III SAB/Kr 130/21
WyrokWSA w Krakowie2022-04-04
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Katarzyna Marasek-Zybura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku celowego na pomoc doraźną oraz zasiłku powodziowego, a jeśli tak, czy naruszenie to miało charakter rażący?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku celowego na pomoc doraźną oraz zasiłku powodziowego. Stwierdzono, że naruszenie to miało charakter rażący, biorąc pod uwagę długotrwałą bierność organu (od 28 czerwca 2021 r. do 10 grudnia 2021 r.) w sytuacji, gdy przepisy przewidują niezwłoczne załatwienie wniosku o zasiłek powodziowy (w ciągu 2 dni). Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania decyzji, gdyż decyzja została wydana po wniesieniu skargi, ale stwierdził bezczynność i przewlekłość z rażącym naruszeniem prawa, przyznając skarżącemu sumę pieniężną.Stan faktyczny
Skarżący R. D. złożył skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w sprawie wniosku o przyznanie zasiłku celowego na pomoc doraźną oraz zasiłku powodziowego, złożonego 28 czerwca 2021 r. po wystąpieniu nawałnic. Pomimo przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, oględzin i wyceny szkód, organ nie wydał decyzji w ustawowym terminie. Wójt Gminy wydał decyzję dopiero 10 grudnia 2021 r., po wniesieniu skargi do sądu. Sąd rozpoznał skargę, umarzając postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do wydania decyzji, ale stwierdzając bezczynność i przewlekłość z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do wydania aktu; stwierdzono, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa; przyznano od Wójta Gminy na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1000 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko WSA Katarzyna Marasek-Zybura po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi R. D. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie zasiłku celowego na pomoc doraźną w związku ze stratami poniesionymi w 2021 r. w wyniku wystąpienia nawałnic lub innych zdarzeń atmosferycznych oraz o przyznanie jednorazowego zasiłku w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (tj. zasiłku powodziowego) I. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do wydania aktu w rozpoznaniu wniosku z dnia 28 czerwca 2021 r. obejmującego żądanie przyznania zasiłku celowego w wysokości do 6000 zł w związku ze stratami poniesionymi w 2021 r. w wyniku wystąpienia nawałnic lub innych zdarzeń atmosferycznych (tj. o przyznanie pomocy doraźnej) oraz o przyznanie jednorazowego zasiłku w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (tj. zasiłku powodziowego); II. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały charakter rażącego naruszenia prawa, w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 28 czerwca 2021 r. obejmującego żądanie przyznania zasiłku celowego w wysokości do 6000 zł w związku ze stratami poniesionymi w 2021 r. w wyniku wystąpienia nawałnic lub innych zdarzeń atmosferycznych (tj. o przyznanie pomocy doraźnej) oraz o przyznanie jednorazowego zasiłku w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (tj. zasiłku powodziowego); III. przyznaje od Wójta Gminy na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1000 zł (słownie tysiąc złotych).
R. D. (zwany dalej skarżącym) wniósł pismem z dnia 11 października 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność i opieszałość Wójta Gminy w przedmiocie "braku wydania decyzji w toku postępowania administracyjnego dotycząca zasiłku doraźnego oraz przewlekłości postępowania." W treści skargi wskazał również na aspekt braku "decyzji" organu w kwestii pomocy na niezbędną potrzebę bytową w związku zaistniałymi stratami wynikłymi z intensywnych opadów atmosferycznych, podtopień, które miały miejsce w dniu 24 czerwca 2021 r. na terenie Gminy.
Powyższa skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 28 czerwca 2021 r. (data wpływu do Urzędu Gminy w tym samym dniu; data wpływu do Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 29 czerwca 2021 r.) skarżący zwrócił się do Wójta Gminy z wnioskiem o udzielenie pomocy w związku z powodzią, wywołaną ulewnymi deszczami w dniu 24 czerwca 2021 r., w wyniku której zniszczeniu uległo kilka budynków gospodarstwa domowego skarżącego, samochód, inwentarz żywy oraz cała infrastruktura działki i przyznanie mu w związku z tym: zasiłku celowego, zasiłku powodziowego i innych świadczeń przyznawanych poszkodowanym w wyniku powodzi w kwocie 300 000 zł (...)"(k. 11 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Jak wynika z akt administracyjnych, przedłożonych wraz ze skargą do sądu administracyjnego, w dniu 29 czerwca 2021 r., Ośrodek Pomocy Społecznej przeprowadził ze skarżącym wywiad środowiskowy, ustalając straty poniesione w wyniku sytuacji kryzysowej występującej na skalę masową, a także klęski żywiołowej lub losowej, ustalając przy tym sytuację skarżącego oraz potrzeby i oczekiwania skarżącego. Poinformowano także wówczas skarżącego, aby sprecyzował wniosek z dnia 29 czerwca 2021 r. i uwzględnił prośbę o zasiłek na pokrycie strat poniesionych wyłącznie w budynku mieszkalnym, a także w sprzęcie, "(...) które są niezbędne do zaspokajania potrzeb bytowych."(k. 27 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
W dniu 6 lipca 2021 r. zostały przeprowadzone oględziny gospodarstwa skarżącego w celu ustalenia szkód i szacowania strat powstałych w budynkach mieszkalnych podczas wystąpienia w dniu 24 czerwca 2021 r. niekorzystnych warunków atmosferycznych na terenie Gminy. Z oględzin tych został w tym samym dniu sporządzony protokół przez Gminną Komisję do spraw Szacowania Szkód, powołaną Zarządzeniem nr 72 Wójta Gminy (k. 63 i 62 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Pismem z dnia 12 lipca 2021 r. skarżący zwrócił się więc do Wójta Gminy o przyznanie zapomogi z powodu podtopienia działki i budynku mieszkalnego na niej posadowionego. Wskazał, że pismo to jest aneksem do wniosków z dnia 28 czerwca 2021 r.
W dniu 22 lipca 2021 r. został sporządzony protokół z wyceny szkód w budynku mieszkalnym jednorodzinnym skarżącego (k. 67 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Jak wynika z dalszej analizy akt administracyjnych, w dniu 23 lipca 2021 r. Wójt Gminy przesłał do Urzędu Wojewódzkiego wniosek skarżącego "o zasiłek do 200 tys." Na remont budynku mieszkalnego, który został uszkodzony w wyniku intensywnych opadów atmosferycznych, podtopień, które miały miejsce w dniu 24 czerwca 2021 r. na terenie Gminy.
Decyzją z dnia [...] 2021 r., znak: [...], Wójt Gminy, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 4, art. 40 ust. 2 i 3, art. 106 ust. 1, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm. Oraz art. 104, 107 § 1 i 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 29 czerwca 2021 r. o udzielenie świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przyznał skarżącemu zasiłek celowy w wysokości 12 600, 00 zł jednorazowo w miesiącu lipcu 2021 r. z przeznaczeniem na remont budynku mieszkalnego, który uległ podtopieniu podczas ulewnego deszczu w dniu 24 czerwca 2021 r.(k. 5 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Odwołanie od tej decyzji złożył skarżący, pismem z dnia 2 sierpnia 2021 r. (k. 2 akt administracyjnych organu drugiej instancji).
Decyzją z dnia 13 września 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji - Wójta Gminy z dnia [...] 2021 r., znak: [...].
Z akt sądowych i administracyjnych wynika również, że w dniu 30 listopada 2021 r. Wójt Gminy zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego" (...) o wydanie decyzji odmownej przyznania zasiłku celowego na pomoc "doraźna" w związku z ubieganiem się o pomoc z rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych." (k. 54 i 56 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy opisał przebieg dotychczasowego postepowania w zakresie udzielenia pomocy poszkodowanym w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęski żywiołowej, nadmieniając przy tym, że pismem organ zwracał się o wypożyczenie akt do Sądu, a także do SKO celem odniesienia się do sprawy i wydania ewentualnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
Oceniając zasadność skargi zarzucającej bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie zasiłku celowego na pomoc doraźną w związku ze stratami poniesionymi w 2021 r. w wyniku wystąpienia nawałnic lub innych zdarzeń atmosferycznych oraz o przyznanie jednorazowego zasiłku w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (tj. zasiłku powodziowego), Sąd doszedł do przekonania, że zasługiwała ona na uwzględnienie.
Wyjaśnić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie kompetentny organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Dla uznania bezczynności nie ma przy tym znaczenia to, z jakiego powodu bezczynność zaistniała i czy była przez organ zawiniona. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznania sprawy (czy też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają jedynie znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była, czy też nie, rażąca.
Pierwszym zatem elementem konstrukcyjnym bezczynności organu administracji jest niezrealizowanie kompetencji przez organ w sytuacji, w której norma kompetencyjna przyznająca daną kompetencję znajduje zastosowanie. Podkreślić należy, że powstanie stanu bezczynności w postępowaniu administracyjnym musi się zawsze wiązać z niewykonaniem kompetencji realizowanej w tymże postępowaniu. Niewątpliwie podstawową kompetencją realizowaną w postępowaniu administracyjnym jest przysługująca organowi kompetencja do załatwienia sprawy stanowiącej przedmiot tego postępowania.
Przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć natomiast sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Gl 8/22; LEX nr 3338620).
Trafnie stwierdził WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 17 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 2/21; LEX nr 3156302, że zarzucenie w jednym piśmie bezczynności oraz przewlekłości postępowania nie powinno być traktowane jako skumulowanie dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność działania organu w tej samej sprawie administracyjnej. W takim przypadku objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub niezałatwienia sprawy w terminie. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny.
W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Sądu, Wójt Gminy dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 28 czerwca 2021 r. obejmującego żądanie przyznania zasiłku celowego na pomoc doraźną w związku ze stratami poniesionymi w 2021 r. w wyniku wystąpienia nawałnic lub innych zdarzeń atmosferycznych oraz o przyznanie jednorazowego zasiłku w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (tj. zasiłku powodziowego).
Zgodnie bowiem z ust. 1 art. 5 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz. U. z 2021 r., poz. 321 ze zm., zwanej dalej ustawą o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi), rodzina lub osoba samotnie gospodarująca, w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876 i 2369), poszkodowana w wyniku wystąpienia powodzi, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może otrzymać jednorazowy zasiłek powodziowy w kwocie do 2 tys. zł, zwany dalej "zasiłkiem".
Zasiłek taki, jak stanowi ust. 2 art. 5 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, jest przyznawany niezależnie od dochodów rodziny lub osoby samotnie gospodarującej i nie podlega zwrotowi, z zastrzeżeniem ust. 7.
Zasiłek jest przyznawany na wniosek rodziny lub osoby samotnie gospodarującej, w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, złożony w terminie określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 1 ust. 2 do wójta (burmistrza, prezydenta miasta) gminy, na terenie której wnioskodawca poniósł szkodę w wyniku powodzi, albo gminy sąsiadującej, na terenie której przebywa w wyniku przeprowadzenia ewakuacji albo konieczności opuszczenia zagrożonego miejsca zamieszkania (ust. 3 art. 5 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi).
W świetle ust. 4 art. 5 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi decyzję o przyznaniu zasiłku wydaje wójt (burmistrz, prezydent miasta), o którym mowa w ust. 3, niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 2 dni od dnia wpłynięcia wniosku do organu.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, wnioskodawca dołącza oświadczenie, że w wyniku powodzi doznał szkody majątkowej wraz z określeniem jej wartości, nie ubiegał się o zasiłek na terenie innej gminy oraz że wyraża zgodę na weryfikację danych zawartych we wniosku. Oświadczenie jest składane pod rygorem poniesienia odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań (ust. 5 art. 5 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi).
Zasiłek jest wypłacany przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), o którym mowa w ust. 3, niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 2 dni od dnia wydania decyzji w sprawie przyznania zasiłku, w wysokości:
1) równej wartości szkody według oświadczenia, o którym mowa w ust. 5, jeżeli nie przekracza 2 tys. zł;
2) 2 tys. zł, jeżeli wartość szkody według oświadczenia, o którym mowa w ust. 5, jest równa bądź wyższa niż 2 tys. zł.
Organ wypłacający zasiłek po jego wypłacie dokonuje weryfikacji prawdziwości danych zawartych we wniosku, o którym mowa w ust. 3. Jeżeli w wyniku weryfikacji ustalono, że rodzina lub osoba samotnie gospodarująca, w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, która otrzymała zasiłek, nie poniosła szkody w wyniku wystąpienia powodzi, organ wypłacający zasiłek wydaje decyzję o jego zwrocie, określając termin jego zwrotu nie krótszy niż 7 dni. Do zwrotu zasiłku stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym( ust. 7 art. 5 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi).
Z kolei z postanowień rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy dzieciom i uczniom w formie zasiłku losowego na cele edukacyjne, pomocy uczniom w formie wyjazdów terapeutyczno-edukacyjnych oraz pomocy dzieciom u uczniom w formie zajęć opiekuńczych i zajęć terapeutyczno-edukacyjnych w latach 2019-2021 (Dz. U. z 2019 r., poz. 1075, obowiązującym do dnia 31 grudnia 2021 r.), wynika, że pomocy w formie zasiłku losowego na cele edukacyjne udziela się dzieciom i uczniom, jeżeli ich rodzinom został przyznany zasiłek celowy na podstawie art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej) w wysokości do 6000 zł w związku ze stratami poniesionymi odpowiednio w 2019 r., 2020 lub 2021 r. w wyniku wystąpienia nawałnic lub innych zdarzeń atmosferycznych, w szczególności huraganów, deszczy nawalnych, gradobicia lub powodzi, zwanych dalej "żywiołem".
Powyższe regulacje wskazują, że Wójt Gminy posiadał kompetencje do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 28 czerwca 2021 r. obejmującego żądanie - przyznania zasiłku celowego na pomoc doraźną w związku ze stratami poniesionymi w 2021 r. w wyniku wystąpienia nawałnic lub innych zdarzeń atmosferycznych(z art. 40 ustawy o pomocy społecznej) oraz o przyznanie - jednorazowego zasiłku w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (tj. zasiłku powodziowego; z art. 5 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi) i wydania w tym przedmiocie stosownych decyzji.
Od złożenia wniosku w dniu 28 czerwca 2021 r., w którym skarżący w sposób wyraźny domagał się przyznania zasiłku celowego na pomoc doraźną w związku ze stratami poniesionymi w 2021 r. w wyniku wystąpienia nawałnic lub innych zdarzeń atmosferycznych oraz zasiłku powodziowego, Wójt dysponując oświadczeniem majątkowym oraz dokumentami przedłożonymi wraz z pismem z dnia 12 lipca 2021 r. od tej daty nie podjął w tym kierunku żadnych czynności. Dopiero wpłynięcie skargi z dnia 11 października 2021 r. spowodowało, jak wynika z treści zawiadomienia
o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 30 listopada 2021 r. (k. 54 akt sądowych) uruchomienie postępowania w tym zakresie, w efekcie, które zakończyło się w pierwszej instancji wydaniem przez Wójta Gminy w dniu 10 grudnia 2021 r., znak: [...], decyzji administracyjnej, mocą której w pkt 1 Wójt odmówił skarżącemu przyznania zasiłku celowego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w pkt 2 odmówił natomiast przyznania skarżącemu pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w wysokości do 6.000 zł na pomoc "doraźną" w związku ze stratami poniesionymi w wyniku zdarzeń mających znamiona klęski żywiołowej, które miały miejsce w dniu 24 czerwca 2021 r.(k. 56 akt sądowych).
Nie ulega więc wątpliwości, że Wójt Gminy do czasu wydania powyższej decyzji pozostawał w stanie bezczynności w chwili złożenia skargi do sądu administracyjnego. Przewlekle też prowadził postępowanie w tym przedmiocie, skoro od co najmniej 12 lipca 2021 r. do dnia 10 grudnia 2021 r. nie podjął żadnej czynności procesowej zmierzającej do załatwienia sprawy, oprócz zawiadomienia o uruchomieniu postępowania.
"Wydanie przez organ administracji po wniesieniu skargi decyzji w sprawie, w której pozostawał on do tej pory w zwłoce, nie zwalnia sądu z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie orzekania czy organ dopuścił się bezczynności i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a.. Bezprzedmiotowe jest jedynie orzekanie wówczas o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie i dlatego w tym zakresie sprawa sadowa podlegać musi umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a."(por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2021 r., sygn.. akt I SAB/Wa 301/20; LEX nr 3284628).Podobnie, jak i w kwestii przewlekłego prowadzenia postępowania.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, mając na względzie postanowienia art. 149 P.p.s.a. stanowiącego, że uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1) i stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3), orzekł w następujący sposób. W punkcie I sentencji wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, na podstawie 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2022 r., poz. 329) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) o umorzeniu postepowania sądowego w zakresie zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Z chwilą wydania decyzji przez Wójta w dniu 10 grudnia 2021 r., znak: [...], co prawda po wniesieniu skargi do sądu administracyjne, postępowanie sądowe w tym zakresie stało się bowiem bezprzedmiotowe, gdyż nie można już nakazać organowi wydania decyzji, skoro to już uczynił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał też, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 28 czerwca 2021 r. obejmującego żądanie zasiłku celowego na pomoc doraźną w związku ze stratami poniesionymi w 2021 r. w wyniku wystąpienia nawałnic lub innych zdarzeń atmosferycznych oraz o przyznanie jednorazowego zasiłku w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (tj. zasiłku powodziowego) z rażącym naruszeniem prawa.
Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie terminów nie tylko, że musi być znaczne i niezaprzeczalne, ale być pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Orzeczenie rażącego naruszenia prawa zarezerwowane jest więc dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów w załatwieniu sprawy.
Wobec tego ocena postępowania Wójta Gminy, który przez okres 4 miesięcy w sytuacji, gdy co najmniej pomoc w formie zasiłku celowego na niezbędną potrzebę bytową winien przyznać niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 2 dni od dnia wpłynięcia wniosku do organu, trudno było nie ocenić jako rażącej zwłoki w załatwieniu wniosku i prowadzonego w ten sposób postępowania, gdzie organ nie podejmował żądnych czynności procesowych zmierzających do jego merytorycznego załatwienia.
Mając to na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, jak w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2022 r., poz. 329) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).
Powyższe zaważyło też na zastosowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie środków określonych w art. 149 § 2 P.p.s.a. wobec organu, które jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu. Takie realia prowadzenia postepowania, przy wyraźnym żądaniu skarżącego i w sytuacji wystąpienia klęski żywiołowej, które miały miejsce w dniu 24 czerwca 2021 r., gdzie wymagana jest w miarę możliwości szybka reakcja kompetentnego organu w postaci przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, czy innych form pomocy, bądź też odmowy ich przyznania, spowodowała, że Sąd uznał zasadność przyznania skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł, w celu prewencyjnym, zapobiegającym, by w przyszłości organ administracji nie dopuszczał w tym zakresie do bezczynności i przewlekłego prowadzenia tego rodzaju postępowań. Stąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2022 r., poz. 329) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), orzekł, jak w punkcie III sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło