II SA/Gl 1323/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], działając w trybie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej k.p.a.) oraz na podstawie art. 3 ust. 11, art. 20 ust. 3, art. 16, art. 24 i in. ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) przyznał A.L.(dalej: strona, skarżący) zasiłek pielęgnacyjny: - w kwocie 153 zł miesięcznie, na okres od 1 października 2018 r. do 31 października 2018 r.; - w kwocie 184,42 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r.; - w kwocie 215,84 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2019 r. do 31 października 2021 r. W uzasadnieniu podano m. in., że strona została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym, a niepełnosprawność datuje się od urodzenia. Zostały spełnione przesłanki przyznania zasiłku jw. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył A. L. wyrażając swoje niezadowolenie. Wniósł również o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wniósł o zmianę rozstrzygnięcia, poprzez przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej SKO) postanowieniem z dnia [...] r., znak [...], wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podano m. in., że decyzja organu I instancji odebrana została przez stronę w dniu 28 maja 2020 r. Zatem bieg czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się 29 maja 2020 r. Odwołanie strony wpłynęło do organu I instancji dopiero w dniu 30 marca 2021 r., a więc po upływie terminu do jego wniesienia. Wobec powyższego spełnione zostały przesłanki określone w art. 134 k.p.a. do stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. Weryfikacja w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.), nie jest możliwa. Skargę na powyższe postanowienie złożyła strona, kwestionując rozstrzygnięcie. Skarżący wskazał, że został w sposób nieprawidłowy i niejasny pouczony o środku odwoławczym. Pouczenie o terminach, podstawie do złożenia odwołania oraz inne wskazówki, powinny być jasno przekazane. Organ, który dysponuje fachową wiedzą robi to jednak w taki sposób, który może powodować, że strona nieprawidłowo, czy nieterminowo, złoży odwołanie lub zażalenie. SKO nie wyjaśniło wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności tego, czy strona była prawidłowo pouczona i czy prawidłowo zrozumiała przekazane jej przepisy. Z tych powodów wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 roku, poz. 329 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej wniesienia odwołania jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie odwołania po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego, czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.), czy też z prośbą taką nie wystąpił. W niniejszej sprawie, odrębnym postanowieniem, odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia środka odwoławczego. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym rozstrzygnięcia ostatecznego, takiego, które korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.). Wskazana decyzja została doręczona stronie w dniu 28 maja 2020 r. Znalazło się tam wyraźne pouczenie, że "Od decyzji niniejszej przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach za pośrednictwem Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. w terminie 14 dni od daty jej otrzymania." Mimo stosownego i wyraźnego pouczenia odwołanie strony wpłynęło do organu I instancji dopiero w dniu 30 marca 2021 r., a więc po upływie terminu do jego wniesienia. Wobec powyższego spełnione zostały przesłanki określone w art. 134 k.p.a., uprawniające do stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. Weryfikacja w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości, nie jest możliwa. Skarżący powinien był dochować należytej staranności, by odwołanie wnieść w terminie. Został pouczony o prawie, terminie i sposobie, jak to uczynić. W tym kontekście uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości i nie może być przyczyną uwzględnienia skargi. Na marginesie wskazać można, że preferowany obecnie jest pogląd (choć istnieją również stanowiska przeciwne), że organ odwoławczy zobowiązany jest do wydania w sytuacjach jak niniejsza dwóch postanowień, tj. postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, a następnie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zamiast jednego tylko postanowienia (o odmowie przywrócenia terminu – zob. A. Wróbel, Komentarz do art. 134 k.p.a., Lex-el., teza 20 i podane tam orzecznictwo). Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 §1, 80, 107 §3, art. 134 w zw. z art. 129 k.p.a., ani też innych przepisów uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona w stopniu oczywistym podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.