I SA/Wa 1147/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-12
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Dorota Apostolidis, Magdalena Durzyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma kompetencje do ustalenia lub podwyższenia odszkodowania za nieruchomość przejętą na cele budowy budowli przeciwpowodziowych, jeśli strony zawarły porozumienie w sprawie wysokości odszkodowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma kompetencji do ustalenia lub podwyższenia odszkodowania za nieruchomość przejętą na cele budowy budowli przeciwpowodziowych, jeśli strony zawarły pisemne porozumienie w sprawie wysokości odszkodowania. W takim przypadku postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe, a wszelkie spory dotyczące skuteczności lub zakresu porozumienia powinny być rozstrzygane przed sądem powszechnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju, która uchyliła decyzję Wojewody i umorzyła postępowanie administracyjne w sprawie powiększenia odszkodowania za nieruchomość przejętą na cele budowy budowli przeciwpowodziowej. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów k.p.a. i specustawy powodziowej, twierdząc, że zawarte porozumienie dotyczyło jedynie części odszkodowania, a organ nie zbadał prawidłowo stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Magdalena Durzyńska Protokolant referent stażysta Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. K. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Nieruchomość położona w gminie [...],[...], obręb [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych dla zamierzenia budowlanego pn.: "Budowa suchego zbiornika przeciwpowodziowego [...] na rzece [...]" stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] października 2017 r., tj. w dniu wydania decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa, nr [...].
Zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...],[...] Wydział Ksiąg Wieczystych, działka nr [...] o pow. [...] ha stanowiła własność J. K. w udziale [...] części.
Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej [...] złożył wniosek do Wojewody [...] o wydanie decyzji w sprawie powiększenia ustalonego odszkodowania o [...]% wartości nieruchomości położonej w gminie [...],[...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, informując że w dniu [...] grudnia 2017 r. pomiędzy J. K. i Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej [...] dokonano jedynie uzgodnień w zakresie wysokości odszkodowania za udział wynoszący [...] w przedmiotowej nieruchomości. Natomiast z uwagi na wątpliwości Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] dotyczące treści złożonych przez J. K. oświadczeń dotyczących kwestii wydania nieruchomości, ustalone w drodze uzgodnień odszkodowanie nie zostało powiększone o [...]%.
Decyzją z dnia z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], Wojewoda [...] orzekł o niepowiększeniu na rzecz J. K. odszkodowania o kwotę równą [...]% wartości udziału [...] w przedmiotowej nieruchomości, przeznaczonej na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych dla zamierzenia budowlanego pn.: "Budowa suchego zbiornika przeciwpowodziowego [...] na rzece [...]".
Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. K..
Skarżący zarzucił powyższej decyzji:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału zgromadzonego w sprawie, w tym pominięcie okoliczności,
że Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej [...] nie miał wątpliwości,
że oświadczenie J. K. było złożone w terminie, a wątpliwości były jedynie w zakresie jego treści oraz zaniechanie przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej [...] sporządzenia protokołu odbioru nieruchomości,
2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji czego postępowanie było wadliwe i pobieżnie przeprowadzone, bez pełnych ustaleń prawidłowego stanu faktycznego.
Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków – M. K. oraz E. M. na okoliczność zaniechania przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej [...] sporządzenia protokołu odbioru nieruchomości.
Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. K. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu Minister wskazał, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 433, ze zm.), dalej: specustawa powodziowa, w związku przeniesieniem na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego własności nieruchomości, o których mowa w art. 9 pkt 5 lit. a, właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu tej nieruchomości przysługuje odszkodowanie, w wysokości uzgodnionej między inwestorem, a dotychczasowym właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości, od odpowiednio Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Uzgodnienia dokonuje się w formie pisemnej pod rygorem nieważności.
Jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna, nie dojdzie do uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, wysokość odszkodowania ustala wojewoda w drodze decyzji, (art. 20 ust. 2 ww. ustawy).
Powyższe zdaniem Ministra oznacza, że w pierwszej kolejności należy podjąć próbę ustalenia należnego odszkodowania w drodze uzgodnienia, a dopiero, gdy w terminie dwóch miesięcy od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna, strony nie dojdą do porozumienia w sprawie jego wysokości, wszczęte zostaje postępowanie administracyjne w tym przedmiocie.
Podkreślono, że rokowania są obligatoryjnym elementem poprzedzającym wszczęcie postępowania administracyjnego. Użyte sformułowanie "uzgodnienie" wskazuje, że mamy do czynienia z czynnością cywilnoprawną rozstrzyganą pomiędzy dwoma równorzędnymi podmiotami. Gdy rokowania te zakończą się zawarciem porozumienia w sprawie wysokości należnego odszkodowania, wówczas nie dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego, a obowiązek ustalenia odszkodowania zostanie zrealizowany w drodze czynności cywilnoprawnej.
W przypadku więc zarówno prowadzenia rokowań pomiędzy uprawnionymi stronami, jak i w przypadku gdy rokowania te zakończą się wynikiem pozytywnym czyli zawarciem stosownego porozumienia określającego wysokość należnego odszkodowania nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną. Dopiero bowiem w przypadku braku zawarcia ww. porozumienia w terminie 2 miesięcy liczonych od dnia uostatecznienia się decyzji w zakresie budowli przeciwpowodziowych organ administracji władny będzie wszcząć postępowanie administracyjne w ww. zakresie.
W ocenie organu odwoławczego z akt sprawy wynika, że pomiędzy Regionalnym Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych [...] a J. K. doszło do zawarcia porozumienia w sprawie wypłaty odszkodowania za udział wynoszący [...] w przedmiotowej nieruchomości, przejętej na rzecz Skarbu Państwa, w wysokości [...] zł.
Zdaniem Ministra w niniejszej sprawie dokonano uzgodnienia wartości odszkodowania, co potwierdza podpisany w dniu [...] grudnia 2017r., protokół będący czynnością cywilnoprawną pomiędzy dwiema równorzędnymi stronami. Organ administracji nie ma więc prawa wkraczać ze swoim władztwem administracyjnym w ww. porozumienie by ocenić czy odszkodowanie to zostało ustalone kompleksowo. Zaznaczenia bowiem wymaga, że prowadzone rokowania to nic innego jak negocjacje uregulowane w art. 72 Kodeksu cywilnego, prowadzone wyłącznie pomiędzy dwiema zainteresowanymi stronami, mające na celu zawarcie stosownej umowy. To z kolei oznacza, że w przypadku kiedy strona chce zanegować ustalenia zawartego porozumienia (które jest niczym innym jak umową), wówczas przysługuje jej wyłącznie tryb cywilny realizowany przed sądami powszechnymi.
Minister uznał, że jeżeli strony uzgodniły należne odszkodowanie w wyniku prowadzonych negocjacji, to nie ma możliwości aby organ administracji badał ani sposób ich prowadzenia ani ostateczny ich rezultat. Byłoby to niczym innym jak badaniem czynności cywilnoprawnej zawartej poza postępowaniem administracyjnym, do czego organ administracji władny nie jest.
Mając powyższe na względzie, w ocenie Ministra należało uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. i umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji z uwagi na fakt, że sprawa dotycząca ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa udziału [...] części w przedmiotowej nieruchomości, została już uprzednio uzgodniona przez strony niniejszego postępowania.
Podkreślono ponadto, że w sytuacji, w której strony uzgodniły należną wysokość odszkodowania brak jest podstaw do władczej ingerencji organu administracji publicznej, nawet w sytuacji gdy strony wskazują jakoby wartość należnego stronie odszkodowania została uzgodniona między stronami jedynie częściowo (jak w niniejszej sprawie jedynie za grunt), bowiem jak już wskazano powyżej organ administracji publicznej nie jest władny badać w postępowaniu administracyjnym ani wad oświadczeń woli ani też zakresu uzgodnienia.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Minister wskazał, że wobec bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego brak jest podstaw do oceny ich zasadności.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2019r. wniósł J. K..
Przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie:
1. naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 20 ust. 2 specustawy powodziowej poprzez błędne przyjęcie, że pomiędzy Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej [...] a J. K. doszło do zawarcia porozumienia i podpisania protokołu ugodzeń w zakresie całego należnego odszkodowania, podczas gdy porozumienie obejmowało jedynie kwotę bezsporną odszkodowania, a Strony wyraźnie wskazały, że przedmiotem porozumienia nie jest odszkodowanie za niezwłoczne wydanie nieruchomości (w wysokości [...] % wartości nieruchomości położonej w gminie [...] oznaczonej ewidencyjnej jako działki: nr [...]) wynikającego z zapisów art. 21 ust. 7 specustawy powodziowej.
2. naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 7 specustawy powodziowej poprzez błędne przyjęcie, że pomiędzy Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej [...] a J. K. doszło do zawarcia porozumienia i podpisania protokołu ugodzeń w zakresie całego należnego odszkodowania, podczas gdy porozumienie obejmowało jedynie kwotę bezsporną odszkodowania, a strony wyraźnie wskazały, że przedmiotem porozumienia nie jest odszkodowanie za niezwłoczne wydanie nieruchomości (w wysokości [...] % wartości nieruchomości położonej w gminie [...] oznaczonej ewidencyjnej jako działki: nr [...]) wynikającego z zapisów art. 21 ust. 7 specustawy powodziowej.
3. naruszenie art. 20 ust. 1 i 2 specustawy powodziowej - poprzez błędne przyjęcie, że pomiędzy Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej [...] a J. K. doszło do zawarcia porozumienia i podpisania protokołu ugodzeń w zakresie całego należnego odszkodowania, podczas gdy porozumienie obejmowało jedynie kwotę bezsporną odszkodowania, a strony wyraźnie wskazały, że przedmiotem porozumienia nie jest odszkodowanie za niezwłoczne wydanie nieruchomości (w wysokości [...] % wartości nieruchomości położonej w gminie [...] oznaczonej ewidencyjnej jako działki: nr [...]) wynikającego z zapisów art. 21 ust. 7 specustawy powodziowej.
4. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedostateczne rozważenie przez Ministra Inwestycji i Rozwoju zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego co skutkowało błędnym przyjęciem, że postępowanie w przedmiotowej sprawie jest bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, wcześniejszego ugodowego zakończenia tego postępowania, co stoi w całkowitej sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Protokół nie uwzględniał powiększenia wysokości odszkodowania o [...]% wynikającego z zapisów art. 21 ust. 7 specustawy powodziowej, ponieważ Inwestor miał wątpliwości dotyczące treści złożonych przez J. K. oświadczeń w kwestii wydania nieruchomości.
5. naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez zaniechanie przez Ministra Inwestycji i Rozwoju dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy obejmującego procedurę prowadzenia postępowania w zakresie odszkodowań z tytułu przejętych nieruchomości na potrzeby inwestycji, sposobu postępowania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] oraz organów w tym zakresie, ustalenia zakresu odszkodowania, ustaleń jakie w tym zakresie były poczynione pomiędzy organami administracji publicznej a stronami postępowania.
6. naruszanie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. jego błędne zastosowanie polegające na bezpodstawnym wydaniu przez Ministra Inwestycji i Rozwoju decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i umarzającej postępowanie przed organem pierwszej instancji w sytuacji, gdy na gruncie niniejszej sprawy nie istniały ku temu żadne przesłanki prawne.
7. naruszanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie: jako podstawę wydania decyzji z dnia 2 kwietnia 2019 r. wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., stanowiący o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, lecz organ odwoławczy uchylił decyzję Wojewody [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.
8. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału zgromadzonego w sprawie, w tym pominięcie:
- okoliczności, że Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej [...] nie miał wątpliwości, że oświadczenie J. K. było złożone w terminie, a wątpliwości były jedynie w zakresie jego treści,
- okoliczności zaniechania przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej [...] sporządzenia protokołu odbioru nieruchomości, pomimo deklaracji, że taki protokół będzie sporządzony w terminie umożliwiającym otrzymanie odszkodowania w powiększonej wysokości,
- okoliczności, że J. K. zgodził się na wydanie nieruchomości;
- okoliczności, że J. K. wydał przedmiotową nieruchomość w terminie umożliwiającym otrzymanie odszkodowania w powiększonej wysokości.
Powyższe w ocenie skarżącego skutkuje brakiem wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i błędną oceną materiału zgromadzonego w sprawie, a w konsekwencji nieprawidłowym ustaleniu, że nienależne jest powiększenie na rzecz J. K. odszkodowania o kwotę równą [...]% wartości przedmiotowej nieruchomości.
9. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji czego postępowanie przed organem pierwszej instancji było wadliwe i pobieżnie przeprowadzone, brak było pełnych ustaleń prawidłowego stanu faktycznego, nie wyjaśniono istoty sprawy oraz dokonano dowolnej oceny zebranych dowodów, bez uwzględnienia stanowiska odwołującego, co skutkowało wyciągnięciem błędnych wniosków, zastosowaniem niewłaściwych podstaw prawnych, wydaniem merytorycznie błędnych decyzji, a także wadliwością uzasadnienia, które nie zawierało wyczerpującego wyjaśnienia w zakresie podstaw faktycznych i prawnych.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa materialnego ani procesowego. Organ stosownie do zasady wyrażonej w artykule 7, 77§ 1 i 107 § 3 k.p.a przeprowadził czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, ustalił w sposób wystarczający stan faktyczny sprawy i wyjaśnił w sposób przekonujący swoje stanowisko w sprawie, co zdecydowało o oddaleniu skargi.
W ocenie Sądu prawidłowo przeprowadzone postępowanie przez organy obu instancji umożliwiło prawidłową ocenę o zajściu przesłanki obligującej organ administracyjny do umorzenia postępowania ze względu na to, że przepis prawa materialnego nie stanowi podstawy do działania organu administracji w zakresie zwiększenia ustalonego w drodze negocjacji odszkodowania.
Podstawę materialnoprawną decyzji stanowi ustawa z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 966 t.j.). Stosownie do treści art. 19 ust. 4 ustawy nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 9 pkt 5 lit. a, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna. Według art. 20 ust. 1 tej ustawy z tytułu przeniesienia na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego własności nieruchomości, o których mowa w art. 9 pkt 5 lit. a, właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu tej nieruchomości przysługuje odszkodowanie, w wysokości uzgodnionej między inwestorem, a dotychczasowym właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości, od odpowiednio Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Uzgodnienia dokonuje się w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Co istotne, w art. 20 ust. 2 ustawy zawarta jest regulacja, według której jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna, nie dojdzie do uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, wysokość odszkodowania ustala wojewoda w drodze decyzji. Oznacza to, że ten ostatni przepis prawa materialnego stanowi podstawę do działania organu administracji w zakresie ustalenia odszkodowania. Upoważnienie to ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy wysokość odszkodowania nie została już określona na podstawie uzgodnienia dokonanego pomiędzy inwestorem, a dotychczasowym właścicielem. Jeżeli do takiego uzgodnienia doszło, organ administracji publicznej nie ma uprawnienia do wydania decyzji, której adresatem jest dotychczasowy właściciel nieruchomości (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości), określającej w sposób władczy uprawnienie tej osoby do ustalonej kwoty odszkodowania. W takim przypadku postępowanie nie może się toczyć, bowiem sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej (art. 1 pkt 1 k.p.a.).
Bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] została objęta decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, jak też że z dniem [...] października 2017 r., w którym decyzja ta stała się ostateczna, przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zagadnienie związane z oceną czy ustalone w drodze pisemnego porozumienia odszkodowanie pomiędzy inwestorem, a dotychczasowym właścicielem nieruchomości, które poprzedziło zainicjowane postępowanie administracyjne, wyczerpało tryb podwyższenia o [...]% ustalonego odszkodowania, a tym samym wyłączyło dopuszczalność jego ustalania (podwyższenia) przez organ administracji publicznej. W ocenie organów obu instancji skutkiem zawartego porozumienia było wyłączenie podstawy prawnej do działania organu w zakresie ustalenia odszkodowania, a także badania ostatecznego rezultatu zawartego porozumienia. Z taką oceną Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni się zgadza.
W ocenie Sądu rolą organu w zainicjowanym postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia odszkodowania w oparciu o przepisy wskazanej ustawy było wyjaśnienie czy ustalone w drodze porozumienia odszkodowanie było odszkodowaniem kompletnym, a zatem czy strony uzgodniły całość należnego odszkodowania. Dopiero po ustaleniu tej okoliczności organ może decydować o istnieniu lub braku podstawy do jego umocowania w zakresie ustalenia odszkodowania. Podejmowanie czynności w tym zakresie związane jest zatem z ustaleniem stanu faktycznego sprawy, a nie nieuprawnioną ingerencją organu w dokonaną przez strony czynność cywilnoprawną.
Wskazane przepisy art. 20 ust. 1 i 2 ustawy nie wykluczają możliwości zawarcia porozumienia co do należnego odszkodowania za przejście prawa własności do nieruchomości. Podkreślić należy, że ten polubowny tryb ustalenia odszkodowania ma służyć jedynie usprawnieniu procesu uzyskania przez osobę uprawnioną należnego jej odszkodowania i angażowaniu władztwa administracyjnego tylko w koniecznym zakresie. W przedmiotowej sprawie organy wyjaśniły, że uzgodnienie dotyczące odszkodowania za przedmiotową nieruchomość obejmowało całość nieruchomości. Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, że w dniu [...] grudnia 2017 r. spisany został pomiędzy Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej [...] a skarżącym protokół uzgodnienia wysokości odszkodowania za udział [...] w prawie własności przedmiotowej nieruchomości. Z treści tego dokumentu wynika, że J. K. zaakceptował kwotę odszkodowania, przy czym protokół z uwagi na wątpliwości co do kwestii terminu przekazania nieruchomości inwestorowi nie uwzględniał powiększenia odszkodowania o [...]%. Na marginesie podnieść należy, że pozostali współwłaściciela nie wyrazili zgody na rozporządzenie nieruchomością. W ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły, że zawarte porozumienie obejmowało całość odszkodowania. Analiza tego właśnie dokumentu była pomocna przy ustaleniu czy wynikająca z porozumienia kwota za nabyte na rzecz Skarbu Państwa prawo własności nieruchomości obejmowała całość należnego odszkodowania.
Prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie powiększenia uzgodnionego już odszkodowania i podjęcie w nim merytorycznego rozstrzygnięcia (tak pozytywnego jak i negatywnego) na gruncie omawianej ustawy jest niedopuszczalne. Skoro więc do jego wszczęcia i wydania w nim merytorycznej decyzji doszło, w to w postępowaniu odwoławczym decyzja taka, stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., podlegało uchyleniu, a postępowanie administracyjne należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że podejmując tej treści rozstrzygnięcie Minister naruszył przepisy art. 20 ust. 1 i 2 specustawy powodziowej, czy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie jest także trafny zarzut, że w związku z zastosowaniem ww. unormowań organ centralny dokonał wadliwych ustaleń faktycznych, naruszając tym samym przepisy art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które to naruszenie miało w tym przypadku wynikać z nieuwzględnienia, że w sprawie doszło do uzgodnienia jedynie częściowego (zdaniem strony) odszkodowania.
Dopóki owo porozumienie – będące, jak słusznie zauważał Minister, niczym innym jak umową cywilnoprawną zawartą pomiędzy dwoma równorzędnymi stronami – nie zostanie skutecznie podważone we właściwej ku temu procedurze przed sądem powszechnym, organ administracyjny musi uwzględniać fakt jego istnienia. Nie ma on zwłaszcza kompetencji do władczego ingerowania w ukształtowany nim stosunek prawny, czy jego modyfikacji. Bez znaczenia dla powyższej konstatacji pozostaje przy tym to, że zawierając porozumienie w przedmiocie odszkodowania, strony umowy zastrzegły (jak miało to miejsce w niniejszej sprawie), że kwestię dodatkowego "bonusu" z tytułu niezwłocznego wydania nieruchomości, pozostawiają do rozstrzygnięcia wojewody. Właściwość organu administracji publicznej do rozstrzygania określonych kategorii spraw nie zleży bowiem od woli zainteresowanych stron czy organu, ale od przyznanych mu w tym względzie przepisami prawa powszechnie obowiązującego w sposób wyraźny kompetencji.
Wszechstronna analiza materiału dowodowego prowadzi w ocenie Sądu do wniosku o bezzasadności twierdzeń strony skarżącej, organ odwoławczy dokonał bowiem oceny merytorycznej zgromadzonego w sprawie materiału w zakresie prawidłowości ustalenia należnego byłemu właścicielowi odszkodowania.
Z uwagi na powyższe za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 77§1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 7 i art. 20 ust.1 i 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło