III FSK 2561/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 maja 2020 r. sygn. akt I SA/Wr 96/20 w sprawie ze skargi J.O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 23 grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J.O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 7 maja 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 96/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J.O. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 23 grudnia 2019 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku dochodzonego w postępowaniu egzekucyjnym. Skargę kasacyjną wywiódł skarżący. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj. art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej P.p.s.a.) poprzez odmowę zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt K 31/14 wobec oceny, iż rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie zależy od wyniku w/w postępowania, podczas gdy w rzeczywistości ocena Trybunału Konstytucyjnego w sprawie przedstawionej mu do rozpoznania rzutować winna na ocenę zarzutu przedawnienia podniesionego przez skarżącego w niniejszej sprawie per analogiam. 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483, dalej: Konstytucja RP) poprzez nieurzeczywistnianie zasady sprawiedliwości społecznej i orzeczenie o oddaleniu skargi pomimo, iż art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: O.p.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych postanowień, był sprzeczny z w/w normą Konstytucji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania przed Sądem drugiej instancji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie, od skarżącego na rzecz Dyrektora IAS, kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Wbrew pierwszemu z zarzutów skargi kasacyjnej, zaskarżony wyrok nie narusza art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w tym przepisie ma charakter fakultatywny, jako że ocena zasadności zawieszenia postępowania pozostawiona została uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Skoro art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że "sąd może" zawiesić postępowanie nie zaś, że "sąd zawiesza" postępowanie, to powstrzymanie się od zawieszenia przez Sąd pierwszej instancji postępowania nie może być uznane za naruszenie tego przepisu. Poza tym słusznie Sąd ten uznał, że wynik niniejszej sprawy nie zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie K 31/14, nota bene toczącego się od 2014 r. i zawieszonego w 2017 r. bezterminowo, ponieważ jej przedmiotem jest zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne, a nie wymiar podatku. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego wymagalnego obowiązku, który w przypadku należności podatkowych wynika albo z decyzji albo z deklaracji. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 31/14 mógłby mieć znaczenie dla potrzeb wzruszenia, w trybie art. 240 § 1 pkt 8 O.p., decyzji stanowiącej podstawę wystawionych wobec skarżącego tytułów wykonawczych. Wydając tę decyzję organ zapewne uznał, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, dlatego je określił. Ocena prawidłowości tej decyzji (w tym kontrola pod kątem wydania jej na podstawie np. niekonstytucyjnego przepisu) wykracza poza ramy postępowania w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych. Na uwzględnienie nie zasługuje też drugi zarzut skargi kasacyjnej. Zarzucane nim naruszenie art. 2 Konstytucji RP skarżący upatrywał w tym, że Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, pomimo że art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych postanowień, był sprzeczny z ww. przepisem Konstytucji. Rzecz jednak w tym, że żaden uprawniony organ władzy sądowniczej nie orzekł o niekonstytucyjności art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Zatem zarzut ten jest oczywiście niezasadny. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy. Wyjaśnić jeszcze pozostaje, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej, działającego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Przewodniczący z uwagi na konieczność rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, mając na uwadze ograniczenia związane z sytuacją pandemiczną, skierował ją na posiedzenie niejawne. Strony zostały o tym powiadomione i pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej i odpowiedzi na nią w odrębnym piśmie procesowym. s. B. Woźniak s. B. Dauter s. J. Sokołowska