I OSK 1056/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-03-01

Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Zygmunt Zgierski, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące zmian w ewidencji gruntów i budynków, które nastąpiły po sporządzeniu operatu modernizacyjnego, ale przed ostatecznym rozpoznaniem zarzutów, powinny być uwzględnione w postępowaniu dotyczącym tych zarzutów, czy też powinny być przedmiotem odrębnego postępowania aktualizacyjnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty dotyczące zmian w ewidencji gruntów i budynków, które nastąpiły po sporządzeniu operatu modernizacyjnego, ale przed ostatecznym rozpoznaniem zarzutów, powinny być uwzględnione w postępowaniu dotyczącym tych zarzutów, a nie w odrębnym postępowaniu aktualizacyjnym. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów i budynków musi być aktualna, a zmiany mające wpływ na dane objęte zarzutami powinny być rozpatrywane w ramach postępowania dotyczącego tych zarzutów.
Stan faktyczny
Skarżący zgłosili zarzuty do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym po modernizacji ewidencji gruntów i budynków, dotyczące zasięgu i pola powierzchni użytków gruntowych w działce nr [...]. Organ pierwszej instancji odrzucił zarzuty, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Inspektora, uznając, że zmiany dotyczące budynku suszarni, który został usunięty po sporządzeniu operatu, powinny być uwzględnione w postępowaniu zarzutowym. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną skarżących od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] i [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1369/20 w sprawie ze skargi [...] i [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów zgłoszonych do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 18 lutego 2021 r. po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] i [...] (Skarżący) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] (Inspektor) z [...] listopada 2020 r. w przedmiocie odrzucenia zarzutów zgłoszonych do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Inspektora na rzecz Skarżących solidarnie kwotę 200 zł ( dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy : Inspektor decyzją z 4 listopada 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] ( dalej: "Starosta" ) z [...] czerwca 2020 r. orzekającą o odrzuceniu zarzutów zgłoszonych do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...], dotyczących zasięgu i pola powierzchni użytków gruntowych wykazanych w działce nr [...]. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 276 z późn. zm.; dalej: "P.g.i.k.") oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. z 2019 r. poz. 393; dalej: "rozporządzenie e.g.i.b."). Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów obu instancji było ustalenie, że na obszarze obrębu [...], gmina [...], w latach 2018 - 2019 Starosta, działając na podstawie art. 24a P.g.i.k. przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków. Pismami 6 listopada 2019 r. Skarżący (oba pisma tej samej treści) złożyli zarzuty do danych ujawnionych w operacie opisowo kartograficznym ewidencji gruntów i budynków [...], dotyczące zmiany w zakresie użytków gruntowych w działce nr [...], żądając przywrócenia stanu sprzed modernizacji ewidencji gruntów i budynków. W związku z powyższym Starosta zwrócił się do wykonawcy modernizacji o weryfikację złożonych zarzutów, a w przypadku stwierdzenia ich zasadności sporządzenia stosownej dokumentacji geodezyjnej w tym zakresie. W rezultacie wykonawca modernizacji opracował operat techniczny z weryfikacji użytków gruntowych w działce nr [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Kolbuszowej w dniu 2 czerwca 2020 r. pod identyfikatorem nr [...]. Następnie Starosta decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. orzekł o odrzuceniu zarzutów zgłoszonych do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...], dotyczących zasięgu i pola powierzchni użytków gruntowych wykazanych w działce nr [...]. W odwołaniu skarżący zarzucili naruszenie art. 24a ust. 10 P.g.i.k. w zakresie przebiegu granicy ujawnionej na mapie między nieruchomościami [...] i [...] i [...], nieprawidłowości dotyczące działki [...], błędne przyjęcie zasięgu użytków gruntowych i konturów powierzchni poprzez uwzględnienie istnienia na gruncie działki budynku suszarni, w sytuacji, gdy budynek ten nie figurował w dokumentach sprzed modernizacji, ani też po jej wykonaniu. Wskazali, że o ile budynek istniał w dacie wykonania prac modernizacyjnych, o tyle w dacie orzekania przez organ w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, budynku już nie było, został zlikwidowany. Utrzymanie nieaktualnego stanu po modernizacji, uniemożliwia przeprowadzenie rozgraniczenia. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Inspektor podkreślił, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zarzutów, zgłoszonych stosownie do przepisów art. 24a ust. 9 i 10 P.g.i.k. jest rozstrzygnięciem o tym, czy modernizacja ewidencji gruntów i budynków w zakresie złożonych zarzutów została przeprowadzona prawidłowo. Przedmiotem sprawy są zarzuty do danych zawartych w operacie opisowo kartograficznym obrębu [...] w zakresie nieprawidłowego ujawnienia użytków gruntowych w działce ewidencyjnej nr [...] po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Inspektor wyjaśnił, że na kopii mapy ewidencyjnej przedstawione zostały wyniki weryfikacji użytków gruntowych, wynika z nich, że w ww. działce zmieniony został zasięg konturu użytku Br, natomiast pozostałe użytki gruntowe w tej działce nie uległy zmianie w stosunku do stanu sprzed modernizacji. Zasięg tych użytków oraz konturów klasyfikacyjnych został pozyskany przez wykonawcę na podstawie wektoryzacji mapy ewidencyjnej oraz mapy klasyfikacyjnej. Natomiast przebieg użytków gruntowych, które uległy zmianie, został ujawniony w operacie ewidencyjnym na postawie pomiarów kartometrycznych wykonanych na ortofotomapie z uwzględnieniem mapy ewidencyjnej w postaci rastrowej oraz stanu faktycznego na gruncie, w tym również położenia budynków. W odniesieniu do pozostałych użytków gruntowych w działce nr [...] (grunty rolne i pastwiska trwałe) Inspektor stwierdził, że podczas modernizacji nie był zmieniany przebieg ich konturów ani zasięg. Na podstawie danych pozyskanych w ww. sposób, wprowadzonych do numerycznej bazy ewidencji gruntów i budynków, obliczone zostały pola powierzchni wszystkich użytków i konturów klasyfikacyjnych, a następnie zostały wyrównane do pola powierzchni działki nr [...] wynoszącego 1,94 ha. Pole powierzchni przedmiotowej działki zgodne jest ze stanem sprzed modernizacji ewidencji gruntów i budynków, które wynosiło 1.94 ha. Podkreślił, że zmiany pola powierzchni użytków gruntowych — grunty rolne (RIIIb i RIVb) wynikają ze sposobu obliczenia powierzchni zgodnie z aktualnymi standardami geodezyjnymi i przepisami prawa obowiązującymi w tym zakresie, a nie ze zmiany przebiegu konturu wskazanego użytku. Zasięg użytku gruntowego - grunty rolne zabudowane Br, podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków został zmieniony ze względu na usytuowany na działce nr [...] murowany budynek suszarni na fundamencie, który po zakwalifikowaniu jako budynek podlegający ujawnieniu w bazie ewidencji gruntów i budynków, został pomierzony na gruncie. Następnie sporządzony został arkusz danych ewidencyjnych, na podstawie którego dla tego budynku założono kartotekę oraz został nadany mu identyfikator nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego wykonawca modernizacji prawidłowo zmienił zasięg użytku gruntowego grunty rolne zabudowane Br, uwzględniając położenie istniejącego na gruncie, podczas wykonywania prac, budynku gospodarczego — suszarni. Organ podkreślił przy tym, że zmiany na gruncie tj. wyburzenie budynku gospodarczego - suszarni mające wpływ na sposób wykazania zasięgu użytku gruntowego Br powstały po przeprowadzeniu czynności terenowych przez wykonawcę modernizacji. Ze względu na powyżej wskazaną konieczność zmiany danych ewidencyjnych w zakresie kwestionowanego zasięgu użytku gruntowego grunty rolne zabudowane Br na ww. działce, opracowana została dokumentacja geodezyjna przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego 2 czerwca 2020 r. pod identyfikatorem [...]. Organ I instancji wskazał, że dokumentacja ta zostanie wykorzystana do aktualizacji operatu ewidencyjnego w odrębnie przeprowadzonym z urzędu postępowaniu administracyjnym. Odnosząc się do pozostałych podniesionych w odwołaniu zarzutów organ stwierdził, że są one bezzasadne. Zarzuty dotyczące przebiegu granic nr [...] oraz innych działek będących własnością Skarżących, wymienionych w odwołaniu (m.in. działki nr [...] i [...]) nie były objęte treścią zarzutów, a ponadto są przedmiotem odrębnej sprawy rozpatrywanej przez Starostę (wg adnotacji na ww. piśmie — sprawa [...]). Skarżący wnieśli skargę do sądu na decyzję Inspektora zarzucając jej: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 §1 pkt.1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo tego, że została wydana z naruszeniem P.g.i.k., 2) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że użytki gruntowe na działce nr [...] zostały prawidłowo wykazane, podczas gdy faktyczny zakres użytkowania działki [...] przez skarżących nie pokrywa się z przebiegiem granicy ujawnionym w ewidencji, co w konsekwencji ma przełożenie na obszary tychże nieruchomości, a w konsekwencji świadczy o tym, że użytki gruntowe na działce o nr 4357 nie zostały wykazane w sposób prawidłowy podczas modernizacji ewidencji gruntów, 3) błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na wynik zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu przez organ, że Skarżący w toku postępowania przed organem I instancji nie wnieśli zarzutów odnośnie przebiegu granic działek ewidencyjnych, wymienionych w odwołaniu, lecz zarzucili nieprawidłowość danych ewidencyjnych jedynie w zakresie zasięgu i powierzchni użytków gruntowych w działce nr [...], podczas gdy już pismem datowanym na dzień 27.08.2019r. do Starosty wnosili zastrzeżenia co do nieprawidłowości w zakresie przebiegu granicy ujawnionej między nieruchomościami o nr [...] i [...] i [...], a zatem organ był w posiadaniu stosownej informacji co do rzeczonych nieprawidłowości i podnoszonych zarzutów, 4) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że szereg zarzutów wykracza poza zakres przedmiotowego postępowania, które dotyczy zarzutów do użytków gruntowych w działce o nr [...] położonej w [...] podczas gdy podniesione przez nich w odwołaniu zarzuty dotyczące działki nr [...] i [...] mają ścisły związek z przeprowadzoną modernizacją gruntów, 5) sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegający na przyjęciu, iż zasięg użytku gruntowego — grunty rolne zabudowane Br, podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków został zmieniony ze względu na usytuowany na działce [...] murowany budynek suszarni na fundamencie, podczas gdy następnie organ podaje, iż po ponownym wywiadzie terenowym ustalono, iż budynek gospodarczy na działce o nr [...] oznaczony identyfikatorem [...] BUD został wyburzony co prowadzi do konieczności zmiany zakresu użytku gruntowego grunty rolne zabudowane Br, 6) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 Pgik poprzez przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...] odnośnie zmiany zasięgu i powierzchni użytków gruntowych w sposób sprzeczny z przepisami prawa i w sposób nieuwzględniający rzeczywistego stanu na gruncie. Skoro na datę sporządzania operatu opisowo kartograficznego, a także na datę wydania decyzji obiekt budowlany ( suszarnia) został wyburzony to fizycznie nie istniał na gruncie, a organ błędnie ustalił przebieg granicy nieruchomości oraz powierzchnię gruntów z uwzględnieniem tego obiektu. Wskazali również, że modernizacja powinna się opierać m.in. na pierwotnych dokumentach, tj. operacie [...], a także aktualnym stanie faktycznym. Tymczasem przedmiotowy obiekt budowlany ( suszarnia) nigdy nie znajdował się na działce [...] na datę sporządzenia operatu 60/1/68, stąd tym bardziej w chwili obecnej, po jego wyburzeniu nie może stanowić podstawy do zmiany zasięgu użytku gruntowego gruntów rolnych zabudowanych. Błędne ich zdaniem jest stanowisko organu I instancji, że do przeprowadzenia modernizacji, należało wykorzystać dwa operaty tj. [...] i [...], podczas kiedy operat z 1985r., nie nosi cech pierwotności, a ponadto nosi cechy sfałszowania, zawiera poprawki w dokumentach, nie jest wiarygodny ( co podnosili skarżący w pismach), a zatem nie może stanowić wiarygodnego dokumentu, gdyż jest sprzeczny ze stanem faktycznym na gruncie. Ponadto wskazali, że organ błędnie wskazuje, że zasięg użytków gruntowych i konturów klasyfikacyjnych został określony przez wykonawcę na podstawie dotychczasowej mapy ewidencyjnej podczas gdy, to nie mapy ewidencyjne, a pierwotne dokumenty tj. operat 50/1/68 stanowią podstawę do przeprowadzenia modernizacji i wskazania na podstawie tego operatu użytków rolnych i konturów klasyfikacyjnych wraz z obecnym stanem faktycznym. 7) sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Jak twierdzą powołany przez organ operat nr [...] w zaskarżonej decyzji został błędnie oznaczony albowiem pełnomocnik skarżących wskazywał w piśmie z dnia 28.09.2020r. na operat oznaczony nr [...]. Świadczy to ich zdaniem o braku rzetelności w rozpoznaniu odwołania, 8) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wyczerpującego rozważenia w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i ograniczył się jedynie do okoliczności przeprowadzenia modernizacji gruntów zgodnie z wymogami prawa geodezyjnego i kartograficznego w zupełności pomijając okoliczności podnoszone przez pełnomocnika skarżących w zakresie dostarczonych przez niego ekspertyz grafologicznych, kopii dokumentów podważających ich autentyczność, które zostały przedłożone przez pełnomocnika skarżących do organu wraz z pismem z dnia 07.10.2020r., a nie wyciągnięto na ich podstawie stosownych wniosków. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W kolejnych pismach procesowych z dnia 1, 5 i 12 lutego skarżący w dalszym ciągu podważają zapisy zmodernizowanej ewidencji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowiskowa zajęte w zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wydany przez siebie wyrok, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyjaśnił, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że w sprawie w zasadzie bezsporna jest kwestia zachowania przez organ ewidencyjny procedury modernizacji. W ocenie Sądu nie było również w zasadzie sporu co do kwalifikacji złożonych przez skarżących zarzutów do modernizacji. W dniu 6 listopada 2019 r. Skarżący wnieśli o wyjaśnienie na jakiej podstawie wchodzące w skład ich działki grunty zmieniły swoją powierzchnię. Z uwagi na to, że pisma zostały złożone w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego, organ prawidłowo zakwalifikował je jako zarzuty. Spór sprowadzał się do zakresu postępowania objętego zarzutami, jak również prawidłowości dokonanych zmian. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zakresu postępowania objętego zarzutami Sąd przyznał rację organom, że przekroczenie terminu z art. 24a ust. 9 w związku z art. 24a ust. 12 P.g.i.k. skutkuje wygaśnięciem uprawnienia do wniesienia zarzutów - zarzuty wniesione po tym terminie traktuje się jak wnioski o zmianę danych. Podkreślił, że nie mogą być przedmiotem zarzutów, o których mowa w art. 24a ust. 9 P.g.i.k., tak zarzuty wniesione przed ogłoszeniem operatu, jak i po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. W konsekwencji w ocenie Sądu pierwszej instancji prawidłowo organy uznały, że nie mogły stanowić przedmiotu postępowania zarzuty zgłoszone w piśmie z dnia 29 sierpnia 2019 r. dotyczące granicy pomiędzy działką [...] a [...] i [...], mieściły się one w charakterze uwag. Sąd zwrócił również uwagę, że jak wynika z akt, sprawa w zakresie zgłoszonych uwag stanowi przedmiot odrębnego postępowania. Podobny skutek, tylko z uwagi na przekroczenie terminu należało przypisać zarzutom podniesionym przez Skarżących w odwołaniu, dotyczących nieprawidłowości zapisów ewidencyjnych działki [...]. Sąd uznał, że zarzuty te jako spóźnione nie mogły być przedmiotem niniejszego postępowania. Z akt sprawy wynika natomiast, że kwestie których dotyczą te zarzuty są przedmiotem odrębnego postepowania. W skardze Skarżący sami podali, że skierowali wniosek o rozgraniczenie działki [...], i że postępowanie to prowadzone jest przez Wójta Gminy Cmolas. Potwierdza to prawidłowość postępowania organów odnośnie zakresu postępowania dotyczącego zarzutów do modernizacji, ograniczającego się do postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w piśmie z dnia 6 listopada 2019 r. a dotyczących zasięgu, powierzchni, klasy użytków działki [...]. Sąd wyjaśnił, że jak wynika ze sprawozdania technicznego celem modernizacji było utworzenie Geodezyjnej Ewidencji Sieci Uzbrojenia Terenu oraz Bazy Danych Obiektów Topograficznych 500. W wyniku modernizacji, grunty wchodzące w skład działki nr [...], należącej do Skarżących, zmieniły dotychczasową powierzchnię: grunty R-PsIII o pow. 0,25 ara zmieniły powierzchnię na 0,31 ara, pastwiska trwałe PsIII z pow 0.19 ara zmieniły powierzchnię na 0,15 ara, grunty orne RIIIb o powierzchni 0,57 ara na 0,56 ara, grunty orne RIVa o pow. 0,93 a na 0,92 ara. Wbrew zarzutom nie zmieniono rodzaju użytku i klasy gruntów. Dokonana zmiana była głównie efektem uwzględnienia w toku modernizacji znajdującego się na działce budynku suszarni, co spowodowało zmianę dotychczasowej powierzchni użytku BrPsIII z 0,25 ara na 0,31 ara. W toku postępowania dotyczącego zgłoszonych zarzutów i wykonanych przez wykonawcę modernizacji na zlecenie organu, dodatkowych prac ustalono, że budynek suszarni został usunięty. Powyższe zostało utrwalone w wykazie zmian danych ewidencyjnych dotyczących budynku wprowadzonych do materiałów zasobu pod nr identyfikacyjnym [...]. Sąd wyjaśnił, że na dzień przeprowadzenia modernizacji uwidoczniony na działce [...] użytek Br PsIII miał powierzchnię 0,31 ara, co związane było z uwzględnieniem znajdującego się na tej działce w dniu dokonywania modernizacji budynku suszarni, podczas gdy w dacie sporządzenia sprawozdania technicznego w dniu 2 czerwca 2020 r. w związku z wniesieniem zarzutów do operatu modernizacji budynek już nie istniał, został usunięty co potwierdza dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. W wyniku ostatniej zmiany użytek Br Ps III otrzymał powierzchnię 0,28 ara. Zatem zasadniczy spór sprowadzał się do tego, czy dopuszczalne było uwzględnienie w ramach zarzutów dotyczących powierzchni i konturów użytku, zmiany jaka miała miejsce pomiędzy sporządzaniem operatu a wydaniem decyzji w przedmiocie rozpoznania zarzutów. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie tej kwestii musi uwzględniać istotę prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, która sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi. Z powyższego wynika obowiązek zachowania zapisów ewidencyjnych w stanie aktualności. W ocenie Sądu pierwszej instancji w sytuacji, gdy w okresie pomiędzy datą wykonania operatu, okresem, w którym stały się one danymi ewidencji gruntów i budynków i zostały ujawnione, a zgłoszonymi zarzutami nastąpiła zmiana, która pozbawia dokonane zmiany, co do których zgłoszone zostały zarzuty, cechy aktualności, nie ma przeszkód by zmiany te uwzględnić w wyniku złożonych zarzutów, a nie jak twierdzi organ dopiero w formie odrębnego postępowania aktualizacyjnego. Nie stoi temu na przeszkodzie charakter aktualizacji. W ocenie Sądu jeżeli zmiana dotyczy kwestii objętej zarzutami do przeprowadzonej modernizacji, a nastąpiła po sporządzeniu operatu modernizacji, a przed ostatecznym rozpoznaniem zarzutów, powinna zostać uwzględniona w tym postępowaniu, a nie w kolejnym postępowaniu dotyczącym stricte aktualizacji. Skoro zmiany mogą zostać dokonane w formie aktualizacji, to nie ma przeszkód by uwzględnić je w postępowaniu dotyczącym zarzutów do modernizacji. W konsekwencji sąd uznał, że decyzja organu drugiej instancji winna podlegać uchyleniu. Wyjaśnił że ustalenia w tym zakresie będą bezpośrednio przekładać się również na ustalenia dotyczące powierzchni użytku PS III, a w konsekwencji zadaniem Inspektora będzie uwzględnienie zmiany powierzchni użytku Br Ps III, polegającej na usunięciu budynku suszarni. Za niezasadne sąd uznał pozostałe zarzuty podniesione w skardze. Skarżący zaskarżyli powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy a to art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm,; zwanej dalej: p.s.a.) poprzez błędne uznanie przez Sąd, iż organy prawidłowo uznały, że zastrzeżenia złożone przez strony pismem z dnia 29 sierpnia 2019 roku dotyczące nieprawidłowości w zakresie przebiegu granicy ujawnionej miedzy nieruchomościami o nr. [...],[...] i [...] oraz zarzuty dotyczące działki [...] i [...] nie mają ścisłego związku z przedmiotową sprawę i nie podlegają wspólnemu rozpoznaniu w niniejszej sprawie a w rezultacie błędne uznanie przez WSA, że w tym zakresie zaskarżona decyzja jest zgodne z prawem. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekli się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Skarżący kwestionują w skardze kasacyjnej zakres w jakim Sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę. W ocenie Skarżących przedmiotem rozpoznania przez organy, a co za tym idzie Sąd pierwszej instancji, winny być nie tylko zarzuty objęte pismem z 6 listopada 2019 r. dotyczące powierzchni użytków na działce [...] ale również kwestie dotyczące zapisów ewidencyjnych dotyczących działki [...] graniczącej z działką nr [...]. Stanowisko to jest oczywiście niezasadne. Jak wskazali sami Skarżący w pierwszym zdaniu uzasadnienia skargi kasacyjnej, przedmiotem sprawy były ich zarzuty z 6 listopada 2019 r. dotyczące zasięgu, powierzchni i klasy użytków działki nr [...]. W sprawie niesporne jest, że 11 października 2019 r. dokonano w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] ogłoszenia, że dane objęte modernizacją zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Z datą ogłoszenia, to jest 11 października 2019 r. rozpoczął bieg wynikający z art. 24 a ust. 9 P.g.k. termin na zgłoszenie zarzutów do tych danych. Skarżący w terminie wynikającym z art. 24a ust. 9 P.g.k., to jest 6 listopada 2019 r. złożyli jedynie zarzuty dotyczące działki nr [...] co do zmian powierzchni poszczególnych użytków znajdujących na tejże działce. Z pism z 20 czerwca 2020 r. złożonych przez skarżących wynika, że po zapoznaniu się z aktami sprawy dotyczącymi modernizacji gruntów dalej podtrzymali stanowisko zawarte w piśmie z 6 listopada 2019 r. Uwagi skarżących zawarte w piśmie z 27 sierpnia 2019 r. a dotyczące nieprawidłowości w przebiegu granic pomiędzy działkami [...] oraz [...] i [...] nie mogły być uznane za zarzuty, o których mowa w art. 24a ust. 9 P.g.k. gdyż złożone zostały przed rozpoczęciem biegu terminu do ich złożenia. Natomiast stanowisko zawarte w piśmie z 30 stycznia 2020 r. a dotyczące zmiany przebiegu granicy działki [...] na skutek czego – jak wynika z tego pisma – poszczególne powierzchnie działki [...] uległy zmianie również nie mogło być uznane za zarzuty o których mowa w art. 24a ust. 9 P.g.k. z uwagi na złożenie pism po upływie terminu o którym mowa w cytowanym artykule. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, kwestie związane z przebiegiem granic między nieruchomościami położonymi w [...] oznaczonymi jako działki nr ewid. [...] i [...] a działkami [...],[...],[...] i [...] stały się przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego, do przeprowadzenia którego wyznaczony został Wójt Gminy [...] z uwagi na fakt, że jedną ze stron postępowania rozgraniczeniowego jest Wójt Gminy [...]. W świetle powyższych okoliczności faktycznych Sąd kasacyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji, zgodnie z którym przedmiotowe postępowanie ograniczało się do zbadania zarzutów zawartych w piśmie z 6 listopada 2019 r. Zarzuty te dotyczyły zaś wyłącznie powierzchni poszczególnych użytków znajdujących się na działce [...]. W konsekwencji, zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. art. 141 § 4 uznać należało za niezasadny. Sąd pierwszej instancji prawidłowo określił zakres sprawy, uzasadnił swoje stanowisko zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 141 § 4 p.p.s.a. Za niezasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przepis ten jest przepisem wynikowym, sąd stosuje go gdy uzna, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. dla swej skuteczności winien być powiązany z zarzutem dokonania przez sąd wadliwej oceny zastosowania przez organy przepisów postępowania administracyjnego. Samo powołanie wymienionego artykułu nie ma żadnego znaczenia prawnego, bowiem przepis ten określa jedynie sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd w sytuacji, gdy organy dopuszczą się naruszeń konkretnych przepisów postępowania, co powinno zostać ustalone w postępowaniu sądowym. W skardze kasacyjnej, z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego jej zarzutami, należy zatem wskazać konkretne przepisy procesowe, których stosowanie przez organy administracyjnie wadliwie zostało ocenione przez sąd pierwszej instancji i powiązać te przepisy z powołanym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zatem konstrukcja zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., ale ograniczająca tylko do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest nieprawidłowa i nie pozwala na przeprowadzenie kontroli zaskarżonego wyroku w ramach tej podstawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.s.a. wskazać należy, że zgodnie z art. art. 1 § 1 p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Z kolei przepis § 2 powołanego artykułu mówi, że kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Naruszenie omawianych przepisów miałoby miejsce wtedy, gdyby sąd nie dokonał kontroli stanowiącego przedmiot skargi aktu, zastosowałby inny rodzaj oceny niż zgodność z prawem odwołując się np. do zasad słuszności czy współżycia społecznego względnie wyszedłby poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego rozpoznając skargę na akt lub czynność niepoddane jego kognicji, ewentualnie zastosował środki ustawie nieznane. Żadna z takich sytuacji w sprawie nie zaistniała, gdyż Sąd pierwszej instancji przeprowadził kontrolę aktu objętego zakresem jego właściwości. Fakt, że ocena ta jest odmienna od oceny skarżącego kasacyjnie nie może stanowić o naruszeniu powołanych przepisów. Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło