IV SA/Wa 1502/20
WyrokWSA w Warszawie2020-11-19
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Jarosław Łuczaj, Paweł Dańczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłatę stałą za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych należy obliczać, przyjmując jako parametr czasu liczbę dni faktycznego odprowadzania wód (dni z opadem) czy cały rok kalendarzowy (365/366 dni)?Ratio decidendi
Opłata stała za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych, zgodnie z art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego, jest obliczana jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wód określonej w pozwoleniu wodnoprawnym. Sąd uznał, że parametr czasu powinien być liczony jako cały rok kalendarzowy (365 lub 366 dni), ponieważ opłata stała stanowi swoisty abonament za możliwość korzystania z usług wodnych przez cały rok, a nie jest zależna od faktycznego wystąpienia opadów. Interpretacja spółki, opierająca się na liczbie dni z opadem, jest sprzeczna z istotą opłaty rocznej i zbliżona do metodyki opłaty zmiennej.Stan faktyczny
Spółka zakwestionowała sposób naliczenia opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych, argumentując, że opłata powinna być obliczona na podstawie liczby dni z opadem atmosferycznym (160 dni), a nie całego roku (366 dni). Organ administracji wodnej, opierając się na pozwoleniu wodnoprawnym, naliczył opłatę stałą przyjmując 366 dni jako czas trwania odprowadzania wód. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędzia WSA Jarosław Łuczaj Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2020 r. sprawy ze skargi [...] SA z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za usługi wodne oddala skargę.
Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] maja 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 4, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r. poz. 310, dalej: ustawa) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), określającą dla [...] S.A opłatę stałą w wysokości: 824,00 złotych za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych pochodzących z ulicy [...] wylotem [...] do Kanału [...], w km [...], wykonanego na działce o nr ew. [...], obręb [...] w Dzielnicy [...].
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
W dniu [...] kwietnia 2020 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] ustaliło [...] S.A, w formie informacji rocznej, za okres 1 stycznia 2020 r. - 31 grudnia 2020 r. opłatę stałą w wysokości: 824,00 złotych za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych pochodzących z ulicy [...] wylotem [...] do Kanału [...], w km [...], wykonanego na działce o nr ew. [...], obręb [...] w Dzielnicy [...]. Jednocześnie w ww. informacji wskazano, że powyższą opłatę należy uiścić na stosowny rachunek w czterech kwartalnych ratach.
Pismem z 22 kwietnia 2020 r. [...] S.A złożyło reklamację, w której zakwestionowało sposób obliczenia ww. opłaty oraz jej wysokość, podnosząc, iż Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] naliczyło opłatę stałą za odprowadzenie wód opadowych i roztopowych jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej 2,50 zł, maksymalnej ilości wód określonej w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 0,9 m3/s oraz czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 366 dni. Przyjęcie 366 dni wskazuje na możliwość ciągłego odprowadzania tych wód w ciągu roku. Natomiast odprowadzanie wód opadowych i roztopowych jest ściśle powiązane z warunkami meteorologicznymi, tj. zależy od występowania opadów w danym obszarze. W związku z powyższym odprowadzanie wód opadowych i roztopowych pochodzących z ulicy [...] wylotem [...] do Kanału [...], w km [...], nie może odbywać się w sposób ciągły i w żadnym wypadku nie trwa w sposób ciągły przez cały rok. W ocenie spółki, organ w informacji nie powinien był przyjmować, że odprowadzanie wód opadowych i roztopowych dokonuje się przez 366 dni w roku i nie może utrzymać się interpretacja, zgodnie z którą [...] S.A. ponosi opłatę stałą za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód przedmiotowym wylotem za każdy dzień w odniesieniu do całego roku. Zdaniem spółki, zasadnym jest, aby liczba dni przyjęta na potrzeby informacji była równa co najwyżej liczbie dni z opadem w roku kalendarzowym, która wynosi 160 dni. Liczbę dni spółka określiła na podstawie danych pomiarowo-obserwacyjnych (dobowe sumy opadu ze stacji klimatologicznej [...] z ostatnich pięciu lat, przekazywanych przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w [...]. W ocenie spółki przedmiotowa opłata powinna wynosić 360 zł.
Organ nie uznał reklamacji spółki, wskazując w decyzji z [...] maja 2020 r., że przedmiotowa opłata stała za odprowadzenie wód opadowych i roztopowych została naliczona na podstawie ważnego pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] decyzją z dnia [...].04.2019 r., znak: [...]. Organ podniósł, że opłata stała jest ściśle powiązana z wydanym pozwoleniem, a wielkości przyjęte w pozwoleniu stanowią składową wzoru służącego jej wyliczeniu, o którym mowa w art. 271 ust. 4 ustawy Prawo wodne.
Organ dodał również, iż określenia wysokości opłaty stałej dokonano w oparciu o art. 271 ust. 4 pkt. 1 Prawa wodnego oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502). Nawiązując do powyższego opłata stała została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 2,50 PLN, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 366 dni i maksymalnego zrzutu określonego w sentencji pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...].04.2019 r., w ilości 0,9 m3/s.
Organ wyjaśnił również, że podane w reklamacji spółki informacje, iż zrzuty wód opadowych i roztopowych występują tylko przy pojawianiu się opadów atmosferycznych nie są podane w pozwoleniu wodnoprawnym i nie mogą stanowić podstawy do obliczenia opłaty stałej. Dodano przy tym, że ideą opłaty stałej za usługi wodne jest określenie maksymalnej presji na środowisko wodne w jednostce czasu. Opłata stała jest zatem odzwierciedleniem gotowości środowiska wodnego do przyjęcia wód opadowych i roztopowych w ramach usług wodnych przez cały rok, tj. od momentu uzyskania ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego i trwa przez cały okres jego obowiązywania, niezależnie od tego, czy faktycznie dochodzi do ich odprowadzania.
Na powyższą decyzję skargę wywiodło [...] S.A., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając kwestionowanemu rozstrzygnięciu:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 271 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 273 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. 2020. 3101 dalej: "prawo wodne"), poprzez jego błędną wykładnię, sprzeczną z orzecznictwem sądowo-administracyjnym a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji, w treści której przyjęto, że przy obliczaniu wysokości opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych, składowa opłaty w postaci czasu wyrażonego w dniach, zawsze wynosi jeden rok, bowiem ideą opłaty stałej za usługi wodne jest określenie maksymalnej presji na środowisko wodne w jednostce czasu, podczas gdy zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, składową jaka powinna być brana przy obliczaniu wysokości opłaty stałej za odprowadzanie do wód wód opadowych i roztopowych nie jest maksymalna ilość wód, która może być odprowadzona, lecz maksymalna ilość wód "odprowadzanych", dlatego zasadnym było przyjęcie czasu wyrażonego w dniach, kiedy następuje faktyczne odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych, czyli liczbę dni równą co najwyżej liczbie dni z opadem atmosferycznym w roku kalendarzowym,
2. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2020. 256) w związku z art. 273 ust. 6 prawa wodnego poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie przez Organ zaskarżonej decyzji, w której pomimo wątpliwości co do treści normy prawnej określonej w art. 271 ust. 4 pkt 1 prawa wodnego, z której treści nie wynika, że należy przyjąć 366 dni, tj. maksymalną ilość dni w roku, a jedynie wynika, że należy przyjąć czas wyrażony w dniach, w celu obliczenia opłaty stałej, wątpliwości tych organ nie rozstrzygnął na korzyść Skarżącego,
3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 273 ust. 6 prawa wodnego poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, tj. w sposób dowolny nakładając na skarżącą obowiązek uiszczenia opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w wygórowanej kwocie 824 zł, w której przyjęto do wyliczenia, że odprowadzanie wód opadowych i roztopowych dokonuje się w sposób ciągły przez 366 dni w roku, podczas gdy na potrzeby naliczenia opłaty stałej, zasadnym jest przyjęcie czasu wyrażonego w dniach, kiedy następuje odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód, czyli jako liczbę dni równą co najwyżej liczbie dni z opadem atmosferycznym w roku kalendarzowym, co powoduje nałożenie na skarżącą obowiązku uiszczenia opłaty stałej za taką ilość odprowadzanych wód opadowych i roztopowych, której skarżąca w rzeczywistości nie odprowadza.
4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 273 ust. 6 prawa wodnego poprzez wydanie przez zaskarżonej decyzji z pominięciem zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, nakładającej na skarżącą obowiązek uiszczenia opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w wygórowanej kwocie 824 zł, w której przyjęto do wyliczenia, że odprowadzanie wód opadowych i roztopowych dokonuje się w sposób ciągły przez 366 dni w roku, podczas gdy na potrzeby naliczenia opłaty stałej, zasadnym jest przyjęcie czasu wyrażonego w dniach, kiedy następuje odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód, czyli jako liczbę dni równą co najwyżej liczbie dni z opadem atmosferycznym w roku kalendarzowym, co powoduje nałożenie na skarżącą obowiązku uiszczenia opłaty stałej za taką ilość odprowadzonych wód opadowych i roztopowych, której Skarżący w rzeczywistości nie odprowadza,
5. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77, 107 § 3 k.p.a. w związku z art. art. 273 ust. 6 prawa wodnego poprzez wydanie przez organ zaskarżonej decyzji w oparciu o nienależycie ustalony stan faktyczny sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na skarżącą obowiązku uiszczenia wygórowanej opłaty stałej w wysokości 824,00 zł za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych,
6. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ podjęcia czynności mających na celu dokładne wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, należytego zebrania materiału dowodowego i przedstawienie ustaleń dokonanych na ich podstawie w uzasadnieniu faktycznym decyzji administracyjnej, w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia ilości dni opadowych w roku kalendarzowym, które winny być brane przy ustalaniu wysokości opłaty stałej za odprowadzenie do wód wód opadowych i roztopowych.
Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadną, stwierdzając jednocześnie, że naliczenie opłaty stałej było prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374). Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są rozważane w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę. Ponadto dodać należy, że stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020r., poz.1829) począwszy od 17 października 2020 r. miasto na prawach powiatu [...], będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. Powyższe oznacza, że odpowiednie zastosowanie ma również zarządzenie nr [...] Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym (§ 1 w zw. z § 3 tego rozporządzenia) oraz zarządzenie nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS4 CoV-2 ustalonych w Zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. Mając na uwadze powyższe regulacje, jak już wskazano na wstępie, Sąd rozpoznał niniejszą skargę w dniu 19 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym.
Badając legalności zaskarżonej decyzji, w świetle przedstawionych na wstępie kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ w toku prowadzonego przez organ postepowania nie doszło do naruszenia żadnych przepisów postepowania, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Jednocześnie Sąd podzielił ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ i przyjął je za własne, co czyni zbędnym ich ponowne przytaczanie. Sąd podzielił również w całości ocenę organu dotyczącą obowiązku uiszczenia przez spółkę opłaty stałej. Organ szczegółowo uzasadnił swą ocenę w powyższym zakresie, przytaczając odpowiednie regulacje prawne, oraz odniósł się do przedstawionych przez spółkę zarzutów.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 310 ze zm., dalej: p.w.). Zgodnie z jego treścią, wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód.
Ustalając powyższą opłatę organ odniósł się do sentencji decyzji z [...] marca 2019 r., nr [...], udzielającej spółce pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie podczyszczonych wód opadowych i roztopowych pochodzących z ulicy [...] wylotem [...] do Kanału [...], w km [...], wykonanego na działce o nr ewid. [...], obręb [...] w Dzielnicy [...], o: 1) współrzędnych geodezyjnych X = 5792167,6, Y = 7507376,7 ; 2) łącznej powierzchni zlewni: 97,3 ha i powierzchni zredukowanej: 40,0 ha; 3) w ilości: Qmax = 0,90 m3/s i średni roczny zrzut Q śr. roczny = 212 053 m3/r. W tym miejscu Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja powołuje ww. decyzję udzielającą pozwolenia wodnoprawnego jako wydaną [...] kwietnia 2019 r., co jednak zważywszy na całokształt sprawy oraz przede wszystkim na znajdujący się w aktach sprawy potwierdzony za zgodność z oryginałem jej odpis należy uznać za oczywistą omyłkę organu.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zastosowania, przy przewidzianym w art. 271 ust. 4 p.w. sposobie ustalania opłaty stałej, parametru maksymalnej ilości wód opadowych i roztopowych w określonej jednostce czasu, które mogą być odprowadzone na podstawie pozwolenia wodnoprawnego.
Opłata stała została obliczona przez organ jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 2,50 PLN, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 366 dni i maksymalnego zrzutu określonego w powołanym wyżej pozwoleniu wodnoprawnym, w ilości 0,90 m3/h.
Sąd zgodził się w tej kwestii ze stanowiskiem organu, jednocześnie uznając za niezasadne zarzuty podniesione w skardze.
Zgodnie z art. 267 pkt 1 p.w. jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym za usługi w postaci odprowadzania do wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a p.w.).
Stosownie do art. 270 ust. 11 p.w. opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast - składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. W myśl art. 271 ust. 1 pkt 3 p.w., wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.
Zasady ustalania wysokości opłaty stałej określa powoływany już wcześniej art. 271 ust. 4 pkt 1 p.w. Powtórzyć więc należy, że w myśl jego dyspozycji, opłatę tę ustala się ją jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. Zgodnie natomiast z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502 ze zm.), jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych w formie opłaty stałej wynosi 2,50 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód z otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych.
Skoro rozporządzenie przewiduje stawkę jednostkową opłaty za 1 m3/s, a opłata ma wymiar roczny, to na akceptację zasługuje stanowisko organu, że należało zastosować wskaźnik roczny ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych. Nadto prawidłowo wskazano jako parametr czasu 366 dni, odpowiadającą liczbie dni w 2020 roku. W ocenie Sądu parametr ten należy bezpośrednio wiązać z rocznym charakterem opłaty stałej, dlatego w zależności od lat powinien on przybierać wartość podstawową 365 lub 366 dni. Wartość ta może podlegać natomiast modyfikacjom, ale tylko w takim zakresie, w jakim podmiot obciążany opłatą stałą nie mógł korzystać w całym roku z usług wodnych z uwagi albo na uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego w tym zakresie w trakcie roku albo z uwagi na to, że urządzenie wodne, przy pomocy którego usługa wodna miałaby być realizowana nie istniało przez cały roku, a przez to nie mogło w całym tym okresie funkcjonować. W takich okolicznościach parametr czasu powinien być ustalony proporcjonalnie do okresu, kiedy korzystanie z usługi wodnej stało się możliwe, co bynajmniej nie oznacza, że chodzi w tym przypadku o korzystanie realne, a więc – jakby tego oczekiwała spółka – aby w powyższym zakresie przyjmowano wyłącznie czas faktycznego odprowadzania wód opadowych lub roztopowych, czyli liczbę dni równą co najwyżej liczbie dni z opadem atmosferycznym w roku kalendarzowym. Interpretacja spółki, w ocenie Sądu, kłóci się z istotą opłaty rocznej, która stanowi swoisty abonament za możliwość korzystania z usług wodnych. Ponadto spółka chciałaby, aby określać czas realnego odprowadzania wód opadowych na podstawie danych przekazanych przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, nie zauważając, że takiego rozwiązania nie przewidują przepisy p.w. Zważyć przy tym należy, że gdyby ustawodawca zakładał, iż w przypadku ustalania wysokości opłaty stałej czynnik czasu miałby być ustalany w powiązaniu z realną wartością odprowadzanych wód, a nie jak to uczynił z wartością maksymalną określoną w pozwoleniu wodnoprawnym, to zapewne przewidziałby tego rodzaju systemowe rozwiązanie w stosownych przepisach. Skoro tego nie uczynił, to interpretacji spółki tym bardziej nie można uznać za uprawnioną. Co więcej, oczekiwany przez spółkę sposób ustalania opłaty stałej jest w istocie rzeczy właściwy metodyce ustalania opłaty zmiennej, określonej w art. 272 ust. 5 p.w., gdzie zasadniczym parametrem branym pod uwagę jest właśnie faktyczna ilość odprowadzanych wód wyrażona w m3 a nie określona w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalna ilość wód, wyrażona w m3/s, odprowadzana do wód. Skoro więc ustawodawca przewidział dwa różnego rodzaju instrumenty opłatowe, to nie można w drodze interpretacji regulujących je przepisów doprowadzić de facto do zrównania ich prawnego i faktycznego charakteru, bowiem byłoby to wbrew ratio legis ich wprowadzenia i zróżnicowania.
Sąd zauważa równocześnie, że w świetle powołanych przepisów Prawa wodnego, opłaty za usługi wodne należy zaliczyć do danin publicznych, podobnie jak wcześniej opłaty za korzystanie ze środowiska. System opłat za usługi wodne został oparty na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, co oznacza, że ma tylko za zadanie zapewnienie państwu dochodów umożliwiających pokrycie kosztów usług wodnych, z których korzystają podmioty. Jest to zatem świadczenie zależne nie od woli osoby, lecz od zakresu podmiotowego i przedmiotowego ustawy podatkowej (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., SK 22/03, opubl. OTK-A 2004/6/59). Opłaty za usługi wodne, chociaż nie są tak powszechną daniną publiczną jak podatki, to jednak należy zaliczyć je do tej samej grupy ciężarów i świadczeń publicznych stanowiących źródła dochodów państwa. Klasyfikację tą potwierdza dyspozycja art. 300 Prawa wodnego, która z woli ustawodawcy nakazuje do ponoszenia opłat za usługi wodne stosować odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, z wyjątkami określonymi we wskazanych przepisach.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej, wbrew stanowisku skarżącej spółki, przepis art. 271 ust. 4 pkt 1 p.w. nie rodzi wątpliwości interpretacyjnych, które prowadziłyby do nieprawidłowego ustalenia w rozpoznawanym przypadku opłaty stałej. Przepis ten jasno wskazuje na sposób ustalania wysokości opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych, a dokonana przez organ jego wykładnia jest prawidłowa, wyrażająca kontekst celowościowy i funkcjonalny opłat za usługi wodne oraz ich charakter. Zdaniem Sądu taka wykładnia przepisu art. 271 ust. 4 pkt 1 p.w. jest prawidłowa językowo oraz zgodna z celem opłat za usług wodne i założeniami Ramowej Dyrektywy Wodnej, tj. Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22 grudnia 2000, str.1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydania specjalne, rozdz. 15, t.5, str. 275). Nie prowadzi przy tym do rezultatów sprzeciwiających się wartościom chronionym konstytucyjnie.
W świetle powyższego przepis art. 7a k.p.a. nie znajdzie zastosowania, gdyż należy przyjąć tylko jedną interpretację art. 271 ust. 4 pkt 1 p.w., a z taką sytuacją, w ocenie Sądu, mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
W sytuacji, w której jednym z zasadniczych elementów wpływających na wysokość opłaty jest maksymalna ilość wód opadowych i roztopowych, jaka może być odprowadzona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa tylko jeden wskaźnik, a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym – za cały rok 2020, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 4 pkt 1 p.w., według której do ustalenia opłaty należy przyjęcie czasu rocznego, a nie trudnej do rzeczywistego ustalenia liczby dni kalendarzowych z opadem atmosferycznym.
Powyższa analiza doprowadziła Sąd do wniosku, że organ administracji wodnej, przyjmując do ustalenia opłaty stałej za odprowadzenie wód opadowych i roztopowych czas roczny w wymiarze 366 dni, tyle bowiem liczy rok 2020, oraz wskaźnik maksymalny przewidziany w pozwoleniu wodnoprawnym, nie naruszył dyspozycji art. 7a § 1 k.p.a., bowiem nie było wątpliwości interpretacyjnych co do treści przepisu art. 271 ust. 4 pkt 1 p.w. W konsekwencji należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem ww. przepisu procesowego, ani do naruszenia przepisu art. 271 ust. 4 pkt 1 p.w. poprzez ustalenie rocznej opłaty stałej w wysokości nieadekwatnej do dopuszczalnej rocznej wielkości korzystania z wód.
Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się też nieprawidłowości w prowadzonym przez organ postępowaniu dowodowym, które organ przeprowadził poprawnie, właściwie stosując art. 7 oraz art. 77 k.p.a. Zgromadzony materiał dowodowy, jest w ocenie Sądu, wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a jego oceny dokonano zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i zasadą swobodnej oceny dowodów. W myśl art. 80 k.p.a. organ oparł swoją ocenę na przekonywujących podstawach i dał temu wyraz w uzasadnieniu przyjętego rozstrzygnięcia sporządzonym z zachowaniem wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić nadto należy, że w sprawie nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, bowiem wydana w sprawie decyzja ma charakter związany. Wynika to wprost z art. 273 ust. 6 p.w., który stanowi, że w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji. Posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem "określa" jednoznacznie przesądza o obowiązku właściwego organu wydania decyzji, oczywiście przy uwzględnieniu sposobu określenia opłaty uregulowanego – w tym przypadku – w art. 271 ust. 4 pkt 1 p.w. W tej sytuacji organ nie ma luzu decyzyjnego, bowiem określa wysokość opłaty z uwzględnieniem ściśle określonych przez ustawę parametrów. Jak już Sąd podkreślał kilkakrotnie, sposób określania opłaty stałej nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, dlatego konkludując należy stwierdzić, że skoro nie doszło w sprawie do naruszenia art. 271 ust. 4 pkt 1 p.w., to w konsekwencji nie naruszono także art. 273 ust. 6 p.w., bowiem przedmiotową opłatę określono prawidłowo i zasadnie. W tych warunkach niezadowolenie strony oraz polemika z argumentacją organu nie jest wystarczającym powodem do uznania zasadności naruszenia w sprawie art. 8 § 1 k.p.a., tj. wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania jednostki do władzy publicznej.
Na koniec Sąd zauważa, że w sprawie nie doszło do zignorowania jakiejkolwiek linii orzeczniczej, jaka zdaniem skarżącej spółki miałaby funkcjonować w zakresie podobnych rodzajowo spraw. Spółka na tę okoliczność powołała się na jeden wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lutego 2020 r., II OSK 3750/18, nie dostrzegając, po pierwsze, że pojedyncze orzeczenie nie czyni uprawnionym twierdzenia o istnieniu jakiejkolwiek linii orzeczniczej. Po drugie, ww. orzeczenie nie wiązało ani organu, ani składu orzekającego w niniejszej sprawie. Po trzecie zaś, skarżąca spółka odwołała się w swojej argumentacji do jednego zdania z uzasadnienia ww. wyroku NSA, całkowicie milcząc co do kontekstu, w którym orzeczenie to zapadło. Tymczasem ów wyrok zapadł w okolicznościach, do których nawiązywał tut. Sąd we wcześniejszych rozważaniach, tj. sytuacji, kiedy urządzenie wymienione w pozwoleniu wodnoprawnym nie zostało wykonane, a co za tym idzie, nie mogło dojść do korzystania z usług wodnych, o których w tym pozwoleniu była mowa. Stąd też NSA w uzasadnieniu swojego wyroku podnosił argumentację, że potencjalna możliwość korzystania ze środowiska poprzez wprowadzenie wód opadowych i roztopowych do wód nie stanowi podstawy do wymierzenia opłaty za usługę wodną. Sytuacja spółki skarżącej jest zgoła odmienna od tej zakończonej powoływanym wyrokiem NSA, bowiem w jej przypadku nie mamy do czynienia z brakiem możliwości korzystania z usługi wodnej objętej pozwoleniem wodnoprawnym z [...] marca 2019 r. W tym stanie rzeczy należy więc uznać, że powoływane przez spółkę orzeczenie NSA nie jest adekwatnym wzorcem kontroli w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło