I SA/Gd 1434/21

WyrokWSA w Gdańsku2022-02-22

Skład orzekający: Alicja Stępień, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Krzysztof Przasnyski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, opierając się wyłącznie na przeważającym kodzie PKD widniejącym w rejestrze CEIDG, pomimo przedstawienia przez wnioskodawcę dowodów na rzeczywiste prowadzenie innej działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rentowy nieprawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek, opierając się wyłącznie na formalnym wpisie przeważającego kodu PKD w rejestrze CEIDG. Organ powinien był zbadać rzeczywisty charakter prowadzonej działalności gospodarczej, dopuszczając inne środki dowodowe, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego i celem przepisów o wsparciu w związku z COVID-19. Zaniechanie tej analizy stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Stan faktyczny
Fundacja A zwróciła się do ZUS o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od grudnia 2020 r. do stycznia 2021 r. ZUS odmówił, uznając, że przeważającym kodem PKD Fundacji na dzień 30 listopada 2020 r. był kod nieuprawniający do zwolnienia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy ZUS utrzymał w mocy decyzję odmowną. Fundacja wniosła skargę do WSA, zarzucając błędne ustalenia faktyczne dotyczące przeważającego kodu PKD.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 maja 2021 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2022 r. sprawy ze skargi ,,A" na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lipca 2021 r. nr [....] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 maja 2021 r. nr [...] Wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2021 r. Fundacja A z siedzibą w G. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. Decyzją z dnia 10 maja 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., działając na podstawie art. 31 zq ust. 7 w zw. z art. 31 zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) - dalej: "ustawa o COVID-19", § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcie uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 371 i 713) w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 423 z późn. zm.) - dalej: "u.s.u.s.", odmówił wnioskodawcy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. W uzasadnieniu organ, przywołując treść § 10 ust. 1 pkt 2 oraz § 11 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, wskazał, że zweryfikował zgodność kodu PKD wskazanego we wniosku z danymi z rejestru CEiDG i ustalił, że na dzień 30 listopada 2020 r. wnioskodawca nie prowadził działalności gospodarczej z przeważającym kodem PKD 85.59.B, który uprawnia do zwolnienia z opłacania składek za okres od grudnia 2020 r. do stycznia 2021 r. Wskazał ponadto, że na dzień 30 listopada 2020 r. Fundacja prowadziła działalność gospodarczą z przeważającym kodem PKD 58.29.Z. W związku z powyższym, zdaniem organu, Fundacji nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Fundacja wskazała, że wskazany przez organ kod 58.59.Z mieści się co prawda w obszarze jej działalności, natomiast jest to tylko pierwszy kod wpisany do statutu, co nie jest tożsame z przeważającym kodem. Statut Fundacji zawiera 15 kodów w kolejności numerycznej. Co więcej, działalność oznaczona wskazanym wyżej kodem, tj. działalność wydawnicza w zakresie pozostałego oprogramowania, nie była jeszcze przez Fundację wykonywana. Kod 85.59.B jest natomiast kodem głównym, na którym Fundacja opiera praktycznie całą swoją działalność i kod ten został także wpisany jako kod główny do KRS w momencie rejestracji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy ZUS, decyzją z dnia 16 lipca 2021 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z dnia 10 maja 2021 r. W uzasadnieniu, przywołując treść art. 31 zq ust. 8 oraz art. 31 za ust. 1 ustawy o COVID-19 organ wskazał, że w wyniku ponownej weryfikacji kodu PKD ustalono, że zgodnie z informacjami zawartymi w CEiDG przeważający kod prowadzenia działalności na dzień 30 listopada 2020 r. to kod 58.29.Z w związku z czym odmowa zwolnienia z opłacania należności za wskazany okres jest uzasadniona, gdyż przeważającym kodem PKD prowadzonej działalności był kod nieuprawniający do zwolnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe rozstrzygnięcie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono dokonanie błędnych ustaleń faktycznych przez uznanie, że ubezpieczony wykonuje działalność zgodnie z przeważającym kodem PKD 58.29.Z, podczas gdy przeważającym kodem działalności skarżącego jest kod PKD 85.59.B. ZUS w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Aktem poddanym kontroli sądowej jest decyzja Prezesa Zakładu z dnia 16 lipca 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję z dnia 10 maja 2021 r. odmawiającą skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. W ocenie organu, na dzień 30 listopada 2020 r. podany przez skarżącą kod PKD przeważającej działalności, nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie. Skarżąca wskazuje natomiast, że prowadzi przeważającą działalność o tym kodzie. Mając na uwadze tak zarysowaną oś sporu należy wskazać, że zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1, a nie jak błędnie wskazał organ pierwszej instancji § 10 ust. 1 pkt 2, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 2) 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r. jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r. (§ 10 ust. 3 rozporządzenia). Literalna wykładnia cytowanych przepisów istotnie prowadzi do wniosku, że warunkiem uprawniającym do uzyskania zwolnienia, jest prowadzenie na dzień 31 marca 2021 r. przeważającej działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 jednym z wymienionych w tym przepisie kodów, a oceny spełnienia tego warunku, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r. Na tle wskazanych przepisów prawa powstaje pytanie czy rozpoznając wniosek strony, organ powinien ograniczyć się jedynie do badania kodu PKD do wpisu w rejestrze, dotyczącego przeważającej działalności gospodarczej, czy też przyjąć kod PKD, odpowiadający rzeczywiście prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Sąd zauważa, że podobne zagadnienie było już przedmiotem oceny w wielu orzeczeniach, np. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 304/21, WSA w Bydgoszczy z 25 maja 2021 r. sygn. akt l SA/Bd 194/21. Sąd podziela stanowisko i argumentację w nich zaprezentowaną. Zdaniem Sądu, zawarte w § 10 ust. 3 rozporządzenia sformułowanie - działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności - odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w rejestrze kod wymieniony w § 10 ust. 1 pkt 2 (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek z § 10 wskazanego rozporządzenia), mimo że faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania. Należy pamiętać, że rejestr podmiotów prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - Dz. U. z 2020 r. poz. 443). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m.in. w wyrokach z 7 stycznia 2013 r., II UK 142/12 i 23 listopada 2016 r., II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. Wskazać należy, że ani ustawa o statystyce publicznej, ani ustawa o COVID-19, ani rozporządzenie, nie zawierają definicji wyrażenia "przeważająca działalność gospodarcza". Wyjaśnia je dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii oprowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów i wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009). W § 9 ww. rozporządzenia nawiązano do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej - do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub Jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. O przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru . Dlatego dokonując wykładni dyspozycji § 10 ust. 3 rozporządzenia nie można pominąć znaczenia pojęcia przeważającej działalności jeżeli podważona zostanie aktualność wpisu w rejestrze. W świetle powyższego należy uznać, że pomoc, o jakiej mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia COVID-19, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności, określonych w tych przepisach jako przeważająca. Nie można jej przyznawać natomiast z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w § 10 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów mogłoby nie pozwolić na przyznanie pomocy tym, do których została ona skierowana. Nie można też pomijać, że przepisy ustawy i rozporządzenia o COVID- 19 mają na celu, m.in. łagodzenie skutków społeczno-gospodarczych związanych: występowaniem epidemii COVID-19 przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVlD-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych. Z podanych względów w ocenie Sądu, rozwiązania prawnego określonego w § 10 ust. 3 rozporządzenia nie można traktować jako wyłącznego środka dowodowego służącego wykazaniu rodzaju prowadzonej działalności, a wnioskujący podmiot gospodarczy może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym. Należy też zauważyć, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. znajdują zastosowanie przepisy k.p.a., a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności i podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym także z urzędu (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu, przed wydaniem decyzji umożliwiając im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.), oraz wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy (art. 11 k.p.a.). Na konieczność stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniach w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek ubezpieczeniowych wskazuje także art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19, w którym przewidziano, że do prawa wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przypadku wydania decyzji odmownej stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej, w tym także i Zakład Ubezpieczeń Społecznych, obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych działań w ww. zakresie pozwala organowi na zajęcie prawidłowego stanowiska w sprawie, które powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym według standardów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc poczynione uwagi do realiów niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji, nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., dotyczących podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Podkreślić należy, że ZUS całkowicie pominął ocenę argumentów podniesionych przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pominął również wnioski dowodowe tam przedstawione w celu wykazania rzeczywiście prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej przez stronę, mino że zagadnienie to ma istotne znaczenie dla oceny spełnienia przez stronę skarżącą przesłanek otrzymania wnioskowanej ulgi, o której mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19. Wskazać w tym miejscu należy, że przepisy dotyczące ulg w opłacaniu składek nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a., co nie zostało przez organ dostrzeżone. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w przedmiotowym rozporządzeniu, może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego. Obalenie domniemania polegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru podmiotów REGON. Zaznaczenia wymaga także, że w myśl art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, składające się w szczególności ze wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc musi w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Organ uzasadniając swoją decyzję powinien mieć bowiem na uwadze konieczność realizacji zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty podniesione przez stronę, a w szczególności te, które mają istotne znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, muszą zostać rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane, co odzwierciedlać powinna wyraźnie treść uzasadnienia. To samo odnieść należy do wniosków dowodowych składanych przez skarżącą na etapie postępowania administracyjnego – rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uzasadnienie, jako integralna część orzeczenia administracyjnego w myśl art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. ma istotne znaczenie nie tylko formalne, ale również i merytoryczne. Celem tego elementu decyzji jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego rozstrzygnięcia, oraz wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi administracyjnemu kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Zdaniem Sądu uzasadnienie decyzji wydanej w niniejszej sprawie, z powodu zupełnego pomięcia przez ZUS analizy argumentów i dokumentów przedłożonych przez stronę skarżącą na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie spełnia powyżej omówionych standardów. W swoich rozważaniach organ ograniczył się bowiem w zasadzie wyłącznie do przytoczenia treści art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID-19 oraz stwierdzenia, że zawarte we wniosku o zwolnienie oświadczenie strony w przedmiocie kodu PKD dla przeważającej działalności gospodarczej jest niezgodne z kodem PKD ujawnionym w rejestrze CEIDG na dzień 30 listopada 2020 r., który to kod nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek. W toku postępowania, jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, całkowicie pominięto aspekt rzeczywistego rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę. W ocenie Sądu, w zaistniałym stanie faktycznym, w którym występuje sprzeczność kodu PKD podanego przez stronę skarżącą w złożonym wniosku, a kodem PKD widniejącym w rejestrze CEIDG, organ winien przed wydaniem decyzji, zbadać okoliczności podnoszone przez skarżącą i ustalić kod prowadzonej działalności na podstawie rzeczywistego stanu faktycznego. Powyższe ustalenia zaś powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w materiale dowodowym akt sprawy oraz w treści uzasadnienia decyzji kończącej postępowanie. Sposób uzasadnienia zaskarżonej decyzji w rozpatrywanej sprawie stanowi o istotnym naruszeniu art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., z uwagi na brak dostatecznego ustosunkowania się do okoliczności wskazanych przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, która była kluczowa z perspektywy rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Zupełne pominięcie w uzasadnieniu kwestii takich jak rzeczywisty charakter prowadzonej przez płatnika działalności gospodarczej i przedłożonych przez stronę skarżącą dokumentów czy oświadczeń na okoliczność faktycznie wykonywanej przeważającej działalności rzutuje na wadliwość całej decyzji, której uzasadnienie w myśl art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. stanowi integralny element. Nie przedstawiono w sposób wyczerpujący i rzetelny toku rozumowania organu stojącego za wydaniem orzeczenia administracyjnego, co stanowi zarazem zaprzeczenie zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a. Trzeba przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem prawnym według stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo - uchyla ją, podając przyczyny, które skłoniły do tego Sąd. Sąd administracyjny nie jest władny do przyznania pomocy publicznej w postaci zwolnienia z obowiązku opłacania składek, gdyż to należy do uprawnień ZUS. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni powyższą ocenę prawną, usunie stwierdzone uchybienia i wyda decyzję zawierającą prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne, rozważając, czy na podstawie materiału dowodowego zaistniały ustawowe przesłanki do zwolnienia oraz jego zakresu. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło