I SA/Ke 198/18
WyrokWSA w Kielcach2018-07-19
Skład orzekający: Artur Adamiec, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Maria Grabowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na czynności egzekucyjne może zostać uwzględniony, jeśli skarżący twierdzi, że nie otrzymał odpisów tytułów wykonawczych, a tym samym termin do wniesienia zarzutów jeszcze nie rozpoczął biegu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zarzutów. Doręczenie odpisów tytułów wykonawczych zostało uznane za prawidłowe, mimo dwukrotnego awizowania przesyłki i uznania jej za doręczoną zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a. Skarżący nie wykazał, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, a jego argumentacja o niedoręczeniu tytułów wykonawczych była sprzeczna z wnioskiem o przywrócenie terminu.Stan faktyczny
Skarżący P. K. złożył zarzuty na czynności egzekucyjne, ale organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania z powodu uchybienia terminu. Następnie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, argumentując, że pisma były kierowane na błędny adres i nie miał możliwości ich odbioru. Organ egzekucyjny odmówił przywrócenia terminu, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne uznanie doręczeń za skuteczne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2018 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] r. nr [...]w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę.
I SAKe 198/18
Uzasadnienie
1.1.Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. ( dalej w skrócie : organ) postanowieniem z dnia [...] 2018 roku w sprawie znak-[...] po rozpatrzeniu zażalenia P. K. ( dalej w skrócie : podatnik, skarżący) utrzyma w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. Ś. z dnia [...]2018r. znak: [...] w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu na czynności egzekucyjne.
1.2. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O.Ś. prowadzi postępowanie egzekucyjne w stosunku do majątku P. K. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...],[...],[...],[...],[...] wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. Ś. Na podstawie w/w tytułów wykonawczych, zawiadomieniami z dnia [...]2017r. znak: [...], [...], [...]o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, organ egzekucyjny dokonał zajęć wierzytelności w A. Sp. z o. o., w J. Sp. Jawna oraz w Z. Sp. z o. o. Zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych z powodu niemożności doręczenia przez Pocztę Polską S.A były awizowane dwukrotnie w dniach 08.11.2017r. i 16.11.2017r. Przesyłka została uznana za doręczoną zobowiązanemu w dniu 23.11.2017r. zgodnie z art. 44 § 4 Kpa. Natomiast dłużnicy zajętych wierzytelności zawiadomienia o zajęciu otrzymali odpowiednio w dniach 3.11.2017r., 06.11.2017r. i poinformowali organ egzekucyjny, iż na dzień otrzymanych zajęć nie posiadają zobowiązań wobec strony.
Następnie w celu realizacji należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi organ egzekucyjny dokonał na podstawie zawiadomień o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z dnia [...]2017r. znak: [...], znak: [...] zajęcia wierzytelności w C. Sp. akcyjna, D.Sp. z o. o. Zawiadomienia o zajęciu z powodu niemożności doręczenia przez Pocztę awizowane były do Strony dwukrotnie w dniach 16.11.2017r., 24.11.2017r. Przesyłka została uznana za doręczoną zobowiązanemu zgodnie z art. 44 § 4 Kpa w dniu 01.12.2017r. Dłużnicy zajętych wierzytelności zawiadomienia o zajęciu otrzymali w dniach 15.11.2017r., 16.11.2017r. i poinformowali organ egzekucyjny, iż nie posiadają zobowiązań wobec Zobowiązanego.
Na podstawie zawiadomień z dnia [...]2017r., [...]2017r. znak; [...], [...], [...], [...], [...],[...]. ROJU organ egzekucyjny dokonał zajęć wierzytelności w E. Sp. akcyjna, K. M. P., F. Sp. z o. o, G. Sp. z o. o., D. J. F.H.U Skup Sprzedaży Złomu, K.S. A. PPHU W.. Stronie zawiadomienia uznano za doręczone zgodnie z art. 44 § 4 Kpa. Natomiast zawiadomienia o zajęciu dłużnicy zajętych wierzytelności otrzymali w dniach: [...]2017r, [...]2017r., [...]2017r., [...]2017r. i poinformowali, że na dzień zawiadomień o zajęciu nie posiadają zobowiązań wobec Strony. Natomiast w razie powstania zobowiązań zostaną one przekazane na konto organu egzekucyjnego.
Następnie organ egzekucyjny zastosował kolejne środki egzekucyjne w postaci zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego znak; [...], [...],[...] z dnia [...] 2017r. w Alior Bank, w Banku Spółdzielczym oraz Banku PKO S.A. W każdym z wymienionych przypadków przesyłki do strony zostały uznane za doręczone zgodnie z art. 44 § 4 Kpa. Pismem z dnia 08.01.2018r. P. K. złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w których zawarł także wniosek oparty na art. 35 § 1 i 45 tj. o wstrzymanie i odstąpienie od czynności egzekucyjnych oraz stwierdzenie nieważności wszczętego postępowania egzekucyjnego.W dalszej części pisma wskazał, iż na podstawie art. 32 § 1, 33 § 1 pkt 6 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji składa zarzuty na wszystkie zajęcia innych wierzytelności pieniężnych dokonywanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. Ś.
Postanowieniem z dnia [...]2018r. znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. Ś. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie w/w tytułów wykonawczych, z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.
Na postanowienie organu egzekucyjnego P. K. pismem z dnia 29.01.2018r. złożył zażalenie.
Postanowieniem z dnia [...]2018r. znak: [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy w/w postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. Ś. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie w/w tytułów wykonawczych, z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.
Pismem z dnia 29.01.2018r. zobowiązany złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. Ś. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. We wniosku podniósł, że postanowieniem z dnia [...]2018r. znak: [...] otrzymanym w dniu 23.01.2018r. został zawiadomiony o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie w/w tytułów wykonawczych, z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Zatem wskazał, że na podstawie art. 58 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. W złożonym piśmie Pan P.K. nadmienił także, iż wskazanym wyżej postanowieniem został poinformowany o rodzaju i datach dokonanych przez organ egzekucyjny czynnościach egzekucyjnych. Dodał, że zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały wysłane i uznane za doręczone na podstawie fikcji doręczenia. Podniósł, że pisma kierowano na błędny adres, niezgodny z ustanowionym w CEIDG adresem do doręczeń, pod którym zobowiązany w podanym okresie nie przebywał i nie miał możliwości ich odbioru i zapoznania się z ich treścią. Wskazał, iż wniosek o przewrócenie terminu do złożenia zrzutów został złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, czyli od momentu zawiadomienia z dnia 23.01.2018r, Jednocześnie we wniosku podniósł, że składa zarzuty na podstawie art. 32 § 1 i art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Postanowieniem z dnia [...]2018r. znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. Ś. odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na czynności egzekucyjne.
Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. uznał, że w ustalonym stanie faktycznym zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. Ś. nie narusza prawa, brak jest więc podstaw do jego uchylenia bądź zmiany. Wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1257 ze zm. ) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do art. 58 § 2 w/w ustawy Kodeks postępowania administracyjnego prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W świetle zatem przytoczonego przepisu warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie się łącznie czterech przesłanek, a mianowicie: uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin.
Stosownie do art. 58 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego organ odwoławczy rozpoznający wniosek o przywrócenie terminu winien ustalić, czy spełnione zostały łącznie wszystkie cztery w/w przesłanki, o których stanowi art. 58 § 1 i 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
Z treści art. 58 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, że ciężar uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to, że to osoba zainteresowana przywróceniem terminu winna uwiarygodnić zaistnienie niezależnej od niej przeszkody do dochowania terminu. W odróżnieniu od wymogu udowodnienia, uprawdopodobnienie nie musi zatem uczynić istnienia określonego faktu pewnym. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu dla podjęcia czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym ma na celu stworzenie w świadomości organu orzekającego przekonania (mniejszego lub większego) o prawdopodobieństwie (wiarygodności) wskazywanych przez stronę okoliczności. Oczywiście ocena wiarygodności twierdzeń strony nie może być dowolna, musi opierać się na obiektywnych przesłankach.
Przenosząc powyższe rozważanie na grunt rozpoznawanej sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdza, że strona nie przedstawiła żadnych okoliczności wskazujących na wystąpienie przeszkód nie do przezwyciężenia, których nie można było usunąć, mających wpływ na niedopełnienie przez Stronę ustawowego wymogu do terminowego złożenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, odpisy tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...],[...], [...],[...] wraz z zawiadomieniami z dnia [...]2017r. znak: [...],[...],[...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zostały uznane za doręczone Stronie w dniu 23.11.2017r. zgodnie z art. 44 § 4 Kpa. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie natomiast z art. 32 w/w ustawy, organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym określa więc siedmiodniowy termin do złożenia przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Termin ten mija z upływem siódmego dnia od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Termin do wniesienia zarzutów należy do kategorii terminów zawitych, a więc takich, których niezachowanie powoduje dla strony niekorzystne skutki procesowe i każde, choćby nieznaczne jego przekroczenie stanowi jego uchybienie. Pismo z dnia 08.01.2018r. zawierające zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, zostało nadane w placówce Poczty Polskiej po upływie ustawowego terminu do ich wniesienia. Postanowieniem z dnia [...]2018r. znak: [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. Ś. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie w/w tytułów wykonawczych, z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. (Postanowieniem z dnia [...]2018r. znak: [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy w/w postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O.Ś.).
Pismem z dnia 29.01.2018r. skarżąc złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. Ś. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...]2018r. znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. Ś. odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na czynności egzekucyjne. Na postanowienie organu egzekucyjnego P. K. pismem z dnia 03.03.2018r. złożył zażalenie. Zarówno w piśmie, stanowiącym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów jak również w złożonym zażaleniu z dnia 03.03.2018r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. Ś., Pan P. K. podniósł m.in., że pisma kierowano na błędny adres, niezgodny z ustanowionym w CEIDG adresem do doręczeń, pod którym zobowiązany w podanym okresie nie przebywał, nie miał możliwości ich odbioru oraz zapoznania się z ich treścią. Zdaniem strony nie ma zatem w tym przypadku zastosowania art.44 § 1-4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
Zobowiązany nadmienił aby doręczenie było prawidłowe i skuteczne musiałoby zostać prawidłowo doręczone. Powołał także art. 42 § 1 ustawy Kpa. Wskazał także, że prawidłowym adresem do doręczeń jest adres wpisany w CEIDG i nie ma tu żadnego znaczenia czy jest to adres zamieszkania czy adres siedziby firmy. Ponadto w złożonych pismach wskazał, że organ egzekucyjny pomimo licznych błędów, naruszeń przepisów prawa min. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustawy Ordynacji podatkowej, Uchwał NSA, prowadzi postępowanie egzekucyjne, dokonując zajęć wierzytelności.
Organ stwierdził, że przedmiotowe tytuły wykonawcze i zawiadomienia o zajęciu wierzytelności zostały wysłane przez organ egzekucyjny na adres wskazany przez wierzyciela (w tej sprawie organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem) w tytule wykonawczym, tj. na adres: Oś. R., [...] O. ś. Zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych z powodu niemożności ich doręczenia przez Pocztę Polską S.A były awizowane dwukrotnie w dniach 08.11.2017r. i 16.11.2017r. Przesyłka została uznana za doręczoną zobowiązanemu w dniu 23.11.2017r. zgodnie z art. 44 § 4 Kpa.
Z uwagi na to, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera uregulowań w zakresie doręczania pism w postępowaniu egzekucyjnym, na mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym administracji w postępowaniu egzekucyjnym zastosowanie mają odpowiednie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wobec tego w postępowaniu egzekucyjnym mają zastosowanie przepisy art. 39 - 48 Kpa, dotyczące sposobów doręczania pism - w tym również w formie dokumentu elektronicznego. Wskazane przepisy mają zastosowanie w zakresie doręczeń wszystkich pism między innymi upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji bądź tytułu wykonawczego.
Zgodnie z art. 40 § 1 w/w ustawy Kpa pisma doręcza się strome, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Z art. 42 § 1 Kpa wynika, że co do zasady osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Stosownie do art. 42 § 2 Kpa pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). W myśl art. 43 Kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Stosownie natomiast do treści art. 44 § 1 w/w ustawy Kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
W myśl § 2 w/w art. 44 zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Natomiast § 3 tego art. stanowi, że w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
Zgodnie z § 4 art. 44 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy koperty, przesyłka została awizowana do Strony dwukrotnie po raz pierwszy w dniu 08.11.2017r i powtórnie w dniu 16.11.2017r. Na załączonym do niej formularzu potwierdzenia odbioru zaznaczono, w którym Urzędzie Pocztowym złożono przesyłkę oraz podkreślono informację dotyczącą zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. A zatem zgodnie z zapisem w/w art. 44 ustawy Kpa doręczenie należy uważać za dokonane z upływem ostatniego dnia 14 dniowego okresu przechowywania w placówce pocztowej - w przedmiotowej sprawie był to dzień 23.11.2017r. Wobec tego uznać należy, Pan P. K. został prawidłowo pouczony o terminie do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego z jego majątku postępowania egzekucyjnego
Nadmienić także należy, iż przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego ustanawiają odrębne zasady dla doręczania pism osobom fizycznym i adresatom, którzy nie są osobami fizycznymi. Kwestię doręczania pism osobom fizycznym reguluje art. 42 Kpa, natomiast w odniesieniu do adresatów niebędących osobami fizycznymi art. 45 Kpa, w myśl którego, w zakresie istotnym dla rozważanego zagadnienia, jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism.
Z wyraźnej treści art. 45 Kpa wynika, że obowiązek doręczania pism w postępowaniu administracyjnym w lokalu siedziby adresata ciąży na organie wówczas, gdy adresatem pisma jest jednostka organizacyjna lub organizacja społeczna. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą nie jest jednostką organizacyjną, o której stanowi art. 45 Kpa. Z tego też względu osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą należy doręczać pisma w postępowaniu administracyjnym tak, jak każdej innej osobie fizycznej, zgodnie z dyspozycją art. 42 § 1-3 Kpa, a w związku z doręczeniem w takim trybie zastosowanie znajdują także art. 43 i 44 § 1 - § 4 Kpa.
Wyjaśnić należy, że co do zasady, miejsce prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną jest miejscem pracy w rozumieniu art. 42 § 1 Kpa. Nie oznacza to jednie, że w sytuacji, innej niż wskazanie przez stronę adresu prowadzenia działalności (miejsca pracy), jako miejsca doręczania pism, prawnie bezskuteczne jest doręczenie osobie fizycznej pism w jej mieszkaniu (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt IIGSK 1956/13).
Istotna jest zatem treść art. 42 § 1 Kpa stanowiąca, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Określając w zacytowanym przepisie miejsca doręczania pism osobom fizycznym ustawodawca posłużył się spójnikiem "lub", a tym samym nie ustalił wiążącej organ prowadzący postępowanie administracyjne kolejności miejsc, w której doręczenie może nastąpić.
W tej sytuacji uprawniona jest teza, że wybór miejsca doręczenia należy co do zasady do organu administracji publicznej, przed którym toczy się sprawa. Zasada ta doznaje ograniczenie jedynie wówczas, gdy strona spośród miejsc wymienionych w art. 42 § 1 Kpa wybiera i wskazuje adres do doręczeń. Taka sytuacja nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Bowiem z informacji uzyskanej z organu egzekucyjnego wynika, że P.K. nie składał pisma o adresie do doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym. Zatem przedmiotowe tytuły wykonawcze wraz zawiadomieniami z dnia 30.10.2017r. znak: [...],[...],[...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zostały prawidłowo doręczone na wskazany przez wierzyciela adres w tytule wykonawczym, tj. na adres: Oś. R., [...]O. Ś., zgodnie art. 44 § 4 Kpa, co spowodowało doręczenie w/w przesyłki w trybie doręczenia zastępczego. Podkreślić tu należy, że pod kwestionowanym przez Stronę adresem tj. Os R., [...] O. Ś. organ egzekucyjny dokonał kolejnych zajęć wierzytelności. Zajęcia te zostały odebrane osobiście przez zobowiązanego w dniu 08.02.2018r. (dowód zwrotne potwierdzenie odbioru).
Poza tym adres korespondencyjny wynikający z CEIDG ma charakter informacyjno- ewidencyjny, tym samym zasadnym pozostaje pogląd, iż osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą doręcza się pisma w postępowaniu egzekucyjnym tak jak każdej innej osobie fizycznej. Fakt prowadzenia działalności gospodarczej na zasadzie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i wskazanie w CEIDG adresu do korespondencji nie ma wpływu na podmiotowość prawną osoby prowadzącej działalność gospodarczą.
Biorąc pod uwagę powyższe należy mieć na względzie, iż przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy Strona uprawdopodobni przyczyny niedochowania terminu, przy czym należy pamiętać, iż uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, nie dającym pewności, lecz jedynie wiarygodność twierdzenia o danym fakcie. Musi ono jednak dotyczyć takiego faktu, który wskazuje na niemożliwość dokonania danej ( czynności z powodu niemożliwych do przezwyciężenia przeszkód, których Strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Dyrektora tut. Izby Administracji Skarbowej nieodebranie dwukrotnie awizowanej korespondencji nosi cechy braku dopełnienia przez Zobowiązanego należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw i nieuprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zarzutów.
Skarga do Sądu.
2.1.Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.
2.2. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- przepisów postępowania określonych w art.7, art.77 § 1, art.80 i art. 107 w zw. z art. 126 Kodeks postępowania administracyjnego znajdujących odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji na mocy art. 18 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
- art.26§5 ustawy z dnia 17.06.1966r.o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo braku doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych;
- art.15 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966r.o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo braku przesłania zobowiązanemu pisemnego upomnienia;
- art.44§ 1-4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.Kodeks postępowania administracyjnego przez błędne uznanie przesyłek za skutecznie doręczone w sytuacji nieprawidłowego doręczenia;
- art.42 Kodeks postępowania administracyjnego;
- art.120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.Ordynacja podatkowa w myśl które go, zgodnie z zasadą praworządności, organy podatkowe są zobowiązane działać na podstawie przepisów prawa;
- art.15 i art.61 Kodeks postępowania administracyjnego;
- art.59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
- art.27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
- art.70§1 ordynacji podatkowej
2.3. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i uchylenie postanowienia organu I instancji.
2.4.W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania określonych w art.7, art.77§1,art.80 i art.107 w zw. z art.126 Kodeks postępowania administracyjnego ,znajdujących odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art.18 u.p.e.a. Organ egzekucyjny i organ nadzoru prowadziły sprawę na badaniu jedynie przesłanek w sprawie terminu do wniesienia zarzutów, tymczasem podstawową i najistotniejszą okolicznością było ustalenie ,czy wszczęta została egzekucja i ustosunkowanie się do zarzutów mi.n: prowadzenia postępowania egzekucyjnego pomimo braku przesłania pisemnego upomnienia, gdyż zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji -egzekucja administracyjna może być wszczęta jeżeli wierzyciel po upływie terminu wykonania przez zobowiązanego obowiązku przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do dokonania obowiązku.
Podnosił, że w powyższej sprawie wszystkie pisma dotyczące prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. Ś. postępowania egzekucyjnego kierowano na błędny adres- niezgodny z ustanowionym i wpisanym w CEIDG adresem do doręczeń. Pomimo tego faktu organy uznały je za skutecznie doręczone na podstawie fikcji doręczenia. W rzeczywistości z uwagi na nieprawidłowe doręczenie dokonywane przez organy skarbowe podatnik nie miał wiedzy o wszczętym postępowaniu, nie miał możliwości odbioru pism i zapoznania się z ich treścią ani treścią pouczenia o przysługujących mu prawach. Wskazał, że dochował wszelkiej staranności, ponieważ jasno wskazał adres do doręczeń, dopełnił również obowiązku aby adres do doręczeń znalazł się we wpisie do CEIDG, ponadto pod prawidłowym adresem do doręczeń zawsze znajduje się osoba, która w razie nieobecności podatnika jest umocowana do odbioru pism. Stwierdził, że doręczenie niezgodne z obowiązującymi przepisami jest bezskuteczne, co oznacza, że termin na dokonanie czynności nie rozpoczyna biegu. Stwierdził, że organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie egzekucyjne w taki sposób, aby wyjaśnione zostały istotne dla sprawy okoliczności .W kontrolowanym postępowaniu okoliczność istotną dla sprawy stanowił fakt niedoręczenia zobowiązanemu upomnienia a także odpisów tytułów wykonawczych. Doręczenie zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych ma istotne znaczenie proceduralne, ponieważ zgodnie z art. 26§5pkt.1 u.p.e.a. dopiero z chwilą skutecznego dokonania powyższej czynności procesowej dochodzi do wszczęcia egzekucji administracyjnej.
Podkreślił ponadto, że organy nie podjęły próby ustalenia prawidłowego adresu do doręczeń, choć jest on ogólnie dostępny i widnieje we wpisie do CEIDG, a także mając wiedzę, że podatnik nie mieszka w danym czasie pod adresem stałego zameldowania, nie ustaliły adresu zamieszkania.
2.5.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje.
3.1.Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2018.1302) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2018 poz.1302), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
3.2.Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
3.3.Zgodnie z treścią art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin- art.58§2 K.p.a.
Zgodnie z powołanymi przepisami warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie następujących przesłanek: uprawdopodobnienie, że miało miejsce uchybienie terminu i uchybienie to nastąpiło bez winy zainteresowanego, wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Z treści art. 58 § ł ustawy Kodeks postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, że ciężar uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na wnioskodawcy.
3.4 . W niniejszej sprawie zarzuty skargi kwestionują głównie prawidłowość doręczenia P. K. upomnienia i odpisów tytułów wykonawczych. Skarżący podnosi, że powyższe tytuły w istocie nie zostały doręczone. Przy takiej argumentacji niezrozumiałym staje się wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności. Skoro skarżący twierdzi, że odpisy tytułów wykonawczych nie zostały mu doręczone, to tym samym nie otwarł się jeszcze termin do wniesienia zarzutów. Skoro tak to nie sposób za zasadne uznać żądanie strony przywrócenia jej terminy, który według jej twierdzeń i argumentacji jeszcze nie upłynął, a co więcej nawet nie rozpoczął swojego biegu.
3.5. Wbrew twierdzeniom skargi organ prawidłowo uznał, że doręczenie tytułów wykonawczych skarżącemu zostało dokonane w sposób prawidłowy.
W rozpoznawanej sprawie, przedmiotowe tytuły wykonawcze i zawiadomienia o zajęciu wierzytelności zostały wysłane przez organ egzekucyjny na adres wskazany przez wierzyciela (w tej sprawie organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem) w tytule wykonawczym, tj. na adres: Oś. R., [...]O. ś. Zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych z powodu niemożności ich doręczenia przez Pocztę Polską S.A były awizowane dwukrotnie w dniach 08.11.2017r. i 16.11.2017r. Przesyłka została uznana za doręczoną zobowiązanemu w dniu 23.11.2017r. zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a.
Zgodnie z art. 40 § 1 K.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Z art. 42 § 1 K.p.a. wynika, że co do zasady osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Stosownie do art. 42 § 2 K.p.a. pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). W myśl art. 43 K.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Stosownie natomiast do treści art. 44 § 1 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
Zgodnie z art. 44§2 K.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Natomiast § 3 tego art. stanowi, że w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Zgodnie z § 4 art. 44 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z treści art. 45 K.p.a. wynika, że obowiązek doręczania pism w postępowaniu administracyjnym w lokalu siedziby adresata ciąży na organie wówczas, gdy adresatem pisma jest jednostka organizacyjna lub organizacja społeczna. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą nie jest jednostką organizacyjną, o której stanowi art. 45 K.p.a. Z tego też względu osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą należy doręczać pisma w postępowaniu administracyjnym tak, jak każdej innej osobie fizycznej, a więc w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Tym samym przedmiotowe tytułu egzekucyjne zostały prawidłowo doręczone na adres zamieszkania skarżącego.
Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej, która zgodnie z treścią art.148§2 pkt.2 zezwala na doręczanie korespondencji osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w miejscu prowadzenia działalności przez adresata. Kodeks postępowania administracyjnego takiej regulacji nie zawiera.
3.6. Trafnie organ wskazał, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy strona uprawdopodobni przyczyny niedochowania terminu, przy czym należy pamiętać, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, nie dającym pewności, lecz jedynie wiarygodność twierdzenia o danym fakcie. Musi ono jednak dotyczyć takiego faktu, który wskazuje na niemożliwość dokonania danej ( czynności z powodu niemożliwych do przezwyciężenia przeszkód, których strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Sądu zasadnie uznano, że nieodebranie dwukrotnie awizowanej korespondencji nosi cechy braku dopełnienia przez zobowiązanego należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw i nieuprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zarzutów.
3.7. Zarzuty naruszenia przepisów u.p.e.a.: art. 26 § 5 regulującego moment wszczęcia postępowania egzekucyjnego, art. 15 § 1 dotyczącego obowiązku przesłania zobowiązanemu upomnienia, art. 59 zawierającego przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, art. 27 wymieniającego elementy składowe tytułu wykonawczego, nie mogą zostać poddane kontroli w przedmiotowej sprawie, ponieważ wykraczają poza jej zakres. W przedmiotowej sprawie oceniane są ustalenia Dyrektora w zakresie zasadności przywrócenia terminu. Natomiast argumenty skargi wymienione powyżej dotyczą postępowania egzekucyjnego.
Również poza zakresem sprawy pozostaje podnoszona w piśmie procesowym kwestia wejścia do obrotu prawnego postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności decyzji, na podstawie którego wystawiono tytuły wykonawcze. Przepisy Ordynacji podatkowej powołane w kontekście tego zarzutu t.j. art. 120 w ogóle nie znajdowały zastosowania w przedmiotowej sprawie, stąd ich naruszenie nie mogło zostać poddane ocenie Sądu.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art.151.p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło