II SA/Sz 191/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. R. na postanowienie Prokuratora w S. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa postanawia: odrzucić skargę. W dniu [...] stycznia 2022 r. D. R. ("Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę "Na opieszałość podczas ustalania stopnia niepełnosprawności i na postanowienie z dnia [...].11.2021 [...] doręczonego w dniu [...].01.2022 o odmowie wszczęcia śledztwa". W uzasadnieniu pisma Skarżący wskazał między innymi, że domaga się uchylenia postanowienia Prokuratury, kontynuacji postępowania w zakresie ustalenia przyczyn nie orzekania w sprawie Jego wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy S. wniósł o jej odrzucenie, albowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W uzasadnieniu pisma Prokurator wyjaśnił, że Asesor Prokuratury Rejonowej prowadził czynności wyjaśniające w sprawie o sygn. akt [...] z zawiadomienia D. R. złożonego w sprawie niedopełnienia obowiązków przez członków Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania Niepełnosprawności w S., polegającego na nieprawidłowym rozpatrzeniu Jego wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wydaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] stycznia 2020 r. odmawiającej zmiany stopnia niepełnosprawności (czyn z art. 231 §1 k.k.) oraz na podstawie zawiadomienia Skarżącego o niedopełnieniu obowiązków przez sędziego przy rozpatrywaniu odwołania od ww. orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S., wadliwym prowadzeniu postępowania i niezakończeniu postępowania do dnia [...] września 2021 r., co działa na Jego szkodę. Postępowanie wyjaśniające zakończono wydaniem w dniu [...] listopada 2021 r. postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., wobec faktu, że opisane czyny nie zawierają znamion czynów zabronionych. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez Stronę zażaleniem, które przekazano zgodnie z właściwością Sądowi Rejonowemu S. - [...] w S. [...]. Prokurator podkreślił dalej, że art. 306 § 1 pkt 1 k.p.k. stanowi, iż pokrzywdzonemu przysługuje zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa. Postanowienie to zaliczyć natomiast należy do, przewidzianych w art. 459 § 1 pkt 1 k.p.k., postanowień zamykających drogę do wydania wyroku. Do postanowień prokuratora wydanych w toku postępowania przygotowawczego stosuje się zgodnie z treścią art. 465 § 1 k.p.k. przepisy dotyczące zażaleń na postanowienia Sądu. Na postanowienie prokuratora przysługuje zażalenie do sądu właściwego do rozpoznania sprawy, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 465 § 2 k.pk.). Oczywistym jest, zdaniem Prokuratora, że postępowanie sprawdzające w sprawie z zawiadomienia D. R. o czyny z art. 231 § 1 k.k. nie jest sprawą z zakresu kontroli działalności administracji, a postępowaniem karnym zmierzającym do ustalenia czy i ewentualnie przez kogo popełnione zostało przestępstwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem sprawa nie podlega właściwości sądów administracyjnych. Zakres właściwości sądów administracyjnych reguluje art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 - "p.p.s.a."), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1), a kontrola ta obejmuje (§ 2) orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest postanowienie Prokuratora Rejonowego z dnia [...] listopada 2021 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, a zatem rozstrzygniecie, które nie należy do żadnej z kategorii aktów prawnych lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a, podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Jest to orzeczenie podjęte w sprawie zainicjowanej zawiadomieniem Skarżącego (jako Pokrzywdzonego) o popełnionym, w Jego odczuciu, przestępstwie z art. 231 Kodeksu karnego, a więc w wydane w sprawie z kategorii prawa karnego, do której zastosowanie mają przepisy postępowania karnego. Zgodnie z art. 305 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 534), niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o przestępstwie organ powołany do prowadzenia postępowania przygotowawczego obowiązany jest wydać postanowienie o wszczęciu bądź o odmowie wszczęcia śledztwa. Postanowienie o wszczęciu śledztwa wydaje prokurator. Postanowienie o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu śledztwa wydaje prokurator albo Policja; postanowienie wydane przez Policję zatwierdza prokurator (art. 305 § 3 k.p.k.). W myśl art. 306 § 1 pkt 1 k.p.k., pokrzywdzonemu przysługuje zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa. Na postanowienie prokuratora przysługuje zażalenie do sądu właściwego do rozpoznania sprawy, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 465 § 2 k.p.k.). Sądem właściwym w sprawach karnych jest sąd powszechny, nie zaś sąd administracyjny, który zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto, należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze, prokuratura wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności. Prokurator nie jest więc usytułowany w strukturze organów administracji publicznej i jego działania nie podlegają kontroli sądów administracyjnych (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 720/19 -orzeczenia.nsa.gov.pl.). Tym samym wniesiona skarga jako niepodlegająca właściwości sądu administracyjnego podlegać musi odrzuceniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.