III SA/Wa 1092/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie Sędzia WSA Radosław Teresiak, Asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2021r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...]; 2) umarza postępowanie administracyjne Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej NUS) orzekł o odpowiedzialności podatkowej M.K. byłego członka zarządu spółki P. sp. z o. o. (poprzednio G. sp. z o.o.), solidarnie ze spółką, za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do czerwca i za wrzesień 2014 r. Decyzją z [...] lutego 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej DIAS), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej Op), uchylił decyzję NUS w części dotyczącej odpowiedzialności za okresy od stycznia do czerwca 2014 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie, zaś w części dotyczącej odpowiedzialności za wrzesień 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu DIAS wskazał, że zaległości za okresy od stycznia do czerwca 2014 r. uległy przedawnieniu z końcem 2019 r., zaś w przypadku zaległości za wrzesień 2014 r. przedawnienie miało nastąpić 7 marca 2020 r., gdyż w dniu 5 marca 2015 r. został zastosowany skuteczny środek egzekucyjny, o którym podatnik został zawiadomiony, co spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia. DIAS podkreślił, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2014 r. wynikało z złożonej przez Spółkę deklaracji. W związku z nieuregulowaniem przez spółkę G. Sp. z o.o. należności z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2014 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego we W. wystawił tytuł wykonawczy SM [...]. Wszczęcie egzekucji nastąpiło 4 lutego 2015 r., poprzez doręczenie do Banku [...] S.A. zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego z 29 stycznia 2015 r. Zawiadomienie doręczono Spółce 12 lutego 2015 r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Postępowanie podatkowe wobec Strony zostało natomiast wszczęte postanowieniem z [...] listopada 2019 r., doręczonym 26 listopada 2019 r. W tym stanie rzeczy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdzał, że wymóg wynikający z art. 108 § 2 pkt 3 w zw. z art. 108 § 3 Op został zachowany. DIAS wskazał, że według odpis z KRS z 13 listopada 2019 r. M.K. pełnił funkcję członka zarządu G. od 21 marca 2013 r. do 11marca 2015 r. Przy czym, zwracając uwagę na deklaratoryjny charakter wpisów KRS DIAS zauważył, że uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki, podjętą 28lutego 2013 r. do zarządu spółki powołany został M.K.. Natomiast 1 grudnia 2014 r. uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki, został odwołany z funkcji prezesa zarządu. W związku z powyższym Strona bezspornie pełniła funkcję prezesa zarządu G. w czasie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2014 r., tj. w dniu 27 października 2014 r. DIAS podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podjęto szereg czynności zmierzających do realizacji obowiązków wynikających z wystawionych wobec Spółki tytułów wykonawczych. Zawiadomieniem z 30 kwietnia 2014 r. podjęto próbę zajęcia rachunków bankowych w Banku [...] S.A. Bank udzielił odpowiedzi, że nie prowadzi rachunków bankowych dla Spółki. Zawiadomieniem z 5 września 2014 r. dokonano zajęcia rachunków bankowych w [...] S.A. Bank udzielił odpowiedzi, że brak środków pieniężnych stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia egzekucyjnego, a ponadto wystąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej do rachunku bankowego. Z informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z 27 czerwca 2014 r. wynikało, że Spółka nie figuruje w centralnej ewidencji pojazdów, natomiast z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, że Spółka nie posiada majątku w postaci nieruchomości. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego we W. wystąpił na podstawie art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji o wyjawienie majątku do ówczesnego Prezesa Zarządu Spółki M.K.. Wezwanie z dnia 24 czerwca 2014 r. zostało odebrane, lecz pozostało bez odpowiedzi. Pismem z 24 czerwca 2016 r. organ egzekucyjny wezwał D.M. o udzielenie informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji. Wezwanie zostało doręczone 30 czerwca 2014 r., lecz D.M. nie udzielił na nie odpowiedzi. Z uwagi na zmianę siedziby Spółki postępowanie egzekucyjne przejął Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. W toku egzekucji prowadzonej wobec majątku Spółki wezwaniami z 22 sierpnia 2016r. wystąpiono o wyjawienie majątku Spółki do J.K. obecnego Prezesa Zarządu. Pisma zostały wysłane na adresy dostępne w bazie danych, tj. R. ul. [...] - wezwanie zostało doręczone, jednak nie udzielono na nie odpowiedzi, oraz K. ul. [...], gdzie wezwanie nie zostało odebrane. Pomimo podjęcia przez organ podatkowy czynności zmierzających do pozyskania informacji o majątku Spółki, a w rezultacie do wyegzekwowania zaległości, prowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do uregulowania zobowiązań podatkowych. W tym stanie rzeczy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z [...] września 2016 r. umorzył postępowanie egzekucyjne, prowadzone wobec majątku Spółki z uwagi na jego bezskuteczność. Biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy DIAS stwierdził, że organ podatkowy pierwszej instancji wykazał zaistnienie przesłanki warunkującej odpowiedzialność osoby trzeciej, tj. bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku Spółki. DIAS nawiązał następnie do przepisów ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015 r., poz. 233 ze zm., dalej Pun) i stwierdził, że NUS dokonał analizy sytuacji finansowej Spółki na podstawie danych zawartych w sprawozdaniu finansowym za 2013 r. Organ pierwszej instancji w oparciu o sprawozdanie finansowe dowiódł, że w badanym okresie istniało zagrożenie zdolności Spółki do terminowego regulowania bieżących zobowiązań. Świadczyła o tym wysokość zobowiązań i rezerw za zobowiązania, które wynosiły 3.191.016,61 zł, przy wysokość aktywów 1.340.856,76 zł. Już w 2013 r. Spółka nie płaciła zobowiązań wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Natomiast w 2014 r. wysokość zobowiązań i rezerw na zobowiązania wynosiła 2.597.254,49 zł, a wysokość aktywów 580 005,88 zł. DIAS wskazał, że M.K. stwierdził, iż informacja od [...] S.A. o ostatnim wpływie na rachunek w październiku 2014 r. jasno dowodzi, że wpływy pieniężne zasilające konto spółki w tym banku były jeszcze w październiku 2014 r. Jeśli zaś tak było, to formułowanie kategorycznych twierdzeń, iż 1,5 roku wcześniej już ziściły się przesłanki do ogłoszenia upadłości, pozostawało, zdaniem strony, w kolizji z zebranym dotychczas materiałem dowodowym. DIAS uznał jednak, że skoro zaległości podatkowe od stycznia do czerwca 2014 r. oraz za wrzesień 2014r. nie zostały do tej pory uregulowane, wpływy na rachunek bankowy Spółki nie wpłynęły na zmniejszenie zaległości Spółki i na poprawę jej kondycji. DIAS dodał, że mając na uwadze nieuregulowane zobowiązania podatkowe strona, obejmując 1 marca 2013 r. funkcję prezesa zarządu Spółki, powinna wykazać się należytą starannością m.in. poprzez zapoznanie się ze stanem finansowym Spółki i w terminie czternastu dni od 27 maja 2013 r. złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, gdyż w momencie powstania w maju 2013 r. zaległości była prezesem zarządu. Z pisma z 30 października 2018 r. Sądu Rejonowego [...] Sąd Gospodarczy [..] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych wynikało, że do tamtejszego Wydziału, jak również w okresie funkcjonowania [...] Wydziału Gospodarczego dla spraw upadłościowych i naprawczych Sądu Rejonowego [...] w W. nie wypłynął wniosek o ogłoszenie upadłości czy postępowanie restrukturyzacyjne P. Sp. z o. o. DIAS wskazał, że decyzja dotyczy wprawdzie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca i za wrzesień 2014 r., jednakże Spółka generowała zaległości już od kwietnia do czerwca 2013 r., co do których również wystawiono tytuły wykonawcze i prowadzono postępowanie egzekucyjne. Bez znaczenia pozostawało jaki majątek posiadała Spółka w czasie, gdy M.K. pełnił funkcję członka jej zarządu skoro jej wymagalne zobowiązania nie zostały wykonane. W ocenie DIAS, z akt sprawy nie wynika, aby strona nie miała realnego wpływu na możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. M.K. nie przedłożył również stosownych dokumentów, potwierdzających istnienie majątku, z którego możliwa byłaby egzekucja. Strona została pouczona oprawie do złożenia skargi na decyzję DIAS w trybie art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z 30sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa). Korzystając z tego prawa M.K., reprezentowany przez ustanowionego pełnomocnika – adwokata, wniósł o uchylenie decyzji DIAS oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił DIAS naruszenie art. 187, art. 191 i art. 116 § 1 pkt 1 Op, mające wpływ na wynik sprawy, poprzez wadliwe wskazanie właściwego czasu - 27 maja 2013 r. - w którym w stosunku do P. Sp. z o.o. zaszły okoliczności uzasadniające wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, a tym samym poprzez nieudowodnienie. że obowiązek zgłoszenia takiego wniosku zaistniał w czasie sprawowania przez skarżącego funkcji członka zarządu (28 lutego 2013 r. – 1 grudnia 2014 r.), przez co dokonana przez organ ocena ma charakter oceny dowolnej, nie jest zaś oceną tej okoliczności opartą na całości materiału dowodowego, dotychczas bowiem zebrany materiał w sprawie nie uprawnia do przyjęcia twierdzenia, że w czasie sprawowania funkcji członka zarządu przez skarżącego wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani wystąpienia innych przesłanek przewidzianych w przepisach art. 145 § 1 i 2 Ppsa, w szczególności takich, które stanowiłyby podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, że decyzja NUS orzekająca o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki została wydana [...] grudnia 2019 r. Nastąpiło to zatem przed upływem terminu, o którym mowa w art. 118 § 1 Op, czyli w przypadku zaległości za wrzesień 2014 r. do 31 grudnia 2019 r. Z tych względów prawo do orzekania przez NUS w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności skarżącego za powstałe zaległości podatkowe nie uległo przedawnieniu. Przedawnieniu uległo jednak zobowiązanie samej Spółki, za które strona miałaby ponosić solidarną odpowiedzialność. Z akt sprawy wynika, że na podstawie tytułu wykonawczego dot. zaległości za wrzesień 2014 r. zastosowano wobec Spółki w dniu 5 marca 2015 r. skuteczny środek egzekucyjny, o którym podatnik został zawiadomiony. W stanowisku w sprawie odwołania z 6 lutego 2020 r. NUS potwierdził, że w związku z przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązanie za wrzesień 2014 r. nie ulegnie przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2019 r., lecz z dniem 7 marca 2020 r. Sąd stwierdza, że DIAS nie zdołał wprowadzić przed dniem 7 marca 2020 r. do obrotu prawnego zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2020 r., gdyż jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi strony 10 marca 2020 r. Z tych powodów zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję należało uchylić, zaś postępowanie w sprawie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki należało umorzyć. Bezcelowym byłoby bowiem utrzymywanie w obrocie prawnym decyzji ostatecznej, która z uwagi na wygaśnięcie zobowiązań Spółki przed jej doręczeniem nie mogłaby podlegać wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czyli prowadzić do wyegzekwowania zaległości od członka zarządu na zasadzie odpowiedzialności solidarnej, przewidzianej w art. 107 § 1 Op. Jeśli bowiem należność samego zobowiązanego uległa przedawnieniu i nie jest on już zobowiązany do jej zapłaty wobec wygaśnięcia, to skutki w postaci odpadnięcia obowiązku jej zapłaty przez osobę trzecią są takie same jak dla głównego zobowiązanego. A więc odpowiedzialność osoby trzeciej nie może trwać dłużej, niż odpowiedzialność samego zobowiązanego. W tym stanie sprawy Sąd uznał za bezcelową ocenę pozostałych zarzutów podnoszonych w skardze i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i § 3 oraz art. 135 Ppsa orzekł jak w sentencji.