I GZ 253/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia C. "[...]" Sp. z o.o. w Ł. na postanowienie zawarte w punkcie 1 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 17/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi C. "[...]" Sp. z o.o. w Ł. na czynność Prezydenta Miasta E. w przedmiocie odmowy przyznania dotacji oświatowej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 17/22 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w Ł. czynność Prezydenta Miasta E. w przedmiocie odmowy przyznania dotacji oświatowej, odrzucił skargę w części dotyczącej odmowy przyznania dotacji za okres od stycznia do października 2021 r. oraz za grudzień 2021 r., oraz na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." oddalił skargę w części dotyczącej odmowy przyznania dotacji za listopad 2021 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z uwagi na dokonywanie czynności wypłaty dotacji w miesięcznych częściach, możliwe jest kwestionowanie tej czynności w odniesieniu do poszczególnych miesięcy. Sąd wskazał, że jedynie w odniesieniu do części dotacji wypłaconej w listopadzie 2021 r. skarga mieści się w terminie 30 dni i podlega rozpoznaniu. Natomiast odnośnie dotacji, dotyczących okresu od stycznia do października 2021 r., została ona złożona po terminie, gdyż najpóźniej w tych końcowych datach wypłaty dotacji (do 20 stycznia 2021 r. oraz do ostatniego dnia miesięcy od lutego do września 2021 r.) skarżąca mogła dowiedzieć się o zaniżeniu kwoty dotacji za dany miesiąc. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skarga złożona 13 grudnia 2021., jest skargą wniesioną po terminie, skoro dotyczy ona okresu od stycznia do października 2021 r. Strona skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia tj. - art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 53 § 2 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, iż przedmiotowa skarga dotyczy czynności w postaci wypłaty dotacji w zaniżonej wysokości, w sytuacji gdy w rzeczywistości jest to skarga na czynność odmowy przyznania dotacji oświatowej na wszystkich słuchaczy kierunku opiekun sterylizacji medycznej, a w konsekwencji skarga została wniesiona w przewidzianym przepisami terminie; - art. 133 § 1 w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 135 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i wydanie postanowienia z pominięciem dokumentów znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy, tj. pominięcie faktu, iż w treści pisma z dnia 2 grudnia 2021 r. organ wskazał wprost iż dotacja w 2021 r., dla słuchaczy kierunku technik sterylizacji medycznej jest nienależna, co winno skutkować uznaniem przez sąd, iż przedmiotem skargi jest czynność w postaci odmowy przyznania dotacji, a nie jej wypłata w zaniżonej wysokości. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj. - art. 34 ust. 1 w związku z art. 47 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 2029 ze zm.) - dalej: "u.f.z.o." poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie skarżąca zaskarżyła czynność organu w postaci odmowy przyznania dotacji oświatowej dla słuchaczy kierunku technik sterylizacji medycznej w 2021 r., a nie wypłatę dotacji w zaniżonej wysokości w miesięcznych częściach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do kwestii dopuszczalności skargi, przypomnieć należy, że w odróżnieniu od wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 3 p.p.s.a. aktów stosowania prawa, te wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. obejmują czynności i akty podejmowane przez administrację na podstawie bezpośrednio działającej normy prawnej. W tym przypadku nie dochodzi do konkretyzacji uprawnienia bądź obowiązku w drodze decyzji, postanowienia czy nawet inaczej nazwanego aktu stosowania prawa, lecz do wykonania ustawy polegającego na realizacji sprecyzowanego w przepisach prawa uprawnienia lub obowiązku jednostki (zob. Z. Kmieciak, Glosa do uchwały NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008/5/51, tenże Glosa do wyroku WSA z 19 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Gd 440/06, OSP 2007/10/115). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że zaskarżona w tej sprawie czynność podlega kognicji sądów administracyjnych. Kwestia ta była już przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podzielić należy stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 19 marca 2021 r., sygn. akt I GSK 1730/20, w którym wskazano, że czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o., to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Z art. 47 u.f.z.o. nie wynika jakiekolwiek ograniczenie kategorii czynności, które podlegają tej regulacji. Przepis posługuje się sformułowaniem "czynności podejmowane (...) w celu ustalenia wysokości i przekazania dotacji" i pod tym pojęciem należy rozumieć przede wszystkim obliczenie kwoty dotacji i zlecenie jej przelewu. Na podstawie lektury pozostałych przepisów ustawy nie sposób byłoby wskazać, o jakie inne czynności poprzedzające wypłatę dotacji miałoby chodzić, a pamiętać należy że rezultat wykładni nie może prowadzić do takiego wyniku oznaczającego, że hipoteza przepisu ustawy byłaby pusta. Można zakładać, że ustalenie wysokości dotacji i zlecenie przelewu środków poprzedzone są przez sekwencję operacji myślowych, obliczeń rachunkowych, które jednak pozostają z istoty rzeczy sferą niedostępną dla beneficjenta. Finalizacja i zarazem uzewnętrznienie tych działań odbywa się dopiero z chwilą zlecenia przelewu i pojawienia się środków na rachunku uprawnionego. W ten sposób wykonywany jest przez administrację przewidziany przepisem ustawy obowiązek udzielenia beneficjentowi środków. Sens przewidzianej w art. 47 u.f.z.o. sądowej kontroli sprowadza się przecież do weryfikacji zgodności z prawem realizowania tego obowiązku przez administrację, a zatem tego, czy i jaka kwota dotacji i komu została udzielona. Nie można mieć zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona czynność przekazania dotacji stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 47 u.f.z.o. i art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i jako taka poddana jest kognicji sądów administracyjnych. W związku z tym zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 34 ust. 1 w związku z art. 47 u.f.z.o. uznać należy za nieuzasadnione. Odnosząc się zaś do kwestii określenia początku biegu terminu do wniesienia skargi, to zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Przepis ten nie przewiduje odstępstw od liczenia w ten sposób terminu, a wskazywany przez skarżącego art. 34 ust. 1 u.f.z.o. nie daje do tego podstaw. Jest on bowiem adresowany do organu, regulując maksymalny termin czynności przekazania dotacji. Nie koryguje on natomiast w żaden sposób terminu zakreślonego przez art. 53 § 2 p.p.s.a. Nie można w szczególności przyjąć, że termin na wniesienie skargi liczyć należy dopiero od upływu wskazanego maksymalnego terminu na przekazanie dotacji. W aktach sprawy brak jest danych na temat dat wypłat dotacji w poszczególnych miesiącach w okresie od stycznia do września 2021 r. W zakresie otrzymania dotacji za okres październik 2021 r. Sąd pierwszej instancji, że wypłata dotacji nastąpiła w dniu 21 października 2021 r. Tak więc zasadnie przyjął Sąd pierwszej instancji, że skarga złożona w dniu 13 grudnia 2021 r. została złożona po terminie. Odnośnie dotacji uzyskanych w okresie od stycznia do września 2021r., Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że dotacje są przekazywane w 12 częściach na rachunek bankowy i w tej sytuacji strona skarżąca wraz z końcem danego miesiąca mogła powziąć wiedzę na temat ewentualnych nieprawidłowości i w tej sytuacji wnieść skargę w ustawowym 30 – dniowym terminie. Przewidziana w art. 53 § 2 zdanie drugie p.p.s.a. możliwość uznania przez sąd, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego w tej sprawie nie wystąpiła. Skarżący nie powołał żadnych okoliczności, które świadczyłyby o spełnieniu tej przesłanki rozpoznania skargi złożonej po terminie. Nie sposób uznać za zasadne zarzutów naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 135 p.p.s.a. Przede wszystkim należy wskazać, że do naruszenia pierwszego z wymienionych przepisów dochodzi wówczas, gdy wydane orzeczenia nie znajduje oparcia w aktach sprawy, a z taką sytuacją w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia. Z kolei stosowanie drugiego z nich wchodzi w grę tylko w przypadku uwzględnienia skargi, a zatem w sprawie niniejszej przepis ten nie mógł podlegać zastosowaniu. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że szkoła uzyskała dotację oświatową, zaś złożona skarga dotyczy odmowy przyznania dotacji dla uczniów na określonym kierunku. Skarga dotyczy zatem wypłaty dotacji w zaniżonej wysokości, nie zaś odmowy jej wpłaty w ogóle. O naruszeniu zarzuconych w zażaleniu przepisów prawa materialnego nie może być mowy dlatego, że przedmiotem zażalenia było postanowienie o charakterze formalnym, nie zaś ocena materialnych podstaw czynności organu. Do tego etapu nie doszło, bo skargę wniesiono z uchybieniem terminu. Ten zaś obliczono prawidłowo, trafnie określając przedmiot sądowej kontroli administracji w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.