IV SA/Wa 1647/21

WyrokWSA w Warszawie2022-04-04

Skład orzekający: Anna Szymańska, Joanna Borkowska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy administracyjna kara pieniężna za usunięcie drzew może zostać nałożona na osobę trzecią, która działała za zgodą posiadacza nieruchomości, ale w zakresie przekraczającym pierwotnie udzieloną zgodę?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i dowolne przyjęcie, że skarżący działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Sąd wskazał, że posiadacz nieruchomości, który wyraził zgodę na wycięcie drzew przez osobę trzecią, ponosi odpowiedzialność za karę administracyjną, nawet jeśli osoba trzecia przekroczyła zakres udzielonej zgody. Kluczowe jest ustalenie zakresu zgody posiadacza nieruchomości na wycinkę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej E.Z. za usunięcie 13 drzew gatunku brzoza brodawkowata z terenu nieruchomości przy ul. N. bez wymaganego zezwolenia i zgody posiadacza nieruchomości. Skarżący twierdził, że działał w stanie wyższej konieczności z powodu uszkodzenia jego nieruchomości przez powalone drzewa i że uzyskał zgodę od przedstawicielki właściciela nieruchomości. Organy administracji uznały, że zgoda nie została udzielona lub była ograniczona, a skarżący działał bez wymaganych zezwoleń i zgody.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...]. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego E. Z. kwotę 670 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] ; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego E. Z. kwotę 670 (sześćset siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez E.Z. - dalej: skarżący, strona - jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] - dalej: Kolegium - z [...] listopada 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] - dalej: Prezydent - z [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. W dniu 27 stycznia 2017 r. Zarząd [...] m. [...] zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia drzew rosnących na terenie nieruchomości przy ul. N. w [...] (dz. ew. nr [...] z obrębu [...]) bez wymaganego zezwolenia. W piśmie z 12 lutego 2017 r. E.Z., będący właścicielem działki [...] sąsiadującej z działką [...] poinformował o wykonanym opracowaniu odnoszącym się do usuwania zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego wynikającego ze spadających drzew i gałęzi z działki ewidencyjnej [...] , będącej własnością [...]– dalej: [...]. W dalszej części pisma E.Z. wskazał na stan wyższej konieczności i po uzgodnieniu działań w układzie awaryjnym z władzami [...] , który odnosił się do pasa przyległego terenu z jego ogrodzeniem, gdzie przechodzi pęd powietrza od strony płd - zach, powalając przyległe drzewa. Wskazał, iż w środkowej części zostały ścięte 2 drzewa złamane jako tzw. wiatrowały i wiatrołomy. Zakres działań sprowadzał się do usuwania skutków zniszczeń wcześniejszych wiatrów, które spowodowały upadek dwóch drzew na działkę nr [...]. Usuwanie drzew odbywało się z uwagi na powstały stan zagrożenia wynikający z połamania kilku drzew i odchylenia od pionu kilku kolejnych. W piśmie z 13 lutego 2017 r. [...] wniosło o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Wskazano, iż zaistniał stan wyższej konieczności dotyczący usunięcia połamanych drzew, na co [...] wyraziło zgodę. W kolejnym piśmie z 15 marca 2017 r. Z[...]oświadczyło, iż po interwencji telefonicznej właściciela sąsiedniej działki o powstałym stanie zagrożenia wynikającym z połamania kilku drzew, [...] wyraziło zgodę na usunięcie tylko i wyłącznie tych drzew, które stanowią zagrożenie i jednocześnie mogą być usunięte zgodnie z obowiązującym obecnie prawem. Nie wyrażono zgody na usunięcie pozostałych drzew. Z protokołu oględzin drzew sporządzonego w dniu 14 lutego 2017 r. wynika, iż z działki przy ul. N. zostało usuniętych 13 sztuk drzew z gatunku brzoza brodawkowata (7 sztuk podlegających ochronie, 5 sztuk niepodlegających ochronie i 1 sztuka stanowiąca złom). Wykonano dokumentację zdjęciową, protokół zakończono i po odczytaniu podpisano. W kolejnym piśmie z 19 marca 2017 r. skarżący wskazał, iż nie planował wycinki drzew ani nie uzyskiwał zgody z urzędu, bo zdarzenie było incydentalne i było stanem wyższej konieczności po upadku 2 drzew na jego nieruchomość i powaleniu wcześniejszym innych drzew przy ogrodzeniu po stronie sąsiada. Powiadomiona została siostra [...] [...] i za pośrednictwem pełnomocnika skarżącego przekazała telefonicznie i elektronicznie takie ustalenie. Działania były prowadzone natychmiast po zwaleniu się drzew, wraz z wykonaną dokumentacją, zaś usuwanie skutków zniszczenia i sprzątanie do jakiego się zobowiązał, pozostało rozłożone w czasie kilkudniowym. Właśnie wtedy nastąpiła interwencja Straży Miejskiej, kiedy powalone drzewa były cięte na mniejsze kawałki i sprzątane. W dniu 6 czerwca 2017 r. odbyły się oględziny działki nr [...] z udziałem eksperta J.S. w celu wykonania ekspertyzy dendrologicznej polegającej na ocenie stanu zachowania drzew przed wycinką na podstawie pozostałych pniaków. W dniu 20 czerwca 2017 r. została sporządzona ekspertyza w zakresie określenia stanu drzew usuniętych z terenu nieruchomości przy ul. N. w [...] (działka ew. nr [...]z obrębu [...]). Pismem z 27 listopada 2017 r. Straż Miejska poinformowała, iż zgłoszenie o wycince drzew przy ul. N. zostało dokonane przez osobę anonimową, osobą która dokonała wycinki, ustaloną w wyniku wylegitymowania, jest E.Z.. Decyzją z dnia [...]lutego 2018 r. nr [...]Prezydent wymierzył stronie administracyjną karę pieniężną w wysokości 22 325,50 zł za usunięcie drzew wyszczególnionych w załączniku nr 1 do decyzji, bez zgody posiadacza nieruchomości położonej w [...] przy ul. N.(dz. ew. [...]z obrębu [...]). Po rozpoznaniu złożonego w sprawie odwołania Kolegium decyzją z [...] czerwca 2018 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent wydał decyzję nr [...] z [...]stycznia 2019 r., którą orzekł o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej: 1. [...] 5087,00 zł za usunięcie drzew wyszczególnionych w załączniku nr 1 bez wymaganego zezwolenia oraz 2. E.Z. w wysokości 17 238,50 zł za usunięcie drzew wyszczególnionych w załączniku nr 2, bez zgody posiadacza nieruchomości. W uzasadnieniu organ podniósł, iż zgodnie z ekspertyzą dendrologiczną z 20 czerwca 2017 r. usunięte drzewa należały do gatunku brzoza brodawkowata, na usunięcie drzew o nr 1,2,3,4,5,9,10 i 12 należało uzyskać pozwolenie na wycinkę w postaci decyzji administracyjnej (drzewa w momencie usunięcia były żywotne), dla drzew o nr 1 i 4 ma zastosowanie art. 89 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody (w przypadku usunięcia drzewa nierokującego szansy na przeżycie, wysokość administracyjnej kary pieniężnej obniża się o 50%), drzewa o nr 1,4 i 9 posiadały ubytki pni z rozkładem, drzewa o nr 2,3,5,10 i 12 były żywotne i zdrowe, na drzewach nie stwierdzono ubytków ani chorób. Organ wyjaśnił następnie, iż uznał, że drzewa nr 1,4 i 9 z uwagi na obecność ubytków i ślady rozkładu drewna stanowiły zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, a zatem skarżący posiadał zgodę właścicielską na ich usunięcie. Drzewa 1,4 i 9 zostały usunięte bez wymaganego prawem pozwolenia (o które powinien wystąpić właściciel nieruchomości, na której rosły drzewa tj. [...]Dlatego też w tym zakresie podmiotem zobowiązanym do uiszczenia kary administracyjnej jest [...] jako właściciel nieruchomości wyrażający zgodę właścicielską na wycinkę. Drzewa o nr 2,3,5,10 i 12 były w dobrej kondycji zdrowotnej i nie stanowiły zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Zgoda [...] na usunięcie tych drzew nie została udzielona, a E.Z. działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Organ wskazał, iż bezspornie strona dokonała wycinki drzew bez zezwolenia dokonując strat w środowisku przyrodniczym. Organ przyjął dla wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej stawki na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz.U. z 2017 r., poz. 1330) tj. obowiązujące w dacie wydania decyzji jako względniejsze dla strony. Sposób naliczenia kary zawiera załącznik tabelaryczny nr 1 i 2. W myśl art. 88 ust. 1 pkt 2 z art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r. poz. 2134 z późn. zm.), dalej: "ustawy o ochronie" lub "ustawy" organ gminy wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew bez zgody posiadacza nieruchomości. Zgodnie z art. 89 ust. 6 ustawy o ochronie administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6 ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzew, o której mowa w art. 84 ust. 1 (dotyczy drzew nr 1,2,3,4,5,9,10,12). Zgodnie z art. 89 ust. 6 ustawy o ochronie w przypadku usunięcia drzewa obumarłego albo nierokującego szansy na przeżycie, złomu lub wywrotu, wysokość administracyjnej kary pieniężnej obniża się o 50%. Dotyczy to drzew o nr 1 i 4. Niniejszy przepis nie będzie miał zastosowania do drzewa nr 9, które w momencie usunięcia było żywotne, zgodnie z ekspertyzą dendrologiczną. Jednakże z uwagi na obecność ubytku na pniu od strony południowej oraz śladów rozkładu drewna organ uznał, że drzewo stanowiło zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Drzewo nr 9 nie było obumarłe, rokowało szanse na przeżycie i nie stanowiło złomu ani wywrotu, dlatego też administracyjna kara pieniężna nie może być obniżona o 50%. Po rozpoznaniu złożonych w sprawie odwołań E.Z. i [...]Kolegium decyzją z [...] czerwca 2019 r. [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu przychylając się do stanowiska odwołujących organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji nie wyjaśnił zakresu udzielonej zgody na wycinkę drzew. Organ I instancji uznał, że zgoda na wycinkę obejmowała drzewa nr 1, 4 i 9, tymczasem [...] zanegowało to stanowisko wskazując, iż udzielona zgoda nie obejmowała drzew w stosunku do których konieczne byłoby uzyskanie zezwolenia, czyli o obwodzie pni pow. 50 cm. W toku postępowania brak jest wyjaśnień [...]odnośnie zaistniałej sytuacji, a organ wydając rozstrzygnięcie oparł się jedynie na twierdzeniach skarżacego. Pismem z dnia 14 października 2019 r. [...]wyjaśniło, iż nie udzieliło zgody stronie na usunięcie z terenu nieruchomości przy ul. N. w styczniu 2017 r. następujących drzew z gatunku brzoza brodawkowata o numerach inwentaryzacyjnych: 1,4 i 9 jak również drzew o numerach: 2,3,5,10 i 12. E.Z. w piśmie z 30 października 2019 r. oświadczył, iż otrzymał zgodę od [...] na usunięcie wiatrowałów i wiatrołomów. W piśmie z 29 stycznia 2020 r. – złożonym na wezwanie organu I instancji - ekspert J.S. oświadczył, iż w związku z usunięciem drzew oraz brakiem kłód wybrana została metoda pozwalająca na ustalenie obwodów pni drzew zgodnie z art. 89 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody. Ekspertyza miała na celu określenie obwodów pni wyciętych drzew oraz wytypowanie drzew, dla których zgodnie z tymi obwodami należy nałożyć karę pieniężną. Ekspert wskazał, iż w przypadku drzewa nr 1 istnieje możliwość złagodzenia kary. Leżące na działce kikuty drzew nie zostały wzięte pod uwagę podczas pomiarów z uwagi na fakt, iż nie ma pewności skąd one pochodzą oraz z której części drzew mogą być. Ponadto kłody leżące na działce należały do różnych gatunków. Dla drzew 6,7,8,11 i 13 z uwagi na niewielkie rozmiary kara nie powinna być naliczana. Karę pieniężną należy naliczyć dla drzew nr 1,2,3,4,5,9,10,12 w związku z obwodami, które zostały ustalone na podstawie obowiązującego prawa. Organ ustalił również, iż ekspert J.S. pełnił w 2017 r. funkcję biegłego sądowego w zakresie uprawy i ochrony drzew. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, przełożona generalna [...] wyjaśniła, iż udzielone siostrze ekonomce D.B. pełnomocnictwo z 4 października 2013 r. nie uprawniało jej do podejmowania w imieniu [...] czynności zmierzających do wyrażenia zgody na usunięcie drzew, a o wydanych dyspozycjach przełożona generalna dowiedziała się już po wykonaniu wycinki przez E.Z.. Decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...] Prezydent wymierzył E.Z. administracyjną karę pieniężną w wysokości 22 325,50 zł za usunięcie drzew wyszczególnionych w załączniku nr 2 do decyzji, bez zgody posiadacza nieruchomości położonej w [...] przy ul. N.(dz. ew. [...]z obrębu [...]). Po rozpoznaniu złożonego w sprawie odwołania Kolegium decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...]utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w toku postępowania ustalono, iż z terenu działki o nr ew. [...]usunięto 13 drzew gatunku brzoza brodawkowata. Reprezentująca [...] siostra D.B. wyraziła zgodę na usunięcie tylko tych drzew, które stanowiły zagrożenie dla nieruchomości sąsiedniej i nie wymagały uzyskania zezwolenia na ich usunięcie. E.Z. usunął drzewa bez oczekiwania na dokonanie oceny stanu tych drzew przez właściwy organ naruszając art. 83f ust. 1 pkt 14 lit. b ustawy o ochronie przyrody. W decyzji określono obwody pni ściętych drzew w miejscu cięcia (na wysokości 5 cm), jak i stan zdrowotny poszczególnych drzew. Dalej wskazano, iż drzewa nr 6,7,8,11 i 13 nie wymagały uzyskania zezwolenia na wycięcie z uwagi na obwód nie przekraczający 50 cm. Za usunięcie drzew 1,2,3,4,5,9,10 i 12 należało wymierzyć karę, przy czym w odniesieniu do drzew 1 i 4 należało uwzględnić wynikające z art. 89 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody obniżenie kary o 50%. Ponadto wskazano, iż organ I instancji prawidłowo ustalił, iż E.Z. jest sprawcą wycięcia 8 sztuk drzew bez zgody posiadacza działki o nr ew. [...], a w sprawie nie zaistniał stan wyższej konieczności określony w art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody. W skardze na decyzję Kolegium z [...] listopada 2020 rE.Z. wniósł o jej uchylenie, sprzeciwiając się nałożeniu kary finansowej w kwocie 22 325,50 zł z uwagi na brak wycinki drzew a jedynie wycięcie wyłamanych kikutów drzew. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż usunięcie drzew było działaniem kataklizmu, gwałtowanego podmuchu wiatru, który połamał drzewa a te spadły na jego nieruchomość. Działania skarżącego były zatem stanem wyższej konieczności. Kolejną kwestią jest fakt natychmiastowego wystąpienia i przyjazdu do Urzędu [...], gdzie prosił o przyjęcie zawiadomienia i ustalenie dalszych działań. Organ I instancji nakazał usunięcie drzew i na tym poprzestanie, bowiem zmieniły się przepisy. Dalej skarżący podniósł, iż zawiadomił właściciela tj. [...] – siostrę D.B. główną ekonom, która wyraziła zgodę i potwierdzała ją przez 3 lata, aż do czasu kiedy siostra [...] wskazała, iż tylko ona jest osobą decydującą w sprawie. Ponadto skarżący podniósł zarzuty w sprawie rzetelności wykonanej ekspertyzy dendrologicznej. W odpowiedzi na skargę Kolegium, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a.). Uchybienie to dotyczy postępowania oraz rozstrzygnięcia obydwu instancji. Mianowicie organy naruszyły art. 7, art. 11 i art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 2 ustawy o ochronie. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za: usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia (pkt 1); usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości (pkt 2); zniszczenie drzewa lub krzewu (pkt 3); uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa (pkt 4). W myśl art. 88 ust. 2 powołanej ustawy kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Z przepisów tych wynika, że kara nakładana jest na sprawcę jednego z czynów wskazanych w art. 88 ust. 1 ustawy, przy czym tymi sprawcami mogą być posiadacze nieruchomości, właściciele urządzeń przesyłowych lub inne podmioty, jeżeli działały bez zgody posiadacza nieruchomości. Jest to krąg potencjalnych sprawców naruszeń, o których mowa w art. 88 ust. 1 ustawy. Przepis art. 88 został znowelizowany na podstawie art. 29 pkt 11 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1045) z dniem 28 sierpnia 2015 r. Do czasu tej nowelizacji istniały podstawy do nałożenia kary za usunięcie drzew bez zezwolenia wyłącznie na podmioty, które na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy były uprawnione do uzyskania zezwolenia na takie usunięcie, czyli właściciela i posiadacza nieruchomości. Nie było podstaw prawnych do nałożenia kary administracyjnej na osobę trzecią. Po wskazanej nowelizacji art. 88 ustawy o ochronie przyrody kara administracyjna może być nałożona również na podmioty, które wycięły, zniszczyły lub uszkodziły drzewa lub krzewy bez zgody podmiotu uprawnionego do udzielenia zezwolenia. Stan faktyczny, będą podstawą orzekania przez organy miał miejsce po wprowadzeniu powyższej nowelizacji, stąd przepis ten znajduje zastosowanie. Istota sprawa sprowadza się do ustaleń faktycznych oraz oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zgodnie z postanowieniami art. 83 ust. 1 ustawy jednym z podstawowych instrumentów służących ochronie drzew i krzewów rosnących na terenach miast i wsi (poza wyjątkami wynikającymi z art. 83f ust. 1 i 2 ustawy jest obowiązek uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, którego brak skutkuje wymierzeniem kar pieniężnych na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Sytuacje, kiedy nie ma obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew reguluje art. 83 f ustawy. M.in. ust. 3 tego przepisu stanowi, ze nie jest wymagane zezwolenie dla drzew drzew, których obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza w przypadku: 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego, 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego, 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew. Stąd też część drzew ujętych w tabeli nr 2 ekspertyzy sporządzonej w przedmiotowym postępowaniu została zakwalifikowana przy obwodzie pnia poniżej 50 cm jako niepodlegająca karze. Pozostałe natomiast drzewa wymagały uzyskania zezwolenia, a nadto zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, czyli wiąże to się z obciążeniami fiskalnymi. Ustawodawca w ten sposób chroni elementy przyrody, jakimi są drzewa. Stawki za usunięcie drzewa pobierane są zgodnie z regulacjami art. 85 ustawy. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego m.in. na wniosek posiadacza nieruchomości za zgodą właściciela tej nieruchomości. Skarżący nie był posiadaczem działki, z której wyciął drzewa. Właścicielem i jednocześnie posiadaczem było [...]. Jedynie grzecznościowo, wobec nagłej sytuacji polegającej na powaleniu części drzew i wskutek tego uszkodzeniu ogrodzenia, skarżący dokonał wycinki bez zezwolenia. Skoro posiadacz nieruchomości nie wystąpił o wydanie zezwolenia, a drzewa, pomimo istnienia takiego obowiązku, zostały wycięte - zrealizowała się przesłanka do nałożenia kary. Kwestia sporną, która w ocenie Sądu została błędnie wyjaśniona i oceniona jest zgoda posiadacza nieruchomości na usunięcie drzew. Innymi słowy, czy wycinki dokonał podmiot, który był uprawniony do wystąpienia o zezwolenie lub osoba działająca w jego imieniu, czy też osoba trzecia. Kolegium w zaskarżonej decyzji przyjęło tezę, że skarżący działał bez zgody [...] jako posiadacza i właściciela. Stanowisko zostało oparte na stanowisku [...] reprezentowanemu przez siostrę generalną oraz treści pełnomocnictwa z 3 października 2013 r. z którego wynika, że [...] reprezentowane przez siostrę generalną udzieliło pełnomocnictwa siostrze ekonomce do zbywania nieruchomości stanowiących własność [...]. Zdaniem Kolegium jest to pełnomocnictwo szczegółowe, które uprawnia jedynie do zbywania nieruchomości. Nie obejmuje natomiast zgody na wycięcie drzew. Kolegium dalej stwierdziło, że siostra [...] wyraziła zgodę wyłącznie na usunięcie tych drzew, które stanowiły zagrożenie dla sąsiedniej nieruchomości. W ocenie Sądu siostra [...] była legitymowana do reprezentowania [...] w zakresie składania oświadczeń woli o wyrażeniu zgody na wycinkę drzew na działce stanowiącej własność [...]. Po pierwsze jest osobą powołaną przez [...] do bieżącego zarządzania nieruchomościami zakonnymi. Oznacza to, że była legitymowana do składania oświadczeń w postępowaniach dotyczących usuwania drzew (przyznała to siostra [...]) i nie miały te uprawnienia charakteru wewnętrznego, wbrew stanowisku organu. Zarządzenie nieruchomościami to m.in. podejmowanie decyzji w sprawach administracyjnych odnoszących się do tych nieruchomości. Po drugie prawidłowość powyższego stanowiska potwierdza zastosowanie wnioskowania prawniczego "z większego na mniejsze" (a maiore ad minus): jeżeli wolno więcej, to tym bardziej wolno mniej. Jeżeli ktoś jest uprawniony do zbywania nieruchomości, to tym bardziej jest uprawniony do podejmowania mniej radykalnych czynności odnoszących się do przedmiotu i zakresu umocowania. W konsekwencji zasadniczego znaczenia ma zakres zgody udzielonej przez [...] skarżącemu. Analiza akt postępowania prowadzi do konkluzji, że następowała ewolucja stanowiska [...]. W początkowej fazie [...] potwierdziło, że wyraziło zgodę na usuniecie drzew przez skarżącego stanowiących zagrożenie dla jego nieruchomości (pismo z 13 lutego 202017 r.). W następnym piśmie potwierdziło to stanowisko (pismo z 15 marca 2017 r.). Przesłuchana siostra [...] w dniu 17 września 2019 r. stwierdziła, że nie udzieliła zgody skarżącemu na wycinkę drzew, które na wysokości 130 cm przekraczają 50 cm. Ostatecznie pismem z 2 marca 2020 r. [...], przedkładając pełnomocnictwo dla siostry ekonomki stwierdziło, że w ogóle nie była ona uprawniona do wyrażenia zgody na wycinkę drzew. Analizując ten stan faktyczny Sąd uznał, ze błędne było stanowisko Kolegium wyłączające zgodę [...]na wycinkę drzew, ale tylko takich, które stanowiły zagrożenie. Otóż ewidentnie nastąpiła ewolucja stanowiska [...] i wycofanie się z odpowiedzialności. Organy błędnie przyjęły, wbrew racjonalnym przesłankom i doświadczeniu życiowemu, że nie było zgody [...] na wycinkę drzew. Zmiana stanowiska [...] jest próbą uniknięcia odpowiedzialności. Zdaniem Sądu te pierwsze oświadczenia odpowiadają faktom i pozostają spójne ze stanowiskiem skarżącego. Otóż ta zgoda była, tylko zakres jej obejmował wyłącznie drzewa zagrażające sąsiedniej nieruchomości. Ponieważ opisywana sytuacja była nagła, w rozmowie telefonicznej ustalono, że skarżący usunie te drzewa, które zagrażają jego działce i w tym zakresie będzie działał za zgodą [...]. Tymczasem ocena materiału dowodowego przyjęta przez organy była błędna i tym samym naruszająca wskazane na wstępie przepisy. Wobec dokonania przez organ odwoławczy błędnej, dowolnej oceny dowodów, opartej na pobieżnej analizie materiału aktowego i wyprowadzeniu wniosków pozostających w sprzeczności z treścią czynności prawnej (pełnomocnictwa) oraz logicznym rozumowaniem, należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz ją poprzedzającą. Mianowicie adresatem decyzji o wymierzeniu kary może być podmiot, który usunął drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości, co jest możliwe po opisanej powyżej nowelizacji art. 88 ustawy o ochronie przyrody, ale także właściciel (posiadacz), który usunął drzewa bez zezwolenia. Jeśli posiadacz wyraził zgodę na wycięcie przez osobę trzecią, to kara administracyjna może być nałożona wyłącznie na tego posiadacza. Wyjaśnienia zatem wymaga w jakim zakresie [...] wyraziło zgodę na wycinkę. Zdaniem Sądu zakres umocowania do wycięcia drzew obejmował wyłącznie drzewa realnie zagrażające sąsiedniej działce, a nie wszystkie, które potencjalnie mogły zagrażać działce sąsiedniej. Dokumentacja fotograficzna wskazuje, że skarżący dokonał wycinki drzew równo wszystkich, które znajdowały się przy ogrodzeniu na wysokości budynku na jego działce. Na ile te wycięte drzewa stanowiły zagrożenie i na ile jest to obecnie możliwe do ustalenia, winien wypowiedzieć się biegły. W innym wypadku możliwe jest przyjęcie tożsamego stanowiska, które zostało przyjęte w decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] stycznia 2019 r. o wymierzeniu kary zarówno zgromadzeniu, jak i skarżącemu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. i 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., na które składa się wpis od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło