II GZ 326/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 14 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] Sp. z o.o. w S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 462/21 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi [A.] Sp. z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z 5 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 462/21, Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wezwał [A.] Sp. z o.o. w S. (dalej: skarżąca) do uiszczenia 162 zł tytułem wpisu sądowego od skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2021 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 4050 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W podstawie prawnej wskazano § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej cyt. jako: rozporządzenie Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r.). W terminie otwartym do uiszczenia wpisu skarżąca wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie, wnosząc jednocześnie o zwolnienie jej z konieczności uiszczenia wpisu z uwagi na trudną sytuację finansową Spółki. Zarządzeniem z 9 czerwca 2021 r. skarżąca została wezwana do sprecyzowania, w terminie 3 dni, czy wniesione pismo z 1 czerwca 2021 r. stanowi zażalenie na zarządzenie wzywające ją do uiszczenia wpisu od skargi czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, pod rygorem przyjęcia, że jest to zażalenie. Powyższe zarządzenie zostało odebrane przez upoważnionego pracownika skarżącej w dniu 2 sierpnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotem tego postępowania wpadkowego jest tylko i wyłącznie ocena prawidłowości wydania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 5 maja 2021 r., którym wezwano stronę do uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznając zażalenie na wezwanie do uiszczenia wpisu bada jego zgodność z prawem, tj. prawidłowość wskazania podstawy prawnej żądanego wpisu oraz jego wysokość. Z treści art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej cyt. jako: p.p.s.a.) wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skargi) powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego. Strona wnosząca skargę ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (art. 239 § 1 pkt 1 - 3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie żadna z okoliczności zwalniających skarżącego z obowiązku poniesienia kosztów sądowych nie wystąpiła. Wysokość wpisów oraz szczegółowe zasady ich pobierania unormowano w rozporządzeniu Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. Zgodnie ze wskazanym w zaskarżonym zarządzeniu przepisem art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W sytuacji, gdy opłata taka nie została uiszczona, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do jej uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wobec powyższego prawidłowo zatem Przewodniczący Wydziału II WSA w Szczecinie wezwał skarżącą do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego od wniesionej skargi, pod rygorem odrzucenia tego środka odwoławczego zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a., który przewiduje, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których – pomimo wezwania – nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu. W rozpoznawanej sprawie skargą objęto decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2021 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w wysokości 4050 zł. W sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, a do takich należy niewątpliwie ta sprawa, pobiera się wpis stosunkowy (art. 231 p.p.s.a. zdanie 1), który zgodnie z § 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. wynosi, w przypadku należności mniejszej niż 10 000 zł, 4% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł. A zatem prawidłowo w objętym zażaleniem zarządzeniu sąd określił kwotę wpisu na 162 zł. Kwota ta została prawidłowo obliczona i sąd nie ma możliwości jej modyfikowania. Z akt rozpoznawanej sprawy nie wynika, żeby skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który jest rozpoznawany odrębnie w postępowaniu wpadkowym, ani tez by zaistniała jakakolwiek inna przyczyna zwolnienia jej z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wprawdzie w zażaleniu na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sformułowała wniosek o zwolnienie jej z konieczności uiszczenia wpisu motywując to trudną sytuacją ekonomiczną, ale na wezwanie sądu do sprecyzowania, czy pismo z 1 czerwca 2021 r. stanowi zażalenie na zarządzenie wzywające ją do uiszczenia wpisu od skargi czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, pod rygorem przyjęcia, że jest to zażalenie, skarżąca nie udzieliła sądowi żadnej odpowiedzi. Dodać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może być składany na każdym etapie postępowania, jednak wola złożenia takiego wniosku przez stronę winna być jasna i zrozumiała. Mając na uwadze powyższe NSA uznał, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w zakresie określenia zarówno podstawy prawnej, jak i wysokości żądanego wpisu odpowiada prawu. Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i z art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.