II OZ 337/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 103/22 o odrzuceniu skargi G. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie rozbudowy budynku gospodarczego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 103/22, odrzucił skargę G. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] oraz zwrócił skarżącemu uiszczony w kwocie 100 złotych wpis sądowy od skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniami z dnia 7 lutego 2022 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków skargi, poprzez wskazanie numeru PESEL oraz uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 złotych – w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Powyższe wezwania doręczone zostały w dniu 18 lutego 2022 r. Sąd podniósł, że skarżący w zakreślonym terminie, który upływał w dniu 25 lutego 2022 r., uiścił wpis sądowy od skargi, jednakże nie nadesłał swojego numeru PESEL. Skarżący nadesłał numer PESEL z uchybieniem wyznaczonego terminu, bowiem dopiero w dniu 3 marca 2022 r. W związku z powyższym, Sąd powołując się na dyspozycję art. 46 § 2 pkt 1 lit. b), art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, zwana dalej: "p.p.s.a.") orzekł o odrzuceniu skargi i zwrocie uiszczonego wpisu sądowego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez błędne ustalenie, że uzupełnienie braków nastąpiło w dniu 3 marca 2022 r., podczas gdy braki zostały uzupełnione w dniu 25 lutego 2022 r., a więc w ostatnim dniu terminu. Jednocześnie skarżący zakwestionował zasadność wzywania go do podania numeru PESEL, albowiem numer ten znajdował się w aktach sprawy. Skarżący wniósł także o podjęcie przez NSA, przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, uchwały w przedmiocie: "Biorąc pod uwagę ratio legis art. 46 § 2 pkt 1 ppkt b Ppsa: Czy podanie przez skarżącego, będącego osobą fizyczną, numeru NIP zamiast numeru PESEL w skardze, czyni zadość wymaganiom formalnym o których mowa w art. 46 § 2 pkt 1 ppkt b Ppsa i powoduje, że Sąd powinien merytorycznie rozpoznać skargę, czy też w takiej sytuacji Sąd winien wezwać skarżącego do uzupełnienia braków formalnych.". W przypadku, gdyby NSA odmówił podjęcia uchwały w ww. przedmiocie, uznając, że skarżący jako osoba fizyczna winien był bezwzględnie podać numer PESEL, skarżący wniósł o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności "art. 46 § 2 pkt 1 ppkt b Ppsa" z art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie w jakim osoba fizyczna będąca przedsiębiorcą dla skutecznego rozpoznania skargi przez WSA nie może wskazać w skardze numeru NIP, lecz wymagane jest od niej wyłączne podanie numeru PESEL, w sytuacji gdy PESEL i NIP są pod względem prawa siebie równoważne, a ratio legis "art. 46 § 2 pkt 1 ppkt b Ppsa jest konkretyzacją skarżącego celem sprawnego rozpoznania sprawy". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że skarżący, w wykonaniu zarządzenia z dnia 7 lutego 2022 r., został wezwany pismem z dnia 11 stycznia 2022 r. do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez podanie swojego nr PESEL, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłka zawierająca wezwanie została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 18 lutego 2022 r. Analiza akt sądowych sprawy nie pozostawia wątpliwości, że skarżący, w zakreślonym przez Sąd terminie (upływał z dniem 25 lutego 2022 r.), nie wykonał przedmiotowego wezwania. Uczynił to dopiero przy piśmie nadanym do Sądu w dniu 3 marca 2022 r. (przesyłka polecona nr [...] - przesyłka niestemplowana; nadana w FUP S. [...]"dnia 2022-03-03"). Stosownie do art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Prawidłowo zatem, mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę i zwrócił uiszczony wpis sądowy. Argumentacja podniesiona w zażaleniu pozostaje bez wpływu na zasadność podjętego rozstrzygnięcia. Nawet gdyby przyjąć, że skarżący faktycznie złożył skargę jako osoba prowadząca działalność gospodarczą (ze skargi to nie wynika), to okoliczność ta nie zmienia zapatrywania, co do prawidłowości wezwania wystosowanego przez Sąd Wojewódzki. W przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą (przedsiębiorcy wpisanego do Ceidg), podmiotem gospodarczym jest zawsze osoba fizyczna (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 46). W tej sytuacji zastosowanie ma przepis art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., a nie art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Twierdzenie skarżącego, że uzupełnił brak formalny skargi w ostatnim dniu terminu, jest gołosłowne, niepoparte żadną dokumentacją (np. z książki nadawczej), podważającą ustalenia wynikające z załączonej koperty, o której mowa wyżej. Tak samo jak gołosłowne jest twierdzenie, że Sąd dysponował numerem PESEL skarżącego, gdyż ten występował w aktach sprawy. Z akt sądowych sprawy nie wynika, aby numer PESEL został przez skarżącego podany. Obowiązkiem Sądu nie było zaś poszukiwanie numeru PESEL w aktach administracyjnych (obszernych) sprawy. Z uwagi na jednoznaczne brzmienie przepisu art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., Sąd w składzie obecnie orzekającym, nie stwierdził, aby w niniejszej sprawie występowało zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, a tym samym, aby zaistniała konieczność przedstawienia zagadnienia, o treści jak wskazana przez skarżącego, do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA celem podjęcia uchwały. Z podanych wyżej względów, Sąd nie znalazł też podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności ww. przepisu z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.