III SA/Po 878/17

Dnia 31 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Małgorzata Górecka (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi X na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia[...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok [...] oddala skargę Uzasadnienie. Kierownik BP ARiMR w dniu [...] r. wydał X decyzję w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok [...] . Decyzja została doręczona w dniu[...] r. domownikowi – żonie adresata decyzji. W dniu [...] r. X wniósł odwołanie. Dyrektor OR ARiMR postanowieniem z dnia [...]r., wydanym na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu termin ten ( 14 dni od doręczenia decyzji I instancji ) upłynął bowiem skutecznie z dniem [...] r. W dniu [...] r. X wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Wskazał on, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło nie z jego winy bowiem na kopercie i decyzjach została poczyniona przez odbierającego przesyłkę adnotacja, że decyzje zostały doręczone [...]r. tak więc był on przekonany, że odwołanie od nich składa w terminie. Dyrektor OR ARiMR postanowieniem z dnia [...]r., wydanym na podstawie art. 58 K.p.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w sprawie doszło do skutecznego odbioru decyzji w dniu[...] r. w trybie art. 43 K.p.a. – żonie strony, która podjęła się oddania pisma adresatowi osobiście. Datą doręczenia pisma jest data jego odbioru przez taką osobę, a nie data faktycznego przekazania pisma adresatowi. W przypadku, gdy żona miała wiedzę o dłuższej nieobecności adresata mogła ona nie odbierać przesyłki i nie podejmować się jej przekazania adresatowi. Jeżeli podjęła przesyłkę i podpisała zwrotne potwierdzenie odbioru to doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji. Powoływane przez stronę pomyłkowe podanie przez żonę adresata daty doręczenia przesyłki nie wyłącza jego winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższą decyzję strona zarzuciła naruszenie prawa procesowego i materialnego poprzez dokonanie dowolnych ustaleń w sprawie. Skarżący wskazywał adres [...] jako adres do doręczeń a nie jako adres zamieszkania. Z tego względu przepis art. 42 i 43 K.p.a. nie miał zastosowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje : Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. przywrócenie uchybionego terminu jest obowiązkiem organu administracji publicznej – jeśli zainteresowany przywróceniem uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu terminu. To na zainteresowanym spoczywa więc ciężar uprawdopodobnienia braku winy. Na organie administracji spoczywa natomiast obowiązek badania wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Powyższe oznacza, że ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 K.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść ( m. in. wyrok NSA z dnia 21 października 2016 r., sygn. II GSK 853/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc) W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że przy ocenie zawartej w tym przepisie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W judykaturze do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z 25 września 1998 r., SA/Łd 575/98, wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., III SA 1436/99, wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., IV SA 2162/96, wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc). Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia przez zainteresowaną stronę braku winy, co powinno polegać na przedstawieniu argumentacji wskazującej na to, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym ( m. in. wyrok NSA z dnia 21 października 2016 r., sygn. II GSK 853/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc ). W przedmiotowej sprawie Kierownik BP ARiMR w dniu [...]r. wydał X decyzję w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Decyzja została doręczona w dniu [...] r. – żonie adresata decyzji ( pełnoletniemu domownikowi ), która podjęła się jej przekazania adresatowi. Okoliczność ta wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Skarżący w toku postępowania administracyjnego i sądowego wskazywał konsekwentnie adres [...]jako adres na który należy doręczać pisma procesowe kierowane do niego. We wniosku o wpis do ewidencji producentów skarżący podał powyższy adres jako adres zamieszkania – k. 13-1 akt adm. Adres ten widnieje również w innych dokumentach dotyczących skarżącego ( m. in. poświadczenie zameldowania – k. 14-1, zaświadczenie bankowe – k. 15-1, umowa [...]– k. 17-1 ). Wbrew zarzutom strony doszło do prawidłowego doręczenia decyzji w trybie art. 43 kpa w dniu [...] r.– żonie strony, która podjęła się ( jako dorosły domownik ) oddania pisma adresatowi osobiście. Zgodnie z powszechnym poglądem orzecznictwa i doktryny w takiej sytuacji datą doręczenia pisma jest data jego odbioru przez taką osobę ( dorosłego domownika ), a nie data faktycznego przekazania pisma adresatowi. Racje ma wobec tego organ, że w przypadku, gdy żona miała wiedzę o dłuższej nieobecności adresata mogła ona nie odbierać przesyłki i nie podejmować się jej przekazania adresatowi. Jeżeli jednak podjęła przesyłkę i podpisała zwrotne potwierdzenie odbioru to doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji w rozumieniu art. 43 kpa. W dniu [...] r. X wniósł odwołanie. Dyrektor OR ARiMR postanowieniem z dnia [...]r., wydanym na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu termin ten ( 14 dni od doręczenia decyzji I instancji ) upłynął bowiem skutecznie z dniem [...] r. W dniu [...] r. X wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Wskazał on, że otrzymał decyzję z adnotacją, iż została ona doręczona w dniu [...] r. Po rozpoznaniu powyższego wniosku Dyrektor OR ARiMR postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 58 kpa k.p.a. odmówił zasadnie w ocenie Sądu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jak już bowiem wskazano powyżej, jeżeli żona skarżącego podjęła w trybie art. 43 K.p.a. przesyłkę i podpisała zwrotne potwierdzenie odbioru to doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji. Sąd zauważa, że art. 43 K.p.a. zawiera domniemanie, że odbierający przesyłkę przekazał ją w tej samej dacie, w której ją odebrał. Domniemanie to ma charakter domniemania wzruszalnego. Zatem skarżący winien wykazać, że domownik nie był w stanie przekazać mu tej przesyłki bądź też, że przekazał ją w innej dacie niż formalna data odbioru. W omawianej sprawie skarżący powoływał się na pomyłkowe podanie przez żonę adresata innej aniżeli wynika to ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, daty doręczenia przesyłki jednak swoje twierdzenia nawet nie uprawdopodobnił. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, że w sprawie doszło do realnego zaistnienia przesłanki wyłączającej winę po jego stronie w niedochowaniu terminu do złocenia środka odwoławczego, a tylko brak winy po stronie skarżącego uzasadniałoby przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji. Doręczenie zastępcze (jak miało to miejsce w omawianej sprawie) stwarza domniemanie dręczenia decyzji w dniu wskazanym na druku potwierdzenia doręczenia przesyłki i może ono być obalone, gdy jej adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone (bądź doręczone z adnotacją o innej dacie doręczenia przesyłki) z przyczyn od niego niezależnych. Skoro skarżący poprzestał jedynie na twierdzeniach, nie doszli do wyłączenia jego winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Nie ma zatem przesłanek z art. 58 kpa skutkujących koniecznością przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z przedstawionych wyżej powodów, w ocenie Sądu, zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem nie można zarzucić organowi administracji naruszenia przepisów art. 58 § 1 K.p.a. Ze względu na powyższe okoliczności należało orzec o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej: "p.p.s.a.").