IV SA/Wa 230/18

WyrokWSA w Warszawie2018-04-20

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Łukasz Krzycki, Marzena Milewska-Karczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o utrzymaniu w mocy postanowienia odrzucającego zastrzeżenia do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, dotyczące zmiany przeznaczenia działki leśnej pod zabudowę, jest zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście definicji lasu i możliwości zmiany jego przeznaczenia?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, ponieważ projekt uproszczonego planu urządzenia lasu służy gospodarce leśnej i nie jest narzędziem do zmiany przeznaczenia terenu. Kwalifikacja gruntu jako lasu opiera się na zapisach ewidencji gruntów i budynków, a nie na woli właściciela. Zmiana przeznaczenia lasu na inne cele wymaga odrębnej procedury uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Stan faktyczny
Skarżący H. C. wniósł zastrzeżenia do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, domagając się zmiany przeznaczenia swojej działki leśnej pod zabudowę mieszkaniową, wyznaczenia dróg dojazdowych i odstąpienia od ustalenia obowiązków gospodarczych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Lasów Miejskich, która nie uwzględniła tych zastrzeżeń. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu, oceny dowodów oraz uzasadnienia decyzji, a także przepisów ustawy o lasach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zastrzeżeń i wniosków do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu oddala skargę Zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymano w mocy orzeczenie Dyrektora Lasów Miejskich – [...] z [...] września 2017 r., którym nie uznania zastrzeżeń i uwag p. H. C. (dalej jako "Właściciel"), do projektu "Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu, [...] na okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2027 r.", zwanego dalej "Planem", w zakresie zmiany charakteru i przeznaczenia działki ew. nr [...] (obr. [...]) pod zabudowę mieszkaniową, wyznaczenia dróg dojazdowych, zapewniających połączenie z ul. [...] oraz odstąpienia od ustalenia obowiązków gospodarczych na tej działce. Uzasadniając orzeczenie organ przywołał następujące okoliczności faktyczne i uwarunkowania prawne sprawy: - Właściciel wniósł następujące zastrzeżenia do Planu: - projekt nie uwzględnia, że obszar - traktowany obecnie jako leśny - stanowi szereg nieruchomości, nabywanych przed laty jako budowlane, - nie wskazano przyczyn, dla których nieruchomości zadrzewione traktuje się jako leśne; nieruchomości zostały zalesione w przeszłości przymusowo; podstawą zalesienia był miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, obowiązujących od 27 września 1950 r., - ocena stanu lasu jest oderwana od realiów; jako las traktuje się pojedyncze sztuki drzew i krzewy, zarastające poszczególne działki, - nie jest możliwa jakakolwiek gospodarka leśna - nie istnieją drogi dojazdowe, w tym do nieruchomości Właściciela, a granice działek uległy zatarciu, - prognoza oddziaływania na środowisko posługuje się ogólnikami, które mogłyby mieć sens w przypadku lasów o charakterze gospodarczo-użytkowym - kompleksu leśnego czy lasu ochronnego - będącego własnością jednego podmiotu, - istnienie lasu nie ma uzasadnienia gospodarczego; narusza prawa własności; korzyści dla środowiska są iluzoryczne; lepsze byłoby przeznaczenie terenu pod zabudowę, z wysokim udziałem zieleni, - w kolejnych zmianach urbanistycznych wprowadzono możliwość zabudowy terenów leżących w sąsiedztwie; nie jest zrozumiale dlaczego tej okoliczności nie uwzględnia się w Planie; do Planu przedstawiono poniższe wnioski: - zmiana charakteru i przeznaczenia nieruchomości, poprzez zniesienie statusu nieruchomości leśnej i przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową niską; odpowiada to jej pierwotnemu charakterowi i całkowitemu brakowi gospodarki leśnej, - wyznaczenie dróg dojazdowych, zapewniających połączenie poszczególnych nieruchomości - obecnych działek leśnych z droga publiczną (ul. [...]), - zaniechanie ustalania jakichkolwiek obowiązków, w zakresie gospodarowania lasem; w obecnym stanie faktycznym brak bowiem gospodarki leśnej, co do pojedynczych drzew; brak też dojazdu do nieruchomości; doszło do zatarcia znaków granicznych a wykonywanie związanych z gospodarką leśną czynności nie jest możliwe, - w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2017 r. poz. 788 ze zm.) wskazano, że lasem w jej rozumieniu jest grunt związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne; ustawodawca zalicza więc drogi leśne - w tym taką, jakiej utworzenia chce Właściciel - do kategorii terenów, służących gospodarce leśnej; drogami leśnymi (art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy) są położone w lasach a niebędące publicznymi, w rozumieniu przepisów o drogach publicznych; zapewnienie dojazdu do lasu, w celu prowadzenia w nim prac - np. w zakresie produkcji leśnej - stanowi zaś jeden z elementów gospodarki leśnej (art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy), która musi być uwzględniana w planie uproszczonym, - zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o lasach, trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzenia lasu lub planu uproszczonego, z uwzględnieniem w szczególności następujących celów: zachowania lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz na równowagę przyrodniczą; ochrony lasów, zwłaszcza lasów i ekosystemów leśnych stanowiących naturalne fragmenty rodzimej przyrody lub lasów szczególnie cennych; ochrony gleb i terenów szczególnie narażonych na zanieczyszczenie lub uszkodzenie oraz o specjalnym znaczeniu społecznym; ochrony wód powierzchniowych i głębinowych, retencji zlewni, w szczególności na obszarach wododziałów i na obszarach zasilania zbiorników wód podziemnych; produkcji, na zasadzie racjonalnej gospodarki, drewna oraz surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu, - zastrzeżenia Właściciela do Planu sprowadzają się do zakwestionowania przeznaczenia przedmiotowej dziatki pod las; są one jednak bezzasadne w danym stanie faktycznym; zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy informacją z rejestru gruntów, działka ew. nr [...] jest użytkiem leśnym (LsVI); potwierdził to również organ II. instancji, zapoznając się z ortofotomapą, dostępną poprzez "Geoportal 2" (www. geoportal.gov.pl), na stronie prowadzonej przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii; teren działki pokryty jest drzewami; zdjęcia satelitarne ukazują teren działki i jej sąsiedztwo, jako pokryte jednolicie zalesieniem, - w jaki sposób doszło do zalesienia działki nie ma znaczenia dla charakteru działań organu, przyjmującego Plan; wobec stwierdzenia, że nieruchomość stanowi las, jest on obowiązany przyjąć dla niego dokument w zakresie prowadzenia tam gospodarki leśnej; tylko i jedynie temu służy dany dokument - określeniu działań, zmierzających dla prawidłowego funkcjonowania lasu z punktu widzenia szeroko określonych celów istnienia lasu jako takiego; plan nie jest natomiast narzędziem służącym innym celom - np. przeznaczeniu terenu pod zabudowę, czy też określania sposobu dojazdu do działki, jako takiej; skoro Plan służy gospodarce leśnej, to działania i ustalenia tam przewidziane odnoszą się zawsze do lasu, nawet jeżeli planowane są czynności polegające np. na wycięciu drzew; działanie takie - jak i w ogóle zapisy tego rodzaju dokumentu - nie powodują zmian w przeznaczeniu i charakterze terenu; jakiekolwiek byłyby zapisy Planu, nie spowodują one zmiany przeznaczenia terenu; aby do tego doszło, musiałaby zostać uzyskana zgoda na zmianę przeznaczenia lasu na inne cele oraz faktycznie założona taka zmiana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.), - z tych względów nie jest możliwe uwzględnienie zastrzeżeń, dotyczących charakteru przedmiotowej nieruchomości oraz jej przeznaczenia; powołane wyżej uwarunkowania, dotyczące rozumienia pojęcia gospodarka leśna i celów przyjmowania planu uproszczonego, stanowią również o braku możliwości uwzględnienia wniosków, które stanowią konsekwencje zgłoszonych zastrzeżeń; celem przyjmowania Planu nie jest zmiana przeznaczenia nieruchomości; nie można więc zrealizować w tym zakresie postulatu, aby określić przeznaczenie na zabudowę mieszkaniową niską oraz urządzenie do niej dróg dojazdowych, - w zakresie dróg dojazdowych wskazano, że zapewnienie dojazdu do lasu, w celu prowadzenia w nim prac, np. w zakresie produkcji leśnej, stanowi jeden z elementów gospodarki leśnej (pojęcie produkcji - art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o lasach); nie można jednak z faktu regulowania w planie uproszczonym kwestii dróg leśnych wywodzić, że zagadnienie to należy oceniać z innego punktu widzenia niż cele gospodarki leśnej; jak wyraźnie to podkreśla § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzania lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz.U. poz. 1302), przy opracowaniu planu uproszczonego uwzględnia się: wymogi hodowli, ochrony, urządzania, ochrony przeciwpożarowej i użytkowania lasu, wymogi ochrony przyrody i krajobrazu oraz ochrony różnorodności biologicznej, potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa, zasady prowadzenia gospodarki leśnej w lasach ochronnych, planowany w aktach prawa miejscowego sposób zagospodarowania lasu i jego otoczenia, potrzeby racjonalnego kształtowania i ochrony zasobów wodnych; przepis ten nie wymienia wśród celów m.in. zapewnienia możliwości dostępu do dróg publicznych poprzez tereny leśne; wskazane przepisy nie odnoszą się więc do kwestii zapewnienia poprzez zapisy planu realizacji innych celów, niezwiązanych z gospodarką leśną, takich jak np. podniesienie jakości dojazdu do nieruchomości, - utworzenie wnioskowanych dróg dojazdowych ma nastąpić w związku z żądaniem zmiany przeznaczenia, a nie w celu zapewnienia możliwości prawidłowej gospodarki leśnej; Właściciel nie podaje w tym zakresie żadnych konkretnych argumentów, mających świadczyć, że - z punktu gospodarki leśnej - niezbędnym jest urządzenie dróg leśnych; Strona w swym stanowisku przeczy nawet tej potrzebie - wskazując na istnienie pojedynczych drzew; skoro w sprawie chodzi o niewielką działką (0,1553 ha), dla której wskazano zabiegi utrzymaniowe sprowadzające się do odpowiedniego przerzedzenia drzew (trzebież) – a pozwoli to uzyskać, w okresie realizacji Planu, 7 m3 drewna - to nie ma potrzeby, aby zabiegi te musiały się wiązać z koniecznością czynienia ich przez specjalnie ku temu urządzoną drogę; niewielka intensywność działań pozwala, aby zabiegi pielęgnacyjne były prowadzone poprzez istniejące prześwity pomiędzy drzewami, - nie do zaakceptowania jest też wniosek o nieustalanie jakichkolwiek obowiązków w zakresie gospodarowania lasem; skoro działka porośnięta jest lasem, to - w stosunku do tego terenu, jak i każdego innego - konieczne są działania pozwalające utrzymać ten stan; przyjęcie w Planie zapisów określających, jakie zabiegi należy wykonywać, aby stan lasu ulegał polepszeniu, jest w pełni racjonalny dla tego sposobu wykorzystania danego terenu; niepodejmowanie żadnych działań w lesie może prowadzić do pogorszeniu stanu przyrody na tym terenie; byłoby to niedopuszczalne z punktu widzenia wskazanych powyżej zasad i celów, określonych w ustawie o lasach (art. 7 ust. 1); byłoby to też działanie nieracjonalne, jak i stwarzające zagrożenie dla terenów sąsiednich (np. groźba szerzenia się chorób, szkodników, zagrożenie pożarowe), - nie wykonywanie przez Właściciela obowiązków w zakresie gospodarki leśnej bądź brak takiej woli nie zwalnia organu z obowiązku wskazania zabiegów pielęgnacyjnych, w planie uproszczonym, - odnosząc się do zarzutów odwołania, związanych z niezapewnieniem Właścicielowi czynnego udziału w przeprowadzonych oględzinach nieruchomości, wskazano: zawiadomienie o oględzinach w dniu [...] sierpnia 2017 r., nosi datę [...] sierpnia 2017 r.; ze znajdującego się w aktach wydruku (ze strony internetowej Poczty Polskiej) wynika, że przesyłka została doręczona [...] sierpnia 2017, a więc w przeddzień oględzin; Właściciel nie miał więc możliwości (odpowiedniego czasu) na przygotowanie się do udziału w tych czynnościach; zarzut jest wobec tego zasadny; naruszono art. 10 § 1 K.p.a. - organy administracji publicznej, obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania; naruszenie to jednakże nie ma wpływu na wynik sprawy; Właściciel w toku postępowania, po przeprowadzeniu oględzin, zapoznał się z aktami sprawy; pomimo korzystania na tym etapie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do zebranego materiału dowodowego - w szczególności, gdy chodzi o treść protokołu z oględzin; również w odwołaniu nie podniesiono żadnych okoliczności, pozostających w sprzeczności z ustaleniami w toku oględzin albo w pozostałym materiale dowodowym, mających znaczenie dla zapisów Planu; zanegowanie w piśmie z [...] października 2017 r., ustalonego w protokole oględzin, wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych nie ma znaczenia dla sprawy; Projekt planu odnosi się do zabiegów na przyszłość; Właściciel nie wiąże natomiast aktualnego stanu nieruchomości z zapisami Planu pod kątem, czy czynności powinny być wykonywane z punktu widzenia stanu nieruchomości - np. że las nie wymaga trzebienia z uwagi na dobry stan drzew i odpowiednie ich zagęszczenie, - podniesiona kwestia wykonywania zabiegów przez nieruchomości stanowiące własność innych osób jest bez znaczenia dla sprawy; organ formułuje zapisy Planu z punktu widzenia gospodarki leśnej a nie regulowania stosunków cywilnoprawnych pomiędzy właścicielami działek sąsiednich; nawet uwzględnienie wniosku - wyznaczenia drogi dojazdowej - nie uregulowałaby kwestii prawnej dostępu poprzez inne nieruchomości, - kwestie: w jaki sposób doszło do zasadzenia drzew na terenie przedmiotowej działki, zakwalifikowania w ewidencji gruntu jako lasu, braku możliwości korzystania z nieruchomości oraz braku odszkodowania są bez znaczenia dla danej sprawy; organ administracji ma obowiązek, w stosunku do lasu, podjąć czynności związane z zapewnieniem prawidłowej gospodarki leśnej; zmiana przeznaczenia terenu następuje w odrębnej procedurze (uchwalenie plany miejscowego); działań w niniejszej sprawie nie można więc oceniać jako niezgodnych z zasadami państwa prawa i konstytucyjnymi gwarancjami własności; czynności, dokonywane na podstawie ustawy o lasach, statuują ograniczenie prawa własności, o którym wprost stanowi art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r., poz. 459 ze zm.), dalej zwanej "K.c.": "W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy....", - odnosząc się zarzutu naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji organu I. instancji, nie stwierdzono aby takowe występowało; ponowna ocena przedmiotowej sprawy pozwoliła dojść do identycznych wniosków jak wyciągnięte przez organ I. instancji; gdyby nawet określone braki występowały - nie wskazane konkretnie przez Stronę - to uzasadnienie niniejszej decyzji wyjaśnia wszystkie wątpliwości oraz przedstawia całościowo i szeroko kwestie prawne i faktyczne, które wpłynęły na rozstrzygnięcie sprawy; rolą organu II. instancji jest ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej w jej całokształcie, co zostało dokonane, - w zakresie zarzutu odwołania o braku wyjaśnienia przyczyn uznania przedmiotowej nieruchomości za las, powody tego zostały już przedstawione; fakt, że inne nieruchomości - w kierunku zachodnim - uzyskały przeznaczenie leśne, jest bez znaczenia dla sprawy; zmiana przeznaczenia nieruchomość może nastąpić wyłącznie w planie miejscowym; wskazuje na to art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1161) - przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, - odnosząc się do zarzut naruszenia art. 7a K.p.a. - w brzmieniu: "Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ" - poprzez nieuwzględnienie, że Właściciel nie prowadził, nie prowadzi i nie zamierza prowadzić żadnej formy gospodarki leśnej, w szczególności produkcji leśnej, wskazano: naruszenie miałoby wynikać z treści art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o lasach w brzmieniu: lasem jest grunt przeznaczony do produkcji leśnej; norma ta nie odnosi się jednak do sposobu lub zamiaru wykorzystania nieruchomości przez jej właściciela, ale kwalifikacji danego gruntu - jego przeznaczenia; podkreśla to wskazanie, że grunt ten ma służyć "do" produkcji leśnej, a nie, że jest wykorzystywany faktycznie do tego celu; nie mają więc znaczenia dla zakwalifikowania gruntu kwestie nastawienia jego właściciela; potwierdza to w szczególności art. 24 ustawy o lasach; stanowi on, że jeżeli właściciel lasu - niestanowiącego własności Skarbu Państwa - nie wykonuje zadań, zawartych w uproszczonym planie urządzenia lasu, starosta nakazuje ich wykonanie w drodze decyzji; tak więc nie występuje wątpliwość, co do treści normy prawnej. W skardze zarzucono, naruszenie przepisów: - art. 7, 10 § 1, art. 77 § 1, art. 79 i 80 K.p.a., przez - prowadzenie postępowania, w tym dowodowego i oględzin nieruchomości przez organ I. instancji, bez uwzględnienia możliwości aktywnego udziału Strony - w tym braku należytego powiadomienia o terminie przeprowadzenia dowodu, - przeprowadzenie przez organ odwoławczy bez powiadomienia Strony, dowodu w postaci wglądu do danych o charakterze nieurzędowym, zawartych w portalu internetowym Geoportal, i uznanie tej czynności za dowód istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, w efekcie nieprawidłową - dowolną ocenę dowodów, - art. 107 § 3 K.p.a., przez - utrzymanie w mocy decyzji organu I. instancji, pomimo braków uzasadnienia faktycznego i prawnego; uniemożliwiało to ocenę, dlaczego nie zostały uwzględnione zastrzeżenia i wnioski Właściciela, - braki uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, polegające na nie wyjaśnieniu, na jakiej podstawie Właściciel może naruszać własność nieruchomości osób trzecich, wykorzystując te nieruchomości do przejazdu i przechodu - w celu prowadzenia gospodarki leśnej, - art. 7a § 1 i art. 81a § 1 K.p.a., przez brak zastosowania do wykładni przepisów i rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść Właściciela, - art. 79a § 1 K.p.a. przez brak zastosowania i zaniechanie zawiadomienia Skarżącej o przesłankach zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, - art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o lasach, w zw. z art. 7a § 1 K.p.a., przez przyjęcie, że nieruchomość Właściciela stanowi las, pomimo niespełnienia przesłanek ustawowych. W uzasadnieniu skargi wywodzono, że - wobec uniemożliwienia Właścicielowi udziału w oględzinach - nie można mieć pewności, co było w istocie ich przedmiotem, zwłaszcza w sytuacji gdy granice nieruchomości są zatarte i nie ma ona dostępu do drogi publicznej. Podkreślano że - wedle definicji, zawartej w ustawie - lasem może być wyłącznie teren przeznaczony do produkcji leśnej. Tymczasem właściciel przedmiotowej działki nigdy nie chciał jej w tym celu wykorzystywać. W takiej sytuacji dany grunt, nawet jeżeli jest porośnięty drzewami, nie może być określany mianem lasu. Podkreślono, że grunty zalesiono przymusowo, zaś ich właściciele nigdy nie zamierzał ich wykorzystywać do produkcji leśnej ani jej nie prowadzili. W sprawie nie wyjaśniono, w jaki sposób Właściciel miałby prowadzić produkcję leśną, skoro działka nie ma dostępu do drogi publicznej, zaś w Planie nie przewidziano realizacji dróg. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniejszą argumentację. W dodatkowym piśmie (k. 19-21a) Skarżąca podtrzymała zarzuty. Podkreślono ze problem właścicieli gruntów przymusowo zalesionych ma szerszy wymiar. Jest przedmiotem wystąpień Rzecznika Praw Obywatelskich. W trakcie rozprawy (k. 37) Pełnomocnik skarżącej podnosił, że gdyby mogła ona uczestniczyć w oględzinach być może inaczej zlokalizowano by działkę i nie byłoby na niej drzew. Nie mógł jednak wyjaśnić, jak faktycznie wygląda dana działka, gdyż jej nie widział. Sąd zważył, co następuje: Skarga została oddalona, gdyż zaskarżony decyzja nie narusza prawa, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Trafna jest generalnie argumentacja organu administracji. Z uwagi na uprzednie pełne przytoczenie, ponowne jej powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną, z poniższym zastrzeżeniem. Zasadnie skonstatował organ administracji, że przedmiotowa nieruchomość stanowi las, który musi być objęty Planem, skoro ustawa lasach nie przewiduje wyjątków od reguły obejmowania tego rodzaju dokumentami zwartych powierzchni leśnych o stosownym areale. Uzasadniając orzeczenie pominął jednak, że nie może mieć w sprawie kluczowego znaczenia, w jaki sposób dana nieruchomość jest aktualnie wykorzystywana. Dlatego istotnego znaczenia nie mogły mieć ustalenia faktyczne z wizji lokalnej, w której Właściciel w istocie nie mógł uczestniczyć. W świetle definicji lasu miano to obejmuje nie tylko tereny, gdzie znajdują się uprawy leśne lecz także ich czasowo pozbawione, o ile dany obszar jest przeznaczony do produkcji leśnej. Jak trafnie przyjmuje się w judykaturze, o tym czy dany teren jest lasem przesądza zapis do ewidencji gruntów i budynków. Przy tym - w rozpoznawanej sprawie - jest bezsporne że dane grunty są tam kwalifikowane jako las (użytek - LsVI). W takiej sytuacji ustalenia dokonane w trakcie wizji mogą mieć jedynie charakter pomocniczy - służyć weryfikacji czy zadania, określone w Planie są adekwatnie do stanu lasu, występującego obecnie (jego wieku, rodzaju drzewostanu czy innych cech szczególnych) nie zaś ustalenia, czy dany teren stanowi las. Uwarunkowania tego nie miał na uwadze organ odwoławczy, lecz nie miało to wpływu na wynik sprawy. W toku postępowania administracyjnego, ani nawet na etapie skargi, nie uprawdopodobniono nawet, aby ustalenia faktyczne, dotyczące zadrzewień występujących na działce skarżącej (odzwierciedlone protokołem i materiałem fotograficznym w aktach sprawy) były wadliwe, w kontekście określenia zadań w zakresie gospodarki leśnej, jakie mają być tam realizowane. Samego wyrażania wątpliwości, czy ustalenia były prawidłowe, nie można być uznane za skuteczne ich podważenie. Zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania prowadzą do wniosku, że - o ile stan ustalony w trakcie wizji odbiegałby od faktycznego - Właściciel, w toku postępowania administracyjnego (bądź choćby na etapie wniesienie skargi do Sądu), zwłaszcza, gdy reprezentowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika (jak w danym przypadku), sformułowałby twierdzenia i przedkładał dowody, co do tego, jaki stan występuje rzeczywiście na nieruchomości. Nie może być wystarczającym dla podważenia ustaleń z wizji twierdzenie, że Właściciel nigdy nie prowadził gospodarki leśnej, gdy ze stosownej dokumentacji wynika tylko występowanie jej śladów w pobliżu nieruchomości Skarżącej (ślady po ciągniku). Jej twierdzenia są sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym - nie podważają jego wiarygodności. Jak wskazano nie może mieć nawet kluczowego znaczenia dla sprawy, czy stosowna część powierzchni działki Skarżącego nie ma charakteru lasu aktualnie istniejącego (miałyby tam występować tylko pojedyncze drzewa, czemu zresztą przeczy materiał fotograficzny), w rozumieniu art. 3 pkt 1 zd. wstępne ustawy o lasach, w kontekście pokrycia uprawami leśnymi - drzewami i krzewami oraz runem leśnym. W myśl wskazanej normy lasami są bowiem także tereny czasowo pozbawione roślinności leśnej. Trafnie przywołano w tym kontekście poglądy judykatury, gdzie wskazywano, że nie jest dopuszczalne zmiana rodzajów użytku gruntowego, co do terenów lasów, w innym trybie niż w następstwie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdzie przeznaczono dany teren na inne cele, po uzyskaniu zgody, wymaganej w myśl art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Jednocześnie, Właściciel w istocie wywodzi, jakoby bezpodstawnie jego grunty uznano za lasy. Ponieważ jest to następstwem określonej klasyfikacji w ewidencji wypada wskazać w tym kontekście, co następuje. W myśl art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące jego granic i powierzchni. Reguła ta obliguje do uwzględnienia zapisów obowiązujących planów urządzenia lasu (także uproszczonych) w ewidencji gruntów i budynków, co może być rozumiane, jakoby kwestie sporne w danym zakresie mogły być rozstrzygane wyłącznie w trybie uchwalania owych planów. Nie sposób jednak z normy tej wywodzić, aby na etapie opracowania kolejnych planów urządzenia lasów miały być rozstrzygane również spory, co do prawidłowości zapisów, zawartych w ewidencji, gdy chodzi o granicę lasów, w kontekście ewentualnych błędów przy dokonywaniu uprzednich wpisów. Prowadziłoby to bowiem do delegowania kompetencji organów właściwych do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, w kontekście prawidłowości wpisów zamieszczonych uprzednio w tym zbiorze danych, na organy właściwe do administrowania lasami (w danym przypadku starosta oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze). Ponieważ norma art. 20 ust. 2 ustawy o lasach stanowi lex specialis do regulacji ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.), zakreślających zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz właściwość organów w tym zakresie, musi być ona wykładana ściśle. Także odwołanie do względów wykładni systemowej uzasadnia wniosek, że ewentualne błędy w ewidencji, co do uwidocznionych w niej granic lasów, mogą być eliminowane wyłącznie w trybie przewidzianym w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Do czasu wyeliminowania ewentualnych błędów, zapisy ewidencji są zaś wiążące przy sporządzaniu planu urządzenia lasu, co do jego granic. W myśl powoływanej normy, zapisy planów muszą być natomiast uwzględniane w ewidencji gruntów i budynków, co do granic, wówczas, gdy dane w tym zakresie nie zostały jeszcze zamieszczone, przed przyjęciem danego aktu. Formułowana przez Właściciela argumentacja, jakoby grunty błędne klasyfikowana jako lasy, skoro zostały one przymusowo zalesione, a w istocie nie były przeznaczone do produkcji leśnej (m.in. wobec rozdrobnienia działek), lecz miały służyć realizacji zabudowy mieszkaniowej, mogłaby być wyłącznie rozważana w razie zainicjowania stosownej procedury, służącej eliminacji błędnych danych w ewidencji gruntów i budynków, w myśl ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Odnosząc się w tym kontekście do szczegółowych zarzutów skargi wypada wskazać, że są one bezzasadne, wobec następujących uwarunkowań: - nie mogą zostać uwzględnione zarzuty, dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego, w kontekście kwestii istotnych dla sprawy - czy właściwie ustalono stan lasu w kontekście zakresu obowiązków, gdy chodzi o zadania określone w Planie (trzebież drzew); nie uprawdopodobniono nawet aby na terenie działki Właściciela nie znajdowały się obecnie drzewa; okoliczność tą – wskazaną w dokumentacji z oględzin - potwierdził organ odwoławczy, posługując się informacjami z map, sporządzonych na podkładzie zdjęć satelitarnych, zamieszczonych na - prowadzonej przez instrukcję rządową – publicznie dostępnej stronie internetowej; Właściciel wcale nie wywodził, aby zawarte tam dane nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego; brak stosownego powiązania zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego z błędnymi ustaleniami w ich następstwie, wyklucza ich uwzględnienie, jako zasadnych; jedynie na marginesie wypada wobec tego wskazać, że przy przeprowadzeniu dowodu z danych zamieszczonych na publicznie dostępnej stronie internetowej nie jest wymagana obecność stron postępowania administracyjnego; powinny być ona jednak poinformowane o takim zdarzeniu, aby mogła się wypowiedzieć, co do przeprowadzonego dowodu (zmaterializowanego w wydruku stosownego dokumentu – którego w danym przypadku nie zamieszczono); jak wskazano, sygnalizowane uchybienie regułom art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a., w danym zakresie nie mogły mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy, - niezasadny jest zarzut dowolnej oceny materiału dowodowego; w istocie żadne faktyczne ustalenia organu nie zostało skutecznie zakwestionowane; nie uprawdopodobniono nawet by były one wadliwe, - organ opisał w uzasadnieniu zaskarżonego aktu ważne dla rozstrzygnięcia faktycznie warunkowania sprawy; pewne - sygnalizowane wcześniej – uchybienia, co do treści uzasadnienia nie są tego rodzaju, aby mogło mieć to wpływ na treść rozstrzygnięcia; w kwestii korzystania z nieruchomości osób trzecich w celu sprawdzenia gospodarki leśnej, co do zadań wynikających z Planu, jak trafnie wskazał organ, nie jest rolą tego dokumentu rozstrzyganie kwestii praw do gruntu, gdy - w ocenie organu wyspecjalizowanego w sprawach gospodarki leśnej (tu - I. instancji) - możliwa jest realizacja zadań przewidzianych w Planie na terenie działki Właściciela (trzebież) bez potrzeby jej skomunikowania drogą leśną - dla usunięcia pozyskanego drewna wystarczająco są istniejące prześwity między drzewami; brak natomiast podstaw, aby ocenę taką podważyć, gdy Właściciel nie posługuje się opinią osoby, dysponujące stosowną wiedzą w zakresie gospodarki leśnej; z kolei jest faktem oczywistym, że praktyka pozyskiwania drzewa w lasach nie jest oparta na realizacji stałych dróg prowadzących do każdego jego fragmentu; jak wskazano kwestia transportu drewna przez gruntu osób trzecich nie może być rozstrzygana postanowieniami plan urządzenia lasu; dotyczyć może on tylko lokalizacji koniecznych do realizacji dróg leśnych, co także nie kreuje jeszcze praw do gruntów osób trzecich; w danej sprawie nie wykazano przy tym aby względy racjonalnej gospodarki wymagały ich wytyczenia; o ile brak jest dostępu do określonej nieruchomości w kompleksie leśnym stosowne, generalne reguły rozwiązywania tego rodzaju problemów sformułowano w K.c. (instytucja ustanowienie właściwych służebności); informacje w danym zakresie mógł udzielić Stronie, reprezentujący ją, profesjonalny pełnomocnik; nie było to natomiast obowiązkiem organu administracji, w ramach danego postępowania, - jak trafnie wskazał organ, w danej sprawie nie zachodziły wątpliwości, co do obowiązku objęcia Planem także działki Właściciela, wobec stosownych, jednoznacznych zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków; nie znajdą więc zastosowania reguły stosowania wykładni na korzyść strony (tu -Właściciela), - Sąd nie dopatrzył się z urzędu ani też nie wywiedziono w skardze, aby w sprawie istniały przesłanki zależne od Strony, których wykazanie uzależniało uwzględnienie żądanie Właściciela; nie można za tego rodzaju okoliczności uznać potencjalnej możliwości wszczęcia postępowania, służącego podważeniu ewentualnie wadliwych wpisów w ewidencji gruntów i budynków; do czasu zakończenia takiego postępowania prawomocną decyzją, uwzględniającą ewentualnie wnioski Właściciela (gdyby w ogóle zostało zainicjowane), organy obu instancji byłyby obowiązane respektować dane, zamieszczone obecnie w ewidencji gruntów i budynków; nie było ich obowiązkiem informowanie o możliwości szczęścia szczególnych procedur, służących podważeniu w przyszłości zasadności zamieszczonych w ewidencji wpisów, zwłaszcza gdy Strona korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, - bez znaczenia są kwestie zatarcia granic pomiędzy nieruchomościami, wobec ich wcześniejszego, przymusowego zalesienia: utrzymanie znaków granicznych należy do właścicieli nieruchomości a trudności techniczne, związane z brakiem uwidocznienia na gruncie granic, nie są przeszkodą dla objęcie danego terenu Planem, określającym zadania w zakresie gospodarki leśnej; zadania te mogą być realizowane bezpośrednio na zlecenie poszczególnych właścicieli nieruchomości lub w ramach wspólnego zarządu (na podstawie porozumienia) bądź przez podmioty wyspecjalizowane w administrowaniu gruntami, - jak trafnie wywiódł organ, nie do zaakceptowania jest takie rozumienie ustawowej definicji lasu, aby można było przyjąć, że o kwalifikacji danego gruntu do tej kategorii ma przesądzać także wolę aktualnego właściciela - czy jest on zainteresowany produkcją leśną; przy tego rodzaju koncepcji sama utrata woli dalszego prowadzenia gospodarki leśnej na określonym terenie skutkowałoby potrzebą przekwalifikowanie gruntu; takie rozumienie przepisów jest nie do zaakceptowania, gdy prawodawca wyraził jednoznacznie wolę ścisłej reglamentacji przeznaczenia gruntów leśnych na inne cele, - podnoszone kwestie ograniczenia praw Właściciela, na skutek zakreślonego Planem obowiązku prowadzenia gospodarki leśnej na jego gruncie, wykracza poza granice niniejszej sprawy; ewentualne przyznanie zadośćuczynienia właścicielem gruntów, które zostały przymusowo zalesione, a obecnie - w świetle aktualnych regulacji - może być na nich prowadzona wyłącznie gospodarka leśna nie może być realizowane w drodze odstąpienia od stosowania obowiązujących przepisów; ewentualne zadośćuczynienie szkód, wynikających z objęcia gruntów, przeznaczonych wcześniej na inne cele, gospodarką leśną jest uzależnione od woli prawodawcy. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jej uchylenia. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło