skarżący nie posiadają statusu strony, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. sp. j. z siedzibą w O. i P. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania oddala skargę
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., [...] Wojewoda (zwany dalej "Wojewodą"), po rozpatrzeniu odwołań M. sp.j. oraz P. S., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (zwanego dalej "Starostą") z dnia [...] czerwca 2021 r., [...] wydaną w postępowaniu wznowieniowym.
Drugą z wymienionych decyzji Starosta w reakcji na wnioski odwołujących się odmówił im uchylenia decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2020 r., [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej C. sp. z o.o. (właścicielowi pobliskich działek – uw. Sądu) pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę magazynu automatycznego wysokiego składowania z częścią kompletacji i przygotowywania wysyłek, administracyjno-biurową i socjalną oraz z parkingiem i niezbędną infrastrukturą towarzyszącą – łącznikiem logistycznym, instalacjami wewnętrznymi, obiektami infrastruktury technicznej, w tym dla: zbiornika retencyjnego podziemnego wody deszczowej, instalacji zewnętrznych: wodociągowej, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, gazowej, elektrycznej kablowej SN i NN, oświetleniowej i niskoprądowej oraz infrastruktury drogowej: dróg, placów manewrowych, chodników – w zabudowie usługowej, na działkach [...], [...], [...] i [...], obręb [...], Miasto O..
Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.
Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił C. sp. z o.o. pozwolenia na budowę dla wyżej opisanej inwestycji (k. 669-673 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
[...] czerwca 2020 r. M. sp.j. zwróciła się do Starosty o wgląd w akta sprawy zakończonej decyzją [...] Wskazała, że była stroną postępowania na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji C. sp. z o.o. (k. 690 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., [...] Starosta na podstawie art. 105 § 1 i art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej "K.p.a."), umorzył postępowanie w sprawie wglądu w akta sprawy zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę, ponieważ spółka nie była stroną w tym postępowaniu (k. 771-774 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Po rozpatrzeniu zażalenia spółki (k. 801c-801d akt administracyjnych organu pierwszej instancji) Wojewoda postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r., [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie (k. 832 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Pismami z dnia [...] czerwca 2020 r. M. sp.j. (755-760 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) oraz P. S. (k. 720-723 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia [...] lutego 2020 r., [...].
[...] lipca 2020 r. Starosta na podstawie art. 149 § 1, art. 148 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., postanowił wznowić postępowanie (k. 788-790 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
W trakcie postępowania spółka w pismach z dnia [...] września 2020 r. (k. 893 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) oraz z dnia [...] października 2020 r. (k. 912-913 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Decyzją z dnia [...] października 2020 r., [...] Starosta odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na brak przymiotu strony skarżących (k. 1064-1075 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) i tego samego dnia odrębnie wydanym postanowieniem odmówił wstrzymania jej wykonania (k. 1050-1062 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r., [...] organ stopnia powiatowego sprostował decyzję (k. 1114-1116 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Na skutek odwołania i zażalenia M. sp.j. Wojewoda decyzją i postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r., [...] z powodów procesowych uchylił oba rozstrzygnięcia (przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia). Wskazał, że postępowanie wznowieniowe prowadziła R. R., osoba, która powinna podlegać wyłączeniu w trybie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a.
Sprzeciw od decyzji Wojewody wniosła C. sp. z o.o., jednak wyrokiem z dnia [...] lutego 2021 r., II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił sprzeciw (k. 8 akt administracyjnych organu drugiej instancji).
Na marginesie można dodać, że postanowienie Wojewody z dnia [...] grudnia 2020 r., [...] zostało także zaskarżone przez C. sp. z o.o., a wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2021 r., II SA/Po [...] skargę oddalono (informacja znana Sądowi z urzędu).
Od decyzji z dnia [...] października 2020 r., [...] odwołanie złożył też P. S.. W reakcji na nie, Wojewoda postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r., [...] umorzył postępowanie odwoławcze, gdyż na datę jego rozpatrzenia zaskarżona odwołaniem decyzja była już wyeliminowana z obrotu prawnego.
Rozpatrując ponownie sprawę Starosta postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. postanowił wyłączyć z udziału w postępowaniu R. R. i wyznaczył do załatwienia sprawy M. G. (k. 1168 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r., [...] Starosta odmówił wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę ze wskazaniem, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że w wyniku wznowienia może dojść do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę (k. 1348-1362 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Postanowienie to później, to jest dnia [...] sierpnia 2021 r. ([...]) zostało przez Wojewodę utrzymane w mocy.
Równolegle decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., [...] (wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia) Starosta odmówił na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na brak zaistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (k. 1371-1385 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Odwołania od powyższej decyzji złożyli P. S. oraz M. sp.j.
Pierwszy wskazał na naruszenie przez organ art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (na datę odwołania tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm., dalej "P.b.") oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. (poprzez oparcie się wyłącznie na oświadczeniu projektanta i wyjaśnieniach inwestora co do oddziaływania obiektu, dla którego inwestor uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę, podczas gdy odwołującemu się jako właścicielowi zabudowanych działek 1759, 1760 i 1758 przysługiwał status strony) oraz art. 10 § 1 w zw. z art. 32 i art. 33 w zw. z art. 40 § 2 K.p.a. poprzez pominięcie go w postępowaniu administracyjnym.
M. sp.j. zarzuciła z kolei naruszenie:
- art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 P.b. poprzez oparcie się wyłącznie na oświadczeniu projektanta, że skarżącej nie przysługiwał status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, w sytuacji gdy przesądza o tym charakter i immisje związane z zabudową wielkokubaturową stanowiącą przedmiot inwestycji oraz jej obsługą komunikacyjną,
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nieobiektywny, polegający na oparciu się tylko na wyjaśnieniach inwestora,
- art. 33 ust. 1 zd. 2 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 1 P.b. w zw. z § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1935, dalej "r.ws.proj.bud.") poprzez udzielenie pozwolenia na budowę pomimo braku przedstawienia przez inwestora projektu zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia budowlanego,
- art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez udzielenie pozwolenia na budowę, pomimo niezgodności projektu zagospodarowania terenu z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy oraz
- art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a. w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez przyjęcie, że w ramach postępowania o pozwolenie na budowę organ uzyskał wszystkie wymagane prawem opinie i uzgodnienia.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Na wstępie Wojewoda podkreślił, że zaskarżona przez M sp.j. i P. S. decyzja została wydana w trybie wznowieniowym. Wnioski o wznowienie postępowania oparto na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a to oznacza, że należy rozstrzygnąć, czy M. sp.j. i P. S. posiadają interes prawny do bycia stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, a w konsekwencji, czy doszło do ich pominięcia przy wydawaniu decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2020 r., [...]
Wojewoda wywodził, że jak wynika z wniosków o wznowienie postępowania skarżący o pozwoleniu na budowę dowiedzieli się [...] maja 2020 r. od E. S. (protokół z przesłuchania świadka – k. 820 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Zachowany został zatem termin, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a.
Organ odwoławczy przechodząc do aspektów merytorycznych wyjaśnił dalej, że status strony w postępowaniu administracyjnym wyznacza zasadniczo art. 28 K.p.a., niemniej w przypadku pozwolenia na budowę (którego dotyczy rozpatrywane wznowienie) ma zastosowanie przepis szczególny – art. 28 ust. 2 P.b. Nakazuje on uznać za strony inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu został z kolei zdefiniowany w treści art. 3 pkt 20 P.b. (w brzmieniu sprzed nowelizacji, tj. na podstawie art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2020 r., poz. 471) i należy przez niego rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
Wojewoda podkreślił, że obszar oddziaływania obiektu określa się na podstawie przepisów materialnego prawa administracyjnego. Dla planowanej inwestycji przepisami tymi są przepisy z zakresu prawa budowlanego i ochrony środowiska.
Następnie organ ustalił, że M. sp.j. jest właścicielem działek [...], obręb 0001 M. O. ([...]), a P. S. działek [...] ([...]).
Wojewoda przypomniał, że zdaniem skarżących ich interes prawny wynika z faktu generowanego przez inwestycję hałasu, zwiększenia natężenia ruchu, oraz zaburzenia ładu przestrzennego. Ponadto skarżący wskazali, że obecnie toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy oraz postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ustalenia na rzecz skarżącej spółki warunków zabudowy budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi na dz. o nr. ewid.[...]. M. sp.j. i P. S. podkreślili też, że wydana decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest tożsama z obszarem wskazanym w decyzji o warunkach zabudowy (nie uwzględniono wszystkich działek), a zatwierdzony projekt budowlany w zakresie budowy łącznika logistycznego nie został wymieniony w decyzji o warunkach zabudowy, ani w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nadto w ramach postępowania o pozwoleniu na budowę, Starosta nie uzyskał stanowiska Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w Kaliszu.
Analizując kwestię obszaru oddziaływania inwestycji Wojewoda zaznaczył, że inwestycja została zlokalizowana na działkach [...], [...], [...] i [...]. Wedle części opisowej projektu budowlanego, jak również projektu zagospodarowania terenu, obszar inwestycji jest stosunkowo płaski. Dostęp do drogi publicznej został zapewniony poprzez istniejący zjazd z ul. [...]. Inwestycję zaplanowano na terenie zabudowy obiektami produkcyjnymi i magazynowymi oraz nawierzchniami utwardzonymi. Bezpośrednie otoczenie terenu inwestycyjnego stanowią od strony wschodniej i południowej działki niezabudowane, od strony zachodniej ul. [...], a od strony północnej ul. [...] (droga krajowa 12). Wody opadowe odprowadzane zostaną do projektowanego zbiornika wody deszczowej (166 m3), znajdującego się w części południowej działki [...] przy granicy z działkami [...] i [...]. Zaopatrzenie w energię elektryczną, wodę, odprowadzanie ścieków sanitarnych przewidziano z istniejących przyłączy. Zaprojektowany na działkach [...] (w części północnej) i [...] (w części południowej) budynek kompletacji, przeznaczony do magazynowania napojów i słodyczy, kompletacji oraz przyjmowania i wydawania dostaw towarów stanowi budynek jednokondygnacyjny, z antresolą techniczną o wysokości 16 m (do attyki) i dachem wielospadowym, natomiast część administracyjno-socjalna posiadająca pomieszczenia biurowe, socjalne i techniczne jest obiektem dwukondygnacyjnym o wysokości 8,95 m (zawiera kondygnację podziemną o konstrukcji monolitycznej żelbetowej). W celu połączenia budynku istniejącego z budynkiem kompletacji zaprojektowano ponad terenem łącznik logistyczny, stanowiący konstrukcję wsporczą rolotoków, do transportu palet. Kolejnym elementem inwestycji jest budynek magazynowy automatycznego wysokiego składowania, służący do magazynowania napojów i słodyczy. Zgodnie z projektem budowlanym jest to obiekt jednokondygnacyjny o wysokości 44,95 m (mierzonej do attyki), zlokalizowany na działce [...] (w osi północ-południe).
Wojewoda zaznaczył, że wedle jego ustaleń najbliżej działki inwestycyjnej [...] znajdować się będą działki skarżących [...] przy czym odległości te wynoszą od około 165 m (usytuowanie działki [...] względem północno-zachodniego narożnika dz. 1762) do 170 m (usytuowanie dz. [...] względem północno – wschodniego narożnika działki [...]), natomiast względem najdalej na południe wysuniętej ściany projektowanego budynku magazynu automatycznego wysokiego składowania odległości te wynoszą od około 202 m (południowo-wschodni narożnik budynku względem północno-wschodniego narożnika działki [...]) do około 247 m (południowo-wschodni narożnik budynku względem północno-zachodniego narożnika działki [...]).
Wojewoda odnotował też, że pomiędzy działką inwestycyjną [...] a najbliższymi działkami skarżących znajduje się działka [...] o powierzchni 3,2 ha stanowiąca własność inwestora, a na której nie zaplanowano żadnej inwestycji.
W ocenie organu trudno uznać, głównie ze względu na dużą odległość inwestycji od nieruchomości skarżących (w tym od zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym na działkach działki [...]), iż inwestycja C. sp. z o.o. będzie powodować jakiekolwiek uciążliwości.
Wojewoda odniósł się także do treści projektu budowlanego. Zauważył, że na stronie 14 (tom 1A) wskazano, że obszar oddziaływania przedsięwzięcia mieści się w całości na terenie działek należących do inwestora. Z uwagi na fakt, iż nieruchomość inwestycyjna sąsiaduje z niezabudowanymi działkami, to w sprawie nie będzie mieć zastosowania § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 z późn. zm., dalej "r.w.t.") dotyczący przesłaniania obiektów, czy § 60 r.w.t. dotyczący zacieniania pomieszczeń.
Organ nadmienił też, że z uwagi na zastosowanie kanalizacji deszczowej i wykorzystanie zbiornika podziemnego woda opadowa nie zostanie skierowana na nieruchomości sąsiednie wbrew § 29 r.w.t. Ścieki odprowadzane zostaną do zbiorczej kanalizacji sanitarnej, a zatem nie będzie mieć zastosowania § 36 r.w.t. Miejsca postojowe względem działek skarżących zaplanowano w znacznej odległości od granicy, nie generując oddziaływania na działki sąsiednie.
W kontekście problematyki oddziaływania zamierzenia Wojewoda odniósł się także do kwestii ochrony przeciwpożarowej. Zaznaczył, że projektowane obiekty mają kategorię ZL III i PM o obciążeniu ogniowym powyżej 4000 [...], zatem odległości między budynkami wynosić powinny 20 m, a względem granicy 10 m (§ 271-272 r.w.t.). Organ wskazał, że skoro więc nieruchomości skarżących zlokalizowane są w większej odległości niż wskazane powyżej, to inwestycja nie będzie powodować ograniczeń w ich zabudowie.
W ocenie Wojewody inwestycja nie będzie powodować przekroczenia norm emisji. Zgodnie z charakterystyką planowanego przedsięwzięcia, będącą załącznikiem nr [...] do decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] października 2016 r., [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, źródłem emisji hałasu do środowiska będą: centrale wentylacyjne wchodzące w skład instalacji wentylacyjno-klimatyzacyjnej, agregaty chłodnicze oraz ruch pojazdów, kształtujący się na poziomie około 5 pojazdów na godzinę.
W kontekście wymienionych oddziaływań Wojewoda zauważył, że inwestycja realizowana jest na terenie intensywnie użytkowanym pod względem ruchu komunikacyjnego w postaci bezpośredniego sąsiedztwa z drogą krajową 12 oraz terenów produkcyjnych znajdujących się w pobliżu. Przedłożona na etapie postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań analiza oddziaływania akustycznego, uwzględniająca zarówno istniejące, jak i planowane źródła emisji hałasu, wykazała, że przedsięwzięcie nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach podlegających ochronie akustycznej. Potwierdzenie powyższego znajduje odzwierciedlenie w karcie informacyjnej przedsięwzięcia sporządzonej we wrześniu 2019 r. (k. 972-985, 1014-1015 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Przegląd powyższych okoliczności doprowadził Wojewodę do przekonania, że zamierzenie nie spowoduje żadnych ograniczeń dla nieruchomości skarżących. Tylko na etapie budowy spowoduje krótkotrwałe niedogodności dla okolicznych mieszkańców, natomiast nie wpłynie to na środowisko podczas normalnej eksploatacji obiektów.
Wojewoda nadmienił przy tym, że ogólnie rozumiane "uciążliwości i ograniczenia" nie stanowią podstawy do uznania, iż mamy do czynienia z wystąpieniem ograniczenia w możliwości zagospodarowania w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. Przepis ten nie upoważnia do posługiwania się kategoriami ogólnymi i wymaga wyraźnego sprecyzowania konkretnego przepisu prawa administracyjnego wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki w sąsiedztwie ze względu na powstanie nowego obiektu budowlanego.
Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że inwestycja C. sp. z o.o. nie będzie oddziaływać i wpływać na nieruchomości skarżących oraz przede wszystkim nie spowoduje ograniczenia w możliwości zabudowy i zagospodarowania ich terenu. M. sp.j. oraz P. S. nie uzyskają więc przymiotu strony w postępowania, w związku z powyższym nie mogli brać udziału w toczącym się postępowaniu o pozwolenie na budowę. To oznacza, iż powołana przez nich przesłanka wznowieniowa – art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. – nie została spełniona. Zatem Starosta właściwie wydał decyzję o odmowie uchylenia decyzji własnej o pozwoleniu na budowę, opierając się na art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
W decyzji Wojewoda odniósł się także szczegółowo do kwestii procesowych.
Gdy chodzi o zarzuty dotyczące dostępu do dokumentacji projektowej, organ przyznał, że P. S. nie brał udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę i z tego powodu zainicjował postępowanie wznowieniowe. Jednak odnośnie dostępu do akt sprawy, należało uwzględnić art. 74 § 1 K.p.a. Skoro z ustaleń Starosty wynikało, że skarżący nie powinien być uznany za stronę postępowania, to nie sposób uznać, że miał prawo zapoznać się z dokumentacją projektową. Zdaniem Wojewody poza tym skarżący nie udowodnił, że zagwarantowanie szerszego prawa dostępu do materiału dowodowego wpłynęłoby na dokonanie konkretnych czynności procesowych, które zmieniłyby rozstrzygnięcie.
Niezależnie organ odnotował, że na początku postępowania wznowieniowego P. S. nie była doręczana korespondencja w sprawie, co wynikało z błędnego uznania przez Starostę, że jest on reprezentowany przez tego samego pełnomocnika co spółka skarżąca. O powyższym świadczą rozdzielniki pism (na przykład postanowienia z dnia [...] lipca 2020 r. o wznowieniu postępowania - k. 788-790 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Niemniej sam skarżący w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. (k. 1106 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) zwrócił się do Starosty o doręczanie korespondencji na adres wskazany w piśmie, w tym decyzji i postanowienia organu z dnia [...] października 2020 r. W odpowiedzi na powyższe została mu przesłana pominięta korespondencja - przy postanowieniach z dnia [...] grudnia 2020 r. dotyczących sprostowania omyłki pisarskiej (k. 1111-1116 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Zdaniem Wojewody w ten sposób został konwalidowany popełniony przez Starostę błąd. Zauważyć należy, że dalsza korespondencja była właściwie do skarżącego doręczana. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewoda stwierdził, że zarzut dotyczący naruszenia przez organ zasad czynnego udziału w postępowaniu, mimo częściowo usprawiedliwionych podstaw, nie zasługiwał na uwzględnienie.
Oceniając poruszaną przez pełnomocnika skarżącej spółki kwestię zgodności inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi Wojewoda zaznaczył, że ocena zakresu i formy projektu budowlanego, czy zgodności inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy, mogłaby być dokonana dopiero po zaistnieniu przesłanki wznowieniowej, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
W skardze wniesionej przez wspólnego pełnomocnika w imieniu M. sp.j. oraz P. S., skarżący zarzucili decyzji Wojewody naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 P.b. oraz z art. 28 K.p.a., poprzez przyjęcie, że obszar oddziaływania wielkokubaturowej inwestycji nie obejmuje ich działek z tego względu, że nie narusza ich interesu prawnego, podczas gdy charakter i immisje związane z zabudową oraz jej obsługą przesądzają ich statusie jako stron postępowania w sprawie dzielenia C. sp. z o.o. pozwolenia na budowę.
Zdaniem skarżących naruszono także art. 33 ust. 1 zd. 2 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 1 P.b. i § 8 ust. 2 r.ws.proj.bud. poprzez udzielenie pozwolenia na budowę z naruszeniem tych przepisów ze względu na brak przedstawienia projektu zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia budowlanego i brak wytknięcia tego uchybienia w postępowaniu wznowieniowym.
Nadto M. sp.j. oraz P. S. wskazali na uchybienie art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b., do którego doszło wobec udzielenia C. sp. z o.o. pozwolenia na budowę pomimo niezgodności projektu zagospodarowania terenu z warunkami technicznymi.
Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
W motywach skargi M. sp.j. oraz P. S. zauważyli, że uwagi organu dotyczące możliwych "krótkotrwałych niedogodności dla okolicznych mieszkańców" już wskazują, iż istnieje jednak potencjalna możliwość oddziaływania inwestycji na ich nieruchomości. Badanie dopuszczalności takiego oddziaływania powinno więc nastąpić z ich udziałem w postępowaniu administracyjnym. Tymczasem w sprawie nie byli uznani za strony i nie mogli uczestniczyć w czynnościach.
Skarżący akcentowali też, że ocena zakresu obszaru oddziaływania inwestycji powinna następować nie tylko na podstawie deklaracji projektanta – jak uczyniono – ale powinna opierać się na ustaleniach własnych organu, poczynionych z uwzględnieniem potrzeby poszanowania interesów osób trzecich.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
W piśmie z dnia [...] listopada 2021 r. C. sp. z o.o. wniosła o oddalenie skargi. Argumentowała, że w przypadku pozwolenia na budowę status strony nabywa się przez posiadanie praw do nieruchomości w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu stosownie do art. 28 ust. 2 w zw. art. 3 pkt 20 P.b. Spółka zaznaczyła, iż oddziaływanie obiektu występuje, gdy ze względu na konkretne przepisy prawa właściciel nieruchomości sąsiedniej doznaje ograniczeń w zagospodarowaniu swojego terenu. Skarżący M. sp.j. i P. S. na poparcie swoich żądań wskazali jedynie § 323 ust. 1 i 2 r.w.t., który dotyczy ochrony przed hałasem oraz przepisy art. 140 K.c. i art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.
C. sp. z o.o. zaznaczyła, że nie jest prawdą, iż organ w toku postępowania samodzielnie nie analizował kwestii oddziaływania. Spółka zacytowała fragmenty wywodu organu, który wskazuje, że badał materiały, także z postępowania środowiskowego, a koncentrując się na kwestii oddziaływania akustycznego znalazł podstawy dowodowe, aby oddziaływanie takie wykluczyć na obszarze działek skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Podobnie jak to akcentował Wojewoda, także i Sąd chciałby zaznaczyć, że kontrolowana decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty z dnia [...] czerwca 2021 r., [...] zostały wydane w postępowaniu nadzwyczajnym wznowieniowym, które dotyczyło sprawy zakończonej ostatecznym pozwoleniem na budowę z dnia [...] lutego 2020 r., [...] dla inwestycji obejmującej budowę magazynu automatycznego wysokiego składowania z częścią kompletacji i przygotowywania wysyłek, administracyjno-biurową i socjalną oraz z parkingiem i niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na działkach [...], [...], [...] i [...].
Pismami z dnia [...] czerwca 2020 r. M. sp.j. (755-760 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) oraz P. S. (k. 720-723 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia [...] lutego 2020 r., [...]. Skarżący wskazali, że powinni byli być uznani za strony postępowania w sprawie udzielonego C. sp. z o.o. pozwolenia, natomiast ostatecznie "bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu", co wypełnia znamiona przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Odnosząc się w szerszej perspektywie do żądań i wywodów M. sp.j. oraz P. S. z etapu postępowania administracyjnego oraz zarzutów skargi Sąd chciałby zaznaczyć, że do sytuacji skarżących podchodził ze zrozumieniem. Skład orzekający w szczególności miał świadomość, iż skarżący mają nieruchomości w realnie bliskim otoczeniu dużej gabarytowo zabudowy C. sp. z o.o. uzupełniającej zakład produkcyjny i mogą być z planów jej realizacji, z zupełnie zrozumiałych powodów, niezadowoleni. Sąd przyjął więc za punkt wyjścia, iż interes skarżących nie może być lekceważony, a procesowe podstawy zapewnienia ochrony prawnej należy badać wnikliwe.
W toku postępowania było już wielokrotnie podnoszone, że krąg stron w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę określa art. 28 ust. 2 P.b. "Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu". Z kolei w myśl art. 3 pkt 20 P.b. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania objętego wznowieniem pozwolenia na budowę) przez obszar oddziaływania obiektu należy przez to rozumieć "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu".
Oczywistym jest, że aby wykazać, iż "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu", konieczne jest wykazanie, że tą stroną była. Nie inaczej jest w przypadku wniosków o wznowienie złożonych przez M. sp.j. i P. S., a dotyczących pozwolenia na budowę z dnia [...] lutego 2020 r., 90.2020, [...]
Inwestycja zaplanowana przez C. sp. z o.o., dla której spółka ta uzyskała pozwolenie na budowę, została zlokalizowana na działkach [...], [...], [...] i [...]. Jest to teren skomunikowany z ul. [...], uzupełniający już istniejący zakład, gdzie znajdują się obiekty produkcyjne, magazynowe i pozostała infrastruktura.
M. sp.j. jest właścicielem działek [...], obręb [...] Miasto O. (KZ1 [...]), a P. S. działek [...] ([...]). W tym miejscu można odnotować, że w uzasadnieniu decyzji Wojewody znalazła się omyłka, co do oznaczenia jednej z działek P. S. (zamiast 1758 powinno być 1768).
Z punktu widzenia relacji przestrzennych najbardziej istotne jest rozpoznanie relacji pomiędzy południową częścią nieruchomości i oczywiście projektowanej zabudowy C. sp. z o.o. a najbardziej wysuniętymi na północ działkami M. sp.j. oraz P. S..
Na działkach [...] (w części północnej) i [...] (w części południowej) zaprojektowano budynek kompletacji, przeznaczony do magazynowania napojów i słodyczy, kompletacji oraz przyjmowania i wydawania dostaw towarów. Budynek ten ma być jednokondygnacyjny, z antresolą techniczną o wysokości 16 m (do attyki) i dachem wielospadowym, natomiast część administracyjno-socjalna posiadająca pomieszczenia biurowe, socjalne i techniczne jest obiektem dwukondygnacyjnym o wysokości 8,95 m (zawiera kondygnację podziemną o konstrukcji monolitycznej żelbetowej). W celu połączenia budynku istniejącego z budynkiem kompletacji zaprojektowano ponad terenem łącznik logistyczny. Kolejnym elementem inwestycji jest budynek magazynowy automatycznego wysokiego składowania, służący do magazynowania napojów i słodyczy. Jest to obiekt jednokondygnacyjny o wysokości 44,95 m (mierzonej do attyki), zlokalizowany na działce [...] (w osi północ-południe).
Najbliżej terenu inwestycji (w części znajdującego się na działce [...]) znajdować się będą działki skarżących 1759-1765 i [...]. Wedle ustaleń organu, potwierdzonych przez Sąd przez w oparciu o ogólnodostępne dane przestrzenne ([...] zob. k. 83 akt sądowych) odległości pomiędzy działkami wynoszą od około 165 m (usytuowanie działki [...] względem północno-zachodniego narożnika dz. 1762) do 170 m (usytuowanie dz. [...] względem północno – wschodniego narożnika działki [...]), natomiast względem najdalej na południe wysuniętej ściany projektowanego budynku magazynu automatycznego wysokiego składowania odległości te wynoszą od około 202 m (południowo-wschodni narożnik budynku względem północno-wschodniego narożnika działki [...]) do około 247 m (południowo-wschodni narożnik budynku względem północno-zachodniego narożnika działki [...]).
Działki inwestora i skarżących dzieli działka [...] należąca do inwestora, ale nie objęta żadną inwestycją.
Sąd, podobnie jak Wojewoda, nie znalazł podstaw do ustalenia, że jakakolwiek działka czy to M. sp.j. czy P. S. mogłaby znaleźć się w obszarze, ze na którym przepisy szczególne, w związku z inwestycją C. sp. z o.o., wprowadzałyby związane z nią (prawne) ograniczenia w zagospodarowaniu, czy zabudowie, tego terenu.
Skarżący w motywach skargi wiele uwagi poświęcają kwestii znaczenia uciążliwości, jakie inwestycja będzie generować na otoczenie. Sposób rozumowania M. sp.j. i P. S. zdaje się w tym zakresie bazować na art. 28 K.p.a. Skarżący jednak nie dostrzegają, że stroną w sprawie o pozwolenie na budowę jest tylko ten, którego prawa ze względu na inwestycję w sąsiedztwie nie tyle są zagrożone, ale które to prawa są realnie ograniczone.
Ocena kręgu stron postępowania ze względu na art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 P.b. jest stosunkowo prosta. Znając parametry inwestycji określone w projekcie i znając jej relację przestrzenną w stosunku do nieruchomości należących do innych osób, należy dokonać przeglądu przepisów – zwłaszcza techniczno-budowlanych oraz z zakresu ochrony środowiska – i ustalić, czy którykolwiek z nich powoduje, że właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości dozna pewnych ograniczeń w prawie do zagospodarowania czy zabudowy swojego gruntu. Zastrzec przy tym trzeba, że ograniczenie praw sąsiada przez inwestora może nastąpić z naruszeniem prawa i wtedy rzecz jasna pozwolenie nie powinno być udzielone, choć też takie ograniczenie może w pewnych przypadkach być dopuszczalne w świetle prawa administracyjnego. Akademickim przykładem wyznacznika obszaru oddziaływania obiektu jest normatyw przesłaniania. Jeżeli obiekt inwestora przesłania działkę bądź budynek należące do innej osoby, to z reguły (pomijając szczegółowe niuanse z tym związane) ta inna osoba dozna ograniczeń w zagospodarowaniu swojej nieruchomości. W efekcie ma roszczenie, aby uznano ją za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
W konkretnych okolicznościach niniejszej sprawy M. sp.j. oraz P. S., jako właścicieli działek znajdujących się ponad 200 metrów na południe od inwestycji, nie sposób uznać za strony w sprawie o pozwolenie na budowę.
Inwestycja bezpośrednio sąsiaduje od południa z niezabudowanymi działkami. Są one na tyle duże, że mimo, iż projektowane budynki mają być znacznych gabarytów, zwłaszcza budynek wysokiego składowania (44,95 m), to nijak nie może dojść do przesłaniania na odległości większej niż wysokość najwyższej zabudowy. Podobnie stosunki przestrzenne należy oceniać w kontekście normatywu dotyczące zacienienia pomieszczeń. Co więcej, gdy chodzi o tę ostatnią kwestię zauważyć należy, że zabudowa znajdzie się na północ od działek skarżących. O wyznaczeniu obszaru oddziaływania w kontekście § 13 i § 60 r.w.t. nie może być więc mowy.
Relacje pomiędzy inwestycją a otoczeniem determinować może sposób zagospodarowania wód. Wody opadowe odprowadzane z terenu inwestycji C. sp. z o.o. będą kierowane do zbiornika wody deszczowej (166 m3), znajdującego się w części południowej działki [...] przy granicy z działkami [...] i [...]. Wykluczone jest więc naruszenie § 29 r.w.t., a już na pewno nie można twierdzić o kierowaniu wód na nieruchomości skarżących. Nie przewiduje się także elementów zagospodarowania ścieków wymienionych w § 36 r.w.t., tak więc i określone tam normatywy nie znajdą zastosowania.
Miejsca postojowe względem działek skarżących zaplanowano w znacznej odległości od granicy, nie generując oddziaływania na działki sąsiednie. Zresztą te, nawet maksymalne, stanowią ułamek odległości jaka dzieli działki M. sp.j. i P. S. od terenu inwestycji (por. § 19 r.w.t.).
Projektowane obiekty mają kategorię ZL III i PM o obciążeniu ogniowym powyżej 4000 [...], zatem odległości między budynkami wynosić powinny 20 m, a względem granicy 10 m (§ 271-272 r.w.t.). Nieruchomości skarżących zlokalizowane są w znacznie większej odległości.
W ocenie Sądu nie można nadto zidentyfikować innych przepisów techniczno-budowlanych, które w realiach sprawy mogą "generować" ograniczenia w zagospodarowaniu terenów wokół inwestycji projektowanej przez C. sp. z o.o.
Planowane zamierzenie jest elementem zakładu i wymagało uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z charakterystyką przedsięwzięcia, będącą załącznikiem nr [...] do decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] października 2016 r., [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, źródłem emisji hałasu do środowiska będą: centrale wentylacyjne wchodzące w skład instalacji wentylacyjno-klimatyzacyjnej, agregaty chłodnicze oraz ruch pojazdów, kształtujący się na poziomie około 5 pojazdów na godzinę.
W kontekście powyższego należy zauważyć, że ustalenia dotyczące hałasu pochodzącego z inwestycji na etapie eksploatacji, pochodzą z postępowania o wydanie decyzji środowiskowej. Decyzja środowiskowa uzyskana przez inwestora w niniejszej sprawie jest ostateczna, a więc wiąże ona organ architektoniczno-budowlany – zob. art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 2373 z późn. zm., dalej "u.u.i.ś."), a jej warunki musi także uszanować inwestor, pod rygorem egzekucji administracyjnej (art. 86c u.u.i.ś.), jak i oczywiście konsekwencji ze strony inspekcji ochrony środowiska.
Przedłożona na etapie postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań analiza oddziaływania akustycznego, uwzględniająca zarówno istniejące, jak i planowane źródła emisji hałasu, wykazała, że przedsięwzięcie nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach podlegających ochronie akustycznej. Potwierdza to treść karty informacyjnej przedsięwzięcia (k. 972-985, 1014-1015 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). W szczególności warto zwrócić uwagę na tabele na k. 973 akt administracyjnych organu pierwszej instancji, gdzie przedstawiono pomiary hałasu dla obszarów zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej na południe od inwestycji (zakładu). W obrębie wszystkich tych obszarów poziom hałasu osiągnie poziomy znacznie niższe od dopuszczalnych, a więc w najmniejszym stopniu i w żaden sposób nie ograniczy ich zagospodarowania i zabudowy, niezależnie od zamierzonego przez właścicieli przeznaczenia terenu.
W skardze M. sp.j. oraz P. S. zgłosili zastrzeżenia, co do tego, że Wojewoda niejako z jednej strony przyznaje, iż inwestycja spowoduje pewne uciążliwości dla nieruchomości skarżących, a z drugiej strony nie uniemożliwia skarżącym obrony praw w postępowaniu administracyjnym.
Odnosząc się do powyższego Sąd jeszcze raz podkreśla, że stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę jest ten, kto ze względu na inwestycję doznaje ograniczeń w zagospodarowaniu (zabudowie) swojego przedmiotu własności, a nie każdy, na czyją nieruchomość inwestycja w jakikolwiek sposób oddziałuje. Relacje przestrzenne pomiędzy działkami skarżących a inwestycją C. sp. z o.o. są w niniejszej sprawie bardzo czytelne. Nieruchomości dzieli relatywnie duża odległość, w każdym razie kilkukrotnie większa, aniżeli obszar, który można wykreślić jako taki, w granicach którego na podstawie przepisów odrębnych powstają ograniczenia w zagospodarowaniu (zabudowie). Przedmiot własności M. sp.j. i P. S. nie doznaje żadnego uszczerbku w zagospodarowaniu, gdyż po prostu nie ma przepisu, który by taki uszczerbek powodował.
Wszystko to pozwala uznać, że skarżący nie mieli przymiotu strony w sprawie zakończonej pozwoleniem na budowę z dnia [...] lutego 2020 r., [...], a co za tym idzie nie mogą powoływać się na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W konsekwencji decyzję Wojewody, utrzymującą w mocy odmowę uchylenia decyzji wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., uznać należy za w pełni uprawnioną.
Z opisanych powodów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329).
Niezależnie Sąd zaznacza, że zarzutów wymienionych w punkcie 2. i 3. skargi nie rozpatrywał merytorycznie. Dotyczyły one prawidłowości materialnej i formalnej kwestionowanego przez skarżących pozwolenia na budowę. Tymczasem nie można zapominać, że w sprawie mamy do czynienia z postępowaniem wznowieniowym i to specyficznym. Postępowanie wznowieniowe prowadzone w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. charakteryzuje się tym, że wprawdzie jest niemalże zawsze wszczynane, ale w przypadku negatywnego wyniku ustaleń co do tej przesłanki ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu"), kończy się odmownie (art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.) bez "otwarcia" na nowo sprawy ostatecznie zakończonej. Skoro M. sp.j. i P. S. nie okazali się podmiotami o statusie strony (które pominięto), to tym samym organ nie mógł rozpatrywać głównego wątku sprawy (istoty sprawy) o udzielenie pozwolenia na budowę.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm.), po uprzednim skierowaniu jej do takiego trybu przez Przewodniczącego Wydziału (k. 37 verte akt sądowych).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło