II SA/Gl 675/20

WyrokWSA w Gliwicach2021-02-05

Skład orzekający: Andrzej Matan, Stanisław Nitecki, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji inwestycji polegającej na modernizacji istniejącej linii elektroenergetycznej może zostać wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana również w przypadku modernizacji istniejącej linii elektroenergetycznej, jeśli prace te polegają na przebudowie obiektu, a nie na jego remoncie. Przebudowa, charakteryzująca się zmianą gabarytów i zwiększeniem powierzchni zajęcia terenu, uzasadnia zastosowanie art. 124 ust. 1 u.g.n., nawet jeśli inwestycja nie jest całkowicie nowa. Kluczowe jest, aby planowana inwestycja była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i poprzedzona rokowaniami z właścicielem.
Stan faktyczny
Wojewoda Śląski, działając na wniosek "A" S.A., uchylił decyzję Starosty odmawiającą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości W. P. w celu modernizacji linii elektroenergetycznej 220 kV. Wojewoda orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, uznając, że wymiana słupa i przewodów o zmienionych parametrach stanowi przebudowę, a nie remont, i tym samym podlega art. 124 u.g.n. Właściciel nieruchomości zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając m.in. nieuprawnioną wykładnię art. 124 u.g.n. i stosowanie go do modernizacji, a nie nowych inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2021 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda Śląski, po rozpatrzeniu odwołania "A" S.A. z siedzibą w K. (Spółka, "A") od decyzji Starosty [...] (organ I instancji) wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z [...] r. nr [...] o odmowie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w S., obrębie W., oznaczonej działką m 1 o powierzchni 0,3110 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...], w celu realizacji inwestycji o nazwie: " Modernizacja linii 220 kV J. – L.", uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w S., obrębie W., oznaczonej działką nr 1 o powierzchni 0,3110 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...], w celu realizacji inwestycji o nazwie: "Modernizacja linii 220 kV J. - L." w sposób wskazany na załączniku graficznym stanowiącym integralną część niniejszej decyzji. Podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. - Dz. U. z 2020 r. poz. 256-dalej "K.p.a." ) oraz art. 9a i art. 124 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 65 –dalej "u.g.n."). Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z 27 marca 2019 r. Spółka, działająca przez pełnomocnika, wystąpiła na podstawie art. 124 u.g.n. o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z ww. nieruchomości będącej własnością W. P. (skarżacy) w celu założenia i przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej w postaci posadowienia stanowiska słupowego wraz z fundamentami oraz przewodami w miejsce demontowanego stanowiska słupowego linii elektroenergetycznej 220 kV relacji J. - L.. Wskazano, że całkowity obszar zajęcia przedmiotowej nieruchomości to 1155,6 m2, a szerokość pasa technologicznego - szerokość 50 m (2 x 25 m od osi linii). Modernizowana linia elektroenergetyczna 220 kV relacji J.-L. ma długość 58,5 km i przebiega przez województwo śląskie, powiaty: [...], [...], [...] oraz przez miasto C. Zwiększy ona bezpieczeństwo dostaw prądu do wszystkich odbiorców w gminach położonych na jej trasie i całym regionie aglomeracji śląskiej. Organ I instancji, decyzją z [...] r. odmówił ograniczenia sposobu korzystania ze wskazanej nieruchomości położonej w S.. W uzasadnieniu wskazał, iż zakres zaproponowanych przez inwestora prac stanowić będzie, w jego ocenie, modernizację istniejącej linii, a zatem zastosowanie będzie miał art. 124b u.g,n. W odwołaniu od decyzji organu I instancji Spółka, zarzuciła naruszenie art. 124 u.gn. poprzez twierdzenie wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wskazany przepis dotyczy realizacji jedynie nowych inwestycji, nie zaś przedsięwzięć polegających na modernizacji istniejących obiektów. Wojewoda Śląski po rozpatrzeniu odwołania Spółki uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w S., obrębie W., oznaczonej działką nr 1 o powierzchni 0,3110 ha, w sposób wskazany na załączniku graficznym stanowiącym integralną część decyzji. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania według chronologii zdarzeń. Odnosząc się do brzmienia art. 124 u.g.n. wskazał, że w świetle powołanych przepisów, zadaniem organu administracji jest ustalenie, czy zostały spełnione wskazane w nich przesłanki tj. nieosiągnięcie porozumienia z właścicielem - mimo przeprowadzonych rokowań - na ograniczenie sposobu korzystania z tej nieruchomości oraz zgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zbadania wymaga także, czy planowana inwestycja stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 u.g.n. Wojewoda stwierdził, iż w kontrolowanej sprawie uznać należy, iż warunki powyższe zostały spełnione. Właścicielem nieruchomości położonej w gminie S., obrębie W., oznaczonej jako działka m 1 jest skarżący. Spółka wystąpiła do skarżącego o wyrażenie zgody na udostępnienie nieruchomości, w tym także ustanowienie służebności przesyłu, w celu wykonania planowanej inwestycji oraz udostępnienie nieruchomości w trakcie czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem nagłych awarii. "A" poinformowała skarżącego jaki teren będzie podlegał ograniczeniu, o wynikających z przepisów prawa ograniczeniach w korzystaniu z nieruchomości w obszarze zajęcia, o przysługującym uprawnieniu do otrzymania odszkodowania, proponując z tego tytułu jednorazową kwotę. Skarżący nie wyraził zgody na udostępnienie nieruchomości, a także odmówił podpisania sporządzonego protokołu ze spotkania, które odbyło się [...] r. w celu osiągnięcia porozumienia. Wojewoda stwierdził, że planowana inwestycja mieści się w katalogu celów publicznych wskazanych w art. 6 u.g.n. Ponadto zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym Uchwałą Rady Miejskiej w S. z [...]r. m [...], dla terenu, w obrębie którego położona jest działka nr 1 ustalono przeznaczenie rolnicze (symbol 14R) oraz pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (symbol 35MN1) oraz istniejącą infrastrukturę techniczną, która oznaczona została jako napowietrzne linie elektroenergetyczne WN ze strefami technicznymi i granicami, w miejscu której obowiązuje zakaz lokalizowania budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych na stały pobyt osób. W zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną ustalono zasilanie z istniejącej i realizowanej zgodnie z zapotrzebowaniem sieci elektroenergetycznej niskiego i średniego napięcia. Zgodnie z § 14 planu dopuszczono w całym obszarze planu realizację budowli, urządzeń i sieci infrastruktury technicznej przy zachowaniu pozostałych ustaleń planu. Wojewoda wyjaśnił, że dalej w trakcie postępowania odwoławczego powziął wątpliwości co do przedmiotu wniosku Spółki, dlatego pismem z [...] r. wystąpił do jej pełnomocnika o wskazanie co jest jego przedmiotem, czy jest to ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., czy zobowiązanie właściciela do udostępnienia nieruchomości - na podstawie art. 124b u.g.n. oraz czy zwiększy się zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez właściciela, czy też jest to wymiana starego urządzenia na nowe mieszcząca się w remoncie urządzenia. W odpowiedzi Spółka podtrzymała stanowisko zawarte we wniosku i jako podstawę prawną ponownie powołała art. 124 u.g.n , wskazując, iż zmienią się parametry techniczne wymienianego stanowiska słupowego, bowiem będzie on innego typu i serii. Będzie on wyższy i będzie miał większą powierzchnię zajęcia. W ocenie organu nadzoru odwołanie Spółki zasługuje na uwzględnienie, organ I instancji błędnie bowiem odmówił ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości przyjmując, iż w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 124 u.g.n, a winien mieć zastosowanie art. 124b u.g.n. Podkreślił, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem liniowym - linią napowietrzną elektroenergetyczną. Determinuje to pewną specyfikę oceny prac wykonywanych w ramach takiego obiektu. W świetle art. 3 pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U z 2019 r., poz. 1186) obiekt liniowy stanowi obiekt budowlany. Oznacza to, że linia energetyczna stanowi obiekt budowlany jako całość. Z tej perspektywy należy więc oceniać prace wykonywane na obiekcie liniowym. Przy remoncie nie powinno dochodzić do zmiany położenia obiektu, czyjego gabarytów. Nie ma przy tym decydującego znaczenia fakt, czy gabaryty te uległy zwiększeniu, czy też zmniejszeniu. Prace takie nie będą bowiem mieściły się w definicji remontu. Remont nie może, tak jak w przedmiotowej sprawie (zdemontowanie starego słupa, montaż nowego słupa o zmienionych parametrach fizycznych z jednoczesną wymianą przewodów) polegać na całkowitej lub częściowej rozbiórce- obiektu, a następnie jego wznoszeniu od nowa. Istota remontu polega bowiem na odtworzeniu stanu pierwotnego. Każda sprawa winna być rozpoznawana przez organ indywidualnie i wymaga szczegółowego ustalenia stanu faktycznego. Wymianę elementów obiektu należy pojmować w powiązaniu z konkretną budowlą. W niniejszej sprawie, w ocenie Wojewody Śląskiego, zwiększenie wysokości stanowiska słupowego, zwiększenie jego gabarytów, co ma wpływ na zwiększenie powierzchni ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej działki, stanowi przebudowę, a zatem winien tu mieć zastosowanie art. 124 u.g.n. Nie można bowiem zgodzić się z twierdzeniem organu I instancji, że decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości może dotyczyć jedynie nowej inwestycji celu publicznego, nie zaś przebudowy obiektu już istniejącego. Stanowisko takie nie znajduje oparcia w orzecznictwie sądowym. Z uwagi na zwiększenie się zakresu ograniczenia sposobu korzystania z ww. nieruchomości organ odstąpił od dokonania ustaleń, czy w stosunku do przedmiotowej działki wydana była wcześniejsza decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości związana z posadowieniem obecnych urządzeń.  Ponieważ w ocenie Wojewody spełnione zostały przesłanki określone w art. 124 u.g.n. a planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu, należało zaskarżoną decyzję uchylić i orzec o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci art. 124 ust. 1 u.g.n., art. 124 ust. 3 u.g.n. w związku z art. 80 K.p.a.; naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 6 K.p.a. , art. 7 K.p.a, art. 8, 77 i 80 K.p.a, art. 8 § 2 K.p.a., art. 10 § 1 K.p.a., art. 107 K.p.a. w związku z art. 124 ust. 1 u.g.n. Wniósł o uchylenie w całości decyzji z dnia [...] r. oraz zasądzenie od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja została wydana z uchybieniem przepisów prawa materialnego jak również z naruszeniem przepisów proceduralnych i jako taka nie może się ostać. Podniósł, że Wojewoda dokonał nieuprawnionej, rozszerzającej wykładni przepisu art. 124 ust. 1 u.s.g. poprzez bezzasadne, stojące w sprzeczności z treścią tego przepisu przyjęcie, iż przepis ten zezwala na wydanie tej decyzji także w przypadku, gdy inwestycja ma dotyczyć istniejącej już sieci, podczas gdy brzmienie przepisu jednoznacznie wskazuje, iż znajduje on zastosowanie wyłącznie do inwestycji przyszłych(nowych). Podkreślił, że stosowanie art. 124 ust. 1 u.g.n. do modernizacji istniejących urządzeń jako bezzasadne spotkało się z krytyką w najnowszej literaturze. Przytoczył obszerne fragmenty orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych podnosząc, iż inwestycja planowana przez Spółkę nie pozwala na zastosowanie do niej art. 124 ust. 1 u.g.n. Skarżący zwrócił uwagę na pismo "A". S.A. z dnia 24 kwietnia 2019 r., w którym Spółka wskazywała, że stałe parametry użytkowe linii tj. długość linii oraz napięcie znamionowe 220 kV nie ulegną zmianie. Nie nastąpi także wzrost wartości użytkowej, gdyż pozostaje ta sama funkcja użytkowa, a mianowicie przesył energii elektrycznej. Z powołanego pisma wynika zatem, iż inwestycja planowana przez Spółkę nie będzie skutkować powstaniem nowej linii energetycznej, do której zastosowanie mógłby mieć art. 124 ust. 1 u.g.n., lecz jedynie remont starej sieci. W opinii skarżącego, takie rozumowanie tym mocniej nabiera na znaczeniu w świetle pisma z dnia 24 kwietnia 2019 r., z którego wprost wynika, że słup zostanie postawiony dokładnie w tym samym miejscu, w którym dotychczas stoi stary słup. Ta okoliczność jednoznacznie wskazuje na nieuzasadnione wydanie przez Wojewodę Śląskiego decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. Skarżący podkreślał, że z informacji przekazanych przez przedstawiciela "A" ten konkretny słup energetyczny jako jeden z wyjątków lub wręcz jedyny wymaga odnowienia tylko i wyłącznie ze względu na zły stan techniczny. Nie zachodzi zatem obiektywna konieczność zmiany parametrów technicznych. W opinii skarżącego argumentacja "A" o nowej inwestycji jest fikcyjna, rażąco nie przystaje zarówno do powagi przepisów, intencji ustawodawcy, jak i zwykłego zdrowego rozsądku. Skarżący zarzucił , iż prowadzone w tej sprawie rokowania, by pozorne, a brak reakcji ze strony Spółki na jego merytoryczne uwagi świadczy o nieetycznym postępowaniu, nie powinno uzyskać aprobaty sądu. Podnosił, że Wojewoda naruszył zasadę praworządności i nie wyważył w sposób należyty słusznego interesu skarżącego, gdyż ten wielokrotnie zwracał się do "A" z wnioskiem o przeprowadzenie inwestycji z dala od domów mieszkalnych. Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność, iż prawidłowe zrealizowanie inwestycji możliwe jest wyłącznie przy wykorzystaniu nieruchomości, której własność przysługuje skarżącemu. W ocenie skarżącego Wojewoda uchybił zasadom wynikającym z art. 77 i 80 K.p.a., a to naruszenie miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji. Podkreślił dalej, że konieczność modernizacji słupa wynika z wieloletnich zaniedbań w jego konserwacji, a na nieruchomości wielokrotnie miały miejsce różnego rodzaju naprawy przedmiotowej instalacji i każdorazowo właściciel wyrażał na nie zgodę natychmiastowo, bezwarunkowo i nieodpłatnie, umożliwiając pełny dostęp do instalacji każdej ekipie technicznej na każde żądanie, wyłącznie na podstawie ustnego oświadczenia o konieczności dokonania napraw. Zarzucił także Wojewodzie odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Dalej zarzucił, że Wojewoda nie poinformował pełnomocnika skarżącego o możliwości zapoznania się z dowodami i materiałami zgromadzonymi w sprawie i wypowiedzenie się w tym zakresie przed wydaniem decyzji, na skutek czego skarżący został pozbawiony możliwości odniesienia się do argumentacji Spółki przedstawionej w odpowiedzi na pismo Wojewody z dnia [...] r., co miało istotny wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego wydana decyzja cechuje się zbytnią ogólnością i nie wskazuje w jaki sposób zostaje mu ograniczone prawo do korzystania z nieruchomości, a sentencja decyzji jest niekompletna i nie spełnia stawianych przed nią wymagań. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 371) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Z mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Tym samym nie stwierdzono przywołanych w zarzutach skargi naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się także innych naruszeń, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że orzeczenie w niniejszej sprawie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Istota sprawy sprowadza się do oceny, czy w przeprowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu administracyjnym doszło do zgodnego z prawem wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w S., w celu realizacji inwestycji o nazwie: " Modernizacja linii 220 kV J. - L.", stosownie do przedłożonego wniosku. Przesłanki wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości określają przepisy art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 65 –dalej "u.g.n."). Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie zaś z art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Jak wynika z powyższego, ograniczenie we wskazanym trybie sposobu korzystania z nieruchomości jest uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek: 1) przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości przed złożeniem wniosku o zezwolenie na ograniczenie 2) zgodności z miejscowym planem zagospodarowania (jak w niniejszej sprawie) lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Obie te przesłanki zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. W odniesieniu do pierwszej przesłanki należy wskazać, że zostały przeprowadzone rokowania poprzedzające wystąpienie przez "A" o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, a potwierdzają je dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych. Wynika z nich, że strony nie doszły do porozumienia. W protokole z rokowań z dnia [...] r. wynika jednoznacznie, że skarżący nie wyrażą zgody na ustanowienie służebności przesyłu na warunkach zaproponowanych przez "A" oraz nie wyrażą zgody na dalsze kontakty. Jednakże zarówno skarżący, jak i Spółka w kolejnych pismach przedstawiały swoje oczekiwania, które były rozbieżne przede wszystkim, co do przebiegu linii energetycznej. Jednakże osiągnięcie porozumienia nie jest wymogiem uznania, w świetle art. 124 u.g.n., że rokowania przeprowadzono prawidłowo. Wskazują na to liczne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. I tak przykładowo w wyroku z dnia 24 listopada 2017 r. I OSK 970/17 (LEX nr 2464460) NSA stwierdził, że "rokowania polegają na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie zgodnie z własną wiedzą i wolą. Rokowania nie oznaczają konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich postanowieniach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. (...) W sytuacji, gdy druga strona (właściciel) stanowczo sprzeciwia się zaproponowanym warunkom wskazując, że są one nie do przyjęcia i przedstawia własne, ostateczne i jednoznaczne oczekiwania finansowe, które z kolei nie satysfakcjonują inwestora, ma on prawo uznać, że dalsze rokowania nie doprowadzą do uzyskania konsensusu. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n." Brak uzgodnienia stanowisk stron nie stanowi zatem o braku prawidłowości rokowań, a tylko o ich niepowodzeniu, czego skarżący nie kwestionuje. Spełniona została również przesłanka zgodności ograniczenia z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębach W. i W., Gmina S.. W planie tym nieruchomość skarżącego, oznaczona jako działka nr 1, znajduje się na obszarze 35 MM1 - przeznaczonym pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz 14R - przeznaczonym pod tereny rolnicze. Napowietrzna linia energetyczna WN przebiega przez teren oznaczony jako 14R. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 miejscowego planu, na rysunku planu stanowiącym załącznik nr 1 do uchwały, obowiązują następujące oznaczenia będące oznaczeniami planu: granice strefy technicznej linii elektroenergetycznych WN i SN. Z § 3 ust. 2 pkt 9 miejscowego planu wynika, że na rysunku planu, stanowiącym załącznik nr 1 do uchwały, zamieszcza się oznaczenia graficzne nie będące ustaleniami planu, w tym przyjęte na podstawie przepisów odrębnych, istniejąca infrastruktura techniczna; napowietrzne linie energetyczne WN ze strefami technicznymi. Ponadto § 12 ust. 2 miejscowego planu wskazano, że w strefach technicznych linii energetycznych WN i SN, wyznaczona na rysunku planu, ustala się zakaz lokalizowania budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych na stały pobyt osób. . Natomiast w § 14 ust. 1 planu ustalono, że dopuszcza się w całym obszarze planu realizacje budowli, urządzeń i sieci infrastruktury technicznej, przy zachowaniu pozostałych ustaleń planu. Nakaz lokalizowania sieci uzbrojeń w obrębie linii rozgraniczających, dróg publicznych, ciągów pieszo-jezdnych, pieszo rowerowych, dróg wewnętrznych, w tym niewyznaczonych na rysunku planu, lub pomiędzy wyznaczonymi na rysunku planu nieprzekraczalnymi lub obowiązującymi liniami zabudowy a liniami rozgraniczającymi drogi publiczne, ciągi pieszo – jezdne, pieszo- rowerowe i drogi wewnętrzne, z dopuszczeniem odstępstwa wynikającego z przesłanek technicznych lub ekonomicznych oraz z zastrzeżeniem ust. 3 (§ 14 ust.2). Takie ustalenie zawarte w miejscowym planie należy uznać za wystarczające dla inwestycji wymiany, po istniejącej trasie, części napowietrznej linii energetycznej polegającej na założeniu i przeprowadzeniu przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, a także posadowienia stanowiska słupowego wraz z fundamentami oraz przewodami w miejsce demontowanego stanowiska słupowego linii elektroenergetycznej 220 kV, jednakże o innych niż obecnie gabarytach. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r. (sygn. akt I OSK 452/18, orzeczenia.nsa.gov.pl), który wskazał, że: "Niewątpliwie, z powołanego przepisu wynika, że aby plan miejscowy stwarzał podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 musi on dopuszczać realizację celu publicznego i określać jej lokalizacje. Obowiązujące przepisy prawa nie wymagają jednakże dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym zaznaczenia konkretnego przebiegu danej sieci w części graficznej planu lub wymienienia jej z nazwy w konkretnym przepisie planu." NSA podzielił w przywołanym wyroku stanowisko wyrażane w orzecznictwie oraz w doktrynie dopuszczające wydawanie decyzji wskazanych w art. 124 ust. 1 u.g.n. "na podstawie zapisów wprawdzie przewidujących infrastrukturę na określonym terenie, jednakże nie określających precyzyjnie ich przebiegu, podkreślając jednocześnie, iż im bardziej ogólne postanowienie planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy margines swobody dla starosty w toku postępowania z art. 124 u.g.n. (por. G. Matusik (w:) G. Bieniek, M. Gdesz, S. Kalus, G. Matusik, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 719; wyrok NSA z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt I OSK 537/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1683/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl)". Sąd uznał, że w realiach przedmiotowej sprawy słusznie Wojewoda uznał, że po wykonaniu przez Spółkę planowanych prac powstanie nowy obiekt, o innych parametrach technicznych, a zatem nie mieszczą się one w definicji remontu , czy bieżącej konserwacji. Zauważyć należy, że stanowisko słupowe nr [...] znajdujące się na działce skarżącego zostanie wymienione na wyższe od istniejącego. Również fundamenty nowego słupa będą miały większą powierzchnię zajęcia terenu. Zatem wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 124 u.g.n. było prawidłowe. W ocenie Sądu nie jest słuszny podnoszony w skardze zarzut, że organ odstąpił od ustalonej praktyki, bowiem w innej sprawie działał na podstawie art. 124b u.g.n. Jak prawidłowo zauważył Wojewoda, każda sprawa winna być rozpatrywana indywidualnie i wymaga szczegółowego ustalenia stanu faktycznego. W niniejszej sprawie mamy do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym, jak i ważnym interesem gospodarczym. Wybudowanie linii i jej eksploatacja jest konieczna dla poprawy niezawodności i sprawności operacyjnej funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz niezawodności zasilania w energię elektryczną wielu miejscowości w aglomeracji. Wojewoda rozważając uzasadniony interes właściciela nieruchomości i jak najmniejszą dla niego uciążliwość inwestycji, rozważał także sprawę w szerszym kontekście - znaczenia przewidywanej inwestycji jako służącego realizacji interesu społecznego, w tym przypadku mającego strategiczne znaczenie dla aglomeracji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie była dotknięta innymi wadami w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia, także tymi wskazanymi w skardze. Decyzja spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 k.p.a. i nie jest aktem pozornym. W świetle dokonanych przez Wojewodę ustaleń faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, zarzuty skargi o naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 u.g.n., należy uznać za pozbawione podstaw prawnych. Zajęcie nieruchomości docelowo służyć ma ograniczeniu korzystania z nieruchomości do minimum zakreślonego granicami koniecznego pasa technologicznego. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, a w konsekwencji i zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest następstwem lokalizowania inwestycji celu publicznego, co następuje w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Należy dodatkowo wskazać, iż opisana instytucja nie pozostawia właścicieli nieruchomości objętych lokalizacją inwestycji celu publicznego, bez ochrony prawnej, gdyż zabezpiecza wyrównanie doznanych szkód i strat, a charakter ograniczenia uprawnień właścicielskich nie wiąże się ze zmianą dotychczasowego wykorzystania gruntów. Wobec powyższego, mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego t.j. art. art. 124 ust. 1 u.g.n., art. 124 ust. 3 u.g.n., a także przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 6 K.p.a. , art. 7 K.p.a, art. 8, 77 i 80 K.p.a, art. 8 § 2 K.p.a., art. 10 § 1 K.p.a., art. 107 K.p.a., stąd też zarzuty skargi uznano za całkowicie nieuzasadnione. Jak wynika z akt administracyjnych, Wojewoda nie gromadził nowego materiału dowodowego, a jedynie prowadził korespondencję ze Spółką po to, by ustalić treść żądania. Korespondencja ta była również wysyłana na adres pełnomocnika skarżącego, który mógł się wypowiedzieć co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, a czego nie uczynił. Ponadto zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. może być skuteczny tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane naruszenie lub uchybienie uniemożliwiało jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, w konsekwencji zaś, miało wpływ na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Jak wynika bowiem z art. 145 § 1 ust 1 lit. c) p.p.s.a, sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wskazano wyżej, sytuacja taka nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło