III SA/Gd 110/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. na decyzję Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia 11 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego postanawia odrzucić skargę. K. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia 11 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego - decyzję organu pierwszej instancji. W zaskarżonej decyzji zawarte zostało pouczenie, że od wydanej decyzji przysługuje prawo do wniesienia odwołania do Odwoławczej Komisji Stypendialnej w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Komisji Stypendialnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Dopiero wskutek złożenia przysługującego stronie środka odwoławczego uzyskuje ona prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego po jego rozpatrzeniu (p. T. Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wyd. LexisNexis, Warszawa, 2005 r., str. 239). Jedynie na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. W rozpoznawanej sprawie przypadek ten nie zachodzi. Podkreślić należy także, że wyczerpanie środków zaskarżenia przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, o którym mowa w przywołanym art. 52 § 2 p.p.s.a. stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że Sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności daje natomiast stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, w myśl którego "każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji". Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, stosownie do art. 127 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – zwanej dalej: "k.p.a.", od decyzji wydanej w pierwszej instancji, organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże w strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, przy czym do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań (art. 127 § 3 k.p.a.). Przytoczone regulacje mają istotne znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem wydanie decyzji przez Komisję Stypendialną powoduje, że od tego orzeczenia, zgodnie z zawartym w nim pouczeniem, przysługiwało odwołanie do Odwoławczej Komisji Stypendialnej. W myśl bowiem § 3 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 1 ust. 1 pkt 1 Zarządzenia Rektora Politechniki [...] nr [...] z 28 września 2020 r., stypendia socjalne są przyznawane przez Odwoławczą Komisję Stypendialną w zakresie rozpatrywania odwołań od decyzji Komisji Stypendialnej. Dopiero wydana w tym trybie decyzja może być zatem przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie, zgodnie z zawartym w decyzji Komisji Stypendialnej pouczeniem, skarżący wystąpił z odwołaniem. Jednocześnie jednak skarżący wniósł na tę samą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zaskarżenie do Sądu decyzji organu pierwszej instancji oznacza, że nie został spełniony formalny warunek wniesienia skargi do sądu (naruszono zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego), co skutkuje niedopuszczalnością merytorycznego rozpoznania skargi. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł o odrzuceniu skargi.