II SA/Sz 1111/21

WyrokWSA w Szczecinie2022-03-24

Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać decyzję o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, jeżeli inwestor nie złożył wniosku o jego legalizację w ustawowym terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać decyzję o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, jeżeli inwestor nie złożył wniosku o jego legalizację w ustawowym terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy. Niezłożenie wniosku w tym terminie powoduje bezskuteczność czynności procesowej, co skutkuje obligatoryjnym wydaniem decyzji o rozbiórce na podstawie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę murowanego budynku gospodarczego zrealizowanego przez A. S. bez wymaganego zgłoszenia. Organ I instancji wstrzymał roboty budowlane i pouczył o możliwości legalizacji w terminie 30 dni. Skarżący złożył wniosek o legalizację po upływie terminu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz nieuwzględnienie wyroku sądu karnego uniewinniającego go od zarzutu wykonania zabronionych robót budowlanych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U z 2020 r., poz. 1333 ze zm., zwanej dalej: "p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.") Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (zwany dalej: "organem I instancji"), nakazał A. S. (zwanemu dalej: "stroną" lub "skarżącym") rozbiórkę murowanego budynku gospodarczego o wymiarach ca. 3,40 x 4,00 m, zlokalizowanego na terenie działki nr [...], przy ul. [...] w G.. Mapa z zaznaczoną lokalizacją obiektu oraz szkic obiektu stanowią załącznik do niniejszej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na przeprowadzoną przez organ kontrolę w dniu [...] października 2020 r. ww. nieruchomości przy ul. [...] w G.. Stwierdzono, że na terenie posesji strona zrealizowała zabudowę gospodarczą w skład, której wchodzi wiata konstrukcji drewnianej o wymiarach ca. 10,0 x 4,19 m oraz budynek gospodarczy murowany o wymiarach ca. 3,40 x 4,00 m. Wiatę zrealizowano bezpośrednio przy istniejącym ogrodzeniu, oddzielającym nieruchomość działki nr [...]. Budynek gospodarczy został wykonany jako obiekt murowany z bloczków suporex. Budynek posiada fundament oraz konstrukcję dachu jednospadowego. Budowa wiaty była realizowana od 2018 r., natomiast budynku gospodarczego od początku 2020 r. Na budowę przedmiotowych obiektów strona nie uzyskała żadnych pozwoleń budowlanych ani nie dokonała zgłoszenia w organie administracji architektoniczno- budowlanej. W dniu [...] grudnia 2020 r. właściciel nieruchomości - G. S. poinformował organ I instancji, że roboty budowlane związane z realizacją ww. obiektów zostały zakończone. Do akt sprawy załączono stosowną dokumentację fotograficzną przedstawiającą aktualny stan faktyczny obiektów. Wskazując na brzmienie art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b., oraz powołując się na przepisy obowiązujące w momencie realizacji inwestycji, tj. w 2018 r., organ stwierdził, że wiata o powierzchni zabudowy ok. 41,90 m2, nie stanowi samowoli budowlanej w rozumieniu przepisów p.b. Wskazując dalej na obowiązujący art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a. p.b. oraz przepisy obowiązujące w momencie realizacji inwestycji, tj. sprzed nowelizacji z 19 września 2020 r., w związku z brakiem dokonania zgłoszenia, organ uznał, że budowa budynku gospodarczego o wymiarach 3,40 x 4,00 m stanowi samowolę budowlaną. W związku z powyższym organ wszczął w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne w oparciu o przepisy art. 48 p.b. w brzmieniu aktualnie obowiązującym. Organ zauważył bowiem, że pierwszą czynnością w sprawie było zawiadomienie o kontroli, wystosowane w dniu [...] października 2020 r., tj. w momencie obowiązywania znowelizowanej w dniu 19 września 2020 r. ustawy – p.b., co wiązało organ do zastosowania przepisów znowelizowanych. Jak zauważył organ I instancji, w przypadku konieczności przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, zastosowanie miały przepisy art. 48 ust. 1 i 3 p.b. Wobec powyższego organ I instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. wstrzymał prowadzone przez stronę roboty budowlane, związane z budową murowanego budynku gospodarczego oraz pouczył o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego budynku gospodarczego w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia. W postanowieniu wskazano, że wysokość opłaty legalizacyjnej, zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 2 lit. a p.b., wyniesie [...] zł (z tytułu budowy obiektu bez wymaganego zgłoszenia, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a p.b.). Postanowienie to strona odebrała w dniu [...] stycznia 2021 r. Termin do złożenia wniosku o legalizację obiektu upłynął w dniu [...] lutego 2021 r. Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. organ I instancji poinformował strony, że jest przygotowywana decyzja w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na powyższe strona w dniu [...] kwietnia 2021 r. złożyła podanie o zalegalizowanie obiektów budowlanych, obejmujących cyt. " drewniana konstrukcja wiaty o wymiarach 10,00 x 4,19 m i murowany z bloków suporex budynek gospodarczy o wymiarach 3,40 x 4,00 m", zlokalizowanych na terenie dz. nr [...] obręb 3 G.. Organ I instancji zaznaczył, że prowadzi dwa odrębne postępowania administracyjne w sprawie samowolnej budowy budynku gospodarczego o wymiarach 3,40 x 4,0 m oraz w sprawie wykonania niezgodnie z przepisami wiaty o wymiarach 10,00 x 4,19 m. Jak wskazał organ, w zakresie wniosku dotyczącego legalizacji budynku gospodarczego, jest zobowiązany przepisami ustawy – p.b., nie może uwzględnić podania wniesionego po terminie określonym w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2021 r. Organ wyjaśnił, że wskazany w art. 48a ust. 1 p.b., termin do złożenia wniosku o legalizację, jest terminem ustawowym, a nie uznaniowym, który wiąże organy nadzoru budowlanego do wykonania określonych czynności. Dokonując wykładni art. 49e pkt 1 p.b., należy przyjąć, że decyzję o rozbiórce samowolnie zrealizowanego budynku organ nadzoru budowlanego wydaje obligatoryjnie, jeżeli wniosek o legalizację nie został złożony w terminie 30 dni od daty otrzymania przez inwestora postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 1. W związku z faktem, iż termin do złożenia wniosku upłynął [...] lutego 2021 r., organ I instancji orzekł o nakazie rozbiórki przedmiotowego murowanego budynku gospodarczego. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, m.in., że nie będzie polemizować ze stwierdzeniem w uzasadnieniu decyzji organu, który zarzuca stronie bezprawne wybudowanie przedmiotowego budynku gospodarczego, gdyż tak było i strona wzniosła ten budynek bez zezwolenia czy też zgłoszenia. Jednakże strona nie zgodziła się, ze stwierdzeniem, że budynek został wzniesiony z niewłaściwych materiałów budowlanych. Materiał ten był rozbiórkowy jednakże nie odbiegał jakością i trwałością od nowo zakupionych materiałów. Strona wskazała, że jest inwalidą pierwszej grupy z orzeczeniem niepełnosprawności w stopniu znacznym, utrzymuje się z zasiłku chorobowego i zasiłku opiekuńczego o łącznej sumie [...] zł. Dla poprawienia swego niedostatniego stanu życia, życia na skraju ubóstwa, od kilkunastu lat strona posiada konia, który służy jej do uprawy niewielkiego areału ziemi by mieć własne ziemniaki, przy jego użyciu zwozić z lasu drewno na własne potrzeby. W budynku, który jest przedmiotem sprawy przebywa koń (własność strony). Budynek ten jest dla konia schronieniem, przed zimowym chłodem i letnim skwarem, opadami atmosferycznymi. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i pozwolenie na zalegalizowanie budowy. Decyzją z dnia [...] września 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz art. 83 ust. 2 p.b., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: "organem II instancji") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2021 r. W uzasadnieniu swej decyzji organ II instancji podał, że wskutek zawiadomienia Prokuratora Rejonowego w K. , organ I instancji przeprowadził oględziny nieruchomości na działce nr [...] przy ul. [...] w G. w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów p.b. Następnie organ II instancji wskazał na ustalenia wynikające z oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] października 2020 r. Organ I instancji ustalił, że na ww. nieruchomości znajduje się przedwojenny budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z zabudowaniami gospodarczymi. Właścicielem nieruchomości jest G. S., który otrzymał całość przedmiotowej nieruchomości w spadku. Na terenie działki strona - użytkownik lokalu mieszkalnego w budynku znajdującym się na terenie wskazanej nieruchomości, w 2018 roku rozpoczął roboty budowlane związane z postawieniem drewnianej konstrukcji wiaty o wymiarach ca. 10,00 x 4,19 m. z dachem jednospadowym, bez pokrycia, o wysokości w kalenicy wynoszącej 2,35 m oraz w okapie 2,20 m (wartości pomierzone do spodu krokwi dachowych). Dodatkowo w roku 2020, strona przy przedmiotowej wiacie wykonała budynek gospodarczy murowany z bloczków suporex,. Obiekt posiada fundament, oraz drewnianą konstrukcję dachu jednospadowego bez pokrycia. Wymiary obiektu wynoszą 3,40 x 4,00 m. Wysokość obiektu w kalenicy wynosi 2,50 m oraz w okapie 2,40 m. Na budowę przedmiotowego obiektu strona nie uzyskiwała żadnych pozwoleń budowlanych ani nie dokonywał zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej. W skład zabudowy na ww. nieruchomości wchodzą: budynek mieszkalny jednorodzinny nr ewid. [...] - obiekt parterowy z poddaszem nieużytkowym, budynek stodoły-oboro-stajni nr ewid. [...] - budynek murowany z cegły, 3. budynek stodoły nr ewid. [...] – ruina, 4. budynek gospodarczy nr ewid. [...] zlokalizowany przy zachodniej granicy posesji - obiekt konstrukcji drewnianej. 5. obiekt gospodarczy nr ewid. [...] konstrukcji drewnianej szkieletowej z okładzinami z blach stalowych oraz z desek drewnianych. Organ wskazał dalej, że właściciel nieruchomości w 2017 r. - G. S., uzyskał pozwolenie na rozbiórkę części zabudowy gospodarczej obejmującej budynek o nr ewid. [...] i [...] Z tego względu, że obiekty w dalszym ciągu są użytkowane przez stronę postępowania (brata właściciela nieruchomości), roboty rozbiórkowe zostały wstrzymane. Jak zauważył organ II instancji, przedmiotem niniejszego postępowania organ I instancji uczynił wyłącznie budowę murowanego budynku gospodarczego o wymiarach ca 3,40 x 4,00 m na terenie dz. nr [...]. Organ II instancji wskazał, na wydane przez organ I instancji postanowienie z dnia [...] styczna 2021 r., na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 i ust 3 oraz art. 48a ust 1 i 2 p.b., o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych związanych z samowolną budową ww. obiektu oraz pouczeniu o możliwości złożenia wniosku o legalizację tego obiektu w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia, a nadto pouczeniu o konieczności poniesienia opłaty legalizacyjnej. Według organu II instancji, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt. 14 p.b., budowa przedmiotowego budynku gospodarczego o wymiarach 3,40 x 4,00 m, nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 (wolno stojący parterowy budynek gospodarczy o pow. zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 działki). Wskazując na ustalenia organu I instancji, organ odwoławczy podniósł, że przedmiotowy budynek powstał samowolnie, której to okoliczności strona nie kwestionuje. Jak zauważył organ II instancji, ww. postanowienie organu I instancji z dnia [...] stycznia 2021 r. doręczono stronie [...] stycznia 2021 r. W aktach sprawy organu I instancji znajduje się dokument z dnia [...] kwietnia 2021 r. pn.: "Podanie o zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego albo będącego w budowie", złożony przez stronę (data wpływu do organu I instancji – [...] kwietnia 2021 r.). Zdaniem organu II instancji, wniosek o legalizację strona złożyła po upływnie ustawowego trzydziestodniowego terminu, określonego w art. 48a ust. 1 p.b. Ponadto organ II instancji zauważył, że do przedmiotowego podania nie zostały załączone wymagane do legalizacji dokumenty. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 49e pkt 1 p.b., właściwy organ wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. W związku z powyższym kwestionowana odwołaniem decyzja została skierowana do adresata ww. postanowienia z dnia [...] stycznia 2021 r. A. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji z dnia [...] września 2021 r., wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ. Skarżący złożył wniosek o przyznanie mu zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu dołączonego do skargi, tj. wyroku zaocznego wydanego przez Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Karny z dnia [...] czerwca 2021 r. na okoliczność legalności wykonania robót budowlanych na ww. nieruchomości. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy w trakcie wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie rozbiórki budynku gospodarczego. 2. przepisów postępowania, tj. art. 80 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przy ocenie dowodów wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] czerwca 2021 r., sygn. akt [...] uniewinniającego skarżącego w zakresie zarzucanego mu czynu o wykonanie zabronionych przez prawo robót budowlanych; W uzasadnieniu skargi wnoszący ją nie zgodził się zarówno z decyzją organu I, jak i II instancji. W ocenie skarżącego, organ odwoławczy w ślad za organem I instancji, nie zbadał w całości w sposób dokładny i wszechstronny całego dostępnego materiału dowodowego. Jak zauważył skarżący, w wyroku zaocznym wydanym przez Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Karny z dnia [...] czerwca 2021 r. Sąd uznał, że przeprowadzone przeze skarżącego roboty budowlane na przedmiotowej działce nie były zabronione przez prawo i uzyskał uniewinnienie. Zdaniem skarżącego, powyższe świadczy o tym, że skarżący nie popełnił żadnego przestępstwa, czy wykroczenia przy budowie murowanego budynku gospodarczego. Dodatkowo skarżący wskazał, że złożył wniosek o legalizację, a organ powinien go rozpatrzyć i wszcząć procedurę legalizacyjną. Zdaniem skarżącego, organy obu instancji pominęły również fakt, że budynek gospodarczy razem z wiatą przeznaczone były do przechowywania siana i karmy dla konia, który umożliwia skarżącemu w sposób znaczny utrzymanie się. Skarżący utrzymuje się bowiem jedynie z renty oraz zasiłku w kwocie [...]zł miesięcznie, co ledwie wystarcza skarżącemu na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt II SPP/Sz 191/21 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zwolnił skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowił adwokata. Uczestnik postępowania - G. S., w piśmie z dnia [...] marca 2022 r. wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że skarżący nie wspomniał, iż [...] stycznia 2021 r. otrzymał postanowienie od organu I instancji o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych i jednocześnie - zgodnie z art.48a ust. 1 i 2 p.b. - informację o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia. Skarżący nie wywiązał się z terminu nałożonego przez organ I instancji i pomimo wstrzymania robót budowlanych - budowę zakończył. Dopiero [...] maja 2021 r., kiedy organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę budynku, wtedy to skarżący złożył pismo o legalizację budynków, nie posiadając żadnego prawa do dysponowania działką, na której jest usadowiony budynek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Sądowa kontrola sprawy dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), po uprzednim skierowaniu jej do takiego trybu przez Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 lutego 2022 r. Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego w związku z wystąpieniem przesłanki z art. 49e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.. zwanej dalej: "p.b."). Stosownie do wskazanego przepisu, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Sąd zauważa, że podstawę działań organu w sprawie stanowiły przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. w brzmieniu obowiązującym po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), której przepisy w zasadniczej części weszły w życie w dniu 19 września 2020 r. W art. 25 tej ustawy przyjęto zasadę, że do spraw uregulowanych ustawą zmienianą wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. W przedmiotowej sprawie niesporne jest, że organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzonej samowoli budowlanej zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2020 r., na skutek przeprowadzonej kontroli nieruchomości w dniu [...] października 2020 r. Zatem bez wątpienia w sprawie zastosowanie znajdują przepisy p.b. w wersji uwzględniającej zmiany wprowadzone ww. ustawą zmieniającą z dnia 13 lutego 2020 r. Należy zaznaczyć, że w sprawie miało miejsce wdrożenie trybu legalizacji samowoli budowlanej z art. 48 ust. 2 i 3 p.b., które wymagało odpowiedniej kwalifikacji prawnej wykonywanych robót budowlanych. W ocenie Sądu, organy obu instancji trafnie przyjęły, że w tej sprawie miała miejsce budowa obiektu budowlanego, tj. murowanego budynku gospodarczego o wymiarach o wymiarach ca: 3,40 m x 4,00 m, zlokalizowanego przy ul. [...] w G., na działce nr [...], obr. [...] G.. Budowę budynku gospodarczego skarżący realizował w 2020 r. Charakter przedmiotowego budynku i jego wymiary wskazują na to, że wybudowanie tego obiektu budowlanego wymagało złożenia zgłoszenia we właściwym organie architektoniczo - budowalnym, co winno mieć miejsce przed rozpoczęciem robót budowlanych Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a p.b. w brzmieniu aktualnie obowiązującym, jak również w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane w kształcie obowiązującym sprzed nowelizacji, która weszła w życie 19 września 2020 r. nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 p.b., budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 działki. Z tego rodzaju obiektem budowlanym mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy, którego realizacja nastąpiła bez dokonania przez skarżącego zgłoszenia we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanym. Wskazują na to ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego, wbrew twierdzeniom skarżącego, zgodnie z zasadami procedury administracyjnej zakreślonymi regulacjami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.- dalej "k.p.a."), w należyty sposób zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się przy wydawaniu kwestionowanych decyzji naruszeń prawa podnoszonych skargą, które miałby polegać na nieuwzględnieniu całokształtu okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy. Bez wątpienia tego rodzaju okolicznością nie może być nieuwzględnienie przez organ II instancji przy ocenie dowodów wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] czerwca 2021 r., sygn. akt [...] uniewinniającego skarżącego od opisanego czynu wykonywania robót budowlanych zabronionych przez art. 48 ust. 1 i art. 50 ust. 1 pkt 1 lub 2 p.b., tj. o wykroczenie z art. 93 pkt 13 p.b. Uniewinnienie w sprawie karnej o zarzut z art. 93 pkt 13 p.b., nie zwalnia skarżącego w postępowaniu administracyjnym od skutków prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a p.b. Materiał dowodowy w postaci protokołu z oględzin z dnia [...] września 2020 r., zgromadzona w aktach administracyjnych dokumentacja fotograficzna, notatka służbowa z dnia [...] grudnia 2020 r. podpisana przez właściciela nieruchomości - G. S., a przede wszystkim wyjaśnienie samego skarżącego przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...] maja 2021 r., wskazują niezbicie, że sporny budynek gospodarczy został wybudowany przez skarżącego w warunkach samowoli budowlanej. W ocenie Sądu, w zaistniałej sytuacji przeprowadzenie dowodu uzupełniającego ze wskazanego wyroku, nie mogło w żaden sposób przyczynić się do wyjaśnienia istotnych w sprawie wątpliwości (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b., organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jak wynika z brzmienia art. 48 ust. 3 p.b., w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Stosownie do art. 48a ust. 1 p.b., w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Wniosek o legalizację można wycofać do dnia wydania decyzji o legalizacji (art. 48a ust. 2). W trybie wyżej przewidzianym, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. wstrzymał prowadzone przez skarżącego roboty budowalne związane z budową przedmiotowego budynku gospodarczego. Na wskazane postanowienie skarżący nie wniósł zażalenia, co oznacza, że stało się ono prawomocne. Należy przy tym podkreślić, że organ kierując wskazane postanowienie stworzył skarżącemu możliwość legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej wskazując termin do złożenia wniosku o legalizację. We wskazanym postanowieniu organ pouczył skarżącego, że uzyskanie decyzji o legalizacji obiektu, będzie wiązało się z koniecznością wniesienia opłaty legalizacyjnej po spełnieniu ustawowych wymagań, niezbędnych do uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowalnego, w tym wykazanie prawa inwestora do dysponowania gruntem na cele budowlane (art. 48b ust. 2 pkt 2 w zw. z art 32 ust. 2 pkt 4 p.b.). Doręczenie wskazanego postanowienia, zgodnie z art. 48a ust. 1 p.b., wiąże się z rozpoczęciem biegu terminu do złożenia stosownego wniosku o legalizację obiektu budowlanego przez zainteresowanego, termin ten liczy 30 dni. Jak trafnie zwrócił uwagę organ, jest to termin ustawowy. W przypadku terminów ustawowych ich długość i chwila rozpoczęcia biegu są określone bezpośrednio w przepisie ustawy. Terminy te nie mogą być przez organy czy sądy przedłużane ani skracane. Wskazane postanowienie skarżący odebrał w dniu [...] stycznia 2021 r., trzydziestodniowy termin do złożenia wniosku o legalizację upływał [...] lutego 2021 r. (poniedziałek). We wskazanym terminie skarżący nie złożył do właściwego organu wniosku o legalizację murowanego budynku gospodarczego. Takie podanie skarżącego, wpłynęło do organu, dopiero po upływie dwóch miesięcy od skutecznego upływu terminu, o którym mowa w art. 48a ust. 1 p.b. Uchybienie terminu ustawowego spowodowało bezskuteczność wskazanej czynności procesowej. Na podstawie wniosku złożonego po terminie, skarżący nie może domagać się od organu wszczęcia procedury legalizacyjnej i rozpatrzenia w tym trybie jego sprawy. Stąd, w ocenie Sądu, prawidłowe jest rozstrzygnięcie i uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej organu I instancji na podstawie art. 49e pkt 1 p.b., bowiem skarżący nie dopełnił w terminie wymaganej czynności wszczęcia procedury legalizacyjnej. Niezłożenie przez skarżącego w terminie wniosku o legalizację obiektu budowlanego, spowodowało zatem wydanie decyzji o nakazie rozbiórki tego obiektu. Prawidłowości wydanej decyzji nie mogły podważyć podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące celu wykorzystania obiektu oraz sytuacji bytowej i zdrowotnej skarżącego, bowiem uwzględnienia tego rodzaju przesłanek ustawodawca nie przewidział w ww. przepisie. Na marginesie jedynie należy zauważyć, iż z okoliczności sprawy wynika, że skarżący wybudował sporny obiekt budowlany nie na swoim gruncie. Obowiązek przedstawienia w postępowaniu legalizacyjnym oświadczenia o prawie dysponowania gruntem na cele budowlane jest obowiązkiem strony. Działania prowadzone przez właściciela działki gruntu w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, a ponadto obowiązek wydania pozostałych obiektów zajmowanych przez skarżącego, znajdujących się na działce gruntu nr [...] obr. [...] w G. (o czym świadczą dołączone do akt administracyjnych wyroki sądowe) wskazują, że skarżący nie uzyska zgody od właściciela na dysponowanie nieruchomością ww. działki na cele budowlane. Podsumowując, zarzuty skargi kierowane przeciwko legalności wydania zaskarżonej decyzji, okazały się nietrafne. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ust. 1 p.p.s.a.) nie stwierdził przy wydawaniu kontrolowanych decyzji naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, względnie stwierdzenia ich wydania z naruszeniem prawa. Z tych względów Sąd, skargę jako niezasadną oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło