VI SA/Wa 860/21

WyrokWSA w Warszawie2021-05-28

Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Dorota Dziedzic-Chojnacka, Sławomir Kozik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej, organ administracji publicznej ma obowiązek odstąpić od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 K.p.a., gdy waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie można uznać wagi naruszenia za znikomą, jeśli strona była informowana o niskim stanie konta przez trzy dni przed stwierdzonym naruszeniem, a mimo to nie zapewniła wystarczających środków. Zmiana adresu e-mail bez poinformowania operatora systemu oraz opisany system uzupełniania środków stanowią okoliczności obciążające stronę. Ponadto, kara pieniężna za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej jest wymierzana za samo naruszenie, niezależnie od wysokości nieuiszczonej kwoty, a jej wysokość jest sztywno określona przez ustawodawcę, co wyklucza miarkowanie i stosowanie zasady proporcjonalności w sposób sugerowany przez stronę.
Stan faktyczny
Spółka zarzuciła decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) o nałożeniu kary pieniężnej naruszenie art. 189f § 1 K.p.a. i art. 8 § 1 K.p.a. Skarżący nie kwestionował faktu przejazdu płatnym odcinkiem drogi bez uiszczenia opłaty elektronicznej, ale argumentował, że waga naruszenia była znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Wskazywał na jednorazowość sytuacji, częściowe uiszczenie opłaty, szybkie doładowanie konta oraz dysproporcję między karą a kwotą nieuiszczonej opłaty. GITD utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary 1500 zł, uznając, że strona nie dopełniła podstawowego obowiązku, a informacja o niskim stanie konta była przekazywana z odpowiednim wyprzedzeniem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś- Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2021 r. sprawy ze skargi "(...)" Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)" grudnia 2020 r. nr "(...)" w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ", "GITD") decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "K.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470 z późn. zm., dalej "u.d.p.") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 890), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm., dalej: "u.t.d."), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy C. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżący") następcy prawnego C. S.A. (spółka przejęta"), utrzymał w mocy decyzję nr [...] z [...] lipca 2020 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że 30 sierpnia 2019 r. o godzinie 06:53:47 urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka drogi krajowej nr [...] węzeł [...] - węzeł [...] zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...], poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...]. Na podstawie informacji znajdujących się w systemie elektronicznego poboru opłat ustalono, że ww. pojazd został wyposażony w urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3 u.d.p., jednakże stwierdzono brak środków na koncie "pre-pay" podczas dokonywanego przejazdu po drodze krajowej, co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ponadto na podstawie informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony. Na podstawie danych zgromadzonych w CEPiK oraz pisma Spółki z [...] stycznia 2020 r. ustalono, że użytkownikiem pojazdu samochodowego w chwili powstania naruszenia była spółka przejęta. Pismem z [...] stycznia 2020 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi z [...] lutego 2020 r. strona poinformowała, że posiada 24 samochody, które wykonują transport w sposób niezaplanowany z góry i nie jest w stanie przewidzieć, ile środków będzie potrzebnych na przejazdy w danym dniu. Zdaniem spółki przejętej informacja o niskim stanie konta trafiła zbyt późno do osoby mającej możliwość dokonania doładowania, bowiem informacja o niskim stanie konta jest przekazywana przez kierowców do kierownika zakładu, a następnie przez kierownika do zarządu, który z kolei zleca do działu płatności dokonanie doładowania konta przedpłaconego. W analizowanej sprawie konto zostało doładowane w 30 sierpnia 2019 r. kwotą 1000 zł, jednak doładowanie to pojawiło się zbyt późno w stosunku do dokonania przejazdu. Wskazując powyższe strona wniosła o przekazanie informacji w jaki sposób mogłaby uregulować brakującą część opłaty wraz z należnymi odsetkami oraz o rozważenie przez organ zastosowania instytucji art. 189f § 1 K.p.a., mając na względzie znikomą wagę naruszenia prawa oraz fakt, że strona nie narusza już prawa. GITD wyjaśnił dalej, że na podstawie pisma informacyjnego z Biura Operacji Krajowego Systemu Poboru Opłat Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z [...] marca 2020 r. organ ustalił, że w dniu rejestracji naruszenia nie stwierdzono nieprawidłowości w funkcjonowaniu elektronicznego systemu poboru opłat (ESPO) oraz urządzenia kontrolnego infrastruktury przydrożnej, użytkownik pojazdu o nr rej. [...] nie składał reklamacji w związku z niesprawnym działaniem urządzenia pokładowego viaBOX oraz w związku z funkcjonowaniem ESPO, nie dokonywał także wymiany ani zwrotu urządzenia pokładowego viaBOX. Kierujący pojazdami zarejestrowanymi na umowie użytkownika byli informowani o niskim stanie salda od 27 sierpnia 2019 r. od godziny 02:28:01 za pośrednictwem sygnalizacji urządzeń pokładowych viaBOX zainstalowanych w pojazdach. Użytkownik ww. pojazdu otrzymywał powiadomienia o niskim progu salda od 27 sierpnia 2019 r. od godziny 02:31:02 na adres email podany przez użytkownika. Ponadto użytkownik pojazdu doładował umowę przed wykryciem naruszenia 9 sierpnia 2019 r. o godzinie 08:43:46 przez stronę internetową kwotą 1000 zł, zaś po wykryciu naruszenia w 30 sierpnia 2019 r. o godzinie 08:35:03 przez stronę internetową kwotą 1000 zł. Do pisma załączony został szczegółowy wykaz należnych i pobranych opłat zarejestrowanych na koncie użytkownika. Z wykazu wynika, że opłata elektroniczna za przejazd w 30 sierpnia 2019 r. o godzinie 06:53:47 pojazdu o nr rej. [...] nie została uiszczona z powodu braku środków na koncie. Środki na koncie wyczerpały się 30 sierpnia 2019 r. o godzinie 04:37:40, zaś konto zostało doładowane w dniu 30 sierpnia 2019 r. o godzinie 08:35:03. Organ wskazał, że pismem z [...] marca 2020 r. zawiadomiono stronę o uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawie oraz pouczono o treści przepisu art. 10 K.p.a. Organ wskazał, że w odpowiedzi z [...] kwietnia 2020 r. strona poinformowała, że z posiadanej przez nią dokumentacji wynika, że w kontaktach z operatorem ESPO jako preferowany kanał kontaktu wskazała telefon. Ponadto strona sprawdziła dane do kontaktu wskazane w ESPO i zorientowała się, że wskazany w systemie adres e-mail był nieaktualny, gdyż została zmieniona domena grupy, do której należy spółka i w konsekwencji wiadomości e-mail przesyłane na wskazany adres nie były dostarczane do adresata. [...] kwietnia 2020 r. spółka zaktualizowała adres e-mail. Natomiast nr telefonu wskazany w umowie był i nadal jest aktualny, mimo to spółka nie otrzymała informacji o niskim stanie konta na podany przez nią w umowie i systemie numer telefonu. Strona poinformowała także, że nie kwestionuje zebranego przez organ materiału dowodowego, lecz mając na uwadze znikomą wagę naruszenia oraz fakt, że spółka nie narusza już prawa, wniosła o rozważenie zastosowania przez organ instytucji art. 189f § 1 K.p.a. W związku zaś z faktem, że opłata za przedmiotowy przejazd nie została pobrana w pełnej wysokości spółka wniosła o przekazanie informacji w jaki sposób mogłaby uregulować brakującą część opłaty wraz z należnymi odsetkami. GITD wyjaśnił następnie, że na podstawie pisma informacyjnego z Biura Operacji Krajowego Systemu Poboru Opłat Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z [...] maja 2020 r. ustalił, że usługa informowania użytkownika o niskim stanie salda za pośrednictwem SMS-a nie została udostępniona. Użytkownik był informowany za pośrednictwem wszystkich urządzeń zarejestrowanych na umowie oraz komunikatów wysyłanych raz dziennie na dostępny w systemie e-mail. Ponadto podczas rejestracji w systemie przy podpisywaniu umowy użytkownik podaje dane kontaktowe takie jak telefon komórkowy, fax, e-mail, itp. Ta forma kontaktu między operatorem systemu a użytkownikiem dotyczy konieczności bezpośredniego kontaktu z klientem. Natomiast zgodnie z Ogólnymi warunkami korzystania z konta w trybie przedpłaconym, w sprawie potwierdzenia warunków korzystania z dróg płatnych oraz w sprawie warunków i zasad udostępniania viaBOX, w § 6 pkt. 6 jest mowa o kanale komunikacji, dotyczącym stanu środków na koncie użytkownika, którym jest przede wszystkim urządzenie viaBOX. Zgodnie z Załącznikiem nr 2 do Umowy - Ogólne warunki korzystania z konta w trybie przedpłaconym w sprawie potwierdzenia warunków korzystania z dróg płatnych oraz w sprawie warunków i zasad udostępnienia viaBOX, użytkownik zobowiązany jest przed każdym wjazdem na odcinek drogi płatnej sprawdzić, czy posiada wystarczającą ilość środków na koncie za przejazd odcinkiem drogi płatnej, niezależnie od wsparcia ze strony systemu viaTOLL w postaci powiadomień. Obowiązkiem użytkownika jest kontrola stanu środków na swoim koncie. Organ wyjaśnił, że w piśmie z [...] czerwca 2020 r. strona podkreśliła, że nie kwestionuje faktu dokonania naruszenia ani zebranego materiału dowodowego i powtórzyła swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniosek o zastosowanie instytucji art. 189f § 1 K.p.a. GITD wyjaśnił dalej, że mając na względzie powyższe okoliczności stwierdził, że korzystająca z drogi publicznej 30 sierpnia 2019 r. naruszyła obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. Konsekwencją tego było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. Rozpatrując wniosek Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] lipca 2020 r., GITD po przytoczeniu mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa, przytoczył dokonane ustalenia faktyczne dokonane w I instancji i zgodził się ze stanowiskiem zawartym w decyzji I instancji. Organ wyjaśnił, że nie może podzielić poglądu Strony o niskiej wadze naruszenia, albowiem w chwili rozpoczynania przejazdu drogą płatną na koncie przedpłaconym winny znajdować się środki w wysokości pozwalającej na pokrycie należnych opłat elektronicznych w całości. Jedyną możliwością uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze objętej systemem elektronicznego poboru opłat jest zarejestrowanie pojazdu w systemie Viatoll i zaopatrzenie go w urządzenie viabox. Ponadto na koncie umowy użytkownika muszą znajdować się środki pieniężne pozwalające na uiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd. Są to podstawowe obowiązki korzystającego z drogi publicznej i dotyczą wszystkich użytkowników systemu Viatoll, jeżeli Strona takowych obowiązków nie dopełniła, nie można w żadnej mierze stwierdzić, że waga naruszenia prawa była znikoma. Organ dodał, że na przypisanie naruszeniu charakteru znikomej wagi nie ma wpływu jednorazowość naruszenia, a także, że o niskiej wadze naruszenia nie świadczy fakt, że opłata za przejazd w części została uiszczona - łączna kwota za przejazd wynosiła 11,52 zł, a brakująca kwota to 6,41 zł. Organ wyjaśnił, że opłata za kontrolowany przejazd nie została uiszczona. O niskiej wadze naruszenia, zdaniem organu, nie przesądza także doładowanie konta pre-paid po stwierdzonym naruszeniu. Doładowanie konta środkami pieniężnymi pozwala na wykonanie określonego przepisami ustawy o drogach publicznych obowiązku uiszczania opłat elektronicznych za przejazdy, które się odbędą. Natomiast w żadnym razie nie usunie ono skutków naruszenia, które miało miejsce przed doładowaniem konta. GITD wyjaśnił również, że kara pieniężna za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., wymierzana jest za naruszenie, które już nastąpiło tzn. miało miejsce w przeszłości. Strona w żaden sposób nie może usunąć naruszonego prawa, bowiem uiszczenie należnej za przejazd opłaty elektronicznej jest możliwe jedynie w momencie wykonywania tego przejazdu za pośrednictwem urządzenia viabox znajdującego się w pojeździe. Po analizie przesłanek wskazanych w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., GITD uznał, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Pismem z 10 kwietnia 2020 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z [...] grudnia 2020 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 189f § 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności obligujące organ do zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary pomimo, że okoliczności wskazane przez Stronę w toku całego postępowania wskazywały, że przesłanki te należy uznać za spełnione, a w konsekwencji organ był zobligowany do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu Skarżącego, 2) art. 8 § 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji z pominięciem wskazanej w tym artykule zasady proporcjonalności, pomimo, że, mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy organ miał możliwość, i obowiązek, zastosowania art. 189f § 1 K.p.a. i odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu Strony, a tym samym wydania decyzji adekwatnej do stopnia naruszenia prawa przez Stronę. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że na żadnym etapie sprawy nie kwestionował zaistnienia zdarzenia w postaci braku uiszczenia opłaty elektronicznej w całości podczas przejazdu wykonywanego pojazdem o nr rejestracyjnym [...] 30 sierpnia 2019 r. ani też momentu jego zaistnienia czy też czasu trwania. Wyjaśnienia składane w dotychczasowym postępowaniu miały na celu przedstawienie szerszego kontekstu całej sprawy i wskazanie, że zarówno okoliczności jak i skala naruszenia obligują organ do zastosowania instytucji z art. 189f § 1 K.p.a., tj. odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu Strony. Zdaniem Skarżącego, przy uwzględnieniu wszelkie okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności: a) faktu, że Spółka z dużą starannością wypełnia swoje podstawowe obowiązki w zakresie korzystania z dróg publicznych, a w szczególności [...] maja 2015 r. zawarła stosowną umowę i zainstalowała urządzenia viaBox we wszystkich pojazdach używanych przez Spółkę, urządzenia te są sprawne i prawidłowo użytkowane przez Spółkę, b) faktu, że sytuacja, w której zabrakło środków na koncie pre-pay Spółki była sytuacją jednorazową - ani przed 30 sierpnia 2019 r. ani po tej dacie tego typu sytuacja nie miała miejsca, c) faktu, że środki na koncie pre-pay Spółki wyczerpały się o godz. 4:37:40, a już o godzinie 8:35:03 (tj. po niecałych 4 godzinach) zarejestrowane zostało zasilenie konta, d) faktu, że opłata za przejazd została w części uiszczona (a zatem wjeżdżając na płatny odcinek drogi kierowca był informowany nie o zerowym, a jedynie o niskim stanie konta) - łączna kwota za przejazd wynosiła 11,52 zł, a brakująca kwota to 6,41 zł, system pobrał zatem część należności w wysokości 5,11 zł, e) faktu, że Spółka usunęła naruszenie prawa (tj. doładowała konto pre-pay) zanim jakiekolwiek postępowanie w tym przedmiocie zostało wszczęte – nie ulega wątpliwości, że waga naruszenia w niniejszej sprawie powinna być uznana przez organ za znikomą. Na znikomą wagę naruszenia wskazuje również. Zdaniem Skarżącego, okoliczność, na którą zwrócił uwagę WSA w Warszawie w wyroku z 11 lutego 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2067/19, a zatem olbrzymia dysproporcja pomiędzy wysokością nałożonej przez organ kary administracyjnej (1 500 zł) i kwotą, która nie została uiszczona za przejazd pojazdem, tj. 6,41 zł, która jest ponad 230 razy większa niż niepobrana opłata elektroniczna. Skarżący podkreślił również spełnienie drugiej przesłanki z art. 189f § 1 K.p.a., czyli zaprzestanie naruszania prawa. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie. Wychodząc od analizy regulacji prawnej, należy wskazać, że obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej wynika z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., zgodnie z którym "Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (...)". Według art. 13ha ust. 1 u.d.p., "Opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6", to jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Z art. 13ha ust. 3 u.d.p., jak i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6 tej ustawy wynika, że powyższa opłata elektroniczna pobierana jest za przejazd po płatnych drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Stosownie natomiast do treści art. 13k ust. 1 u.d.p., "Za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach." Zgodnie z art. 13k ust. 4 u.d.p., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, "Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2, wymierza się właścicielowi pojazdu samochodowego, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, a jeśli pojazdem jest zespół pojazdów to właścicielowi pojazdu złączonego z przyczepą lub naczepą. Jeżeli właściciel nie jest posiadaczem pojazdu to kary nakłada się na podmiot, na rzecz którego przeniesiono posiadanie tego pojazdu." Jak wynika też z załącznika nr 1 pkt 13 lit. b do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, droga ekspresowa [...] na odcinku węzeł [...] - węzeł [...], została wymieniona jako odcinek drogi krajowej na której pobiera się opłatę elektroniczną. W niniejszej sprawie nie budzą wątpliwości ustalenia stanu faktycznego dokonane przez GITD, których nie kwestionuje również Skarżący. Skarżący zatem, dokonał 30 sierpnia 2019 r. o godzinie 06:53:47, przejazdu płatnym odcinkiem drogi krajowej nr [...] węzeł [...] - węzeł [...], pojazdem samochodowym wraz z przyczepą bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej. Pojazd został wyposażony w urządzenie viabox, o którym mowa w art. 13i ust. 3 u.d.p., służące do poboru należnych opłat elektronicznych, jednakże w chwili spornego przejazdu na koncie "pre-pay" użytkownika brak było środków finansowych. Środki na koncie uległy wyczerpaniu 30 sierpnia 2019 r. o godzinie 04:37:40, zaś konto zostało doładowane tego samego dnia o godzinie 08:35:03. Skarżący nie wywiązał się zatem, z podstawowego obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., związanego z korzystaniem z płatnego odcinak drogi krajowej dokonując przejazdu zespołem pojazdów podlegającym opłacie elektronicznej bez jej uiszczenia. Skarżący podniósł jednak, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie organu od wymierzenia kary pieniężnej za nieuiszczenie przez Skarżącego należnej opłaty elektronicznej, o których mowa w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Odnosząc się do argumentacji Skarżącego podniesionej w skardze, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że na Skarżącego nie została nałożona kara pieniężna za nieuiszczenie należnej opłaty elektronicznej w konkretnej wysokości – 6,41 zł, lecz za naruszenie przepisów prawa o drogach publicznych polegające na niewywiązaniu się z podstawowego obowiązku uiszczenia opłaty za poruszanie się płatnym odcinkiem drogi krajowej, wynikającego z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Ustawodawca nie powiązał tego naruszenia z konkretną kwotą, przewidując karę pieniężną w tej samej kwocie 1.500 zł, za każde naruszenie ww. obowiązku w przypadku pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, innych niż zespół pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy. Niezależnie zatem od wysokości kwoty nieuiszczonej opłaty elektronicznej, każdy brak zapłaty tej opłaty stanowi naruszenie obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. podlegające karze na podstawie art. 13k ust. 1 u.d.p., a więc naruszenie przepisów prawa o tej samej wadze. Dlatego wysokość nieuiszczonej w niniejszej sprawie przez Skarżącego opłaty elektronicznej, nie ma wpływu na ocenę wagi stwierdzonego w sprawie przez GITD naruszenia prawa i zastosowanie art. 189f § 1 K.p.a. Sąd stwierdza, że również pozostałe okoliczności podnoszone przez Skarżącego w skardze, nie dają podstawy do przyjęcia, że waga stwierdzonego w niniejszej sprawie przez GITD naruszenia prawa jest znikoma. Wywiązania się przez Skarżącego z obowiązku zawarcia odpowiedniej umowy z operatorem systemu opłat oraz umieszczenie urządzenia viabox w spornym pojeździe, jak i w innych pojazdach Skarżącego, jest konieczne do wywiązania się z obowiązku poniesienia należnej opłaty elektronicznej, nie jest jednak wystarczające. Niezapewnienie wystarczającej kwoty pieniędzy na koncie użytkownika skutkuje niespełnieniem omawianego obowiązku. Trudno w związku z tym przyjąć, że dla oceny wagi stwierdzonego naruszenia istotne jest ile czynności Skarżący wykonał i ilu nie wykonał w celu realizacji obowiązku poniesienia opłaty za korzystanie z płatnych odcinków dróg krajowych. Odnosząc się do jednorazowego charakteru stwierdzonego w niniejszej sprawie naruszenia oraz szybkiej wpłaty przez Skarżącego środków finansowych na konto użytkownika, poprzez co tylko część należnej opłaty elektronicznej nie została uiszczona, należy zauważyć, że Skarżący był informowany o niskim stanie konta od 27 sierpnia 2019 r. drogą mail-ową, jak również poprzez liczne urządzenia viabox zainstalowane w pojazdach Skarżącego. Dlatego nie można uznać, że waga stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenia prawa jest znikoma. Skarżący, prowadząc działalność gospodarczą i zobligowany do należytej staranność w wywiązywaniu się również z ciążących na nim obowiązków miał wystarczającą ilość czasu (trzy dni) do uzupełnienia środków finansowych na koncie użytkownika. Zmiana adresu mail-owego bez poinformowania operatora systemu, jak również opisany w piśmie z [...] lutego 2020 r. system uzupełniania środków finansowych na koncie użytkownika, stanowią okoliczności występujące po stronie Spółki i nie są to okoliczności przemawiające na korzyść Skarżącego. Zbyt późne dotarcie informacji o niskim stanie konta do osoby mającej możliwość dokonania doładowania, w sytuacji gdy informacja ta jest przekazywana przez kierowców do kierownika zakładu, a następnie przez kierownika do zarządu, który z kolei zleca do działu płatności dokonanie doładowania konta, jest okolicznością, za którą ponosi odpowiedzialność Skarżący. Podobnie jak za niepowiadomienie operatora systemu o zmianie adresu mail-owego. Trudno uznać te okoliczności za okoliczności usprawiedliwiające Skarżącego i świadczące i znikomej wadze naruszenia. W świetle powyższych wyjaśnień, Sąd stwierdza, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez GITD art. 189f § 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności obligujące organ do zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary. Skarżący wiąże kolejny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 8 § 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji z pominięciem wskazanej w tym artykule zasady proporcjonalności, z niezastosowaniem przez organ art. 189f § 1 K.p.a. W związku zatem ze stwierdzonym przez Sąd brakiem naruszenie przez GITD w niniejszej sprawie art. 189f § 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie, również zarzut naruszenia art. 8 § 1 K.p.a. należy uznać za niezasadny. Podkreślenia w tym miejscu wymaga obiektywny charakter odpowiedzialności za dokonanie przejazdu płatnym odcinkiem drogi krajowej pojazdem podlegającym opłaci elektronicznej bez uiszczenia tej opłaty. Odpowiedzialność ta jest niezależna od winy podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty elektronicznej. Karze podlega zatem naruszenie prawa polegające na nieuiszczeniu opłaty elektronicznej w sytuacji kiedy jest ona należna a nakładana kara określona przez ustawodawcę w sposób sztywny nie podlega miarkowaniu. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącego, że nałożona na niego kara pieniężna za stwierdzone w sprawie naruszenie przez Skarżącego prawa, polegające na nieuiszczeniu opłaty elektronicznej, jest nieproporcjonalna. Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia Sąd stwierdza, że GITD prawidłowo nałożył na Skarżącego karę pieniężną decyzją z [...] lipca 2020 r., utrzymaną w mocy decyzją z [...] grudnia 2020 r., gdyż Skarżący nie wywiązał się z podstawowego obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., związanego z korzystaniem z płatnego odcinak drogi krajowej dokonując przejazdu zespołem pojazdów podlegającym opłacie elektronicznej bez jej uiszczenia. Sąd stwierdza, że organ działając na podstawie przepisów prawa zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśnił dokładnie stan faktyczny sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącego. Dowody zgromadzone w sprawie nie budzą wątpliwości Sądu, a argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organ mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. Sąd nie stwierdził naruszenia w niniejszej sprawie ani przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji. Niniejszy wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz związanych z nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm.), dodanego na podstawie art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875) zmieniającej wyżej wymieniona ustawę z dniem 16 maja 2020 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło