II SA/Gd 58/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody z dnia 21 grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu A. P. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody z 21 grudnia 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty L. z 6 sierpnia 2021 r. o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia skarżącemu pozwolenia na budowę garażu. Skargę wniesiono za pomocą poczty elektronicznej (ePUAP). Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 16 lutego 2022 r. wezwano skarżącego za pośrednictwem poczty elektronicznej (ePUAP) do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podpisanie skargi z 25 stycznia 2022 r. stanowiącej załącznik nazwany: "2022-01-24 skarga WSA-3.docx" do pisma ogólnego (przewodniego) z 25 stycznia 2022 r. nazwanego "SKARGA" certyfikatem kwalifikowanym lub podpisem zaufanym. Jednocześnie wyjaśniono skarżącemu, że pismo ogólne (przewodnie) zatytułowane "SKARGA" zostało podpisane podpisem elektronicznym, natomiast skarga stanowiąca załącznik do tego pisma, nie została podpisana podpisem elektronicznym. Ponadto, odrębnym zarządzeniem z tego samego dnia wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwania wysłano 21 lutego 2022 r., a skarżący odebrał je 24 lutego 2022 r. (vide: Urzędowe Poświadczenie Doręczenia, k. 59 akt). W konsekwencji, 7-dniowy termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął 3 marca 2022 r. W dniu 28 lutego 2022 r. skarżący przesłał do sądu za pośrednictwem poczty elektronicznej (ePUAP) pismo ogólne (przewodnie) zatytułowane: "Odpowiedz na wezwanie", w którym stwierdził, że przesyła załącznik o nazwie "Skarga" i uzupełnia go podpisem zaufanym. Ponadto, skarżący wskazał, że załącza potwierdzenie uiszczenia wpisu sądowego. Jednakże powołane pismo ogólne nie zawierało żadnego załącznika. Niezależnie od powyższego w dniu 3 marca 2022 r. do sądu wpłynęło za pośrednictwem Poczty Polskiej pismo skarżącego, nadane 1 marca 2022 r., zawierające dwa załączniki: wydruk skargi opatrzony podpisem tradycyjnym skarżącego oraz wydruk dowodu uiszczenia wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać m.in. podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W myśl § 2a tego przepisu, w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Wejście w życie powyższego przepisu wzbudziło wątpliwości w zakresie tego, czy podpisanie formularza pisma ogólnego odnosi się do całości pisma i załączonych do niego plików, a zatem czy podpisanie podpisem elektronicznym formularza pisma ogólnego skutkuje podpisaniem także załączonej do tego pisma skargi. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów podjął 6 grudnia 2021 r. uchwałę o sygn. I FPS 2/21, w myśl której zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Przypomnieć należy, że podjęta uchwała ma ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W konsekwencji, przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX 2021). Wobec powyższego należało uznać, że wniesiona skarga stanowiąca załącznik do pisma ogólnego (przewodniego) nie została opatrzona stosownym podpisem elektronicznym – w przeciwieństwie do samego pisma ogólnego. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Wobec tego skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi pismem, które odebrał w dniu 24 lutego 2022 r. Zatem 7-dniowy termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął 3 marca 2022 r. W powyżej zakreślonym terminie skarżący nadesłał za pośrednictwem poczty elektronicznej (ePUAP) pismo ogólne (przewodnie), w którym stwierdził, że załącza do niego podpisaną podpisem zaufanym skargę. Jednakże pismo ogólne nie zawierało żadnego załącznika, a zatem należało uznać, że skarżący nie usunął braku formalnego swojej skargi w sposób wskazany w wezwaniu Przewodniczącej Wydziału, co uniemożliwiło nadanie jej dalszego biegu. Natomiast odnosząc się do faktu, że w dniu 1 marca 2022 r. skarżący nadał do sądu za pomocą Poczty Polskiej wydruk swojej skargi (papierowy) podpisanej tradycyjnie sąd uznał, że takie działanie skarżącego nie uczyniło zadość wezwaniu Przewodniczącej Wydziału z 16 lutego 2022 r. Co do zasady bowiem skarga może zostać wniesiona do sądu albo w formie papierowej albo w formie dokumentu elektronicznego. To skarżący decyduje w jakiej formie wniesie do sądu skargę. Jednakże, dokonując w momencie wnoszenia skargi wyboru formy jej wniesienia – forma ta pozostaje obowiązująca dla wniesionej skargi. Z przepisów p.p.s.a. wynikają konkretne i odrębne wymogi formalne skargi wnoszonej w formie papierowej i skargi wnoszonej w formie dokumentu elektronicznego. Nie można zatem stosować zamiennie wymogów dotyczących dwóch różnych form jej wnoszenia. Co więcej, forma w jakiej została wniesiona skarga ma wpływ na sposób przekazania jej wraz z odpowiedzią na skargę i formę tejże odpowiedzi, szczegółowo uregulowane w rozporządzeniu Prezydenta RP z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1003). Dlatego też w wezwaniu z 16 lutego 2022 r. Przewodnicząca Wydziału precyzyjnie wskazała sposób uzupełnienia braków wniesionej skargi, zobowiązując do ich uzupełnienia przez podpisanie jej certyfikatem kwalifikowanym lub podpisem zaufanym. Skarżący tymczasem nie zastosował się do treści ww. wezwania, wykonując je w sposób dowolny. Skarga w niniejszej sprawie wniesiona została w formie dokumentu elektronicznego i powinna spełniać wymogi określone w p.p.s.a. co do tej formy skargi. Jednym z tych wymogów jest wniesienie skargi podpisanej przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, lub podpisem zaufanym. Brak takiego podpisu skutkuje wezwaniem do jego uzupełnienia, przy czym wezwanie w niniejszej sprawie zmierzało do uzupełnienia braków dokumentu elektronicznego – gdyż taką formę nadał skardze skarżący, wnosząc ją do sądu (za pośrednictwem organu). Skarga wniesiona przez skarżącego nie została uzupełniona w powyższym zakresie, gdyż w dalszym ciągu nie jest opatrzona podpisem kwalifikowanym lub zaufanym. Brak jest jednocześnie, wobec odrębności dokumentów elektronicznych od pisemnych i związanych z nimi wymogów formalnych, podstaw do uznania nadesłanego wydruku skargi w formie papierowej, zawierającego własnoręczny podpis skarżącego, za uzupełnienie braku podpisu na skardze wniesionej w formie elektronicznej. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, o czym orzekł w punkcie 1 postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. Natomiast w punkcie 2, zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd zwrócił skarżącemu wpis sądowy od odrzuconej skargi.