I OSK 1286/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 17 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Op 583/21 w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego: oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z 17 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Op 583/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.), a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie przez poprzestanie przy jego stosowaniu wyłącznie na wykładni językowej oraz pominięcie wykładni systemowej i funkcjonalnej, która winna uwzględniać podstawowe zasady systemu prawa uregulowanych w Konstytucji RP, w taki sposób, który umożliwi osobie z ustalonym prawem do emerytury przyznanie wnioskowanego świadczenia w części stanowiącej różnicę pomiędzy uzyskiwaną emeryturą a kwotą świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto argumenty mające przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutu zgłoszonego w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten zarzut za niezasadny. Z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do emerytury. Powyższe oznacza wykluczenie przez ustawodawcę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie mającej prawo do emerytury. Uwzględniając jednak aktualną i utrwaloną wykładnię powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, w której świadczenie pielęgnacyjne dla skarżącej stanowi kwotę wyższą od kwoty pobieranej emerytury, należy przyjąć, że skarżąca miała prawo dokonać wyboru świadczenia, z którego chce skorzystać. Skoro w niniejszej sprawie skarżąca wykazała wstrzymanie wypłaty świadczenia emerytalnego od dnia 1 lipca 2021 r., to w świetle powołanego wyżej art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit a) w zw. z art. 27 ust. 5 i art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych uznać należy, że negatywna przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego została wyeliminowana dopiero z dniem 1 lipca 2021 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji dokonał zatem prawidłowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych. Natomiast w kwestii dotyczącej możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w części stanowiącej różnicę pomiędzy uzyskiwaną emeryturą a kwotą tego świadczenia zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym przykładowo w wyrokach NSA z: 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20; 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19 i 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 764/20, według którego wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto) pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.