IV SAB/Wr 267/21
WyrokWSA we Wrocławiu2022-02-23
Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Marta Pająkiewicz-Kremis, Mirosława Rozbicka-Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dokumenty określające umocowanie do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej, na podstawie których sąd rozpoznaje sprawę, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Dokumenty określające umocowanie do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej, takie jak umowy o powierzeniu zarządu czy uchwały, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Są to dokumenty prywatne, wytworzone przez podmioty niebędące organami władzy publicznej, dotyczące zarządzania prywatną własnością, a nie spraw publicznych.Stan faktyczny
Wnioskodawca zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego o udostępnienie prawomocnych wyroków wraz z uzasadnieniem oraz dokumentów potwierdzających umocowanie do działania w imieniu wspólnoty mieszkaniowej. Organ odmówił udostępnienia dokumentów dotyczących umocowania, uznając je za dokumenty prywatne. Wnioskodawca wniósł skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia tych dokumentów. Sąd uznał, że dokumenty te nie stanowią informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Asesor WSA Marta Pająkiewicz -Kremis Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2022 r. sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla Wrocławia- Śródmieścia w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.
Wnioskiem z dnia 12 lutego 2021 r. ( data wpływu: 2 marca 2021 r.) T. S. ( dalej: wnioskodawca , skarżący ) , adresowanym do Prezesa Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieścia ( dalej: organ, podmiot zobowiązany) , zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej w postaci: A/ prawomocnych wyroków Sądu Rejonowego w składzie jednoosobowym (po dwa dla każdego składu), w których orzekali: SSR: M. W., P. K., A. M., M. K., A. S. wraz z ich pisemnym uzasadnieniem wydanym po rozpoznaniu: 1) pozwu właścicieli lokalu wyodrębnionego lub Gminy Wrocław przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej o zapłatę, przy czym jednym z właścicieli lokali jest Gmina Wrocław, a liczba lokali jest większa niż siedem; 2) lub pozwu Wspólnoty Mieszkaniowej przeciwko właścicielowi lokalu wyodrębnionego lub Gminie Wrocław o zapłatę przy czym jednym z właścicieli lokali jest Gmina Wrocław, a liczba lokali jest większa niż siedem.
Jednocześnie wnioskodawca domagał się , aby do każdego z wyroków dołączyć kserokopię dokumentu, o którym mowa w art. 68 § 1 k.p.c. w zw. z art. 67 i art. 68 § 1¹ k.p.c. na podstawie którego ww. Sędzia referent rozpoznający sprawę przyjął (uznał), że osoba, która podpisała pozew lub odpowiedź na pozew albo udzieliła w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej lub za Wspólnotę Mieszkaniową pełnomocnictwa procesowego zawodowemu pełnomocnikowi do sporządzenia pozwu lub odpowiedzi na pozew jest osobą uprawnioną do składania oświadczeń woli w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej lub za Wspólnotę Mieszkaniową i z jakiego dokumentu urzędowego lub innego dokumentu uprawnienie to wynika.
Wnioskodawca wyjaśnił, że chodzi mu o wyroki wydane w takich sprawach, w których w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej występują zarządcy nieruchomości, a mianowicie Z. Sp. z o.o., Z.1 sp. z o.o., A. Sp. z o.o., P. Sp. z o.o., F. Sp. z o.o. działający od 2001 r. w oparciu o uchwałę zaprotokołowaną przez notariusza o zmianie sposobu zarządu na podstawie art. 18 ust. 2a ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.
Nadto wnioskodawca domagał się:
- udostępnienia sześciu postanowień Sądu Rejonowego (wraz z uzasadnieniem) w składzie jw. oraz w składzie SSR A. M. ustanawiających na wniosek właściciela lokalu wyodrębnionego zarządcę przymusowego na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali z pierwszej przesłanki jeżeli zarząd nie został powołany do reprezentowania wspólnoty i wykonywania czynności zarządzania (dotyczy nieruchomości budynkowych, w których współwłaścicielem jest Gmina Wrocław a liczba lokali mieszkalnych jest większa niż siedem). Zaznaczał, że wniosek nie obejmuje nieruchomości przy pl. [...], w której SR w składzie SSR P. K. ustanowił zarządcę przymusowego, ani takich, w których sąd odwołał zarządcę przymusowego i ustanowił nowego zarządcę przymusowego.
Jednocześnie w punkcie oznaczonym jako "B" wnioskodawca domagał się udzielenia odpowiedzi na pytanie,
1/ czy w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia Śródmieścia w I Wydziale Cywilnym w ostatnich 10 latach na wniosek strony został wyłączony sędzia ze składu orzekającego z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności,
2/ w przypadku pozytywnej odpowiedzi wnioskował o wskazanie imion i nazwisk wyłączonych sędziów, sygnatury akt sprawy, okazania postanowienia o wyłączeniu wraz z uzasadnieniem,
3/ w razie odpowiedzi negatywnej wnioskował o podanie imienia i nazwiska sędziów, których dotyczyły wnioski o wyłączenie, które zostały oddalone. W przypadku sędziów jw. prosił o okazanie postanowienia o oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego wraz z uzasadnieniem. Wnioskodawca zastrzegł, że wniosek nie obejmuje postępowań zainicjonowanych przez niego .
Jako sposób i formę udostępnienia żądanych informacji wnioskodawca wskazał :
- co do zakresu oznaczonego literą "A" wnioskował , aby umożliwić mu przegląd kopii wyroków, postanowień i dokumentów na miejscu z opcją wykonania zdjęć lub doręczenia kserokopii,
- co do zakresu oznaczonego literą "B" domagał się odpowiedzi pisemnej na wskazany adres.
W odpowiedzi na wniosek organ pismem z dnia 11 marca 2021 r. poinformował wnioskodawcę , że żądane dane stanowią informację publiczną przetworzoną w związku z tym wezwał go do wskazania, w zakreślonym siedmiodniowym terminie, szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem ww. informacji. Zastrzegł, że uchybienie wezwaniu organu będzie skutkowało odmową udostępnienia żądnych informacji.
Kolejnym pismem z dnia 12 kwietnia 2021 r. organ udzielił odpowiedzi na przedmiotowy wniosek w zakresie oznaczonym literą "A" odnośnie udostępnienia kserokopii wskazanych dokumentów uzasadniających uznanie umocowania do działania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej, stwierdził, że są to dokumenty prywatne, które nie mają statusu informacji publicznej.
W dniu 30 marca 2021 r. wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne udostępnienie żądanych informacji wywodząc, że domaganie się od niego wykazania szczególnego interesu publicznego nie ma uzasadnienia prawnego. Zaznaczał, że trudności techniczne z odszukaniem orzeczeń nie powodują utraty statusu informacji publicznej. Powoływał się na niedawny fakt udostępnienia mu do wglądu orzeczeń jednego z sędziów wskazanych we wniosku.
Decyzją z dnia 12 kwietnia 2021 r., wydaną z powołaniem się na przepisy art. 1 ust. 1, art. 10 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej u.d.i.p.) , organ odmówił udostępnienia wnioskodawcy informacji publicznej zgodnie ze złożonym wnioskiem. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że bezspornie żądane dane stanowią informację publiczną, jednakże organ nie prowadzi żadnych repertoriów czy statystyk pozwalających na wyselekcjonowanie danych wg wskazanych kryteriów. Organ wskazał na zakres czynności niezbędnych do pozyskania żądanych informacji, wywodząc , że przekraczają one ramy informacji prostej, stanowiąc informację przetworzoną. Wobec braku wykazania przesłanek do jej pozyskania organ odmówił żądaniu wnioskodawcy we wskazanym zakresie, informując, przy tym, że dane dotyczące umocowania do działania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej stanowią dokumenty prywatne, co odbiera im status informacji publicznej. Zaznaczył, że o tym fakcie powiadomił wnioskodawcę odrębnym pismem.
Kolejnym pismem z dnia 12 kwietnia 2021 r. organ w odpowiedzi na przedmiotowy wniosek w " zakresie pkt. A odnośnie udostępnienia kserokopii dokumentów we wnioskowanych sprawach, o którym mowa w przepisie art. 68 § 1 k.p.c. w z w. z art. 67 k.p.c. i art. 64 § 4 ( 1) k.p.c. na podstawie którego, sędzia referent wymieniony we wniosku rozpoznający sprawę przyjął (uznał), że osoba która podpisała pozew lub odpowiedź na pozew albo udzieliła w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej lub za Wspólnotę Mieszkaniową pełnomocnictwo procesowe zawodowemu pełnomocnikowi do sporządzenia pozwu lub odpowiedzi na pozew, jest osobą uprawnioną do składania oświadczeń woli w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej lub za Wspólnotę Mieszkaniową i z jakiego dokumentu urzędowego lub innego dokumentów to uprawnienie wynika", poinformował wnioskodawcę , ze wnioskowane dokumenty nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej . Jednocześnie organ wyjaśnił ,że umocowanie do działania w sprawie, upoważnienie, czy pełnomocnictwo znajdujące się w aktach sprawy, nie zawiera żadnych stwierdzeń co do faktów i nie jest dokumentem urzędowym, lecz jest dokumentem prywatnym . Zwykłe jest to bowiem statut, uchwała, umowa spółki, regulamin stowarzyszenia, które podmiot występujący w sprawie kieruje do organu. Samo złożenie do akr sprawy dokumentu prywatnego nie powoduje, że staje się on dokumentem urzędowym, a przez to informacją publiczną.
Pismem z 13.05.2021 r. (data wpływu do organu: 24 maja 2021 r.) skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w zakresie rozpoznania pkt A wniosku w części dotyczącej dokumentów urzędowych , o których mowa w akapicie drugim i trzecim wniosku. Skarżący domagał się:
1/ stwierdzenia, że organ pozostaje bezczynny w powyższym zakresie ,
2/ zobowiązania organu do udostępnienia w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku wnioskowej informacji publicznej w postaci dokumentów urzędowych w powiązaniu z pkt. A 1 i 2 wniosku lub wydania w tym terminie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, ewentualnie powiadomienie na piśmie, że w aktach tych spraw nie ma wnioskowanych dokumentów urzędowych,
3/ zasądzenia od organu kosztów sądowych, tj. wpisu od skargi.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania , łącznie z informacją o złożeniu przez skarżącego odwołania od wydanej w sprawie decyzji odmownej. Skarżący podjął polemikę z poglądem zaprezentowanym w piśmie informacyjnym organu z dnia 12 kwietna 2021 r. , wywodząc , że stanowisko organu nie ma uzasadnienia w konstrukcji prawnej wspólnoty mieszkaniowej oraz zasad jej reprezentacji w sądzie i poza sądem . Skarżący podniósł, że dokumenty, na podstawie których sędzia rozpoznający sprawę przyjął (uznał), iż osoba która podpisała pozew lub odpowiedź na pozew albo udzieliła w imieniu wspólnoty mieszkaniowej lub za wspólnotę mieszkaniową pełnomocnictwo procesowe zawodowemu pełnomocnikowi do sporządzenia pozwu lub w imieniu wspólnoty mieszkaniowej lub za wspólnotę mieszkaniową, stanowią informację publiczną. Według skarżącego , organ nie dostrzega tego ,że jednym z właścicieli lokali ją tworzących jest Gmina Wrocław, za którą oświadczenia składa Prezydent Wrocławia . Oznacza to ,że każdy dokument np. uchwała lub umowa na których widnieje podpis prezydenta lub jego pełnomocnika jest dokumentem urzędowym.
Skarżący wywodził dalej ,że wspólnota posiada zdolność prawna ora zdolność sadową, a w sądzie i poza sądem działa przez powołany przez właścicieli zarząd lub przez wyznaczonego pełnomocnika . Przy czym zarówno powołanie zarządu jak i wyznaczenie pełnomocnika wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego , a każda z takich umów sporządzana przez notariusza jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 k.p.c. Dodatkowo na takiej umowie widnieje podpis Prezydenta Wrocławia lub jego pełnomocnika do działania w imieniu Gminy Wrocław , a zatem jest to także dokument urzędowy w rozumieniu art.6 ust. 2 u.d.i.p. Wobec tego organ udostępniając skarżącemu wnioskowane przez niego wyroki miał obowiązek udostępnić mu do wglądu dokument urzędowy , o którym mowa w art.68 § 1 k.p.c.( umowę właścicieli lokalu, umowę o powierzeniu zarządu lub postanowieni o ustanowieniu przymusowego zarządcy ) , w oparciu o które sędzia referent uznał, że osoba , która podpisała pozew lub odpowiedź na pozew jest uprawniona do działania w imieniu Wspólnoty.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie , wedle którego wniosek skarżącego w zakresie objętym skargą nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W tym zakresie podniósł ,że :
- po pierwsze, wniosek w tym zakresie, w gruncie rzeczy zmierza nie tyle do udostępnienia skarżącemu kserokopii konkretnych dokumentów, o jakich mowa w przepisie art. 68 § 1 k.p.c. w zw. z art. 67 i art. 64 § 11 k.p.c., złożonych do akt sprawy przez wspólnoty mieszkaniowe, ale przedstawienia dokumentów, na podstawie których sędziowie referenci przyjęli (uznali), że osoba, która podpisała pozew lub odpowiedź na pozew albo udzieliła w imieniu wspólnoty mieszkaniowej lub za wspólnotę mieszkaniową pełnomocnictwo procesowe zawodowemu pełnomocnikowi do sporządzenia pozwu lub odpowiedzi na pozew, jest osobą uprawnioną do składania oświadczeń woli w imieniu wspólnoty mieszkaniowej lub za wspólnotę mieszkaniową i z jakiego dokumentu urzędowego lub innego dokumentu to uprawnienie wynika. Jednakże aby takie informacje uzyskać, najpierw należałoby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego sędziowie referenci musieliby wskazać, na podstawie jakich dokumentów znajdujących się w aktach danej sprawy przyznali (uznali), iż osoba, która podpisała pozew lub odpowiedź na pozew albo udzieliła w imieniu wspólnoty mieszkaniowej łub za wspólnotę mieszkaniową pełnomocnictwo procesowe zawodowemu pełnomocnikowi do sporządzenia pozwu lub odpowiedzi na pozew, jest osobą uprawnioną do składania oświadczeń woli w imieniu wspólnoty mieszkaniowej lub za wspólnotę mieszkaniową i z jakiego dokumentu urzędowego lub innego dokumentu to uprawnienie wynika. Dopiero ewentualną pochodną (efektem) tego postępowania, mogłoby być udostępnienie wnioskodawcy konkretnych dokumentów wskazanych przez sędziów w postępowaniu wyjaśniającym, a więc udzielenie odpowiedzi zgodnie z żądaniem wniosku. Jednakże w świetle ugruntowanego poglądu w orzecznictwie sądów administracyjnych, wniosek o udzielenie informacji publicznej nie może być postulatem wszczęcia przez organ postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia określonych faktów, a następnie na tej podstawie udostępnienia określonych informacji publicznych. Informacje publiczne odnoszą się bowiem do pewnych danych, a nie są środkiem ich kwestionowania. Nic mogą być przedmiotem poszukiwań i dociekań ze strony organu, które prowadziłyby do jej wytworzenia. Udzielenie informacji publicznej nie może w szczególności polegać na odtwarzaniu sytuacji mających miejsce w przeszłości i nadawaniu im obecnie konkretnego znaczenia ,
- po drugie, wnioskowane dokumenty, tj. umocowanie strony (w przypadku wniosku wspólnot mieszkaniowych), o jakim mowa w art. 68 § 1 k.p.c. , do działania w sprawie, w ocenie organu, nie stanowią informacji publicznej. Nie wszystkie bowiem dokumenty znajdujące się w aktach sprawy stanowią informacje publiczne.
W tym zakresie organ powołał się na przepisy art. 67 § 1 k.p.c. w zw. z art. 64 § 1 ' k.c., wedle których wspólnoty mieszkaniowe działają w procesie przez swoje organy albo osoby uprawnione cło działania w ich imieniu. Sposób zarządzania nieruchomością wspólną określa art. 18 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U.2021.1048), w myśl którego określa się go w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego, a także na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza. Zarząd wspólnoty, który kieruje wspólnotą i reprezentuje ją na zewnątrz, jest wybierany w drodze uchwały wspólnoty. W świetle powyższego nie sposób uznać, aby przedmiotowe dokumenty, na podstawie których organy wspólnoty wykazują swoje umocowanie do działania w sprawie stanowiły dokumenty urzędowe w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie są to bowiem dokumenty wytworzone przez organ władzy publicznej, ani przez funkcjonariusza publicznego, lecz członków danej wspólnoty mieszkaniowej, nie są też dokumentami używanymi przez organy władzy publicznej czy też funkcjonariuszy publicznych do realizowania powierzonych tym organom zadań, lecz służą do realizacji swoich uprawnień przez członków wspólnoty mieszkaniowej.
Według organu to, że wniosek skarżącego odnosi się do wspólnot mieszkaniowych, których jednym z właścicieli ją tworzących jest Gmina Wrocław, nie powoduje, iż informacje te stanowią informacje publiczną. Nie każda bowiem informacja, jaką dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, ma walor informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym . Wobec tego -zdaniem organu - w świetle powyższych okoliczności faktycznych właściwym sposobem załatwienia wniosku w zakresie objętym skargą było wystosowanie do skarżącego pisma informującego go, że przedmiotowe informacje nie stanowią informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329) (zwanej dalej p.p.s.a) - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - art. 149 p.p.s.a. W tym zakresie stwierdzić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Innymi słowy bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań.
Przechodząc od tych ogólnych uwag do realiów badanej sprawy stwierdzić należy, że przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2020r. poz. 2176 ze zm.) (zwana dalej u.d.i.p). Dostęp do informacji publicznej ma konstrukcję publicznego prawa podmiotowego – jest to uprawnienie konstytucyjne określone w art. 61 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Art. 61 ust. 3 Konstytucji wyznacza granice dopuszczalnego ograniczenia tego prawa - wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności, praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa. Tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu, ich regulaminy (art. 61 ust. 4 Konstytucji).
Przywołana wyżej ustawa o dostępie do informacji publicznej służy zatem realizacji konstytucyjnego prawa do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Nie ulega jednak wątpliwości, że akt ten znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest zakres podmiotowy i przedmiotowy i brak przesłanek negatywnych dla udostępnienia informacji. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje wymienione w art. 7 ust. 1 różne sposoby udostępniania. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, o czym stanowi art. 10 u.d.i.p.
Pozostaje poza sporem w analizowanej sprawie , że stosowny wniosek skarżący złożył, czyniąc jego adresatem Prezesa Sądu Rejonowego dla Wrocławia –Śródmieście . Przedmiotem zaś wniesionej skargi jest bezczynność tego organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 12 lutego 2021 r. w zakresie udostępnienia dokumentów znajdujących się w aktach organu, , o których mowa w pkt. A przedmiotowego wniosku , w którym skarżący sprecyzował, kserokopii jakich dokumentów domaga się .
W związku z tak sformułowanym żądaniem niezbędne jest ustalenie, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy podmiot, do którego skierowano wniosek o udzielenie informacji jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępniania. Niezbędne jest przy tym również rozstrzygnięcie, czy dane, o których udostępnienie zwrócił się skarżący, stanowią informację publiczną, bowiem charakter żądanej informacji determinuje formę udzielonej odpowiedzi.
Wskazać w tym miejscu należy ,że załatwienie sprawy z wniosku skarżącego na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej mogło nastąpić w następujących prawnych formach, a mianowicie :
1/ poprzez udzielenie informacji w drodze czynności materialno-technicznej zgodnie
z wnioskiem (art. 7 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.),
2/ poprzez odmowę udzielenia informacji albo poprzez umorzenie postępowania
z przyczyn uregulowanych w przywołanej ustawie, w drodze decyzji administracyjnej (art. 16 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p.),
3/ przez poinformowanie wnioskodawcy, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej, bądź że w sprawie zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji,
4/ poprzez poinformowanie wnioskodawczyni, że żądana informacja nie znajduje się w dyspozycji podmiotu, do którego wniosek został skierowany.
Do udzielenia informacji zobowiązane są bowiem podmioty będące w posiadaniu takiej informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.) . Przy czym czynności tych organ powinien dokonać, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
W badanej sprawie pozostaje poza sporem między stronami ,że spełniony został zakres podmiotowy stosowania wskazanej wyżej ustawy dostępowej . Z art. 4 ust. 1 wynika wprost, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne, albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Powyższe oznacza, że Prezes Sądu jest podmiotem zobowiązanym do rozpatrzenia wniosku skarżącego z uwzględnieniem zasad i trybu dostępu do informacji publicznej i tym samym jest odpowiedzialny za udostępnienie informacji publicznej lub odmowę jej udostępnienia.
W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się, że zakres pojęcia informacji publicznej należy interpretować szeroko uwzględniając konstytucyjny charakter tego prawa. Informację publiczną stanowi, zatem każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub w zakresie swoich kompetencji gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, Baza Orzeczeń LEX nr 423325).
Zgodnie z art. 1 u.d.i.p każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Z kolei przepis art. 6 ust. 1 wymienionej ustawy określa przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu. Obejmuje on m. in. informacje o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach, archiwach oraz sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, o danych publicznych, w tym treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, stanowiskach w sprawach publicznych zajętych przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych, treści innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej.
Mając na uwadze powyższy sposób rozumienia pojęcia informacji publicznej , stwierdzić należy, że kserokopie dokumentów umocowania, o których mowa w art. 68 § 1 k.p.c , do działania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej , których udostępnienia domaga się skarżący nie mają waloru informacji publicznej. W tym zakresie wskazać należy ,że wspólnotę mieszkaniowa tworzy ogół właścicieli , których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania , pozywać i być pozywana , co wprost wynika z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U.2021.1048) . Z woli ustawodawcy wspólnota mieszkaniowa jest zatem odrębnym podmiotem prawa cywilnego , jest jednak tzw. ułomną, niepełną osobą prawną , o której mowa w art. 33 (1) k.c.. Wspólnota jest bowiem jednostką organizacyjną nie mającą osobowości prawnej , ale ma ona z mocy prawa zdolność prawną , o czym stanowi przytoczony wyżej art.6 ustawy o własności lokali. Powstaje ona w chwili wyodrębnienia w danej nieruchomości pierwszego lokalu , którego właścicielem jest inna osoba niż właściciel nieruchomości .Wspólnota mieszkaniowa powstaje wiec z mocy samego prawa wówczas, gdy jest co najmniej dwóch właścicieli lokai w jednym budynku . Wspólnotę mieszkaniową tworzy więc ogół właścicieli wszystkich lokali wchodzących w skład określonej nieruchomości .
Wobec tego stwierdzić należy wspólnota mieszkaniowa jest w przymusowym, , powstającym ex lege na zasadach określonych w ustawie o własności lokali zrzeszeniem wszystkich właścicieli lokali wchodzących w skład danej nieruchomości budynkowej. Wspólnota jest więc podmiotem praw i obowiązków związanych z gospodarowaniem nieruchomością wspólną ( zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 lutego 2019r. sygn. I A Ca 763/18 LEX nr 2668057 ; wyroki WSA w Warszawie : z dnia 26 września 2019r. sygn. VIISA/Wa 572/19 LEX nr 3038572 i z dnia 9 grudnia 2019r.sygn. IV SA/Wa 2365 LEX nr 2768367 ; postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 30 kwietnia 2019 r. sygn. II SA/Sz113/19 , LEX nr 2655866 ).
Jak wynika z art. 18 ust.1 ustawy o własności lokali , właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej . Przy czym zmiana ustalonego w trybie cytowanego ust.1 art.18 sposobu zarządu nieruchomością wspólną może nastąpić na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza (ust.2 a zd. pierwsze) . Jak stanowi dalej przepis art.21 powołanej wyżej ustawy , regulujący kwestię reprezentacji i administrowania wspólnotą mieszkaniową , zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali.
Osią sporu między stronami w analizowanej sprawie jest kwalifikacja - z punktu widzenia definicji informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust.1 u.d.i.p. - dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej , o którym mowa w art. 68 § 1 k.p.c. Przepis art.68 k.p.c. mówi jedynie o wykazaniu posiadanego umocowania za pomocą stosownego dokumentu , bez bliższego określenia , jakiego rodzaju dokument i o jakiej treści stanowi dostateczny dowód w kwestii umocowania do reprezentowania osoby prawnej i jednostki organizacyjnej. W świetle przepisów art. 67 § 1 k.p.c. w zw. z art. 64 § 1 ' k.c., wspólnoty mieszkaniowe działają w procesie przez swoje organy albo osoby uprawnione cło działania w ich imieniu. Przy czym stosownie do art.68 § 1 k.p.c. organy oraz osoby wymienione w art.67 k.p.c. maja obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności procesowej . W ślad za wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2009r. sygn. I CSK 304/08 ( LEX nr 490947) powtórzyć należy, że pojęcie pełnomocnictwa ma dwojakie znaczenie , z jednej strony oznacza pochodzące od mocodawcy umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu mocodawcy, z drugiej natomiast dokument obejmujący ( potwierdzający) to umocowanie.
Sposób reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej został określony w przepisach ustawy o własności lokali .Podmiotem uprawnionym do występowania w imieniu wspólnoty mieszkaniowej jest zarząd tej wspólnoty. Osoba lub podmiot, któremu właściciele lokali w umowie lub w uchwale powierzyli zarząd nieruchomością , jest w granicach zarządu umocowana do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniach sądowych. Zarząd wspólnoty, który kieruje wspólnotą i reprezentuje ją na zewnątrz, jest wybierany w drodze uchwały wspólnoty.
W świetle powyższych regulacji uznać należy , że dokumenty, na podstawie których organ ( zarząd ) wspólnoty mieszkaniowej wykazuje swoje umocowanie do działania w sprawie są oświadczeniami woli członków danej wspólnoty mieszkaniowe i nie mają one charakteru sprawy publicznej , dotyczą wyłącznie zarzadzania wspólną nieruchomością. W potocznym rozumieniu słowo " publiczny" oznacza " dotyczący ogółu, służący ogółowi ludzi, dostępny dla wszystkich , ogólny , społeczny , nieprywatny ( Uniwersalny słownik języka polskiego D-Ś , red.S. Dubisz, Warszawa 2008, s.843). Wobec tego z informacją publiczną nie mamy do czynienia wtedy , gdy dana informacja nie dotyczy sprawy publicznej , ale co do zasady obejmuje sprawy prywatne, niepubliczne. Taki charakter mają kwestie związane ze sposobem reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej przez zarząd , gdyż służą one wyłącznie realizacji uprawnień właścicielskich członków danej wspólnoty mieszkaniowej . Oceny tej nie zmienia fakt, że jednym z właścicieli lokali jest między innymi gmina Wrocław.
Nie ma zatem podstaw do uznania ,że umocowanie zarządu do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie jest to bowiem dokument wytworzony przez organ władzy publicznej lub przez funkcjonariusza publicznego i nie służy do wykonywania zadań publicznych przez te podmioty . Wspomniany dokument nie służy też ogółowi ,nie dotyczy on wszak spraw publicznych , lecz dotyczy wyłącznie wspólnoty mieszkaniowej jako podmiotu praw i obowiązków związanych z gospodarowaniem nieruchomością wspólną, który realizuje cele i interesy tworzących ją właścicieli lokali .Reprezentowanie wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniach sądowych w sprawach dotyczących czynności zwykłego zarządu wchodzi w zakres , wynikającej z art. 22 ust.1 w związku z art. 33 ust.1 ustawy o własności lokali , kompetencji zarządcy do samodzielnego działania w tych sprawach Objęte wnioskiem umocowanie nie funkcjonuje poza postępowaniem sądowym i nie dotyczy spraw publicznych . Stanowisko to dodatkowo potwierdza fakt, że żądane kserokopie dokumentów dotyczyły spraw, w których – jak wynika z przedmiotowego wniosku - zarządcami wspólnoty mieszkaniowej były cztery wskazane z nazwy podmioty gospodarcze , będące spółkami prawa handlowego. Oczywistym jest ,że osoby działające w imieniu spółki prawa handlowego nie są funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniu Kodeksu karnego.
Spajając tę część rozważań uznać należy, że dokumenty w postaci pełnomocnictwa, umocowania udzielonego zarządcy przez wspólnotę mieszkaniową nie mają waloru informacji publicznej , zostały one wystawione przez podmiot prywatny ( zrzeszenie właścicieli lokali ) , a nie publiczny i dotyczą spraw , które nie są związane z działalnością organu publicznego , lecz zarządzaniem prywatną własnością. Brak urzędowego charakteru dokumentu umocowania w powiązaniu z jego treścią , skutkuje tym ,że także informacja o udzieleniu pełnomocnictwa nie jest informacją publiczną i nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej .
Przenosząc powyższe uwagi na grunt okoliczności kontrolowanej sprawy stwierdzić ,że działanie organu w reakcji na żądanie udostępnienia informacji w omawianym wyżej zakresie , zmaterializowane w jego piśmie informacyjnym z 12 kwietnia 2021 r. stanowi - w ocenie Sądu - prawidłową realizację obowiązku wynikającego z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej . Nie można tym samym pod adresem organu wyartykułować zarzutu bezczynności, bowiem przyjęty przez organ tryb procedowania w odniesieniu do żądania udostępnienia kserokopii dokumentów umocowania do działania przez sądem podmiotów uprawnionych do działania za Wspólnotę Mieszkaniową ocenić należy jako prawidłowy.
Stwierdzenie powyższego oznacza, że pod adresem organu nie może być skutecznie wyartykułowany zarzut bezczynności w tym zakresie, a tym samym skarga przedstawia się jako bezzasadna, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło