I SA/Wa 1259/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Monika Sawa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 listopada 2020 r. sprawy ze skargi V. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z [...] stycznia 2020r. o odmowie przyznania V. K. prawa do świadczenia rodzicielskiego na dziecko E. S. urodzoną [...] lipca 2019r. Organ podał, że podstawę prawną ww decyzji stanowił art. 1 ust. 2 pkt. 2, art. 17c, art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020r poz. 111 – dalej jako ustawa). Wskazał też na § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2018r w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U. Z 2018r poz. 1497); rozporządzenie Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017r w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017r poz. 1466). Jak podał organ w uzasadnieniu, obywatelka [...] V. K. do wniosku o świadczenie rodzicielskie dołączyła dokument tożsamości córki i kartę pobytu członka rodziny obywatela UE wydaną na jej nazwisko [...] października 2019r. z datą ważności do [...] października 2021r. i poinformowała, że nie posiada decyzji wojewody o zezwoleniu na jej pobyt na terytorium RP, gdyż ta nie jest wydawana osobom posiadającym kartę pobytu członka rodziny obywatela UE. Złożona do akt karta pobytu członka rodziny obywatela UE nie posiada jednak wymaganej przepisami ustawy adnotacji o dostępie do rynku pracy. Organ przywołał treść art. 1 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r o świadczeniach rodzinnych, w którym wymieniono cudzoziemców uprawnionych do otrzymywania świadczenia rodzicielskiego i wyjaśnił, że nie daje on możliwości przyznania świadczenia rodzicielskiego cudzoziemcowi posiadającemu kartę pobytu członka rodziny obywatela UE, wobec czego świadczenie nie zostało przyznane. W skardze na ww decyzję V. K. zarzuciła SKO naruszenie art. 1 ust. 2 pkt. 2 ustawy poprzez dokonanie przez organ niewłaściwej wykładni, której wynikiem był błędny wniosek organu, iż świadczenie rodzinne jej nie przysługuje; a także przepisów prawa proceduralnego w postaci art. 6, 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 1 pkt. 4 oraz 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256; dalej jako kpa) poprzez zaniechanie dopełnienia obowiązku wyczerpującej oceny materiału dowodowego skutkującego zaniechaniem dokonania ustaleń faktycznych w sprawie. Skarżąca wniosła o uchylenie ww decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że prawo to przysługuje jej jako członkowi rodziny obywatela Państwa Członkowskiego Unii Europejskiej ([...]) na podstawie art. 1 ust. 2 pkt. 2 lit. a, tj. cudzoziemców, do których zastosowanie mają przepisy o koordynacji zabezpieczenia społecznego, nie zaś przepisy art. 1 ust. 2 pkt. 2 lit. c-e, które dotyczą innych kategorii cudzoziemców. Powołała się na regulacje zawarte w ustawie z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (j.t. Dz.U.2019.293). Zarzuciła, że wymóg posiadania na karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy" dotyczy wyłącznie cudzoziemców należących do tej kategorii osób nieposiadających obywatelstwa polskiego, do której zastosowanie ma ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r. poz. 35), której zgodnie z jej art. 2 pkt. 2 nie stosuje się do obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej (...) oraz członków ich rodzin, którzy do nich dołączają lub z nimi przebywają. Podniosła, że obywatele państw członkowskich, a także ich rodziny korzystają z gwarancji związanych z mającą swoje umocowanie w traktatach unijnych zasadą swobodnego przepływu osób, zaś problematykę dotyczącą pomocy socjalnej w sposób bezpośredni reguluje ww. rozporządzenie WE wraz z rozporządzeniem wykonawczym nr [...] z dnia [...] września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr [...] w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do których to przepisów odsyła art. 1 ust. 2 pkt. 2 lit. a ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje : Skarga nie jest zasadna. Skarżąca nie należy do żadnej kategorii osób - cudzoziemców wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt. 2 ustawy. W/w przepis, jak słusznie podniósł organ, zawiera zamknięty katalog osób – cudzoziemców, którym przysługuje wnioskowane świadczenie rodzicielskie. Katalog ten nie wskazuje na możliwość przyznania świadczenia cudzoziemcowi posiadającemu tylko kartę pobytu członka rodziny obywatela UE. Art. 2 ust. 2 ustawy przyznaje ww prawo osobom, które przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały albo na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (...) bądź osobom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy (...). Skarżąca nie wykazała, że spełnia którąkolwiek z przesłanek uprawniających do pobierania ww świadczeń, pomimo iż pełna treść ww przepisu została jej przedstawiona. Argumenty skargi nie wniosły nic do sprawy gdyż powielają dotychczasowe stanowisko. Skarżąca legitymuje się kartą pobytu jednak bez adnotacji o dostępie do rynku pracy, nie posiada też zezwolenia na pobyt stały ani na pobyt czasowy. Na etapie kontroli prawa cudzoziemca do świadczeń rodzinnych organ administracji sprawdza posiadanie przez wnioskodawcę enumeratywnie określonych w ustawie dokumentów. Organ orzekający o świadczeniach rodzinnych nie ma kompetencji do oceny uprawnień cudzoziemca wynikających z przepisów ustawy o cudzoziemcach. Nie może zatem we własnym zakresie przesądzać kwestii, które leżą poza przedmiotem sprawy, w jakiej orzeka. Również Sąd administracyjny nie ma uprawnień do oceny uprawnień skarżącej – poza kwestią spełnienia wymogów, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy. Gdy zaś chodzi o przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, na które powołuje się skarżąca, to w sprawie nie wykazano, że mają one zastosowanie. Zgodnie z art. 3 ust. 15a ustawy ilekroć jest w niej mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr [...] oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr [...]. Przepisy te przewidują co do zasady zakaz kumulacji świadczeń o charakterze rodzinnym (art. 10 rozporządzenia [...]) a przy tym określają, że wnioskodawca nie ma możliwości wyboru kraju właściwego do wypłaty świadczeń. Zgodnie z art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia [...] w przypadkach, w których na podstawie więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny - zastosowanie mają zasady pierwszeństwa, które przewidują, że w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów w pierwszej kolejności bierze się pod uwagę prawa udzielone z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskane na podstawie miejsca zamieszkania. Zgodnie zaś z art. 68 ust. 2 rozporządzenia [...] w przypadku zbiegu uprawnień świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia [...]. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw zawieszane są do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę. Rację ma skarżąca zarzucając, że przepisy art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c) do e) ustawy nie dotyczą cudzoziemców będących obywatelami państw UE. Skarżąca jednak nie jest obywatelem państwa unijnego a także nie podała ani we wniosku ani w odwołaniu ani w skardze, na jakiej podstawie faktycznej (tj. w oparciu o czyje prawa gdy chodzi o członka jej rodziny i gdzie zatrudnionego bądź gdzie pobierającego świadczenia emerytalne czy rentowe – jak stanowi art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia [...]) opiera swoje prawa implikujące zastosowanie wobec niej ww przepisów o systemie koordynacji. Powoływanie się przez skarżącą na ww przepisy dotyczące konieczności zastosowania systemu koordynacji zabezpieczeń społecznych tylko z racji posiadania za męża Niemca - pozostaje zatem całkowicie gołosłowne. Skutkowało to oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ppsa. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).