II SA/Wa 2982/21
WyrokWSA w Warszawie2022-03-16
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby, oparty na zarzutach karnych, powinien zostać uchylony w sytuacji, gdy postępowanie karne zostało następnie umorzone?Ratio decidendi
Rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby, oparty na zarzutach karnych, powinien zostać uchylony, jeśli postępowanie karne zostało następnie umorzone. Umorzenie śledztwa eliminuje jedyną podstawę faktyczną, na której organ oparł swoje rozstrzygnięcie, co prowadzi do sprzeczności z aktualnym stanem faktycznym i naruszenia zasad postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z lipca 2021 r. o zwolnieniu ze służby. Podstawą zwolnienia było przedstawienie policjantowi zarzutów w postępowaniu karnym o popełnienie przestępstw z art. 233 § 1a Kk i art. 234 Kk. Policjant złożył odwołanie, a następnie skargę do WSA, kwestionując zasadność zwolnienia i zarzucając naruszenie przepisów. W trakcie postępowania sądowego Prokuratura Okręgowa w W. umorzyła śledztwo przeciwko skarżącemu. Sąd uznał, że umorzenie postępowania karnego stanowi nową okoliczność faktyczną, która eliminuje podstawę zwolnienia ze służby.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji oraz utrzymany w nim mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji. Zasądzono od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Michał Sułkowski, Protokolant referent Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1) uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany w nim mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...]; 2) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego A. M. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Komendant Główny Policji (dalej: KGP, organ), rozkazem personalnym
nr [...] z [...] lipca 2020 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r.
poz. 735; dalej Kpa.), po rozpatrzeniu odwołania A. M. (dalej także jako policjant, skarżący) od rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji (dalej Komendant) nr [...] z [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r. poz. 360 ze zm.; dalej ustawa o Policji) z dniem [...] maja 2021 r., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta.
Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] marca 2021 r. Naczelnik Wydziału Techniki Operacyjnej Komendy [...] Policji wystąpił z wnioskiem personalnym do Komendanta o zwolnienie
ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji A.M. - wówczas detektywa Sekcji [...] Wydziału Techniki Operacyjnej Komendy [...] Policji. Jak podał w uzasadnieniu, podstawą wystąpienia
z wnioskiem o zwolnienie policjanta ze służby w Policji było prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w W. postępowanie karne o sygn. akt [...] , w toku którego w dniu [...] marca 2021 r. przedstawiono ww. policjantowi zarzut o to, że:
- w dniu [...] marca 2017 r. w Łęczycy, przed organem powołanym do ścigania przestępstw i przewinień dyscyplinarnych fałszywie oskarżył Pana C.D., Pana W. B., Pana K.J., Panią K.G., Pana G.C.,
w ten sposób, że skierował trzy anonimowe doniesienia dotyczące ww. osób do Komendanta [...] Policji, Wydziału Psychologów Komendy [...] Policji, Wydziału Kontroli Komendy [...] Policji, w których oskarżał ww. funkcjonariuszy publicznych o popełnienie przestępstw, tj.: niedopełnienie obowiązków służbowych, w związku z pełnieniem funkcji w Wydziale Techniki Operacyjnej Komendy [...] Policji (art. 231 § 1 Kk), ujawnienie osobom nieuprawnionym informacji niejawnych o różnych klauzulach: zastrzeżone, poufne, tajne, ściśle tajne (art. 265 § 1 Kk, art. 266 § 2 Kk), fałszywe oskarżenia osób pełniących funkcje kierownicze w Wydziale Techniki Operacyjnej Komendy [...] Policji poprzez kierowanie anonimowych doniesień (art. 234 Kk) oraz wykroczeń dyscyplinarnych w postaci naruszeń dyscypliny służbowej
i nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, w szczególności w postaci niedopełnienia obowiązków policjanta wynikających ze złożonego ślubowania, zaniechanie czynności służbowej oraz ujawnienie informacji pozostającej w związku z wykonywaniem czynności służbowych (art. 132 ust. 1 i art. 132 ust. 3 pkt 1, 3, 14 ustawy o Policji), tj. o przestępstwo z art. 234 Kk;
- w dniu [...] grudnia 2018 r. w Warszawie w siedzibie Prokuratury Okręgowej
w W. przy ul.[...] , po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań w tym o treści art. 233 § 1 Kk i art. 233 § 1a Kk, a nadto po pouczeniu o treści art. 183 § 1 Kk, tj. o prawie do uchylenia się
od odpowiedzi na pytanie, jeśli udzielenie odpowiedzi mogłoby narazić go na odpowiedzialność za przestępstwo, podczas składania zeznań mających służyć
za dowód w toku postępowania o sygn. akt [...] Prokuratury Okręgowej w W. zeznał nieprawdę i jednocześnie zataił prawdę odnośnie swojej wiedzy na temat autorów anonimowych doniesień dotyczących funkcjonariuszy Wydziału Techniki Operacyjnej Komendy [...] Policji, przy czym czynu tego dopuścił się z obawy na grożącą mu odpowiedzialność karną, tj. o czyn z art. 233 § 1a Kk;
- w dniu [...] grudnia 2019 r. w Warszawie w siedzibie Biura Spraw Wewnętrznych Policji przy ul. [...] , po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej
za składanie fałszywych zeznań w tym o treści art. 233 § 1 Kk i art. 233 § 1a Kk,
a nadto po pouczeniu o treści art. 183 § 1 Kk, tj. o prawie do uchylenia się
od odpowiedzi na pytanie, jeśli udzielenie odpowiedzi mogłoby narazić go na odpowiedzialność za przestępstwo, podczas składania zeznań mających służyć
za dowód w toku postępowania o sygn. akt [...] Prokuratury Okręgowej w W. zeznał nieprawdę i jednocześnie zataił prawdę odnośnie swojej wiedzy na temat autorów anonimowych doniesień dotyczących funkcjonariuszy Wydziału Techniki Operacyjnej Komendy [...] Policji, przy czym czynu tego dopuścił się z obawy na grożącą mu odpowiedzialność karną, tj. o czyn z art. 233 § 1a Kk.
Pismem z [...] marca 2021 r. Komendant zawiadomił policjanta o wszczęciu
z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Stronę postępowania pouczono
o przysługujących uprawnieniach wynikających z art. 10 Kpa., w tym w szczególności o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz o prawie
do zgłoszenia żądań. Jednocześnie, na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, wezwano ww. do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa
w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji w terminie 3 dni od dnia doręczenia tego pisma, jak również pouczono o skutkach braku takiego wskazania.
Jak wynika z akt sprawy, policjant pomimo prawidłowo doręczonego mu pisma z [...] marca 2021 r., w toku całego postępowania nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia wynikającego z art. 43 ust. 4 ustawy o Policji i nie wskazał organizacji związkowej, która miałaby go reprezentować w tym postępowaniu.
W dniu [...] kwietnia 2021 r. policjant zapoznał się z materiałami postępowania dotyczącego zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a także wykonał fotokopie kart akt tej sprawy. Oświadczył, że nie będzie składał wniosków dowodowych.
Pismem z [...] kwietnia 2021 r. zatytułowanym "Wniosek o zawieszenie postępowania wraz z wnioskiem dowodowym" do postępowania administracyjnego
w sprawie zwolnienia służby w Policji wstąpił ustanowiony przez policjanta pełnomocnik, który wniósł o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego, a także o wystąpienie
do Prokuratury Okręgowej w Warszawie w celu zapoznania się z aktami sprawy karnej prowadzonej przeciwko ww. Do wymienionego pisma dołączył oryginał pełnomocnictwa z 9 kwietnia 2021 r. odręcznie podpisanego przez mocodawcę.
Komendant postanowieniem nr [...] z [...] kwietnia 2021 r. odmówił przeprowadzenia dowodu w zakresie zapoznania się z aktami postępowania przygotowawczego o sygn. akt [...], a także zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby
w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Pełnomocnik pismem z [...] kwietnia 2021 r. ponownie wniósł o zawieszenie prowadzonego postępowania.
Komendant rozkazem personalnym nr [...] z [...] kwietnia 2021 r., działając
na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił A. M. ze służby w Policji z dniem [...] maja 2021 r. Decyzji tej, zgodnie
z art. 108 § 1 Kpa., został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
W dniu [... maja 2021 r. pełnomocnik policjanta złożył odwołanie od wyżej wskazanego rozkazu personalnego Komendanta. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, art. 108, art. 107 § 3, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 103 Kpa., poprzez wybiórcze posiłkowanie się przez organ dowodami zgromadzonymi w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko A. M., a także niezasadne zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji. Z uwagi na powyższe, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rygoru natychmiastowej wykonalności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Komendantowi.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik zawarł polemikę z ustaleniami dokonanymi przez Komendanta, a także zakwestionował wartość zebranego w sprawie materiału dowodowego. Podkreślił, że jego mocodawca jest jednostką poprzednio niekaraną, praworządną, przestrzegającą standardów etycznych, a przez okres swojej służby dbał on o honor, godność i dobre imię Policji.
W uzasadnieniu wskazanego na wstępie rozkazu personalnego KGP zwrócił uwagę, że podstawę materialnoprawną zwolnienia policjanta ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.
KGP wyjaśnił, że pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. Nie może jednak ulegać wątpliwości, jak stwierdził organ, że przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy sięgnąć przede wszystkim
do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Może zatem chodzić o realnie istniejącą przyczynę albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesami Policji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1853/13).
KGP dodał, że przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione
w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się
do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku.
KGP stanął na stanowisku, że rolą organu administracji w sprawie
o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby. W rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia
i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawanie A. M.
w służbie narusza jej ważny interes.
KGP zwracając uwagę na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, że już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, a tym bardziej przeciwko któremu sporządzono akt oskarżenia o popełnienie takich przestępstw, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne
do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą
w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby.
Zdaniem KGP zachowanie funkcjonariusza Policji, które prowadzi
do przedstawienia mu zarzutów o trzy przestępstwa z art. 233 § 1a Kk, a także
z art. 234 Kk stanowi jaskrawy przykład lekceważącego traktowania funkcji, którą A. M. pełnił jako policjant, a także braku szacunku do tego zawodu oraz etosu z nim związanego. Jako osoba, która w życiu zawodowym permanentnie styka się z objawami naruszeń przepisów prawa, nie tylko powinien mieć świadomość tego, jakie są konsekwencje określonego zachowania, ale przede wszystkim, jakie skutki takie działanie wywołuje w sferze publicznej. Wiedza w społeczeństwie o tym, iż podejrzanym o popełnienie przestępstw przeciwko wymiarowi sprawiedliwości jest policjant, stanowi w tym przypadku również okoliczność obciążającą jego osobę. Informacja taka rzutuje przede wszystkim na opinię o samym funkcjonariuszu, ale również ma bezpośrednie przełożenie na ocenę społeczną formacji, w której pełni służbę. Powyższe nie tylko dyskredytuje wyżej wymienionego policjanta jako osobę
o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji), ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
W ocenie KGP przedstawione okoliczności omawianego przypadku sprawiają, iż policjant niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. Tym samym uznał, że policjant nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego
w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Organ podkreślił, że prowadzone postępowanie o przestępstwo publicznoskargowe, przeciwko funkcjonariuszowi Policji, ex definitione pozbawia tego funkcjonariusza przymiotu, o którym mowa w art. 25 ustawy o Policji. Utrata przymiotu nieposzlakowanej opinii nastąpiła zatem już na etapie prowadzonego postępowania przygotowawczego w związku z przedstawieniem policjantowi zarzutów o czyny
z art. 233 § 1a Kk oraz z art. 234 Kk. Stwierdził, że prowadząc postępowanie administracyjne nie badał zatem, w tym przypadku, zasadności zarzutów zawartych w treści postanowienia o ich przedstawieniu. Nie oceniał również okoliczności towarzyszących przedstawieniu zarzutów karnych oraz wartości zgromadzonego
w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego pod kątem odpowiedzialności karnej, a tym bardziej nie odnosił się w jakikolwiek sposób
do winy, czy niewinności podejrzanego. Uznał, że byłoby to nie tylko niecelowe, ale
i bezzasadne.
KGP wyjaśnił, że prawno-karnej oceny dowodów, stanowiących podstawę
do przedstawienia zarzutów, dokonuje podmiot posiadający fachową wiedzę w tym zakresie, tj. prokurator. To właśnie ten podmiot na danym etapie prowadzonego postępowania karnego, dokonał analizy zgromadzonego materiału i na tej podstawie uznał, że okoliczności sprawy, jak również wartość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego są wystarczające do wydania postanowienia
o przedstawieniu zarzutów konkretnej osobie. Minimalizuje to prawdopodobieństwo popełnienia błędu, w kontekście prawidłowej oceny faktów i dowodów, zastosowanej kwalifikacji prawnej czynu, a także osobistej zarzucalności tego czynu konkretnej osobie. Konsekwencją natomiast zmiany stadium postępowania w odniesieniu
do osoby pełniącej służbę w Policji jest utrata przez nią nieposzlakowanej opinii. Kwestionowanie decyzji procesowych albo polemika z dokonaną oceną faktów
i dowodów zgromadzonych w sprawie karnej byłoby, zdaniem KGP, nieuprawnionym wkroczeniem w sferę kompetencji organów procesowych.
Organ podkreślił, że poszczególne instytucje i zasady postępowania karnego, w tym wynikające z treści art. 5 § 2 Kpk, nie mogą być przenoszone do postępowania administracyjnego, gdyż rządzi się ono własnymi zasadami i regułami wynikającymi
z odpowiednich przepisów ustawy o Policji oraz z Kodeksu postępowania administracyjnego. O ile bowiem wątpliwości w zakresie odpowiedzialności karnej winny być rozstrzygane na korzyść podejrzanego albo oskarżonego, o tyle te same wątpliwości mogą stanowić podstawę do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji, ze względu na jej ważny interes.
KGP wskazał, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt
I OSK 1738/07 stwierdził, iż: "zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia".
W opinii organu nie wymaga również badania postawa funkcjonariusza jaką przejawiał on w przeszłości w służbie, jej przebieg, jego osiągnięcia zawodowe czy odbiór jego osoby przez przedstawicieli tej formacji lub społeczeństwa. Organ administracyjny nie kwestionuje bowiem, że skarżący pełniąc służbę w Policji cieszył się nieposzlakowaną opinią. Był to warunek sine qua non, umożliwiający
mu nieprzerwane kontynuowanie stosunku służbowego. Stąd też weryfikacja tych okoliczności byłaby bezprzedmiotowa dla tego postępowania. Jak wskazał organ, relewantna z punktu widzenia decyzji merytorycznej była wyłącznie zmiana stadium postępowania karnego z in rem w ad personom. W tym przypadku ta okoliczność determinowała do przyjęcia, że ten funkcjonariusz Policji, na skutek przedstawienia mu zarzutów, utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Uznał, że wszelkie dalsze rozważania na ten temat nie są istotne dla przedmiotowej sprawy administracyjnej.
Organ stwierdził, że zgromadzona w sprawie dokumentacja w postaci postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest bez wątpienia wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania
i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie. Wszelkie inne ustalenia nie zmieniłyby przyjętej oceny o utracie przymiotu nieposzlakowanej opinii policjanta,
a dalsze gromadzenie innej dokumentacji albo wykonanie innych czynności (w tym na wniosek strony lub jej pełnomocnika), powodowałoby przedłużenie tego postępowania.
KGP dodał, że służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej. Zadania realizowane przez tę formację mają służyć społeczeństwu. Wykonywanie ich przez jednostki tworzące szeregi tej formacji powoduje konieczność zastosowania szczególnej więzi prawnej (jaka ma zaistnieć pomiędzy nią a organizacją Policji), która legitymować będzie funkcjonariusza do działania w imieniu Państwa. Stosunek służbowy ma zatem szczególny charakter. Ma stwarzać warunki umożliwiające
w sposób jak najbardziej pełny realizację zadań wytyczonych dla tej organizacji.
W przypadku kolizji pomiędzy interesem społecznym, a słusznym interesem strony, organ administracyjny musi ważyć, którym wartościom w konkretnym przypadku dać prymat. Nie ulega wątpliwości, że ze względu na podniesione wyżej argumenty, interes społeczny musi mieć pierwszeństwo przed partykularnym interesem jednostki. W przeciwnym wypadku trudno byłoby założyć, że możliwe jest sprawne
i prawidłowe funkcjonowanie tej formacji. Stąd też nie budzi wątpliwości, że działanie w granicach uznania administracyjnego nie naruszyło treści normy zawartej w art. 7 Kpa. Zdaniem organu mając zatem na względzie dobro policjanta, nie można tych wartości, w tym konkretnym przypadku, zrównoważyć z dobrem tej organizacji, a tym samym z interesem społecznym.
Zdaniem organu wobec braku wskazania przez policjanta organizacji związkowej, która miałaby go reprezentować, wydanie rozstrzygnięcia w tej sprawie nie wymagało zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej policjanta.
KGP wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Brak jest także podstaw
do fakultatywnego zawieszenia postępowania administracyjnego, o którym mowa
w art. 98 § 1 Kpa. Postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie zostało bowiem wszczęte na wniosek strony, ale
z urzędu, stąd też organ nie może uwzględnić wniosku o jego zawieszenie.
KGP uznał, że decyzja Komendanta spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 Kpa., gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące na wystąpienie przesłanek uzasadniających przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony. Podkreślił, że w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych ugruntował się pogląd dopuszczający wykonywanie bez zbędnej zwłoki decyzji dotyczących stosunku służbowego policjantów.
Skarżący, reprezentowany przez adwokata, wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny KGP z [...] lipca
2021 r., zarzucając naruszenie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP poprzez jego nieuwzględnienie i uznanie winy skarżącego bez prawomocnego wyroku sądu.
Zarzucił naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez m.in. bezzasadne przyjęcie, iż w sprawie zachodzą przesłanki do fakultatywnego zwolnienia skarżącego ze służby, podczas gdy w sprawie nie przeprowadzono wszystkich koniecznych dowodów celem ustalenia, czy istotnie skarżący fałszywie oskarżył inne osoby o przestępstwo, czy anonimowe doniesienia nie mają charakteru stricte prywatnego oraz czy składał fałszywe zeznania, czy może realizował swoje prawo do obrony oraz poprzez niewstrzymanie się z decyzją o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji do czasu zakończenia, jeszcze niewniesionego
do Sądu, postępowania karnego, co doprowadziło do pominięcia zasady domniemania niewinności i przekroczenia granic uznania organu administracyjnego.
Ponadto sformułował zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, z pokrzywdzeniem skarżącego
i zrównanie czynności organu prokuratorskiego – przedstawienie zarzutów skarżącemu z przesądzeniem jego winy co do zarzucanych mu czynów z art. 233 Kk i art. 234 Kk. Podniósł także zarzut naruszenia art. 108 § 1 Kpa. poprzez jego zastosowanie, pomimo że w okolicznościach sprawy brak jest w ocenie skarżącego przesłanek warunkujących konieczność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu oraz rozkazu Komendanta oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania.
Ponadto wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego rozwinął argumentację towarzyszącą postawionym w niej zarzutom.
W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego.
Pełnomocnik skarżącego w piśmie z [...] lutego 2022 r. wniósł o dopuszczenie
i przeprowadzenie dowodu z postanowienia Prokuratury Okręgowej w W.
z dnia [...] grudnia 2021 r. w przedmiocie umorzenia śledztwa przeciwko skarżącemu (sygn. akt [...]) wobec treści art. 17 § 1 pkt 1 i 2 Kpk. Podkreślił, że
w sprawie istnieje konieczność przeprowadzenia dowodu z wyjaśnień skarżącego
na okoliczności związane z jego zwolnieniem ze służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe rozkazy personalne według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinny one zostać wyeliminowany z obrotu prawnego.
Generalną zasadą obowiązującą podczas rozpoznawania przez Sądy skarg na rozstrzygnięcia organów administracji, jest badanie poprawności decyzji w odniesieniu do realiów faktycznych istniejących w chwili jej wydawania.
Powyższe nie oznacza jednak tego, by Sądy administracyjne mogły pomijać fakt zmiany stanu faktycznego, następujący po wydaniu skarżonego rozstrzygnięcia. Całkowite odcięcie się przez Sąd, od aktualnego na dzień orzekania stanu faktycznego, mogłoby bowiem prowadzić do pozostawienia w obrocie prawnym aktu, przeczącego w sposób jawny faktom. Skutki trwania w obrocie takiego aktu, byłyby zaś nie do pogodzenia z ogólnymi zasadami zarówno postępowania, jak i zasadami leżącymi u podstaw demokratycznego Państwa prawa.
Stąd w sytuacji, gdy podstawy faktyczne skarżonego rozstrzygnięcia uległy zmianie na dzień wyrokowania, Sąd winien taką zmianę dostrzec i wyeliminować z obrotu prawnego badany akt nawet w sytuacji, gdyby prawidłowo rozstrzygał sprawę we wcześniejszych realiach faktycznych tj. tych , jakie miały miejsce w chwili orzekania przez organ.
Przenosząc powyższe uwagi do meritum niniejszej sprawy uznać należało, iż koniecznym było uchylenie skarżonych rozstrzygnięć. Okolicznością udowodnioną przez skarżącego było bowiem to, że postanowieniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. z dnia [...] grudnia 2021r. umorzono śledztwo, którego toczenie się doprowadziło organ do wniosku iż konieczne jest zwolnienie strony ze służby.
Tym samym odpadła jedyna okoliczność, którą organ traktował jako rzutującą na dobro służby i możliwość pozostawienia w niej skarżącego. Pamiętać przecież należy o tym, że to z faktu postawienia policjantowi zarzutów (objętych obecnie postanowieniem umarzającym postępowanie karne) organ uczynił podstawę skarżonego rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym, pozostawienie w obrocie prawnym skarżonego rozkazu personalnego oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta Stołecznego Policji, pozostawałoby w jaskrawej sprzeczności z aktualnym stanem faktycznym, deprecjonując zarówno zasady postępowania, jak i poczucie sprawiedliwości.
Stąd, mimo że na dzień orzekania przez organ, skarżone rozstrzygnięcie odpowiadało prawu, to wobec zaistnienia nowej okoliczności faktycznej Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zobowiązany był orzec jak w pkt. 1 wyroku na podstawie art.145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).
O kosztach orzeczono stosownie do dyspozycji art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) w zw. z art.205 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do uwzględnienia uwag poczynionych w niniejszym uzasadnieniu i do umorzenia postępowania administracyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło