II SAB/Bk 8/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. [...] w B. w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. [...] w B. do załatwienia, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, wniosku skarżącego J. K. z dnia [...] grudnia 2021 roku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W dniu [...] grudnia 2022 r. J. K. złożył w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym im. [...] w B. dalej: Szpital) pismo (datowane [...] grudnia 2021 r.), w którym "wniósł o udzielenie informacji publicznej w zakresie podania dat badania jego nasienia przez laboratorium ul. [...] wojewódzkiego szpitala od [...].10.2002 r. do [...].12.2004 r. z zeszytów archiwów szpitalnych laboratorium ul. [...] i podania nazwisk osób wykonujących badania i dat wraz z wydania wyników badań spermiogramów duplikatów i przesłania na jego ręce za pośrednictwem poczty polskiej na adres [...] do 14 dni". Jednocześnie w piśmie wskazał, że "w przypadku nie wysłania do 14 dni wniósł o nałożenie kary pieniężnej na szpital wojewódzki przez Sąd Administracyjny Wojewódzki i wniósł o udzielenie prawa pomocy poprzez zwolnienie go z kosztów sądowych w całości...". Z nagłówka pisma wynika, że skarżący skierował je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku za pośrednictwem Dyrekcji Szpitala. Dyrektor Szpitala przesłał powyższe pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w dniu 7 grudnia 2021 r. wskazując, że przesyła je zgodnie z właściwością. Pismem z dnia 2 stycznia 2022 r. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność organu Szpitala Wojewódzkiego. W skardze wskazał, że pismo z dnia [...] grudnia 2021 r. było skierowane do WSA w Białymstoku. Jednocześnie podkreślił, że za pośrednictwem Szpitala Wojewódzkiego w dniu [...] grudnia 2021 r. wniósł ponaglenie do Zarządu Województwa P., organu zwierzchniego nad Szpitalem, w związku z nieudzieleniem przez dyrekcję Szpitala informacji publicznej w przedmiocie nieprzesłania duplikatów badań jego nasienia od [...].10.2002 r. do [...].12.2004 r., nie podania dat badań konkretnych co do dni i osób jego badań we wskazanym okresie, ksera z fakturą odpisu za jej sporządzenie. W ocenie skarżącego żądane informacje stanowią informacje publiczne. Brak ich udzielenia jest rażącym naruszeniem prawa. Organ nie podjął żadnych czynności i zaniechał (odpowiedzi) przez co samoistnie popadł w bezczynność. Dalej skarżący podniósł, że organ Szpitala Wojewódzkiego "nie przekazuje jego pisma z dnia [...] grudnia 2021 r. - skargi do WSA w Białymstoku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku gdzie z okoliczności niniejszego pisma jednoznacznie wynika, iż jest skarga do WSA w Białymstoku w związku z brakiem podania konkretnych dat badań nasienia i osób wykonujących owe badania w danych datach we wskazanym okresie [...].10.2001 i [...]..2004 skierowaniem przez urologa do szpitalnego laboratorium ul. [...] w B. a niniejsza dokumentacja jest informacją publiczną w związku z pełnieniem władzy publicznej na podstawie ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej w związku ze skierowaniem urologa do laboratorium Szpitala Wojewódzkiego w B. i jej wytworzenia przez szpitalne laboratorium w przedmiocie dat i osób i zaniechania powiadomienia wnioskodawcy o procedurze wysłania odpisów badań wraz z fakturą do wnioskodawcy". W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, iż doszło do bezczynności Szpitala Wojewódzkiego w związku z niepodjęciem żadnych czynności przesłania żądanych odpowiedzi; 2) wydanie wyroku, iż doszło do rażącego naruszenia prawa i trwania w bezczynności Laboratorium Wojewódzkiego Szpitala pond 19 lat w związku z niepodaniem w wynikach badań nasienia wnioskodawcy z 2001 r. – 2004 r., iż wystawione badania nasienia są bez badań radiologicznych i zatajenia użycia radiacji do uszkodzenia płodzenia; 3) przeprowadzenie postępowania sądowego z wykluczeniem jawności z udziałem stron i ściągnięcia z kancelarii tajnej szpitala z laboratorium i z kancelarii tajnej Wojewody oraz z kancelarii tajnej archiwów państwowych (dokumentów), iż organ Rządu Polskiego i jaj przedstawiciel Wojewoda P. używali, do okaleczania i pozbawiania płodzenia mężczyzn, substancji radioaktywnych; 4) wydania wyroku w sprawie w postaci sporządzenia wniosku do Trybunału Karnego w H. i wstrzymania dyrekcji Szpitala i Zarządowi Województwa wraz z Wojewodą P. uposażeń płacowych i zajęcia majątku. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Białymstoku z dnia 4 stycznia 2022 r. rozdzielono powyższą skargę na skargi dotyczące spraw oznaczonych w piśmie skarżącego jako: (-) skarga na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. [...] w B. w przedmiocie informacji publicznej, (-) wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. [...] w B. za nieprzekazanie skargi na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej. Niniejsza sprawa dotyczy skargi na bezczynność organu. Sprawa o wymierzenie organowi grzywny została zarejestrowana pod sygnaturą II SO/Bk 2/22. W odpowiedzi na skargę o bezczynność Dyrektor Szpitala wniósł o odrzucenie skargi a ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi organ potwierdził, iż skarżący złożył u niego pismo z dnia [...] grudnia 2021 r., które zgodnie z jego wnioskiem zostało przekazane w dniu 7 grudnia 2021 r. do WSA w Białymstoku. Wyjaśnił też, że skarżący prowadził ze Szpitalem już wcześniej korespondencję. I tak wnioskiem z dnia [...] marca 2021 r. wystąpił do Szpitala o udostępnienie mu dokumentacji medycznej dotyczącej badania nasienia od [...].10.2002 r. do lipca 2003 r. Na powyższe pismo Szpital udzielił odpowiedzi w dniu [...] marca 2021 r. Ponadto skarżący żądał od Szpitala informacji w piśmie z dnia [...] maja 2021 r., na które odpowiedziano pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Ponownie skarżący żądał informacji pismem z dnia [...] grudnia 2021 r., na które odpowiedziano pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. Organ wskazał też, że przedmiotowa sprawa była rozpatrywana przez Rzecznika Praw Pacjenta, który pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. kierowanym do skarżącego, nie stwierdził naruszenia praw pacjenta. Na koniec organ wyjaśnił, że prawo do informacji o swoim stanie zdrowia, którego korelatem jest prawo dostępu do dokumentacji medycznej, zostało uszczegółowione w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i rzeczniku Praw pacjenta (Dz. U. z 2020 r., poz. 849). Zatem nawet gdyby przyjąć założenie, że pismo skarżącego z dnia [...] grudnia 2021 r. stanowiło wniosek o udostępnienie żądanej dokumentacji medycznej i było skierowane do Szpitala, to i tak rozpatrzenie takiego wniosku nie mogłoby się zakończyć wydaniem decyzji administracyjnej na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Na mocy art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ma miejsce wtedy, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.; dalej: u.d.i.p.). Ustawa definiuje informację publiczną w art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, podmioty zobowiązane do jej udzielenia w art. 4 ust. 1 - 3 oraz tryb jej udostępniania i ograniczenia w tym zakresie. I tak zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Z kolei w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z przepisów przedmiotowej ustawy wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności, nawet jeśli żądane informacje nie stanowią informacji publicznej - w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeśli wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno – technicznej w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), 2) wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p., 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się - art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji, Natomiast jeśli natomiast żądana informacja nie jest informacją publiczną, wystarczy, że o fakcie tym organ powiadomi wnioskodawcę zwykłym pismem. W stanie faktycznym niniejszej sprawy pismo skarżącego z dnia [...] grudnia 2021 r., jak wskazano już powyżej, zawierało dwa żądania: wniosek o udzielenie informacji publicznej oraz żądanie przekazania tego pisma do WSA w Białymstoku jako skargi. Organ przekazał pismo do WSA w Białymstoku w dniu 7 grudnia 2021 r., jednakże żądanie udzielenia informacji publicznej pozostawił bez rozpoznania. Aż do dnia orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie organ nie ustosunkował się do żądania skarżącego o udzielenie żądanych informacji publicznych. Za ustosunkowanie takie nie można bowiem uznać odpowiedzi na skargę, która z samego założenia skierowana jest do Sądu a nie do wnioskującego o udzielenie informacji publicznej. Na samym początku podkreślenia wymaga, że w sprawie nie jest kwestionowane, że Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. [...] w B. jest podmiotem, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Sąd w tym miejscu nie przesądza, czy w świetle żądania skarżącego wyrażonego w jego piśmie z dnia [...] grudnia 2021 r. oraz w świetle innych pism skarżącego i odpowiedzi na nie (dołączonych do akt sądowych przez organ przy odpowiedzi na skargę), żądanie skarżącego jest żądaniem o udzielenie informacji publicznej ani jak winno być one przez organ załatwione. To samo dotyczy kwestii ewentualnego zakwalifikowania przez organ żądania skarżącego jako wniosku o dostęp do dokumentacji medycznej dotyczącej jego zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych pod rządami przepisów ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 849). Skoro jednak z pisma tego ewidentnie wynikało żądanie udzielenia konkretnych informacji publicznych, to organ winien się do tego wniosku ustosunkować na jeden ze sposobów wskazanych powyżej. W ocenie Sądu skarga jest zasadna, gdyż organ pozostaje w bezczynności. Pod rządami ustawy o dostępie do informacji publicznej za bezczynność należy uznać bowiem również stan, gdy podmiot, do którego zwrócono się o udzielenie informacji publicznej, nie reaguje na wniosek i pozostawia go bez rozpoznania. Niezależnie zatem od tego, czy w ocenie tego podmiotu, wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej lub że podmiot nie jest zobowiązany do jej udzielenia, albo że nie dysponuje daną informacją, bądź że w sprawie zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji, podmiot ten zobowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy o zajętym stanowisku, choćby w formie zwykłego pisma. Nie do zaakceptowania jest zaś sytuacja, gdy podmiot taki, po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie reaguje na niego w żaden sposób uzewnętrzniony wnioskodawcy. Dopiero bowiem reakcja organu uwalnia go od zarzutu bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 444/14). W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ pozostaje w bezczynności, bowiem nie odpowiedział na wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] grudnia 2021 r. Stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę nie zasługuje na uznanie. Niezależnie bowiem od tego, czy żądanych informacji nie potraktował on za informacje publiczne, winien w ustawowym terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., poinformować wnioskodawcę na piśmie o zajętym stanowisku. Brak zaś wskazanego działania spowodował, że organ nie zastosował w sprawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie rozpoznał wniosku skarżącego o udzielenie informacji w wymaganym terminie. Podmiot ten pozostaje zatem w bezczynności. Mając wszystko powyższe na uwadze na mocy art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązano Dyrektora Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. [...] w B. do załatwienia, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2021 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi (art. 286 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się zarzucanej bezczynności (pkt 2 sentencji wyroku). Stwierdzając bezczynność i zobowiązując organ do załatwienia wniosku, Sąd nie był jednak władny do wskazania sposobu jego załatwienia. W niniejszym postępowaniu nie można bowiem nakazać organowi podjęcia czynności określonej treści lub wydania decyzji określając jej treść (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2917/12). Powyższe oznacza, że Sąd pozostawia bez rozstrzygnięcia kwestię, czy żądane informacje są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Odpowiedzi na powyższe pytanie musi sobie udzielić sam organ i w zależności od przyjętego stanowiska, zobowiązany będzie rozpoznać wniosek w jednym ze sposobów wskazanych powyżej. Zajęcie przez Sąd stanowiska w omawianej kwestii, na obecnym etapie postępowania, determinowałoby już po stronie organu obowiązek podjęcia konkretnej czynności lub wydania stosownej decyzji, a Sąd nie jest do tego uprawniony. Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu lekceważenia wnioskodawcy, czy też innych naruszeń prawa, poza nieprawidłową wykładnią analizowanych przepisów. Pismo skarżącego z dnia [...] grudnia 2021 r. było bowiem nieprecyzyjne, w jakiejś mierze nawet wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony żądał on bowiem udzielenia mu informacji publicznej a z drugiej kierował to pismo do sądu administracyjnego i wnosił o przekazanie tego pisma temu właśnie sądowi. Mając zatem powyższe na uwadze, na mocy wskazanych przepisów, należało orzec jak w sentencji.