I SA/Rz 918/21
WyrokWSA w Rzeszowie2022-02-17
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Grzegorz Panek, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji powinien uwzględnić możliwość korekty oczywistego błędu we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, gdy błąd ten nie jest zawiniony przez beneficjenta i może mieć wpływ na przyznanie płatności?Ratio decidendi
Organ administracji powinien dokonać ogólnej oceny wniosku i uwzględnić możliwość korekty oczywistych błędów, jeśli beneficjent działał w dobrej wierze. Odpowiedzialność za treść wniosku ponosi rolnik, jednak organ dysponując odpowiednimi narzędziami i wiedzą urzędową, ma obowiązek stwierdzić i umożliwić korektę błędów, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy. Brak takiej analizy i umożliwienia korekty błędu uzasadnia uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2020, deklarując realizację wariantów 4.5 i 5.5 na 6 działkach o łącznej powierzchni 6,40 ha. Organ odmówił przyznania płatności do wariantu 4.5 z powodu przekroczenia wskaźnika powierzchni kwalifikowanej, nakładając sankcję. Skarżąca twierdziła, że podanie wariantu 4.5 było wynikiem niezamierzonej omyłki eksperta przyrodniczego, a faktycznie powinna otrzymać płatność do wariantu 5.5. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, nie uznając błędu za oczywisty.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 100 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2020 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. na rzecz skarżącej R. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
R.J. poddała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego w [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] października 2021 r. nr [...]. Utrzymano nią w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2020.
Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynikało, że skarżąca 29 kwietnia 2020 r. zgłosiła wniosek o przyznanie płatności na rok 2020, w tym jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie i płatności dodatkowej, płatności ONW, w tym przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach pakietu 4 (cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000; wariant 4.5) i 5 (cenne siedliska poza obszarami Natura 2000; wariant 5.5). Do płatności zadeklarowano 6 działek ewidencyjnych, o łącznej pow. 6,40 ha.
Decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...], Kierownik Biura Powiatowego przyznał wnioskodawczyni płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2020 r., w łącznej wysokości 653,18 zł – w całości do wariantu 5.5 – półnaturalne łąki świeże. Odmówił natomiast przyznania płatności do wariantu 4.5 – półnaturalne łąki świeże, nakładając sankcję w wysokości 3.779,67 zł, potrącaną w 3 kolejnych latach z przyznanych płatności. Na refundację kosztów transakcyjnych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej przyznano 25,04 zł. Ustalono obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym: dla zobowiązania w wariancie 4.5 podjętego 15 marca 2020 r. pow. 2,33 ha, dla zobowiązania w wariancie 5.5 podjętego 15 marca 2020 r. pow. 0,58 ha. Rozstrzygnięcie to zostało jednak uchylone decyzją Dyrektora POR Agencji z [...] czerwca 2021 r. nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia z powodu wadliwie obliczonej kwoty refundacji kosztów transakcyjnych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej.
W ponownie prowadzonym postępowaniu ww. decyzją z [...] sierpnia 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...]:
1. przyznał wnioskodawczyni płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2020 r., w łącznej wysokości 753,77 zł – w całości do wariantu 5.5 – półnaturalne łąki świeże,
2. odmówił przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2020 r. do wariantu 4.5 - półnaturalne łąki świeże i nałożył sankcję w wysokości 3.779,67 zł, która potrącana będzie w 3 kolejnych latach z przyznanych płatności,
3. przyznał refundację kosztów transakcyjnych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej w kwocie 125,63 zł,
4. ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym dla:
- zobowiązania w wariancie 4.5 - – półnaturalne łąki świeże, podjętego 15 marca 2020 r., na 2,33 ha,
- zobowiązania w wariancie 5.5 - – półnaturalne łąki świeże, podjętego 15 marca 2020 r., na 0,58 ha.
Z ustaleń faktycznych organu wynikało, że do wariantu 4.5 zadeklarowano powierzchnię gruntu 5,82 ha, w tym na działce A2 3,49 ha, z czego jako kwalifikowany potwierdzony został tylko obszar 0,03 ha, który znajdował się w granicach obszaru Natura 2000, zaś pozostała część działki położona była poza granicami tego obszaru. Łącznie jako powierzchnię stwierdzoną w tym wariancie przyjęto 2,33 ha, którą ustalono w oparciu o system informacji geograficznej. W wariancie 5.5 zadeklarowano pow. 0,58 ha, potwierdzoną przez organ w całości.
Powołując się na przepisy § 2, 4, 6 i 18 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, oraz wyniki przeprowadzonej kontroli podano, że odnośnie do wariantu 4.5 na obszarze ochrony siedlisk Natura 2000 zadeklarowanych działek znajdował się obszar 0,03 ha, który był mniejszy niż minimalna powierzchnia, która powinna wynosić 0,10 ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosiła 100%. Ponieważ przekroczyła ona wskaźnik określony w art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) 640/2014, żądanej pomocy nie przyznano, a rolnik podlegał sankcji. Wnioskodawczyni spełnił natomiast warunki płatności do wariantu 5.5.
W odwołaniu podniesiono, że podanie we wniosku wariantu 4.5 było wynikiem omyłki, za którą strona nie ponosi winy. Przez wcześniejsze 5 lat na działce nr 55 deklarowano realizację wariantu 5.5, a wniosek na nowy okres płatności opracował na zlecenie ekspert, który popełnił błąd pisarski i zadeklarował na tej działce realizację wariantu 4.5, zamiast 5.5. Pomyłka była niezamierzona, wniosek wypełniono na podstawie posiadanej dokumentacji. Cała płatność powinna być przyznana do warrantu 5.5, a wartość płatności w obu wariantach byłaby taka sama.
Opisaną na wstępie decyzją z [...] października 2021 r. Dyrektor POR Agencji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podtrzymując stanowisko organu I instancji, rozszerzając argumentację co do analizy prawnej dotyczącej płatności do poszczególnych wariantów.
Organ podkreślił, że celem kontroli jest stwierdzenie powierzchni uprawnionej do płatności i porównanie jej z deklaracją rolnika na dany rok. Kontrola działki A2 (nr ewid. 55) wykazała, że zasadniczo nie jest ona położona na obszarze Natura 2000. Do płatności w ramach wariantu 4.5 zakwalifikowano ogólnie tylko 2,33 ha, z deklarowanych 5,82 ha. Stwierdzone przekroczenie wyniosło 149,78 %. Obligowało to do odmowy przyznania płatności, a także kosztów transakcyjnych do wariantu 4.5.
Odnośnie do argumentów odwołania podano, że to strona ponosi odpowiedzialność za treść składanego wniosku. Złożenie wniosku o przyznanie dopłat jest oświadczeniem woli i wiedzy osoby ubiegającej się o pomoc finansową. Oświadczenia te składane są wraz z deklaracją o posiadaniu wiedzy o warunkach przyznawania dopłat, a zatem wnioskujący podejmuje ryzyko i przyjmuje odpowiedzialność za błędne wypełnienie wniosku. Zadeklarowany obszar podlega weryfikacji organu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. Na Agencji spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach. Ale za zawartość merytoryczną wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca. Weryfikując wniosek i załączniki nie miał wątpliwości jakie działki zostały zadeklarowane w ramach realizacji poszczególnych wariantów. Winy za niestaranne działanie strony nie można przypisać Kierownikowi Biura Powiatowego. Zmiany do wniosku w kampanii na rok 2020 można było złożyć do 10 lipca 2020 r. Korygowane, na zasadach określonych w art. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014, mogą być tylko błędy oczywiste, na których powstanie beneficjent nie miał wpływu i działał w dobrej wierze, a błąd można ustalić na podstawie samego wniosku o przyznanie płatności oraz złożonych wraz z nim dokumentów. Na podstawie samego wniosku nie można było przyjąć, że jest on obarczony błędem oczywistym. We wniosku zadeklarowano realizację pakietu 4 w wariancie 4.5 oraz pakietu 5 w wariancie 5.5. Do wniosku dołączono materiał graficzny z zaznaczeniem poszczególnych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych. Ze złożonych załączników graficznych nie wynikało, które działki zostały zadeklarowane w ramach realizacji wariantu 4.5, a które w ramach realizacji wariantu 5.5. Dlatego nie można było mówić o omyłce oczywistej. Organ zweryfikował deklarację odnoszącą się do działki nr 55 w ramach wariantu 4.5, a jego zmiana na wariant 5.5 nie była możliwa.
W skardze podniesiono, że wniosek zawierał omyłkę, ale została ona popełniona bez winy skarżącej. Popełniona została przez eksperta przyrodniczego, z pomocy którego skorzystano przy wypełnieniu wniosku. Przed wydaniem decyzji nie otrzymała od organu żadnej informacji w tym zakresie. Zmiana wniosku nie miałaby żadnego wpływu na dodatkowe korzyści finansowe, ani na merytoryczną treść złożonych dokumentów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ kontrolowaną decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaistniały zatem, określone w przepisach art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), przesłanki do jej uchylenia.
Z okoliczności sprawy wynika, że skarżąca, działająca przez pełnomocnika (ojca), zgłosiła Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji wniosek o przyznanie płatności, czyniąc to w przepisanym terminie. Wniosek został w części uwzględniony (w tym zakresie zarzuty odwołania i skargi nie były formułowane), a w części został rozpatrzony negatywnie. Powodem częściowej odmowy przyznania płatności było uznanie, że nie zostały spełnione kryteria kwalifikowalności do gruntu zgłoszonego do płatności w wariancie 4.5, a stopień przedeklarowania wymagał nałożenia sankcji. Strona skarżąca podnosiła w toku postępowania, że obecny wniosek był kolejnym po zakończonej wcześniejszej kampanii pięcioletniej, a osoba, przy wsparciu której go wypełniano, popełniła omyłkę pisarską wnioskując o płatność do wariantu 4.5, zamiast – jak pozostała część – do wariantu 5.5. Argumenty skarżącej nie zostały przez organ odwoławczy uwzględnione.
W ocenie Sądu stanowisko Dyrektora POR Agencji, choć formalnie poprawne, okazało się przedwczesne. Nie zostało dostatecznie przeanalizowane i wyjaśnione, czy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności faktycznych związanych z ubieganiem się o płatności podczas wypełniania wniosku nie został popełniony przez rolnika błąd, za który nie można przypisać beneficjentowi złej woli, a organ mógł ten błąd stwierdzić na podstawie treści wniosku i oraz wiedzy urzędowej i obowiązującego stanu prawnego.
Nie ulega wątpliwości, że treść wniosku jest taka, jak opisana przez organy. Zawarto w nim żądanie przyznania płatności do dwóch wariantów, tj. 4.5 - półnaturalne łąki świeże, oraz 5.5 - półnaturalne łąki świeże, w różnych pakietach określonych w § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ze stanowiska skarżącej wynika jednak, że jej wolą nie było uzyskanie płatności do gruntów położonych na obszarach Natura 2000, a błąd polegający na zadeklarowaniu gruntu, jako położnego na tym obszarze, został popełniony przez doradcę (eksperta przyrodniczego) i miał charakter oczywistej omyłki pisarskiej, przez nią niezawinionej.
Sąd podziela stanowisko organu, ponieważ ma ono odzwierciedlenie w przepisach prawa, że odpowiedzialność za treść wniosku ponosi rolnik. To strona deklaruje do których działek, jakich powierzchni i jakie płatności chce otrzymać, a samo postępowanie jest inicjowane na jej wniosek. Powinna zatem dochować należytej staranności w dopełnieniu wszystkich warunków, od których uzależnione jest wnioskowanej pomocy.
Wniosek o płatność powinien zawierać wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy lub wsparcia. W szczególności powinien zawierać szczegóły pozwalające na jednoznaczną identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię, położenie, a jeśli to konieczne, dalsze specyfikacje dotyczące ich użytkowania, a także potrzebne do wykazania kwalifikowalności do przedmiotowego systemu lub środka (zob. art. 14 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności).
Niemniej, w procesie wypełniania wniosku pewien udział został także przypisany właściwym organom. To one są odpowiedzialne za utworzenie systemu identyfikacji działek rolnych, który ma gwarantować nie tylko mierzalność działki, ale też jej niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację. Sama identyfikacja powinna być pewna, a wniosek powinien być złożony wraz z dodatkowymi dokumentami określonymi przez właściwe organy, umożliwiającymi lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. Na państwa członkowskie został również nałożony obowiązek ustalenia odnośnie do każdej działki, czy mają do niej zastosowanie przepisy dotyczące m.in. obszarów Natura 2000 (zob. art. 5 ust. 1 i ust. 2 lit. d) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności). Co więcej, w celu identyfikacji wszystkich działek właściwy organ ma obowiązek dostarczyć beneficjentowi formularz geoprzestrzenny wniosku o przyznanie pomocy (art. 17 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014). Materiały graficzne dostarczone beneficjentowi powinny wskazywać granice oraz unikalną identyfikację działek referencyjnych, aby umożliwić beneficjentowi prawidłowe wskazanie wielkości i położenia każdej działki rolnej. Beneficjent może potwierdzić przekazane mu informacje, albo obowiązany jest je poprawić lub zmienić (art. 17 ust. 4 i 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014).
Złożenie poprawnie wypełnionego wniosku nie jest jednak warunkiem bezwzględnym, odnośnie do którego nie przewidziano sytuacji wyjątkowych. W określonych przypadkach należy bowiem beneficjentom zezwolić na wprowadzanie korekt i poprawianie oczywistych błędów we wnioskach oraz we wszelkich dokumentach uzupełniających, dostosowywanie po ich złożeniu (zob. motyw 3 i 14 oraz art. 1 lit. h), art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, a także art. 59 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008). Warunkiem dokonywania korekt i poprawek, w dowolnym czasie po złożeniu wniosku i dokumentów, jest stwierdzenie oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym. Przy czym, "oczywisty błąd", o jakim mowa w ww. przepisie rozporządzenia wykonawczego, nie dotyczy wyłącznie błędu pisarskiego lub rachunkowego. Do kategorii tej można zaliczyć również niespójność, sprzeczność lub przeoczenie.
W okolicznościach kontrolowanej sprawy organ odwoławczy nie ocenił dostatecznie, na podstawie wszystkich okoliczności sprawy ("ogólnej oceny danego przypadku"), jaki był zamierzony przez rolnika zakres wniosku i czy stwierdzony błąd, który w znacznej części zdyskwalifikował jego uwzględnienie do pow. działki 3,49 ha i naraził skarżącą na kary administracyjne (sankcje), nie został popełniony bez jej winy ("w dobrej wierze") i nie nosił znamion oczywistości. Przemawiać za tym może szereg okoliczności. Wszak wypełnianie wniosku skarżąca oparła na udostępnionej przez Agencję dokumentacji graficznej, a przy wypełnianiu wniosku skorzystała z pomocy eksperta przyrodniczego. Wniosek o płatność zgłoszono do kolejnej kampanii pięcioletniej, po zakończeniu – jak podnosi strona skarżąca – wcześniejszego pięcioletniego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w wariancie 5.5. Organ dysponował zaś wszystkimi niezbędnymi dokumentami i narzędziami, w tym skomputeryzowaną bazą danych, o której mowa w art. 11 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, aby w prosty sposób błąd taki, jaki popełniła skarżąca deklarując położenie działek na obszarze Natura 2000, dostrzec na etapie wstępnej kontroli wniosku i dołączonych do niego dokumentów, przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów. Odnośnie do granic obszarów Natura 2000 nie ma bowiem potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego (wyjaśniającego), ponieważ są to obszary wyznaczane i klasyfikowane administracyjnie, przez państwa członkowskie UE, w celu realizacji dyrektyw unijnych (dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory; dyrektywy Rady z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (obecnie: dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa)), w oparciu o które utworzona została europejska sieć ekologiczna specjalnych obszarów ochrony, jako jedna z form ochrony przyrody, o jakiej mowa w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochrony przyrody (zob. art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 25, art. 26, art. 27, art. 27a). Wiedzę o granicach tych obszarów, dla realizacji zasady praworządności (zob. art. 27a ustawy o ochronie przyrody określający, że obszary takie wyznacza się w drodze rozporządzenia, a więc w świetle art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepisów powszechnie obowiązujących), organ powinien posiadać z urzędu i wykorzystywać np. podczas udostępniania materiałów graficznych, ale też wykorzystać podczas uzasadniania decyzji (w decyzjach nie wskazano, o jaki obszar Natura 2000 chodziło, czym uchybiono przepisowi art. 107 § 3 K.p.a.). Ale dołączona do tych materiałów "legenda", stanowiąca jeden z dodatkowych dokumentów wniosku, który złożono w aktach, nie wskazuje, aby obszary takie były na tych materiałach oznaczone. Nie mógł przy tym organ pominąć też tego, że postępowanie prowadzone było na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego (zob. art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020), a na podstawie art. 77 § 4 tej ustawy organy administracji publicznej obowiązane są fakty znane z urzędy (fakty urzędowe) komunikować stronie postępowania, same zaś mają obowiązek działań na podstawie i w graniach prawa (art. 7 Konstytucji RP i art. 6 K.p.a.). Skoro zaś weryfikacja obszaru kwalifikowanego odbywa się w oparciu o skomputeryzowaną bazę danych, system informacji geograficznej i system identyfikacji działek, o których mowa w uzasadnieniu decyzji, a organ bazuje na materiałach graficznych składanych przez beneficjenta, które wcześniej sam mu udostępnił, to na podstawie tylko treści zgłoszonego wniosku z załącznikami i przy wykorzystaniu posiadanych narzędzi teleinformatycznych lub wiedzy urzędowej i informacji o obowiązującym prawie, możliwe było stwierdzenie błędu w wypełnieniu wniosku polegającego na zadeklarowaniu realizacji wariantu 4.5 na obszarze, który niemal w całości położony jest – jak wynika z uzasadnienia decyzji – poza obszarem Natura 2000, przez co nie mógł być do tego wariantu zgłoszony, a spełniałby warunki przewidziane dla wariantu 5.5. Okoliczność ta powinna być wzięta pod rozwagę z urzędu, w tym co do granic obszarów Natura 2000. Strona powinna być powiadomiona o wykryciu takiej rozbieżności między treścią wniosku z stanem rzeczywistym, aby mogła wyjaśnić, czy złożona deklaracja nie była obarczona błędem, zwłaszcza przy uwzględnieniu, że rozpatrywany wniosek został złożony do zakończeniu wcześniejszego zobowiązania pięcioletniego. Przyjęcie stanowiska, że organ nie weryfikuje wniosku w zakresie innym, niż sama jego treść formalna, choć posiada wystarczające narzędzia teleinformatyczne i wiedzę urzędową oraz prawną, aby zweryfikować zgodność deklaracji rolnika ze stanem faktycznym i prawnym wynikającym z ustanowienia na danym terenie specjalnych obszarów ochrony, byłoby nieproporcjonalne do ewentualnych negatywnych skutków, jakimi obciążono rolnika. Powyższe nie mogłoby jednak nastąpić wtedy, gdyby ustalono, że zadeklarowanie wariantu 4.5 nie było wynikiem błędu, lecz działaniem świadomym, zmierzającym do uzyskania korzyści przewyższającej płatność w wariancie 5.5, co nie było dotychczas rozważane, także w kontekście przepisów § 12 ust. 5 i 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Sąd stoi na stanowisku, że organ nie powinien ograniczać kontroli wniosku tylko do oceny pod kątem nieprawidłowości mogących skutkować odmową przyznania płatności. Wniosek powinien być rozpatrzony w zakresie przysługujących rolnikowi uprawnień, w świetle wszystkich mogących znaleźć zastosowanie w sprawie przepisów. Tylko wówczas można przyjąć, że organ zrealizował wymagania wynikające z zasady praworządności, o której mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) w zw. z art. 6 K.p.a. i art. 7 Konstytucji RP.
Powyższe uchybienie stanowiło naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i 4, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 4 i art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...), a także art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uzasadniało to uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy podda ocenie argumenty skarżącej pod kątem możliwego skorygowania oczywistego błędu, a zajęte stanowisko przedstawi wyczerpująco, pod względem prawnym i faktycznym, w uzasadnieniu decyzji.
O kosztach postępowania postanowiono po myśli art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Złożył się na nie wpis od skargi w kwocie 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło