I GZ 425/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 października 2021 r. sygn. akt I SA/Go 269/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D.S. na decyzję Zarządu Województwa Lubuskiego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z 5 października 2021 r., sygn. akt I SA/Go 269/21, odmówił D. S. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa Lubuskiego z [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie zwrotu dofinansowania. Sąd wskazał, że skarżąca wniosła skargę na decyzję Zarządu Województwa Lubuskiego z [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie zwrotu dofinansowania w wysokości łącznie 75.510,06 zł wraz z odsetkami. W kolejnym piśmie pełnomocnik strony wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ten wniosek podniósł, że przymusowa realizacja zobowiązań w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wskazał, że w ocenie skarżącej brak wstrzymania zaskarżonej decyzji zmusi ją do wyrejestrowania działalności oraz pozbawia miejsca pracy zatrudnionych przez nią pracowników, a z kolei niewykonanie decyzji przez okres trwania postępowania nie ma dla ZWL w spornej kwocie żadnego wymiaru praktycznego. Do pisma pełnomocnik skarżącej załączył PITy-36L skarżącej za lata 2019 i 2020 i wydruk zestawienia rozliczeń firmy skarżącej za rok 2021r. Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji Sąd wskazał, że skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji podniosła, że brak wstrzymania zaskarżonej decyzji musi ją do wyrejestrowania działalności oraz pozbawia miejsca pracy zatrudnionych przez nią pracowników, a z kolei niewykonanie decyzji przez okres trwania postępowania nie ma dla ZWL w spornej kwocie żadnego wymiaru praktycznego. Skarżąca nie przedłożyła jednak wszystkich dokumentów pozwalających zobrazować jej aktualną sytuację finansową i majątkową a w konsekwencji ocenić faktyczny wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na jej sytuację finansową. Co prawda przedłożyła wydruki PIT-36L za lata 2019 i 2020 z których wynika, że w 2019 r. uzyskała ona dochód (po odliczeniach) w kwocie 148.340,18 zł a w 2020 r. wykazała stratę w kwocie 39.190,75 zł. Przedłożyła także wydruk zestawienia rozliczeń firmy za rok 2021 r. (za miesiące od stycznia do czerwca), z którego wynika, że w miesiącach od stycznia do lutego miesięczne koszty działalności przewyższały uzyskiwany przychód a sytuacja ta odwróciła się dopiero w czerwcu 2021 r. Niemniej nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych, nie przedłożyła dokumentów wskazujących czy prowadzona przez nią firma posiada majątek trwały, ilu zatrudnia pracowników itp. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała aby w sprawie zachodziła realna możliwość zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Na podstawie przedłożonych przez skarżącą dokumentów trudno zweryfikować czy jej obawy związane z zakończeniem prowadzonej działalności na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji są uzasadnione. Sąd podkreślił, że określenie w zaskarżonej decyzji zobowiązania podatkowego nawet w wysokiej kwocie, nie uzasadnia samo z siebie wstrzymania jej wykonania bowiem każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Co więcej samo wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędnej interpretacji tego przepisu, wyrażoną w uznaniu, że pozwana nie wykazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy sytuacji majątkowa skarżącej zmusiła ją do redukcji zatrudnienia, a w konsekwencji może doprowadzić do wyrejestrowania działalności gospodarczej. Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów; zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, toteż jako niezasadne podlegało oddaleniu. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jakkolwiek celem wypełnienia dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a. wystarczające jest uprawdopodobnienie okoliczności, które stanowią podstawę wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, wnioskodawca winien podjąć starania mające na celu owo uprawdopodobnienie. Kwestia stopnia konieczności uprawdopodobnienia racji w kontekście instytucji przewidzianej w komentowanym przepisie była wielokrotnie przedmiotem rozważań judykatury, w których podkreślano, że podstawą badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek, z wyczerpująco opisanymi przesłankami oraz dowodami pozwalającymi na ich uprawdopodobnienie. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd musi dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie podołała ciążącemu obowiązkowi wykazania zaistnienia przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądza w sposób kategoryczny, podobnie jak Sąd I instancji, czy w realiach rozpoznawanej sprawy skarżąca znajduje się w sytuacji uzasadniającej zastosowanie instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak należytego uzasadnienia wniosku, w tym nieprzedłożenie kompletnej dokumentacji rysującej całościowy obraz sytuacji finansowo-majątkowej skarżącej oraz pozostałych członków gospodarstwa domowego uniemożliwia poznanie sytuacji skarżącej i poddanie ocenie, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki warunkujące możność zastosowania ww. przepisu. Należy podkreślić, że niniejsze rozstrzygnięcie nie wyłącza uprawnienia skarżącej (reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika) do ponownego wystąpienia z wnioskiem w omawianym zakresie przy prawidłowo i wyczerpująco opisanych okolicznościach uzasadniających zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. wraz ze złożeniem stosownej dokumentacji popierającej takie twierdzenia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.