II OSK 1611/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1229/21 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 kwietnia 2021 r. nr DOA.7210.95.2020.MMM(1) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lutego 2022 r., VII SA/Wa 1229.21, oddalił skargę J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) z dnia 6 kwietnia 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zaskarżoną decyzją GINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2020.256 ze zm.; dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosków J. K. oraz A. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GINB z 4 lutego 2021 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, utrzymał w mocy ww. decyzję. Skargę do WSA w Warszawie na tę decyzję złożył J. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę. Sąd podzielił stanowisko organów, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie było podstaw do uznania decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 20 sierpnia 2020 r. za rażąco naruszającą prawo. GINB szczegółowo przeanalizował tę decyzję pod kątem wszystkich przesłanek określonych w art. 156 k.p.a. i słusznie zdaniem Sądu stwierdził, że nie narusza ona rażąco przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydania. Ponadto zasadnie ocenił, że decyzja ta nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, nie dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną lub załatwioną milcząco, nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie ma charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wad powodujących jej nieważność z mocy prawa. Organ szczegółowo przeanalizował kontrolowaną decyzję Wojewody pod kątem przesłanki rażącego naruszenia prawa określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i dał temu wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 6 kwietnia 2021 r. Sąd wskazał, że zarzuty skarżącego podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ograniczały się wyłącznie do spadku wartości nieruchomości sąsiadujących z inwestycją oraz obniżenia komfortu korzystania z tych nieruchomości. Zarzuty te zostały powtórzone w skardze, w której podniesiono również, że wydane pozwolenie na budowę narusza racje społeczne i ekonomiczne. Sąd stwierdził, że racje społeczne i ekonomiczne są konieczną przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa. Są to skutki decyzji, których nie można zaakceptować w praworządnym państwie. Kolejnym jednak warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji z tego powodu jest uznanie, że w sposób oczywisty naruszone zostały przepisy prawa. Tego rodzaju naruszenia GINB nie stwierdził, zaś Sąd podzielił argumentację organu w tym zakresie. Przedstawiona przez skarżącego argumentacja dotycząca spadku wartości należącej do niego nieruchomości sąsiedniej, a także obniżenia komfortu korzystania z nieruchomości nie miały wpływu na ocenę kontrolowanej decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 20 sierpnia 2020 r. pod kątem przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym przesłanki rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniósł J. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi temu zarzucił naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., rozumiane jako niewłaściwe zaakceptowanie przez Sąd zastosowania tego przepisu przez organ i wadliwe przyjęcie, że w ustalonych przez Sąd okolicznościach faktycznych sprawy można było odmówić stwierdzenia nieważności, przyjmując, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest obarczona wadami stwierdzenia nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Podnosząc zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. skarżący kasacyjnie stwierdził, że lokalizacja inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowych w sposób oczywisty obniży wartość nieruchomości sąsiednich, w tym jego nieruchomości. Zarzut ten jest bezzasadny. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie NSA, rażącym naruszeniem prawa jest sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a treścią przepisu. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy załatwienie sprawy decyzją administracyjną stanowi zaprzeczenie jej stanu prawnego (por. np. wyrok NSA z 13 sierpnia 2024 r., I GSK 717/23, LEX nr 3764330). W niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej nie wskazano przepisu, który miałby zostać w sposób rażący, a więc oczywisty naruszony. Nie wystarczy zatem powołać się na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., aby można było uznać, że w danej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, ale trzeba wskazać, który konkretnie przepis prawa miał zostać naruszony, a następnie wykazać, że naruszenie to było oczywiste. Nie jest też trafne stanowisko, że obniżenie wartości nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji świadczy o rażącym naruszeniu prawa. Takie okoliczności mogą być ewentualnie podstawą roszczeń cywilnoprawnych, ale w żaden sposób nie wpływają na ocenę zgodności z prawem decyzji administracyjnych. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, argumentacja dotycząca spadku wartości należącej do niego nieruchomości, a także obniżenia komfortu korzystania z niej, nie miały wpływu na ocenę kontrolowanej decyzji Wojewody pod kątem przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym przesłanki rażącego naruszenia prawa. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut nie ma w tych okolicznościach usprawiedliwionych podstaw. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.