II GZ 326/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. Sp. z o. o. w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Po 76/22 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi D. Sp. z o. o. w R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie. D. Sp. z o. o. w R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Postanowieniem z dnia 16 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Po 76/22 WSA w Poznaniu odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z akt sprawy wynikało, iż decyzja organu II instancji została doręczona stronie w dniu 2 grudnia 2021 r., zaś skargę nadano listem poleconym w dniu 7 stycznia 2022 r., a zatem po upływie ustawowo określonego 30 dniowego terminu do wniesienia skargi. Strona skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu (pismo z dnia 31 marca 2022 r.) powołała się na trudności ze sporządzeniem skargi wynikającej z epidemii COVID-19. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Po 76/22 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi wskazując, że strona nie wskazała okoliczności uprawdopodabniających przywrócenie terminu do wniesienia skargi, bowiem do takich okoliczności nie mogą być zaliczone okoliczności dotyczące epidemii. Strona skarżąca składając zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Po 76/22 wniosła o jego uchylenie. Uzasadniać swoje stanowisko ponownie wskazała na panującą pandemię COVID–19 oraz spowodowane nią trudności w kontaktowaniu się z pracownikami, którzy mogli pomóc w wyjaśnieniu okoliczności związanych z nałożeniem przez organ kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu; w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem złożenia wniosku o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącej o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie, a Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dochowania szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2009, s. 257-258; postanowienia NSA z dnia: 8 października 2013 r., sygn. akt II GZ 549/13; 3 października 2013 r., sygn. akt I FZ 410/13; 1 października 2013 r., sygn. akt II OZ 833/13; 25 września 2013 r., sygn. akt I OZ 828/13). Sąd oceniając, czy w konkretnej sprawie strona zawiniła uchybienie terminowi do dokonania czynności, powinien przyjąć obiektywny miernik staranności. Innymi słowy sąd powinien zbadać, czy do uchybienia terminu doszło z uwagi na wystąpienie przyczyn niezależnych od strony. Odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazanych w petitum zażalenia, wskazać należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, bowiem w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można sądowi pierwszej instancji, który odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, zarzucić naruszenia m.in. art. 86 § 1 p.p.s.a., skoro skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu nie uprawdopodobniła po swojej stronie braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca nie wykazała obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły jej wniesienie skargi z zachowaniem wyznaczonego terminu. Skarżąca podała jako przyczynę uchybienia terminu trudności w kontaktowaniu się ze swoimi pracownikami w związku z ograniczeniami wywołanymi pandemią COVID-19. W jej ocenie, nie mogła ona tym samym uzasadnić w sposób właściwy swojej skargi złożonej do Sądu. Odnosząc się do powołanych argumentów wskazać należy, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Jak wynika z przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. warunkiem dopuszczalności przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie. Przesłanka ta powinna być oceniana w sposób uwzgledniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż na skarżącej prowadzącej działalność gospodarczą spoczywa obowiązek takiego zorganizowania pracy swoich pracowników oraz właściwe zorganizowanie kontaktu z nimi. Właściwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zauważył, że to do podmiotu wnioskującego o przywrócenie terminu należy takie umotywowanie wniosku, ewentualnie dodatkowe poparcie swoich twierdzeń niezbędną dokumentacją, aby w sposób możliwie wyczerpujący i przekonujący dla Sądu administracyjnego uprawdopodobnić zaistnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. W niniejszej sprawie wymóg ten nie został spełniony. Uzasadnienie wniosku jest ogólnikowe, a strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała aby ograniczenia społeczno/gospodarze wywołane pandemią COVID-19 stanowiły w odniesieniu do strony przeszkodę uniemożliwiającą zachowanie ustawowego terminu do wniesienia skargi, a także aby wskazane okoliczności dawały podstawy do przyjęcia, że istniał utrudniony kontakt z pracownikami uniemożliwiający wyjaśnienie przebiegu zdarzenia skutkującego nałożeniem kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego. Skarżąca nawet nie próbowała wskazać z imienia i nazwiska pracowników, z którymi osobisty kontakt był niezbędny do sporządzenia skargi do Sądu, nie przedstawiono jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, która wskazywałaby na przebywaniu na zwolnieniu lekarskim tych osób, czy na obowiązkowej kwarantannie. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie powołującej się na tę okoliczność. Należy przy tym podkreślić, że obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu, nie oznacza, że strona może poprzestać wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach. Brak jakiegokolwiek uprawdopodobnienia okoliczności podnoszonej we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oznacza, że wniosek w tym przedmiocie nie mógł zostać uwzględniony, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.