II SA/Gl 1662/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na czynność Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu drogowego p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Pismem z dnia 18 listopada 2021 r. M. K. wniósł skargę na czynność Prezydenta Miasta R. opisaną w rubrum niniejszego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Niedopuszczalność skargi będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuacje wniesienia skargi przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej wniesienia. Postępowanie sądowoadministracyjne, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, a oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z tej regulacji wynika, że złożenie skargi zostało oparte na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą co do zasady może wystąpić podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Stosownie natomiast do treści art. 32 p.p.s.a. stronami w postępowaniu przed sądem administracyjnym są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Przedmiotem zaskarżenia jest czynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu drogowego na drodze publicznej. Bez wątpienia taki akt bezpośrednio wpływa na sytuację prawną i faktyczną użytkowników drogi, którą obejmuje swoim zakresem. Kreuje on bowiem lub modyfikuje określone zasady zachowania się na drodze, np. poprzez ograniczenie prędkości lub tonażu przejeżdżających pojazdów. Nie można jednak wskazać bezpośredniego związku pomiędzy treścią tego aktu, a sytuacją prawną skarżącego, który swój interes prawny upatruje w posiadaniu prawa jazdy kategorii B oraz faktu zamieszkiwania i zameldowania przy ulicy [...], znajdującej się nieopodal ulicy [...], która jest objęta zmianą organizacji ruchu. Zmiana organizacji ruchu jest niewątpliwie oddziaływaniem o charakterze faktycznym dla użytkownika drogi, brak jednak normy, która stanowiłaby w niniejszym przypadku materialnoprawny łącznik pomiędzy przepisami odnoszącymi się zarówno do prawa własności (posiadania), jak i do ochrony dóbr osobistych, a tymi które odnoszą się do organizacji ruchu na drodze publicznej. W kwestii tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 2143/18, którego twierdzenia tut. Sąd w pełni podziela. W powyższym orzeczeniu wskazano, że kategoria interesu prawnego nie ogranicza się jedynie do norm prawa administracyjnego, a jej źródłem mogą być inne dziedziny prawa, jak np. prawo cywilne, gospodarcze itp. Z powyższego nie można jednak czynić tak daleko idącego uproszczenia, że wystarczy powołać się na prawo materialne i z tego faktu wywodzić swój interes prawny w dowolnym postępowaniu, które w jakimkolwiek stopniu dotyczy lub odnosi się do uprawnienia wynikającego z tego rodzaju normy. W pierwszej kolejności należy zatem ustalić, czy istnieje norma prawa materialnego administracyjnego, której realizacja wpływa na sytuację konkretnego podmiotu, a jeżeli tak, to czy podmiot ten może powołać się na istnienie regulacji zawartych, czy to w materialnym prawie administracyjnym, czy też w innych dziedzinach prawa, z których mógłby wywieść swoiste roszczenie o traktowanie go jako adresata takiego aktu. W nawiązaniu do powyższych rozważań z całą pewnością należy podkreślić, iż z samego faktu, że w sąsiedztwie nieruchomości, w której mieszka skarżący przewidziano zmianę organizacji ruchu nie możne on wywodzić swojego interesu prawnego. Tym bardziej, że zgodnie z treścią "projektu zmiany docelowej organizacji ruchu ulicy [...] w R." zmiana organizacji ruchu polega na lokalizacji dwóch progów zwalniających na ulicy [...] w R., natomiast skarżący wskazał, iż zamieszkuje on przy ulicy [...]. Niewątpliwie źródłem interesu prawnego skarżącego nie może być również sam charakter drogi publicznej i prawo do korzystania z niej na podstawie art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1376 ze zm.), gdyż przy takim podejściu katalog podmiotów uprawnionych byłby praktycznie nieograniczony. W tym stanie rzeczy Sąd postanowił jak w sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.